Ustawaz dnia 10 kwietnia 1986 r.o zmianie ustawy - Kodeks morski
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 1 grudnia 1961 r. - Kodeks morski wprowadza się następujące zmiany:
1)
art. 7 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 7.
§ 1.
Prawa rzeczowe na statku podlegają prawu państwa jego bandery.
§ 2.
Prawa rzeczowe na statku wpisane w rejestrze okrętowym lub innym rejestrze publicznym
prowadzonym poza państwem bandery statku podlegają prawu państwa rejestru.
”
;
2)
art. 12-14 otrzymują brzmienie:
„
Art. 12.
Żeglugę pod banderą polską może uprawiać tylko statek o polskiej przynależności.
Art. 13.
Stały przewóz pasażerów lub ładunku pomiędzy portami polskimi może uprawiać wyłącznie
statek o polskiej przynależności.
Art. 14.
§ 1.
Statkiem o polskiej przynależności jest:
1)
statek stanowiący polską własność,
2)
statek, który uzyskał czasowo polską przynależność w trybie określonym w przepisach
Kodeksu.
§ 2.
Statek stanowiący polską własność może być czasowo zwolniony z polskiej przynależności.
”
;
3)
po art. 14 dodaje się art. 14a i 14b w brzmieniu:
„
Art. 14a.
§ 1.
Statkowi nie stanowiącemu polskiej własności może być nadana czasowo polska przynależność,
jeżeli zostaną spełnione następujące warunki:
1)
wniosek w tym przedmiocie zgłosi polski armator i zapewni, że statek zostanie objęty
w jego władanie, obsadzony załogą zgodnie z przepisami polskimi i poddany polskim
przepisom w zakresie pomiaru, bezpieczeństwa żeglugi i dokumentów statku,
2)
właściciel statku zgadza się na nadanie statkowi czasowo polskiej przynależności,
3)
prawo państwa, którego banderę dotychczas statek podnosi i w którym jest zarejestrowany,
nie sprzeciwia się nadaniu statkowi polskiej przynależności, a właściwy organ tego
państwa zapewni, że w okresie trwania polskiej przynależności statek nie będzie podnosić
bandery tego państwa.
§ 2.
Polską przynależność nadaje czasowo statkowi Minister - Kierownik Urzędu Gospodarki
Morskiej po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w § 1. W decyzji ustala się
okres trwania polskiej przynależności.
§ 3.
Statek traci nadaną czasowo polską przynależność z upływem okresu wskazanego w decyzji,
chyba że na wniosek armatora okres ten został przedłużony w trybie określonym w §
2.
§ 4.
Minister - Kierownik Urzędu Gospodarki Morskiej stwierdza wygaśnięcie decyzji przewidzianej
w § 2, po otrzymaniu zawiadomienia od armatora, że odpadł którykolwiek z warunków
określonych w § 1.
§ 5.
O utracie nadanej czasowo statkowi polskiej przynależności armator zawiadamia niezwłocznie
właściwą izbę morską.
Art. 14b.
§ 1.
Czasowe zwolnienie z polskiej przynależności statku może nastąpić, jeżeli:
1)
właściciel statku oddaje statek we władanie cudzoziemcowi lub zagranicznej osobie
prawnej oraz wyrazi zgodę na czasowe zwolnienie statku z polskiej przynależności,
2)
prawo państwa, którego przynależność ma być statkowi czasowo nadana, nie sprzeciwia
się zmianie bandery.
§ 2.
Minister - Kierownik Urzędu Gospodarki Morskiej zwalnia czasowo statek z polskiej
przynależności na wniosek właściciela statku. W decyzji ustala się okres trwania zwolnienia.
O wydaniu decyzji właściciel zawiadamia niezwłocznie izbę morską prowadzącą rejestr
okrętowy, do którego statek jest wpisany.
§ 3.
W okresie zwolnienia statku z polskiej przynależności nie może on podnosić bandery
polskiej.
§ 4.
Zwolnienie z polskiej przynależności wygasa z upływem okresu wskazanego w decyzji,
o której mowa w § 2.
§ 5.
Minister - Kierownik Urzędu Gospodarki Morskiej stwierdza wygaśnięcie decyzji przewidzianej
w § 2 na wniosek właściciela statku złożony przed upływem wskazanego w decyzji terminu
lub po otrzymaniu zawiadomienia, że odpadł którykolwiek z warunków określonych w §
1.
§ 6.
O wygaśnięciu zwolnienia z polskiej przynależności armator zawiadamia niezwłocznie
właściwą izbę morską.
”
;
4)
art. 15 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 15.
§ 1.
Statek o polskiej przynależności jest obowiązany podnosić banderę polską.
§ 2.
Minister - Kierownik Urzędu Gospodarki Morskiej może zwolnić niektóre rodzaje statków
od obowiązku podnoszenia bandery. Zwolnienie nie może dotyczyć statków, które uprawiają
żeglugę międzynarodową.
§ 3.
Statki są obowiązane okazywać banderę jednostkom pływającym marynarki wojennej i organów
ochrony granic.
§ 4.
Minister - Kierownik Urzędu Gospodarki Morskiej w porozumieniu z Ministrami Obrony
Narodowej i Spraw Wewnętrznych określi zasady okazywania bandery statku jednostkom
pływającym marynarki wojennej i organów ochrony granic.
”
;
5)
w art. 16 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Statek o polskiej przynależności powinien być oznaczony na dziobie z każdej burty
i na rufie nazwą. Pod nazwą statku na rufie powinna być uwidoczniona nazwa portu,
do którego statek jest przypisany (port macierzysty). Statek, któremu nadano czasowo
polską przynależność, może zachować dotychczasową nazwę i port macierzysty.
”
;
6)
w art. 17 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Minister - Kierownik Urzędu Gospodarki Morskiej może zwolnić niektóre rodzaje statków
od obowiązku wpisu do polskiego rejestru okrętowego. Zwolnienie nie może dotyczyć
statków uprawiających żeglugę międzynarodową.
”
;
7)
w art. 18:
a)
dotychczasowa treść otrzymuje oznaczenie § 1,
b)
dodaje się § 2 w brzmieniu:
„
§ 2.
Wpis statku stanowiącego polską własność do rejestru zagranicznego nie ma znaczenia
prawnego przed wykreśleniem tego statku z polskiego rejestru.
”
;
8)
w art. 20 w § 1 pkt 9 otrzymuje brzmienie:
„
9)
stwierdzenie przez izbę morską polskiej przynależności statku oraz czasowego zwolnienia
z tej przynależności,
”
;
9)
w art. 21 w § 2 w pkt 1 wyrazy „własność Państwa” zastępuje się wyrazami „własność Skarbu Państwa”;
10)
w art. 21 § 4 otrzymuje brzmienie:
„
§ 4.
W przypadkach określonych w § 3 wykreślenie statku z rejestru może nastąpić tylko
za zgodą wierzyciela, którego prawo zastawu na statku jest wpisane do rejestru.
”
;
11)
w art. 23 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
W razie niezgłoszenia statku do rejestru okrętowego izba morska stosuje, w celu przymuszenia
do zgłoszenia, przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
”
;
12)
po art. 27 dodaje się art. 27a w brzmieniu:
„
Art. 27a.
§ 1.
Statkowi, któremu nadano czasowo polską przynależność, izba morska wydaje certyfikat
bandery ważny na okres nadania czasowej przynależności.
§ 2.
Izba morska prowadzi wykaz wydanych certyfikatów bandery.
§ 3.
Minister - Kierownik Urzędu Gospodarki Morskiej określi w drodze rozporządzenia wzór
certyfikatu bandery, tryb postępowania, zasady prowadzenia wykazu, opłaty za wydanie
certyfikatu oraz właściwość izb morskich w tych sprawach.
”
;
13)
w art. 30 w § 1 w pkt 1 wyraz „polskie” zastępuje się wyrazami „o polskiej przynależności”;
14)
art. 32 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 32.
§ 1.
Statek obcy, zawijający do portu polskiego pod banderą państwa będącego stroną tego
samego co Polska porozumienia międzynarodowego o pomierzaniu pojemności statków, może
być poddany kontroli polegającej wyłącznie na sprawdzeniu:
1)
czy statek posiada ważne międzynarodowe świadectwo pomiarowe,
2)
czy zasadnicza charakterystyka statku odpowiada danym zawartym w tym świadectwie.
§ 2.
Kontrola, o której mowa w § 1, nie może powodować kosztów ani przestoju statku, jeżeli
porozumienie międzynarodowe tak stanowi.
”
;
15)
w art. 37 § 3 otrzymuje brzmienie:
„
§ 3.
Minister - Kierownik Urzędu Gospodarki Morskiej może:
1)
upoważnić do dokonywania inspekcji i przeglądów statków wyznaczonych w tym celu inspektorów
lub uznane przez siebie instytucje zagraniczne,
2)
określić instytucje klasyfikacyjne, których zaświadczenia mogą być przy inspekcji
statków morskich o polskiej przynależności uznane za dowody dopełnienia przez statek
wymagań co do określonych spraw z zakresu technicznego stanu bezpieczeństwa.
”
;
16)
w art. 49 wyrazy „Statek polski” zastępuje się wyrazami „Statek o polskiej przynależności”;
17)
w art. 52 wyrazy „4 500 złotych” zastępuje się wyrazami „50 000 złotych”;
18)
w art. 53 wyrazy „karze aresztu do trzech miesięcy lub karze grzywny do 4 500 złotych” zastępuje się wyrazami „karze grzywny do 50 000 złotych”;
19)
w art. 54:
a)
w § 1 wyrazy „3 000 złotych” zastępuje się wyrazami „30 000 złotych”;
b)
w § 2 wyrazy „karze aresztu do trzech miesięcy lub karze grzywny do 4 500 złotych” zastępuje się wyrazami „karze grzywny do 50 000 złotych”;
20)
art. 55 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 55.
W sprawach o wykroczenia wymienione w art. 52-54 orzekają kolegia do spraw wykroczeń
przy terenowych organach administracji morskiej.
”
;
21)
w dziale II w rozdziale 1 dodaje się art. 55a w brzmieniu:
„
Art. 55a.
§ 1.
Statek stanowi polską własność, jeżeli jest własnością:
1)
Skarbu Państwa,
2)
osoby prawnej mającej siedzibę w Polsce,
3)
obywatela polskiego zamieszkałego w Polsce.
§ 2.
Statek stanowi również polską własność, jeżeli jest co najmniej w połowie własnością
osób wymienionych w § 1 lub jest własnością spółki o kapitale należącym co najmniej
w połowie do jednej z tych osób, gdy armator tego statku ma w Polsce miejsce zamieszkania
albo siedzibę swojego zakładu głównego lub oddziału.
”
;
22)
w art. 70:
a)
w zdaniu wstępnym w § 1 po wyrazie „godzin” dodaje się wyrazy „z wyłączeniem dni uznanych ustawowo za wolne od pracy”,
b)
w § 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
statek w celu zabezpieczenia roszczenia należnego od statku z tytułu opłat portowych,
szkód wyrządzonych w urządzeniach portowych, dokach lub drogach żeglugowych oraz z
tytułu zanieczyszczenia środowiska,
”
;
23)
w art. 99:
a)
§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Roszczenia do przewoźnika związane z ładunkiem, wynikające z konosamentu, przedawniają
się z upływem roku od dnia, w którym wydanie ładunku nastąpiło lub miało nastąpić.
Termin ten jednak może być przedłużony w drodze porozumienia stron zawartego po zdarzeniu
będącym podstawą powództwa.
”
,
b)
dodaje się § 3 i 4 w brzmieniu:
„
§ 3.
Powództwo o odszkodowanie przeciwko osobie trzeciej w sprawach, o których mowa w §
2, może być wytoczone nawet po upływie roku w terminie określonym w przepisach o przedawnianiu
roszczeń, nie krótszym jednak niż trzy miesiące od dnia, w którym osoba występująca
z takim powództwem zaspokoiła roszczenie lub otrzymała pozew wniesiony przeciwko niej.
§ 4.
Przepisy § 1-3 mają również zastosowanie do sporów między jednostkami gospodarki uspołecznionej,
podlegających orzecznictwu państwowego arbitrażu gospodarczego.
”
;
24)
w art. 103 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Jeżeli nie umówiono miejsca ładowania, przewoźnik podstawi statek w zwyczajowo przyjętym
miejscu ładowania lub wyczekiwania.
”
;
25)
w art. 104 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Przewoźnik jest obowiązany zawiadomić na piśmie czarterującego o podstawieniu gotowego
do rozpoczęcia ładowania statku w miejscu, o którym mowa w art. 103 § 2, a jeżeli
miejsce takie nie zostało przewoźnikowi wskazane - w miejscu, o którym mowa w art.
103 § 1 (nota gotowości); jeżeli czarterujący wskazał załadowcę, przewoźnik zawiadamia
załadowcę.
”
;
26)
w art. 106 w § 2 zdanie trzecie otrzymuje brzmienie:
„
Do okresu przestoju nie wlicza się jednak przerw spowodowanych przyczynami zachodzącymi
wyłącznie po stronie przewoźnika.
”
;
27)
w art. 117 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Ładunek umieszcza się na statku według uznania przewoźnika; umieszczenie ładunku na
pokładzie wymaga zgody załadowcy, chyba że chodzi o ładunki przewożone w kontenerach
zamkniętych przyjmowanych na statek przystosowany do takiego przewozu lub o ładunki,
które zwyczajowo są przewożone na pokładzie.
”
;
28)
w art. 122 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Konosament wystawiony zgodnie z przepisami niniejszego działu stwarza domniemanie
przyjęcia na statek przez przewoźnika określonego ładunku do przewozu w takiej ilości
i w takim stanie, jak to uwidoczniono w konosamencie. Dowód przeciwny nie będzie jednak
dopuszczony w przypadku, gdy konosament został przeniesiony na osobę trzecią działającą
w dobrej wierze.
”
;
29)
w art. 135 § 4 otrzymuje brzmienie:
„
§ 4.
Jeżeli konosamentu nie wystawiono, ładunek wydaje się w miejscu przeznaczenia odbiorcy
wskazanemu przez frachtującego lub osobę przez niego upoważnioną.
”
;
30)
w art. 151:
a)
w § 1 pkt 3 skreśla się,
b)
§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
W razie odstąpienia od umowy przez czarterującego w trakcie załadunku, przewoźnik
jest obowiązany wydać ładunek już załadowany, choćby wyładowanie miało zatrzymać statek
poza okresy ładowania i przestoju; zachowuje jednak prawo do przestojowego lub odszkodowania
za przetrzymanie statku.
”
,
c)
dodaje się § 3 w brzmieniu:
„
§ 3.
Przewoźnik ma prawo domagać się od czarterującego odszkodowania za rzeczywiście poniesioną
szkodę spowodowaną odstąpieniem przez czarterującego od umowy przewozu zawartej na
szereg podróży kolejnych lub na przewóz określonej ilości ładunku; odszkodowanie to
nie może jednak przekraczać wysokości frachtu, jaki przypadałby za anulowane podróże.
W każdym przypadku przewoźnik jest obowiązany dążyć do zmniejszenia szkody.
”
;
31)
w art. 157:
a)
§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Dla ustalenia wysokości odszkodowania miarodajna jest wartość ładunku w miejscu i
w czasie, w którym został on lub powinien był zostać wyładowany ze statku zgodnie
z umową przewozu. Wartość tę określa się według ceny giełdy towarowej, a w jej braku
- według bieżącej ceny rynkowej; jeżeli obu cen nie można ustalić, wartość ładunku
określa się przez porównanie jej z wartością towarów takiego samego rodzaju i jakości.
”
,
b)
w § 3 dodaje się drugie zdanie w brzmieniu:
„
Deklaracja załadowcy uwidoczniona w konosamencie co do rodzaju i wartości towarów
stwarza domniemanie, które przewoźnik może obalić dowodem przeciwnym.
”
;
32)
w art. 158 dodaje się § 3 i 4 w brzmieniu:
„
§ 3.
Jeżeli kontener, paleta lub jakiekolwiek podobne urządzenie jest używane do zgrupowania
towarów, każda sztuka lub jednostka ładunku, wymieniona w konosamencie jako załadowana
do takiego urządzenia, będzie uważana za jedną sztukę lub jednostkę w rozumieniu §
1. W przeciwnym razie takie urządzenie przewozowe będzie uważane za jedną sztukę lub
jednostkę ładunku.
§ 4.
Przewoźnik nie może korzystać z ograniczenia odpowiedzialności przewidzianego w §
1, jeżeli zostanie udowodnione, że szkoda wynikła z jego działania lub zaniechania,
których dopuścił się z winy umyślnej albo na skutek rażącego niedbalstwa.
”
;
33)
w art. 159 w § 1 po wyrazach „szkodę w ładunku” dodaje się wyrazy „lub z ładunkiem związaną”;
34)
po art. 160 dodaje się art. 160a i 160b w brzmieniu:
„
Art. 160a.
§ 1.
Podwładny przewoźnika oraz osoba nie będąca samodzielnym kontrahentem, z której pomocą
przewoźnik wykonuje zobowiązanie, jak również osoba, której wykonanie zobowiązania
powierza, mogą powoływać się na przysługujące przewoźnikowi zwolnienie i ograniczenie
odpowiedzialności.
§ 2.
Zwolnienia i ograniczenia, o których mowa w § 1, nie przysługują, jeżeli zostanie
udowodnione, że szkoda wynikła z działania lub zaniechania tych osób, których dopuściły
się one z winy umyślnej albo też na skutek rażącego niedbalstwa.
§ 3.
Łączna wysokość odszkodowania obciążającego przewoźnika i osoby wymienione w § 1 nie
może przekroczyć kwoty przewidzianej w art. 158 § 1.
Art. 160b.
Zwolnienia i ograniczenia odpowiedzialności przewidziane w art. 156-160a stosuje się
bez względu na to, czy roszczenie wynika z odpowiedzialności umownej czy też pozaumownej.
”
;
35)
w art. 243 w § 2 po wyrazach „statków morskich” dodaje się wyrazy „oraz jednostce pływającej marynarki wojennej, organów ochrony granic i Milicji Obywatelskiej”;
36)
w art. 245 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Ministrowie Obrony Narodowej i Spraw Wewnętrznych określą zasady obliczania i przeznaczenia
wynagrodzenia za ratownictwo należnego jednostkom pływającym wymienionym w § 1 oraz
tryb postępowania w tych sprawach.
”
;
37)
w art. 246 w § 2 wyrazy „przechodzi ono na własność Państwa” zastępuje się wyrazami „staje się ono własnością państwową”;
38)
w art. 263:
a)
dotychczasowa treść otrzymuje oznaczenie § 1,
b)
dodaje się § 2 w brzmieniu:
„
§ 2.
W stosunku do roszczeń osób uprawnionych mających miejsce zamieszkania lub siedzibę
w kraju bieg przedawnienia przerywa się przez zgłoszenie do zakładu ubezpieczeń zdarzenia
objętego ubezpieczeniem lub roszczenia o odszkodowanie. W takim wypadku bieg przedawnienia
rozpoczyna się na nowo od dnia, w którym osoba zgłaszająca zdarzenie lub roszczenie
otrzymała na piśmie ustalenie zakładu ubezpieczeń w sprawie zgłoszonego zdarzenia
lub roszczenia.
”
;
39)
użyte w art. 17 § 1, art. 28 § 1, art. 57 i 62 w różnych przypadkach wyrazy „statek polski” zastępuje się użytymi w tych samych przypadkach wyrazami „statek stanowiący polską własność”;
40)
użyte w przepisach Kodeksu morskiego w różnych przypadkach wyrazy „Minister Żeglugi” zastępuje się użytymi w tych samych przypadkach wyrazami „Minister - Kierownik Urzędu Gospodarki Morskiej”.
Art. 2.
Minister - Kierownik Urzędu Gospodarki Morskiej ogłosi w drodze obwieszczenia jednolity
tekst ustawy z dnia 1 grudnia 1961 r. - Kodeks morski, z uwzględnieniem zmian wynikających z niniejszej ustawy oraz innych przepisów ogłoszonych
przed wydaniem jednolitego tekstu, z zastosowaniem ciągłej numeracji tytułów, działów,
rozdziałów, artykułów, paragrafów i punktów.
Art. 3.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1986 r.