Ustawaz dnia 17 lipca 1986 r.o szczególnym postępowaniu wobec sprawców niektórych przestępstw
Treść ustawy
Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej mając na uwadze postępującą normalizację życia
społecznego i umacnianie się państwa socjalistycznego oraz umożliwienie wcześniejszego
zwolnienia od odbycia kary ze względu na warunki osobiste sprawców niektórych przestępstw,
jak również kierując się zasadami humanizmu socjalistycznego, stanowi, co następuje:
Art. 1.1 orzeczenie
Do popełnionych przed dniem 17 lipca 1986 r. przestępstw przeciwko państwu lub porządkowi
publicznemu może być zastosowane szczególne postępowanie przewidziane w niniejszej
ustawie, jeżeli istnieją podstawy uzasadniające przypuszczenie, że sprawcy tych przestępstw
włączą się do czynnego udziału w życiu kraju i nie powrócą na drogę przestępstwa.
Art. 2.4 orzeczenia
1.
W sprawach o przestępstwa wymienione w art. 1 orzeczone prawomocnie kary zasadnicze
i dodatkowe, nie ściągnięte grzywny, opłaty oraz koszty sądowe daruje się w całości.
2.
Podlegają jednak wykonaniu prawomocne orzeczenia o przepadku rzeczy, degradacji i
obniżeniu stopnia wojskowego, nawiązce i zasądzonym odszkodowaniu.
3.
W sprawach o przestępstwa, o których mowa w ust. 1, postępowanie karne umarza się.
W takim wypadku orzeka się przepadek narzędzi i innych przedmiotów, które służyły
lub były przeznaczone do popełnienia przestępstwa, a także przedmiotów pochodzących
bezpośrednio lub pośrednio z przestępstwa, jak również przedmiotów, których posiadanie
jest zakazane lub wymaga zezwolenia.
4.
Przepis art. 1 nie ma zastosowania do przestępstw określonych w art. 122-124, 127,
128 w związku z art. 122 i 123 oraz w art. 132, 134, 135, 220, 276 i 278 Kodeksu karnego.
Art. 3.
1.
Jeżeli sprawca, któremu do dnia 17 lipca 1986 r. nie przedstawiono zarzutów o przestępstwo
przeciwko państwu lub porządkowi publicznemu, dobrowolnie zgłosi się do dnia 31 grudnia
1986 r. do organu powołanego do ścigania przestępstw i oświadczy do protokołu, że
zaniecha przestępczej działalności oraz ujawni rodzaj popełnionego czynu, czas i miejsce
jego popełnienia - postępowania karnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza.
2.
Wobec sprawcy przestępstwa określonego w art. 122-124, 127 i 128 Kodeksu karnego przepis ust. 1 stosuje się, jeżeli ujawni on nadto wszystkie istotne okoliczności
popełnionego czynu oraz wyda narzędzia i inne przedmioty, o których mowa w art. 2
ust. 3.
3.
W razie pobytu sprawcy za granicą, czynności, o których mowa w ust. 1 i 2, powinny
być dokonane w polskim przedstawicielstwie dyplomatycznym lub urzędzie konsularnym.
W tym wypadku postanowienie o zastosowaniu ustawy wydaje właściwy prokurator.
Art. 4.6 orzeczeń
W szczególnie uzasadnionych wypadkach Sąd Najwyższy, na wniosek Prokuratora Generalnego
Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, może umorzyć postępowanie o przestępstwo popełnione
przed dniem 17 lipca 1986 r., określone w art. 122-124, 127, 128 w związku z art. 122 i 123 oraz w art. 132, 220, 276 i 278 Kodeksu karnego, a także o inne przestępstwo oraz darować prawomocnie orzeczoną karę za takie przestępstwo.
Art. 5.1 orzeczenie
1.
W sprawach o przestępstwa inne niż wymienione w art. 1 oraz przestępstwa skarbowe
popełnione przed dniem 17 lipca 1986 r.:
1)
prawomocnie orzeczone kary pozbawienia wolności do 1 roku - daruje się,
2)
prawomocnie orzeczone kary pozbawienia wolności od roku do lat 2 - łagodzi się o połowę,
3)
podlegają wykonaniu orzeczone prawomocnie kary grzywny, kary dodatkowe i nawiązki,
jak również zasądzone koszty, opłaty i odszkodowania.
2.
W sprawach o przestępstwa wymienione w ust. 1 postępowanie umarza się, jeżeli z okoliczności
sprawy wynika, że należałoby za nie orzec tylko karę pozbawienia wolności, która uległaby
darowaniu. W innych wypadkach orzeczoną karę pozbawienia wolności, o której mowa w
ust. 1, sąd daruje lub łagodzi w wyroku; przepis ust. 1 pkt 3 stosuje się odpowiednio.
3.
Umarzając postępowanie w sprawie o przestępstwo z oskarżenia prywatnego, zwraca się
oskarżycielowi prywatnemu wpłaconą przez niego zryczałtowaną równowartość kosztów
postępowania.
Art. 6.
W sprawach o przestępstwa inne niż wymienione w art. 1 oraz przestępstwa skarbowe
popełnione przed dniem 17 lipca 1986 r. sąd może na wniosek prokuratora zastosować
warunkowe przedterminowe zwolnienie bez zachowania wymogów określonych w art. 91 § 1 i 2 Kodeksu karnego, jeżeli sprawca:
1)
do dnia wejścia w życie ustawy ukończył - kobieta 50, a mężczyzna 60 lat,
2)
sprawuje bądź powinien sprawować sam pieczę nad dzieckiem do lat 16, do której wykonywania
są obowiązani rodzice,
3)
w chwili popełnienia czynu nie ukończył 21 lat,
4)
popełnił przestępstwo nieumyślne.
Art. 7.
Przepisów art. 5 i 6 nie stosuje się do przestępstw, w tym przestępstw skarbowych:
1)
popełnionych w warunkach określonych w art. 60 Kodeksu karnego lub art. 24 ustawy karnej skarbowej z dnia 26 października 1971 r. ,
2)
popełnionych w stanie nietrzeźwości,
3)
o charakterze chuligańskim,
4)
popełnionych przez sprawców prowadzących pasożytniczy tryb życia, którzy w czasie
przestępstwa nie pracowali lub nie uczyli się, czerpiąc środki utrzymania w sposób
sprzeczny z prawem bądź z zasadami współżycia społecznego,
5)
stanowiących zbrodnię,
6)
określonych w:
b)
art. 3-5, art. 6 ust. 1, art. 7 i 8 ustawy z dnia 22 kwietnia 1959 r. o zwalczaniu
niedozwolonego wyrobu spirytusu ,
c)
art. 43 ust. 1 i 2 oraz art. 44 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ,
d)
art. 27 ust. 2, art. 29 ust. 1 i 3, art. 30 ust. 1 i 3, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia
31 stycznia 1985 r. o zapobieganiu narkomanii ,
e)
art. 9 ustawy z dnia 10 maja 1985 r. o szczególnej odpowiedzialności karnej .
Art. 8.
1.
Jeżeli sprawca przestępstwa, do którego zastosowano ustawę, popełni w okresie do dnia
31 grudnia 1987 r. nowe umyślne przestępstwo podobne, za które orzeczono karę pozbawienia
wolności, wydane orzeczenie o zastosowaniu ustawy ulega uchyleniu; w takim wypadku
postępowanie karne podejmuje się na nowo, darowane lub złagodzone kary podlegają wykonaniu
odpowiednio w całości lub części, a warunkowe przedterminowe zwolnienie odwołuje się.
2.
Organ stosujący ustawę jest obowiązany pouczyć o treści ust. 1 osobę, wobec której
ustawa została zastosowana.
Art. 9.
1.
W sprawach o wykroczenia, w tym skarbowe, popełnione przed dniem 17 lipca 1986 r.
orzeczone prawomocnie: kary aresztu, ograniczenia wolności i zastępcze kary aresztu
daruje się.
2.
W sprawach, o których mowa w ust. 1, nie zakończonych prawomocnym orzeczeniom, postępowanie
umarza się, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że należałoby orzec za nie tylko
karę, która uległaby darowaniu.
Art. 10.
1.
W razie zbiegu przestępstw ustawę stosuje się do tych tylko, które jej podlegają.
2.
Przy stosowaniu ustawy orzeka się w miarę potrzeby karę łączną na ogólnych zasadach.
Art. 11.
1.
Do kar już złagodzonych w drodze amnestii lub łaski stosuje się przepisy ustawy, biorąc
za podstawę karę złagodzoną.
2.
Jeżeli w drodze amnestii lub łaski złagodzono jedynie karę łączną, uważa się, że kary
wymierzone za poszczególne zbiegające się przestępstwa zostały złagodzone do wysokości
złagodzonej kary łącznej.
Art. 12.2 orzeczenia
1.
Ustawę stosuje sąd właściwy do rozpoznania danej sprawy.
2.
O darowaniu kar lub umorzeniu postępowania przed sądem na podstawie art. 2, sąd orzeka
na wniosek prokuratora.
3.
W postępowaniu przygotowawczym ustawę stosuje prokurator, jednakże sąd orzeka na wniosek
prokuratora o przepadku przedmiotów, o których mowa w art. 2 ust. 3.
4.
W sprawach o przestępstwa, o których mowa w art. 1, sąd lub prokurator mogą uzależnić
zastosowanie ustawy od złożenia przez sprawcę pisemnego oświadczenia, że nie powróci
na drogę przestępstwa.
5.
W sprawach o przestępstwa skarbowe oraz o wykroczenia i wykroczenia skarbowe ustawę
stosuje organ właściwy do rozpoznania danej sprawy.
6.
W stosunku do osób odbywających karę pozbawienia wolności lub karę aresztu, jeśli
nie zachodzi potrzeba orzeczenia kary łącznej, ustawę stosuje sąd wojewódzki, w którego
okręgu skazany odbywa karę, a w zakresie właściwości sądów wojskowych - sąd wojskowy;
sąd orzeka na posiedzeniu w składzie jednego sędziego.
Art. 13.
1.
Orzeczenia w przedmiocie zastosowania ustawy zapadają w formie postanowień, chyba
że ustawę zastosowano w wyroku; w sprawach rozpoznawanych na rozprawie o umorzeniu
postępowania, darowaniu lub złagodzeniu kary orzeka się w wyroku.
2.
Od orzeczenia o odmowie zastosowania ustawy przysługuje środek odwoławczy; od orzeczenia
o zastosowaniu ustawy środek odwoławczy przysługuje tylko prokuratorowi. Zażalenia
w wypadkach, o których mowa w art. 12 ust. 6, właściwy sąd wojewódzki lub sąd wojskowy
rozpoznaje w składzie trzech sędziów.
Art. 14.
1.
W wypadkach, o których mowa w art. 8, orzeka organ właściwy do rozpoznania sprawy,
w której na podstawie ustawy darowano lub złagodzono karę, a jeżeli umorzono postępowanie
- organ, który je umorzył; o odwołaniu warunkowego przedterminowego zwolnienia, zastosowanego
na podstawie art. 6, orzeka właściwy sąd penitencjarny.
2.
Sąd orzeka na posiedzeniu, chociażby ustawę zastosowano w wyroku.
3.
Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Art. 15.
Postępowanie w sprawach objętych ustawą toczy się zgodnie z przepisami obowiązującymi
w postępowaniu przed organem, który je prowadzi, jeżeli przepisy niniejszej ustawy
nie stanowią inaczej.
Art. 16.
Zwolnienie osób pozbawionych wolności powinno nastąpić nie później niż do dnia 15
września 1986 r.
Art. 17.
Właściwi ministrowie oraz Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej mogą
wydawać zarządzenia niezbędne do wykonania ustawy.
Art. 18.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 23 lipca 1986 r.