Obwieszczenie Ministra Oświaty i Wychowaniaz dnia 6 września 1985 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 stycznia
1979 r. w sprawie rodzin zastępczych
Spis treści
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 1985 r. zmieniającego rozporządzenie
w sprawie rodzin zastępczych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 stycznia 1979 r. w sprawie rodzin zastępczych , z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów wydanych przed dniem ogłoszenia
jednolitego tekstu oraz z zastosowaniem ciągłej numeracji paragrafów, ustępów i punktów.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst nie obejmuje:
1)
przepisów § 26 i 27 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 stycznia 1979 r. w sprawie rodzin
zastępczych w brzmieniu:
„
§ 26.
Traci moc uchwała nr 119 Rady Ministrów z dnia 10 maja 1974 r. w sprawie pomocy materialnej
dla dzieci i młodzieży w rodzinach zastępczych .
§ 27.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 marca 1979 r.
”
,
2)
§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 października 1981 r. zmieniającego rozporządzenie
w sprawie rodzin zastępczych w brzmieniu:
„
§ 2.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
”
.
3)
§ 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 1983 r. zmieniającego rozporządzenie
w sprawie rodzin zastępczych w brzmieniu:
„
§ 2.
Minister Oświaty i Wychowania w porozumieniu z Ministrem Finansów ustali szczegółowe
zasady określania dochodu szacunkowego z gospodarstwa rolnego, stanowiącego podstawę
odpłatności rodziców za pobyt ich dzieci w rodzinach zastępczych, po wejściu w życie
zreformowanych zasad opodatkowania rolnictwa.
§ 3.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 września 1983 r.
”
,
4)
§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 października 1984 r. zmieniającego rozporządzenie
w sprawie rodzin zastępczych w brzmieniu:
„
§ 2.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z wyjątkiem przepisu § 1 pkt 2,
który wchodzi w życie z mocą od dnia 1 lutego 1984 r.
”
,
5)
§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 1985 r. zmieniającego rozporządzenie
w sprawie rodzin zastępczych w brzmieniu.
„
§ 3.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 maja 1985 r.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 stycznia 1979 r. w sprawie rodzin zastępczych
Na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 15 lipca 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania zarządza się, co następuje:
§ 1.
W celu zapewnienia dzieciom pozbawionym należytej pieczy rodzicielskiej właściwych
warunków wychowania Państwo organizuje i rozwija rodziny zastępcze, tworzy warunki
do ich prawidłowego funkcjonowania oraz udziela pomocy pieniężnej i rzeczowej na częściowe
pokrycie kosztów utrzymania dzieci przebywających w rodzinach zastępczych.
§ 2.
1.
Umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu
opiekuńczego.
2.
Dziecko może być również umieszczone w rodzinie zastępczej bez orzeczenia sądu opiekuńczego
na podstawie umowy powierzenia dziecka, zawartej na piśmie między rodziną zastępczą
a terenowym organem administracji państwowej właściwym dla miejsca zamieszkania tej
rodziny - na wniosek lub za zgodą rodziców dziecka, którym przysługuje władza rodzicielska.
Organ ten obowiązany jest pouczyć rodzinę zastępczą o jej prawach i obowiązkach oraz
o możliwości uzyskania pomocy Państwa.
3.
Rodzina zastępcza podejmuje obowiązek pieczy i wychowania powierzonego dziecka z dniem
jej ustanowienia przez sąd bądź z dniem zawarcia umowy powierzenia dziecka między
tą rodziną a terenowym organem administracji państwowej właściwym dla jej stałego
miejsca zamieszkania.
4.
Zasady i warunki zawierania umów z rodzinami zastępczymi ustali Minister Oświaty i
Wychowania.
§ 3.
1.
Pełnienie społecznej funkcji rodziny zastępczej może być powierzone małżeństwu lub
osobie nie pozostającej w związku małżeńskim - w tym także osobom spokrewnionym z
dzieckiem, zobowiązanym do świadczeń alimentacyjnych na rzecz dziecka - jeżeli spełniają
następujące warunki:
1)
dają rękojmię należytego wykonywania zadań rodziny zastępczej,
2)
mają obywatelstwo polskie, miejsce zamieszkania w kraju i korzystają z pełni praw
cywilnych i obywatelskich,
3)
nie były pozbawione praw rodzicielskich i opiekuńczych,
4)
każda z tych osób ma ukończony co najmniej 24 rok życia,
5)
nie są chore na chorobę psychiczną, przewlekłą zakaźną lub inną chorobę uniemożliwiającą
zapewnienie właściwej pieczy nad dzieckiem i jego wychowania, co zostało stwierdzone
przez społeczny zakład służby zdrowia,
6)
mają odpowiednie warunki mieszkaniowe oraz stałe źródło utrzymania.
2.
Przy wykonywaniu obowiązku bieżącej pieczy nad dzieckiem i przy jego wychowaniu rodzina
zastępcza powinna starać się o:
1)
wytworzenie w domu atmosfery rodzinnej, wzajemnego zaufania, zrozumienia, pomocy i
życzliwości,
2)
zagwarantowanie dziecku bezpieczeństwa, zapewnienie mu opieki lekarskiej, racjonalnego
żywienia, odpowiedniej odzieży i kulturalnych warunków bytu,
3)
zapewnienie odpowiednich warunków do systematycznego uczęszczania dziecka do szkoły,
aż do uzyskania co najmniej obowiązującego powszechnie wykształcenia i zdobycia zawodu
umożliwiającego samodzielne życie,
4)
zapewnienie dziecku warunków wszechstronnego rozwoju oraz kształtowania odpowiednich
postaw ideowo-moralnych, budzenie i rozwijanie w nim uzdolnień, kształcenie umiejętności
i nawyków pracy, organizowanie wolnego czasu i wypoczynku, rozwijanie wrażliwości
estetycznej i wdrażanie do kultury życia codziennego,
5)
przygotowanie dziecka do życia społecznego, rozwijanie w nim poszanowania mienia społecznego
i osobistego oraz wdrażanie do wykonywania dostosowanych do jego możliwości prac porządkowych
i samoobsługowych,
6)
udzielenie pomocy w usamodzielnianiu się, a w szczególności w uzyskaniu pracy i mieszkania.
§ 4.
1.
Doboru dzieci w celu umieszczenia w rodzinie zastępczej na podstawie umowy powierzenia
dziecka, o której mowa w § 2 ust. 2, dokonuje terenowy organ administracji państwowej
właściwy dla miejsca zamieszkania rodziców dziecka.
2.
Organ wymieniony w ust. 1 może zakwalifikować do umieszczenia w rodzinie zastępczej
dzieci, które nie odbiegają od normy rozwojowej, co zostało stwierdzone na podstawie
odpowiednich badań dokonanych w trybie i na zasadach określonych odrębnymi przepisami,
i znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej, uniemożliwiającej zapewnienie
przez ich rodziców podstawowych warunków pieczy i wychowania.
3.
Dzieci odbiegające od normy rozwojowej, kwalifikujące się na podstawie badań, o których
mowa w ust. 2, do kształcenia w szkołach i zakładach specjalnych, mogą być umieszczane
tylko w tych rodzinach zastępczych, które mają pełne rozeznanie ich poziomu rozwoju
fizycznego i psychicznego oraz warunki i możliwości zapewnienia tym dzieciom odpowiedniej
pieczy i wychowania.
§ 5.
Terenowy organ administracji państwowej może upoważnić organizacje społeczne, których
zadania statutowe przewidują opiekę nad dziećmi, do wykonywania pewnych czynności
dotyczących doboru rodzin zastępczych i kwalifikacji dzieci do umieszczenia w rodzinie
zastępczej, a zwłaszcza:
1)
pozyskiwania kandydatów do pełnienia społecznej roli rodziny zastępczej,
2)
przeprowadzania wywiadów środowiskowych dotyczących osób, które mają stanowić rodzinę
zastępczą.
§ 6.
1.
Rozwiązanie z rodziną zastępczą umowy powierzenia dziecka, o której mowa w § 2 ust.
2, następuje po upływie 3 miesięcy od wypowiedzenia dokonanego na piśmie przez jedną
ze stron umowy.
2.
Terenowy organ administracji państwowej może rozwiązać z rodziną zastępczą umowę powierzenia
dziecka bez wypowiedzenia ze skutkiem natychmiastowym w razie:
1)
rażącego niewywiązywania się rodziny zastępczej z przyjętych zadań,
2)
ustania warunków wymaganych do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, wymienionych
w § 3 ust. 1.
3.
W razie rozwiązania z rodziną zastępczą umowy powierzenia dziecka terenowy organ administracji
państwowej właściwy dla miejsca jej zamieszkania w każdym wypadku ma obowiązek zapewnienia
dziecku dalszej pieczy i wychowania.
§ 7.
1.
Sąd przed wydaniem orzeczenia o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej może zwrócić
się do terenowego organu administracji państwowej, właściwego dla miejsca zamieszkania
dziecka, o wskazanie kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej.
2.
Sąd, powierzając dziecko rodzinie zastępczej, poucza ją jednocześnie o jej prawach
i obowiązkach oraz o możliwości uzyskania pomocy Państwa.
§ 8.
Jeżeli sąd, zarządzając umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej, nie wskaże jednocześnie
tej rodziny, jej doboru dokonuje terenowy organ administracji państwowej właściwy
dla miejsca pobytu dziecka - w porozumieniu z sądem opiekuńczym. Organ ten zawiera
z dobraną przez siebie rodziną zastępczą umowę powierzenia dziecka, która stanowi
podstawę umieszczenia dziecka w tej rodzinie.
§ 9.
1.
Odpis prawomocnego orzeczenia o powierzeniu dziecka rodzinie zastępczej sąd opiekuńczy
przesyła do terenowego organu administracji państwowej właściwego dla jej miejsca
zamieszkania.
2.
Odpis prawomocnego orzeczenia o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej bez jednoczesnego
jej wskazania (§ 8) sąd opiekuńczy przesyła do terenowego organu administracji państwowej
właściwego dla miejsca pobytu dziecka - w celu wykonania orzeczenia.
§ 10.
1.
Terenowy organ administracji państwowej wymieniony w § 9 ust. 1 jest obowiązany zawiadamiać
sąd opiekuńczy, który powierzył dziecko rodzinie zastępczej, o okolicznościach uzasadniających
potrzebę zmiany praw i obowiązków tej rodziny, zwłaszcza w razie niewywiązywania się
jej z przyjętych zadań, oraz o ustaniu potrzeby dalszego pobytu dziecka w tej rodzinie.
2.
W razie umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego
bez jednoczesnego jej wskazania (§ 8) terenowy organ administracji państwowej właściwy
dla miejsca zamieszkania rodziny zastępczej jest obowiązany zawiadamiać właściwy sąd
opiekuńczy o okolicznościach uzasadniających zmianę praw i obowiązków tej rodziny,
a w szczególności o:
1)
sposobie wykonania orzeczenia,
2)
każdorazowej zmianie miejsca pobytu stałego rodziny zastępczej,
3)
dokonanej zmianie rodziny zastępczej,
4)
ustaniu potrzeby dalszego pobytu dziecka w rodzinie zastępczej.
§ 11.
Terenowy organ administracji państwowej właściwy dla miejsca zamieszkania rodziny
zastępczej czuwa nad należytym wykonywaniem przyjętych przez nią zadań oraz udziela
jej pomocy w rozwiązywaniu trudności związanych z wychowywaniem dziecka. Zadania te
wykonują nauczyciele wyznaczeni przez ten organ.
§ 12.
1.
Dzieciom umieszczonym w rodzinach zastępczych udziela pomocy pieniężnej na pokrycie
kosztów ich utrzymania terenowy organ administracji państwowej właściwy dla miejsca
zamieszkania rodziny zastępczej.
2.
Podstawą przyznania pomocy pieniężnej jest umowa o pomocy pieniężnej, zawarta między
terenowym organem administracji państwowej wymienionym w ust. 1 a rodziną zastępczą,
określająca zasady tej pomocy.
3.
Pomocy pieniężnej udziela się od dnia zawarcia umowy, o której mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem
ust. 4, do czasu ukończenia przez dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej 18 lat,
a po ukończeniu tego wieku - w razie kontynuowania nauki albo ustalenia inwalidztwa
uniemożliwiającego podjęcie nauki lub zatrudnienia, nie dłużej jednak niż do ukończenia
25 lat, a w razie kontynuowania studiów wyższych na ostatnim roku - do ukończenia
26 lat, chyba że dziecko osiąga z tytułu pracy własnej dochody przekraczające najniższe
zasadnicze wynagrodzenie miesięczne obowiązujące w uspołecznionych zakładach pracy.
Oceny stanu inwalidztwa dokonuje właściwa komisja lekarska do spraw inwalidztwa i
zatrudnienia.
4.
W razie umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej:
1)
przed dniem zawarcia umowy, o której mowa w ust. 2, wypłata kwot pomocy pieniężnej
następuje od dnia faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej, jednakże
za okres nie dłuższy niż 2 lata,
2)
po dniu zawarcia umowy, o której mowa w ust. 2, wypłata kwot pomocy pieniężnej następuje
od dnia faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej.
§ 13.
Pomoc pieniężna przysługująca dziecku umieszczonemu w rodzinie zastępczej obcej lub
spokrewnionej z nim w stopniu nie zobowiązującym do świadczeń alimentacyjnych na jego
rzecz wynosi 6000 zł miesięcznie.
§ 14.
1.
Pomoc pieniężna przysługująca dziecku umieszczonemu w rodzinie zastępczej, w której
chociaż jedna z osób stanowiących tę rodzinę jest z nim spokrewniona w stopniu zobowiązującym
do świadczeń alimentacyjnych na jego rzecz, wynosi od 2200 zł do 6000 zł miesięcznie.
2.
Szczegółowe zasady określania wysokości pomocy pieniężnej, o której mowa w ust. 1,
ustali Minister Oświaty i Wychowania w porozumieniu z Ministrem Finansów.
§ 15.
Pomoc pieniężna przysługująca dziecku umieszczonemu w rodzinie zastępczej, które ze
względu na stan fizyczny, psychiczny lub psychofizyczny wymaga stałej opieki innej
osoby, polegającej na konieczności pielęgnacji lub na systematycznym współdziałaniu
w postępowaniu leczniczym i rehabilitacyjnym, wynosi 12.000 zł miesięcznie.
§ 16.
Jeżeli dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej otrzymuje rentę rodzinną, stawkę
przysługującej mu pomocy pieniężnej zmniejsza się o połowę wypłacanej mu renty.
§ 17.
1.
Terenowy organ administracji państwowej właściwy dla miejsca zamieszkania rodziny
zastępczej wypłaca tej rodzinie, po zawarciu z nią umowy o pomocy pieniężnej, o której
mowa w § 12 ust. 2, jednorazowy zasiłek pieniężny w wysokości 15.000 zł na jedno dziecko
na zakup odzieży i przyborów szkolnych.
2.
Rodziny zastępcze, którym nie przysługuje zasiłek rodzinny na dziecko umieszczone
w tej rodzinie, otrzymują dodatkową pomoc pieniężną w wysokości 1550 zł miesięcznie,
a rodziny zastępcze pobierające zasiłek rodzinny niższy od 1550 zł - w wysokości uzupełniającej
kwotę zasiłku do 1550 zł miesięcznie.
§ 18.
Rodziny zastępcze korzystają w zakresie świadczeń przyznawanych z zakładowego funduszu
socjalnego bądź z zakładowego funduszu mieszkaniowego 7 takich samych uprawnień, jakie
przysługują pracownikom z tytułu posiadania dzieci własnych.
§ 19.
1.
Dzieci umieszczone w rodzinie zastępczej mają prawo do bezpłatnego korzystania ze
żłobków i przedszkoli, na zasadach pierwszeństwa, oraz do bezpłatnego korzystania
z różnych form wypoczynku i ze świadczeń zakładów społecznych służby zdrowia.
2.
Dzieciom umieszczonym w rodzinach zastępczych znajdującym się w szczególnie trudnej
sytuacji materialnej, powstałej na skutek wypadków losowych, może być przyznana dodatkowa
pomoc pieniężna.
§ 20.
Usamodzielniającym się dzieciom umieszczonym w rodzinach zastępczych przysługuje pomoc
pieniężna lub rzeczowa oraz prawo do otrzymania mieszkania na zasadach przewidzianych
dla wychowanków państwowych domów dziecka.
§ 21.
1.
Rodzice, których dzieci są umieszczone w rodzinach zastępczych, zobowiązani są do
odpłatności z tego tytułu na zasadach ustalonych w rozporządzeniu.
2.
Przez rodziców należy rozumieć oboje rodziców lub jedno z nich.
3.
Miesięczna opłata ponoszona przez rodziców nie może przekraczać kwoty miesięcznej
stawki pomocy pieniężnej udzielanej dzieciom umieszczonym w rodzinach zastępczych.
4.
Opłat ustalonych rozporządzeniem nie ponoszą rodzice, którzy są zobowiązani do alimentacji
dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej na podstawie orzeczenia sądowego.
5.
Jeżeli obowiązek alimentacyjny obciąża jednego z rodziców, w stosunku do drugiego
ustala się odpłatność na zasadach, o których mowa w § 22.
§ 22.
1.
Opłaty rodziców za pobyt ich dzieci w rodzinach zastępczych ustala się w zależności
od wysokości przeciętnego miesięcznego dochodu przypadającego na jednego członka rodziny
naturalnej, pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym. Wysokość opłat wynosi
miesięcznie:
1)
przy dochodach na jednego członka rodziny nie przekraczających 5400 zł miesięcznie
- 30% dochodu przypadającego na jednego członka rodziny,
2)
przy dochodach na jednego członka rodziny przekraczających 5400 zł miesięcznie - 1600
zł oraz 100% nadwyżki ponad ustaloną kwotę 5400 zł dochodu przypadającego na jednego
członka rodziny.
2.
W celu obliczenia przeciętnego miesięcznego dochodu na jednego członka rodziny sumuje
się dochody netto osiągnięte w ostatnim roku kalendarzowym ze wszystkich źródeł przez
wszystkich członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym i dzieli
się ten dochód przez liczbę członków rodziny.
3.
Do dochodu rodziny zalicza się:
1)
wynagrodzenie za pracę łącznie z premiami, dodatkami funkcyjnymi i innymi dodatkami
do wynagrodzeń, po potrąceniu podatku od wynagrodzeń,
2)
rekompensaty przysługujące z tytułu wzrostu cen detalicznych podstawowych artykułów
żywnościowych, opału i energii,
3)
inne dochody podlegające przepisom o podatku od wynagrodzeń w wysokości stanowiącej
podstawą obliczenia podatku, po potrąceniu tego podatku,
4)
dochody podlegające przepisom o podatku dochodowym, po potrąceniu tego podatku,
5)
dochody z wykonywania rzemiosła na podstawie potwierdzenia zgłoszenia wykonywania
rzemiosła, jeżeli działalność ta jest objęta przepisami o opłacie skarbowej,
6)
dochód z gospodarstwa rolnego, wynikający z pomnożenia liczby hektarów przeliczeniowych
przez wysokość przeciętnego dochodu z 1 hektara przeliczeniowego, określaną corocznie
przez Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych, łącznie z dochodem z działów specjalnych
produkcji rolnej, podlegającym opodatkowaniu, pomniejszonym o kwotę podatku rolnego
od dochodów z tych działów,
7)
dochody z działalności wykonywanej przez rolnika, nie objętej nakazem płatniczym z
tytułu zobowiązania pieniężnego,
8)
dochody z upraw i hodowli, obliczone na podstawie norm szacunkowych ustalonych dla
celów ubezpieczenia społecznego rolników,
9)
emerytury, renty, należności alimentacyjne, zasiłki rodzinne i opiekuńcze, z wyjątkiem
zasiłków jednorazowych oraz dodatków pielęgnacyjnych,
10)
inne dochody o charakterze stałym, z wyjątkiem stypendiów otrzymywanych przez uczniów
i studentów.
4.
Za członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, w rozumieniu
ust. 2, uważa się małżonków oraz pozostające na ich utrzymaniu dzieci, w tym także
dzieci przebywające w placówkach opiekuńczo-wychowawczych lub w rodzinach zastępczych,
rodziców pozostających na utrzymaniu małżonków, a także osoby alimentowane przez jednego
bądź obu współmałżonków na podstawie orzeczenia sądu.
§ 23.
1.
Wysokość opłat rodziców ustala terenowy organ administracji państwowej właściwy dla
ich miejsca zamieszkania - na okres każdego roku kalendarzowego.
2.
Opłaty, o których mowa w ust. 1, stanowią należność podlegającą egzekucji administracyjnej.
3.
Terenowy organ administracji państwowej właściwy dla miejsca zamieszkania rodziców
dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej może w szczególnie uzasadnionych wypadkach
zwolnić ich całkowicie lub częściowo od odpłatności na określony czas, nie dłużej
jednak niż na 1 rok kalendarzowy.
§ 24.
Wpływy z opłat za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej podlegają przekazaniu na rachunek
budżetu rady narodowej właściwej dla miejsca zamieszkania osób zobowiązanych do odpłatności.
§ 25.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o terenowym organie administracji państwowej, należy
przez to rozumieć terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej
do spraw oświaty i wychowania stopnia podstawowego.