Ustawaz dnia 28 kwietnia 1983 r.o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin
Spis treści
- Treść ustawy
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Kolejowa emerytura
- Rozdział 3 - Kolejowa renta inwalidzka
- Rozdział 4 - Kolejowa renta rodzinna
- Rozdział 5 - Świadczenia dodatkowe
- Rozdział 6 - Świadczenia wyjątkowe
- Rozdział 7 - Zmiany wysokości kolejowej emerytury lub kolejowej renty
- Rozdział 8 - Postępowanie w sprawach kolejowych świadczeń emerytalnych
- Rozdział 9 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.1 orzeczenie
1.
Na podstawie ustawy przysługuje prawo do:
1)
kolejowej emerytury i kolejowej renty inwalidzkiej - pracownikom kolejowym,
2)
kolejowej renty rodzinnej - członkom rodziny pozostałym po pracownikach kolejowych,
3)
świadczeń dodatkowych - pracownikom kolejowym i członkom ich rodzin.
2.
Pracownikom kolejowym oraz członkom ich rodzin przysługuje - na zasadach i w wysokości
określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin - również
prawo do:
1)
dodatków do emerytury i renty,
2)
zasiłku pogrzebowego,
3)
pobytu w domu pomocy społecznej.
3.
Do kolejowej emerytury i kolejowej renty przysługuje również dodatek kombatancki oraz
dodatek z tytułu tajnego nauczania, na zasadach i w wysokości określonych w odrębnych
przepisach.
Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
emeryt - osobę mającą ustalone prawo do kolejowej emerytury,
2)
rencista - osobę mającą ustalone prawo do kolejowej renty,
3)
kolejowa renta - kolejową rentę inwalidzką i kolejową rentę rodzinną,
4)
przepisy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin - ustawę z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin .
Art. 3.
1.
Pracownikom kolejowym, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku przy pracy,
wypadku w drodze do pracy lub z pracy albo wskutek choroby zawodowej, oraz członkom
rodzin pracowników kolejowych zmarłych wskutek takiego wypadku lub choroby zawodowej
przysługują świadczenia na podstawie odrębnych przepisów.
2.
Świadczenia na warunkach i w wysokości określonych w ustawie przysługują jednak:
1)
pracownikom kolejowym - w przypadkach gdy świadczenia przewidziane w przepisach, o
których mowa w ust. 1, nie mogą być im przyznane z powodów określonych w tych przepisach,
2)
członkom rodziny pozostałym po pracownikach kolejowych uprawnionych do renty inwalidzkiej
na podstawie przepisów, o których mowa w ust. 1, jeżeli pracownicy ci zmarli z innych
przyczyn niż wypadek przy pracy, wypadek w drodze do pracy lub z pracy albo choroba
zawodowa, choćby nawet nie mieli okresu zatrudnienia na kolei wymaganego do przyznania
po nich renty rodzinnej w myśl przepisów ustawy,
3)
pracownikom kolejowym i członkom ich rodzin uprawnionym do świadczeń na podstawie
przepisów, o których mowa w ust. 1, jeżeli świadczenia określone w ustawie są dla
nich korzystniejsze.
Art. 4.1 orzeczenie
1.
Pracownikom kolejowym i członkom ich rodzin, którzy nie spełniają warunków wymaganych
do uzyskania świadczeń określonych w ustawie albo dla których świadczenia określone
w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin są korzystniejsze,
przysługują świadczenia na warunkach i w wysokości określonych w tych przepisach.
2.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1, okresy zatrudnienia na kolei uważa się za
okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach uprawniających do świadczeń określonych
w art. 54 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i
ich rodzin .
Art. 5.8 orzeczeń
1.
Pracownikami kolejowymi w rozumieniu ustawy są osoby pozostające w stosunku pracy:
1)
w jednostkach organizacyjnych przedsiębiorstwa „Polskie Koleje Państwowe”, których
pracownicy są objęci przepisami w sprawie praw i obowiązków pracowników kolejowych,
wydanymi na podstawie art. 298 Kodeksu pracy,
2)
w innych jednostkach (komórkach) organizacyjnych podległych Ministrowi Komunikacji,
których pracownicy byli objęci dotychczasowymi przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym
pracowników kolejowych i ich rodzin.
2.
Zatrudnienie pracowników kolejowych w jednostkach (komórkach) organizacyjnych, określonych
w ust. 1, zwanych dalej „kolejowymi jednostkami organizacyjnymi”, uważa się w rozumieniu
ustawy za zatrudnienie na kolei.
Art. 6.21 orzeczeń
1.
Za okresy zatrudnienia na kolei uważa się okresy pozostawania w stosunku pracy w kolejowych
jednostkach organizacyjnych, w czasie których pracownik pobierał wynagrodzenie lub
zasiłki z ubezpieczenia społecznego chorobowy, macierzyński lub opiekuńczy.
2.
Każdy pełny rok stałego zatrudnienia na kolei na parowozie, spalinowym lub elektrycznym
pojeździe trakcyjnym, w drużynach konduktorskich oraz na stanowiskach manewrowych
lub ustawiaczy liczy się jako 14 miesięcy zatrudnienia na kolei.
Art. 7.7 orzeczeń
Za okresy równorzędne z okresami zatrudnienia na kolei uważa się okresy:
1)
pobierania - po ustaniu zatrudnienia na kolei wykonywanego w wymiarze czasu pracy
nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie - zasiłku chorobowego, macierzyńskiego
lub opiekuńczego z tytułu tego zatrudnienia,
2)
pobierania renty chorobowej przyznanej przez właściwą kolejową jednostkę organizacyjną,
3)
wykonywania przed dniem 1 stycznia 1975 r. pracy w kolejowej jednostce organizacyjnej
na podstawie umowy o naukę zawodu, przyuczenia do określonej pracy lub odbycia wstępnego
stażu pracy,
4)
zatrudnienia lub pełnienia funkcji z wyboru w związkach zawodowych w czasie bezpłatnego
urlopu udzielonego pracownikowi kolejowemu na ten cel,
5)
zatrudnienia, jednak nie dłuższego niż 5 lat, licząc od ustania zatrudnienia na kolei,
jeżeli zatrudnienie na kolei ustało wskutek:
a)
przejścia za zgodą kolejowej jednostki organizacyjnej do zatrudnienia w resorcie komunikacji
nie będącego zatrudnieniem na kolei,
b)
przejścia z zatrudnienia na kolei do zatrudnienia w urzędach naczelnych i centralnych
organów administracji państwowej,
c)
skierowania do pracy społeczno-politycznej, z tym że w stosunku do pracowników, którzy
w dniu 1 lipca 1956 r. pełnili funkcje społeczno-polityczne, bieg pięcioletniego terminu
rozpoczyna się od dnia 1 lipca 1956 r.; okresy pracy społeczno-politycznej wykonywanej
przez tych pracowników do dnia 1 lipca 1956 r. uważa się w całości za okresy równorzędne
z okresami zatrudnienia na kolei,
d)
nawiązanie stosunku pracy na podstawie wyboru,
e)
przejścia za zgodą kolejowej jednostki organizacyjnej do zatrudnienia na kolejach
użytku niepublicznego,
f)
przejścia za zgodą kolejowej jednostki organizacyjnej do zatrudnienia w innych resortach
w celu zorganizowania lub budowy transportu kolejowego,
6)
zatrudnienia, jednak nie dłuższego niż 5 lat, w jednostkach (komórkach) organizacyjnych
resortu komunikacji nie będących kolejowymi jednostkami organizacyjnymi, jeżeli nastąpiło
przejście z tego zatrudnienia do zatrudnienia na kolei i jeżeli okres 5 lat zatrudnienia
w tych jednostkach nie podlega zaliczeniu na podstawie pkt 5 lit. a),
7)
zatrudnienia w międzynarodowych organizacjach kolejowych i w zagranicznych placówkach
kolejowych po oddelegowaniu do tego zatrudnienia z zatrudnienia na kolei,
8)
wykonywania zatrudnienia za granicą przez specjalistów w czasie trwania stosunku pracy
z kolejową jednostką organizacyjną,
9)
niewykonywania pracy na kolei, jeżeli za okresy te przysługuje wynagrodzenie w wyniku
przywrócenia do pracy albo odszkodowanie,
10)
zatrudnienia na kolejach innych państw, pod warunkiem że pracownik po tych okresach
był zatrudniony na kolejach polskich w rozumieniu art. 5.
Art. 8.4 orzeczenia
1.
Za okresy zaliczalne do okresów zatrudniania na kolei uważa się okresy:
1)
przerwy w pracy na kolei obejmującej okresy wymienione w art. 11 ust. 2 pkt 9 i 11
oraz w art. 13 ust. 3 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin,
2)
wymienione w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich
rodzin,
3)
służby wojskowej pełnionej w Wojsku Polskim w okresie po dniu 1 listopada 1918 r.
oraz służby w Milicji Obywatelskiej, w organach bezpieczeństwa publicznego i w Służbie
Więziennej,
4)
zatrudnienia poza koleją w okresie po dniu 31 sierpnia 1939 r. do dnia 9 maja 1945 r.
pracowników, którzy w dniu 31 sierpnia 1939 r. byli zatrudnieni na kolei i w Polsce
Ludowej podjęli ponownie zatrudnianie na kolei,
5)
pobierania stypendium sportowego z tytułu wyczynowego uprawiania sportu, wypłacanego
przez kolejowy klub sportowy, jeżeli osoba pobierająca stypendium przed okresem jego
pobierania była zatrudniona na kolei.
2.
Okresy działalności kombatanckiej, służby wojskowej oraz służby w Milicji Obywatelskiej,
w organach bezpieczeństwa publicznego i w Służbie Więziennej zalicza się do okresów
zaliczalnych do okresów zatrudniania na kolei na zasadach i w wymiarze określonych
odpowiednio w przepisach:
1)
o szczególnych uprawnieniach kombatantów,
2)
o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin,
3)
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej i ich rodzin.
Art. 9.3 orzeczenia
1.
Podstawę wymiaru kolejowej emerytury lub kolejowej renty stanowi przeciętne miesięczne
wynagrodzenie z okresu:
1)
ostatnich 12 miesięcy zatrudnienia na kolei lub zatrudniona równorzędnego z zatrudnieniem
na kolei albo
2)
kolejnych 24 miesięcy zatrudnienia na kolei lub zatrudnienia równorzędnego z zatrudnieniem
na kolei, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 12 lat zatrudnienia.
2.
Jeżeli przed przyznaniem kolejowej emerytury pracownik miał ustalone prawo do kolejowej
renty inwalidzkiej, za podstawę wymiaru emerytury przyjmuje się:
1)
podstawę wymiaru poprzednio przyznanej kolejowej renty inwalidzkiej albo
2)
przeciętne miesięczne wynagrodzenie z okresu zatrudnienia, o którym mowa w ust. 1,
po przyznaniu renty, jeżeli jest to korzystniejsze dla zainteresowanego.
3.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio przy ustalaniu podstawy wymiaru kolejowej renty
rodzinnej po emerycie lub renciście.
Art. 10.
1.
Przy ustalaniu podstawy wymiaru kolejowej emerytury lub kolejowej renty przyjmuje
się, z uwzględnieniem ust. 2, wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w jednej kolejowej
jednostce organizacyjnej.
2.
W razie równoczesnego zatrudnienia w więcej niż jednej kolejowej jednostce organizacyjnej
przy ustalaniu podstawy wymiaru kolejowej emerytury lub kolejowej renty stosuje się
odpowiednio przepisy art. 17 ust. 2 i 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników
i ich rodzin.
Rozdział 2
Kolejowa emerytura
Art. 11.12 orzeczeń
1.
Kolejowa emerytura przysługuje pracownikowi kolejowemu, który spełnia łącznie następujące
warunki:
1)
osiągnął wiek emerytalny: kobieta 55 lat, mężczyzna 60 lat, w okresie zatrudnienia
na kolei lub w okresie równorzędnym z okresem zatrudnienia na kolei albo nie później
niż w ciągu 5 lat od ustania tych okresów,
2)
ma okres zatrudnienia wynoszący łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do
okresów zatrudnienia co najmniej 20 lat dla kobiety i 25 lat dla mężczyzny, w tym
co najmniej 15 lat zatrudnienia na kolei, łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi
do okresów zatrudnienia na kolei.
2.
Pracownikowi kolejowemu, który osiągnął wiek emerytalny po upływie 5 lat od ustania
zatrudnienia na kolei lub zatrudnienia równorzędnego z zatrudnieniem na kolei, kolejowa
emerytura przysługuje, jeżeli:
1)
ma okres zatrudnienia wynoszący łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do
okresów zatrudnienia co najmniej 30 lat dla kobiety i 35 lat dla mężczyzny, w tym
co najmniej 15 lat zatrudnienia na kolei, łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi
do okresów zatrudnienia na kolei, albo
2)
w chwili osiągnięcia tego wieku był uprawniony do kolejowej renty inwalidzkiej lub
renty rodzinnej i ma okres zatrudnienia określony w ust. 1 pkt 2.
Art. 12.1 orzeczenie
1.
Kolejowa emerytura wynosi miesięcznie 100% podstawy jej wymiaru do kwoty 3000 zł oraz
55% nadwyżki ponad tę kwotę.
2.
Kolejową emeryturę zwiększa się o 1% podstawy jej wymiaru za każdy pełny rok zatrudnienia
na kolei ponad 20 lat. Okresy zatrudnienia na kolei liczy się łącznie z okresami równorzędnymi
i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia na kolei.
3.
Zamiast zwiększenia, o którym mowa w ust. 2, przyznaje się, jeżeli jest to korzystniejsze
dla pracownika, zwiększenie emerytury przewidziane w art. 29 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu
emerytalnym pracowników i ich rodzin.
4.
Kolejowa emerytura obliczona w myśl ust. 1-3 wzrasta o kwotę wynoszącą 10% podstawy
jej wymiaru.
Rozdział 3
Kolejowa renta inwalidzka
Art. 13.3 orzeczenia
1.
Kolejowa renta inwalidzka przysługuje pracownikowi kolejowemu, który spełnia łącznie
następujące warunki:
1)
jest inwalidą,
2)
ma wymagany okres zatrudnienia, określony w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym
pracowników i ich rodzin,
3)
inwalidztwo powstało w okresie zatrudnienia na kolei lub w okresie równorzędnym z
okresem zatrudnienia na kolei albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania
tych okresów.
2.
Przy ustalaniu okresu zatrudnienia wymaganego do przyznania kolejowej renty inwalidzkiej,
o którym mowa w ust. 1 pkt 2, uwzględnia się wyłącznie okresy zatrudnienia na kolei
oraz okresy równorzędne i zaliczalne do okresów zatrudnienia na kolei.
Art. 14.2 orzeczenia
1.
Kolejowa renta inwalidzka wynosi miesięcznie:
1)
dla inwalidów zaliczonych do I lub II grupy - 100% podstawy jej wymiaru do kwoty 3000
zł oraz 55% nadwyżki ponad tę kwotę,
2)
dla inwalidów zaliczonych do III grupy - 85% podstawy jej wymiaru do kwoty 3000 zł
oraz 50% nadwyżki ponad tę kwotę.
2.
Kolejową rentę inwalidzką zwiększa się o 1% podstawy jej wymiaru za każdy pełny rok
ponad 20 lat zatrudnienia w Polsce Ludowej, łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi
do okresów zatrudnienia.
3.
Kolejowa renta inwalidzka obliczona w myśl ust. 1 i 2 wzrasta o kwotę wynoszącą 10%
podstawy jej wymiaru.
Rozdział 4
Kolejowa renta rodzinna
Art. 15.2 orzeczenia
Kolejowa renta rodzinna przysługuje członkom rodziny pozostałym po pracowniku kolejowym,
który w chwili śmierci:
1)
spełniał warunki wymagane do uzyskania kolejowej emerytury lub kolejowej renty inwalidzkiej
albo
2)
miał ustalone prawo do jednego z tych świadczeń.
Art. 16.4 orzeczenia
1.
Kolejowa renta rodzinna dla jednej osoby wynosi miesięcznie 85% podstawy jej wymiaru
do kwoty 3000 zł oraz 50% nadwyżki ponad tę kwotę.
2.
Kolejową rentę rodzinną zwiększa się o 5% podstawy jej wymiaru dla każdej następnej
osoby uprawnionej do tej renty.
3.
Kolejową rentę rodzinną zwiększa się o 1% podstawy jej wymiaru za każdy pełny rok
ponad 20 lat zatrudnienia w Polsce Ludowej zmarłego pracownika, łącznie z okresami
równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia.
4.
Kolejowa renta rodzinna obliczona w myśl ust. 1-3 wzrasta o kwotę wynoszącą 10% podstawy
jej wymiaru.
5.
Wzrost, o którym mowa w ust. 4, nie przysługuje do renty rodzinnej po emerycie lub
renciście uprawnionym do kolejowej emerytury lub kolejowej renty inwalidzkiej bez
wzrostu określonego w art. 12 ust. 4 lub w art. 14 ust. 3.
Rozdział 5
Świadczenia dodatkowe
Art. 17.
Emerytowi lub renciście pobierającemu kolejową emeryturę lub kolejową rentę inwalidzką,
który przesiedlił się w ciągu dwóch lat od dnia ustania zatrudnienia na kolei z miejscowości
ostatniego zamieszkania przed ustaniem zatrudnienia na kolei do innej miejscowości
w granicach Polski, przysługuje zwrot kosztów przesiedlenia w wysokości przewidzianej
w odrębnych przepisach.
Art. 18.30 orzeczeń
1.
Emerytowi lub renciście pobierającemu kolejową emeryturę lub kolejową rentę przysługuje
prawo do kolejowej opieki lekarskiej i deputatu węglowego oraz do bezpłatnego i ulgowego
przejazdu i przewozu kolejami, na zasadach określonych w odrębnych przepisach; prawo
do deputatu węglowego albo do bezpłatnego i ulgowego przejazdu oraz przewozu kolejami
nie przysługuje jednak emerytowi lub renciście, jeżeli nie przysługiwało mu w zatrudnieniu,
z tytułu którego powstało prawo do emerytury lub renty.
2.
Świadczenia określone w ust. 1 przysługują również emerytowi lub renciście, który
pobiera kolejową emeryturę lub kolejową rentę z tytułu zatrudnienia w okresach równorzędnych
z okresami zatrudnienia na kolei, oraz osobie, której przyznano kolejową emeryturę
lub kolejową rentę na podstawie art. 19.
Rozdział 6
Świadczenia wyjątkowe
Art. 19.
Pracownikom kolejowym i członkom ich rodzin, którzy wskutek szczególnych okoliczności
nie spełniają warunków wymaganych do uzyskania prawa do kolejowej emerytury lub kolejowej
renty, nie mogą - ze względu na inwalidztwo lub wiek - podjąć zatrudnienia i nie mają
niezbędnych środków utrzymania, Minister Komunikacji może przyznać wyjątkowo kolejową
emeryturę lub kolejową rentę w wysokości nie przekraczającej kwot odpowiednich emerytur
i rent określonych w ustawie.
Art. 20.2 orzeczenia
Minister Komunikacji może w przypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie
przyznać wszystkie lub niektóre świadczenia określone w art. 18 byłemu pracownikowi
kolejowemu lub pozostałym po nim członkom rodziny, pobierającym emerytury lub renty
na podstawie innych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym.
Rozdział 7
Zmiany wysokości kolejowej emerytury lub kolejowej renty
Art. 21.
Wysokość kolejowej emerytury lub kolejowej renty inwalidzkiej ulega, na wniosek emeryta
lub rencisty, ponownemu ustaleniu, jeżeli po przyznaniu tych świadczeń osiągnął okresy
zatrudnienia uzasadniające zwiększenie lub wzrost emerytury lub renty w myśl art.
12 ust. 2-4 lub art. 14 ust. 2 i 3.
Art. 22.
1.
Wysokość kolejowej emerytury lub kolejowej renty inwalidzkiej ulega, na wniosek emeryta
lub rencisty, ponownemu ustaleniu z tytułu wyższego wynagrodzenia uzyskanego po jej
przyznaniu, jeżeli:
1)
po przyznaniu emerytury lub renty emeryt lub rencista - wskutek dalszego zatrudnienia
na kolei lub zatrudnienia równorzędnego z zatrudnieniem na kolei - nie podjął świadczenia,
2)
emeryt lub rencista pobierał emeryturę lub rentę i ma co najmniej dwudziestoczteromiesięczny
okres zatrudnienia na kolei lub zatrudnienia równorzędnego z zatrudnieniem na kolei
- po jej przyznaniu.
2.
Przy ponownym ustaleniu wysokości kolejowej emerytury lub kolejowej renty, w myśl
ust. 1, stosuje się przepis art. 9 ust. 1.
Art. 23.
Ponowne ustalenie wysokości świadczeń w przypadkach, o których mowa w art. 21 i 22,
następują po ustaniu zatrudnienia emeryta lub rencisty.
Art. 24.
Podstawa wymiaru kolejowej emerytury, kolejowej renty inwalidzkiej i kolejowej renty
rodzinnej ulega corocznym podwyżkom stosownie do wzrostu przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej w roku poprzedzającym rok podwyżki, na zasadach
i w terminach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich
rodzin.
Art. 25.1 orzeczenie
1.
Pracownicy kolejowi, którzy porzucili pracę lub z którymi stosunek pracy uległ rozwiązaniu
z ich winy, nie mają prawa do kolejowej emerytury lub kolejowej renty inwalidzkiej.
2.
Sprawy świadczeń emerytalnych dla pracowników, o których mowa w ust. 1, oraz dla pozostałych
po tych pracownikach członków rodzin należą do właściwych organów określonych w przepisach
o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, które rozpatrują te sprawy w
myśl tych przepisów.
3.
Pracownicy, o których mowa w ust. 1, odzyskują prawo do kolejowej emerytury lub kolejowej
renty inwalidzkiej, jeżeli ponownie podjęli zatrudnienie na kolei i trwało ono nieprzerwanie
co najmniej 3 lata.
Rozdział 8
Postępowanie w sprawach kolejowych świadczeń emerytalnych
Art. 26.1 orzeczenie
Prawo do świadczeń przewidzianych w ustawie ustalają i świadczenia wypłacają kolejowe
jednostki organizacyjne określone przez Ministra Komunikacji.
Art. 27.1 orzeczenie
Określone w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin prawa i
obowiązki organów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługują w stosunku do osób objętych
niniejszą ustawą kolejowym jednostkom organizacyjnym właściwym do spraw rent.
Art. 28.
1.
Od decyzji wydanej przez właściwą kolejową jednostkę organizacyjną przysługuje odwołanie
do Komisji Odwoławczej do Spraw Emerytalnych. Odwołanie nie przysługuje od decyzji
w sprawach, w których przedmiotem odwołania są ustalenia komisji lekarskiej do spraw
inwalidztwa i zatrudnienia.
2.
Od orzeczeń Komisji Odwoławczej do Spraw Emerytalnych oraz od decyzji kolejowych jednostek
organizacyjnych w sprawach, w których przedmiotem odwołania są ustalenia komisji lekarskiej
do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, przysługuje odwołanie do okręgowego sądu pracy
i ubezpieczeń społecznych, na zasadach i w trybie określonych odrębnymi przepisami.
Właściwy do rozpoznania odwołania jest sąd, w którego okręgu ma siedzibę kolejowa
jednostka organizacyjna, która wydała decyzję.
3.
Od prawomocnego orzeczenia Komisji Odwoławczej do Spraw Emerytalnych może być wniesiona
rewizja nadzwyczajna, jeżeli orzeczenie rażąco narusza prawo lub interes Polskiej
Rzeczypospolitej Ludowej. Do rewizji nadzwyczajnej stosuje się odpowiednio przepisy
Kodeksu pracy o rewizji nadzwyczajnej.
4.
Komisja Odwoławcza do Spraw Emerytalnych może w wyjątkowym przypadku przedstawić sprawę
okręgowemu sądowi pracy i ubezpieczeń społecznych w celu przyjęcia jej do rozpatrzenia
przez ten sąd, jeżeli jest to celowe ze względu na występujące w sprawie poważne wątpliwości
prawne.
5.
Minister Komunikacji w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz
Ministrem Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określi organizację i zakres działania
Komisji Odwoławczej do Spraw Emerytalnych oraz tryb postępowania przed tą Komisją.
6.
Nadzór nad działalnością Komisji Odwoławczej do Spraw Emerytalnych sprawuje Minister
Komunikacji.
Rozdział 9
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 29.
Użyte w rozdziale niniejszym określenie „przepisy dotychczasowe” oznacza ustawę z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych
i ich rodzin .
Art. 30.
1.
Przepisy ustawy stosuje się do spraw o świadczenia wszczętych na skutek wniosków zgłoszonych
od dnia jej wejścia w życie, przy czym także na podstawie przepisów ustawy ustala
się wysokość świadczeń przysługujących za okres przed dniem jej wejścia w życie.
2.
Przepisy ustawy stosuje się również do spraw o świadczenia wszczętych na skutek wniosków
zgłoszonych przed dniem jej wejścia w życie, jeżeli choćby jeden z warunków wymaganych
do przyznania świadczeń został spełniony po tym dniu.
Art. 31.
Rozpatrzeniu na podstawie ustawy podlegają wnioski osób, które nie odpowiadały warunkom
do uzyskania świadczeń na podstawie przepisów dotychczasowych, jeżeli osoby te odpowiadają
warunkom do uzyskania świadczeń na podstawie niniejszej ustawy lub przepisów o zaopatrzeniu
emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Art. 32.
Osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy pozostawały w stosunku pracy, w myśl Kodeksu pracy, w jednostkach organizacyjnych innych niż określone w art. 5 i do tego dnia były
objęte przepisami dotychczasowymi, uważa się za pracowników kolejowych, a zatrudnienie
ich w tych jednostkach i okresy tego zatrudnienia - za zatrudnienie na kolei i okresy
zatrudnienia na kolei w rozumieniu ustawy.
Art. 33.
Okresy wysługi emerytalnej ustalone prawomocną decyzją, wydaną na podstawie kolejowych
przepisów emerytalnych, które obowiązywały przed dniem 1 stycznia 1955 r., uważa się
za okresy zatrudnienia na kolei.
Art. 34.
Okresy zatrudnienia w byłym Ministerstwie Transportu Drogowego i Lotniczego pracowników,
którzy w dniu 13 marca 1951 r. byli pracownikami kolejowymi i na podstawie przepisów
o zmianach w organizacji i zakresie działania naczelnych organów administracji państwowej
w niektórych gałęziach przemysłu, budownictwa i komunikacji przeszli do zatrudnienia
na kolei w Ministerstwie Komunikacji, uważa się za okresy zaliczalne do okresów zatrudnienia
na kolei.
Art. 35.
Kolejowa emerytura określona w ustawie przysługuje również pracownikom kolejowym,
którzy nie osiągnęli co najmniej 15 lat zatrudnienia na kolei, łącznie z okresami
równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia na kolei, jeżeli spełniają pozostałe
warunki wymagane do jej przyznania i w chwili wejścia w życie ustawy posiadali więcej
niż 10 lat - kobieta i 12,5 lat - mężczyzna zatrudnienia na kolei w Polsce Ludowej,
łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia na kolei.
Art. 36.
1.
Osobom pobierającym w dniu wejścia w życie ustawy kolejowe emerytury i renty na podstawie
przepisów dotychczasowych przyznaje się - zamiast tych świadczeń - odpowiednie kolejowe
emerytury i renty określone w ustawie, z zastosowaniem zasad określonych w art. 122-125
ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, z uwzględnieniem ust.
2, z tym że przyznanie z urzędu kolejowych emerytur i rent wynikających z przepisów
niniejszej ustawy oraz wypłata różnicy należności za okres od dnia 1 stycznia 1983 r.
nastąpi nie później niż do dnia 31 sierpnia 1983 r.
2.
Wzrost określony w art. 12 ust. 4, art. 14 ust. 3 i art. 16 ust. 4 niniejszej ustawy
przyznaje się do kolejowych emerytur i rent przyznanych w miejsce emerytur i rent,
do których przysługiwał wzrost określony w art. 10 ust. 4, art. 13 ust. 3 i art. 19
ust. 4 ustawy, o której mowa w art. 29.
Art. 37.1 orzeczenie
Osobie pobierającej w dniu wejścia w życie ustawy kolejową inwalidzką rentę wyrównawczą
albo rentę chorobową przyznaną przez właściwą kolejową jednostkę organizacyjną renty
te wypłaca się na zasadach i w wysokości określonych w przepisach dotychczasowych.
Art. 38.
Do osób pobierających renty określone w art. 52 ust. 1 ustawy, o której mowa w art.
29, stosuje się odpowiednio przepisy art. 127 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników
i ich rodzin.
Art. 39.4 orzeczenia
W sprawach nie unormowanych niniejszą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy o zaopatrzeniu
emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Art. 40.
1.
Traci moc ustawa z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych
i ich rodzin .
2.
Do czasu wydania rozporządzenia, o którym mowa w art. 28 ust. 5 niniejszej ustawy,
zachowuje moc rozporządzenie Ministra Komunikacji z dnia 15 kwietnia 1975 r. w sprawie organizacji
i zasad działania Komisji Odwoławczej do Spraw Emerytalnych oraz trybu postępowania
przed Komisją .
Art. 41.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1983 r.