Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwościz dnia 24 marca 1983 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada
1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności
takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych
Spis treści
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 listopada 1982 r. zmieniającego rozporządzenie
w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich
nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności
nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia
gospodarstw rolnych , z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania
jednolitego tekstu i z zastosowaniem ciągłej numeracji paragrafów, ustępów i punktów.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia nie
obejmuje następujących przepisów:
1)
§ 21 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia
własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz
dziedziczenia gospodarstw rolnych w brzmieniu:
„
§ 21.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
”
,
2)
§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lipca 1970 r. zmieniającego rozporządzenie
w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich
nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych w brzmieniu:
„
§ 3.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie jednego miesiąca od dnia ogłoszenia.
”
,
3)
§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1971 r. zmieniającego rozporządzenie
w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich
nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych w brzmieniu:
„
§ 3.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
”
,
4)
§ 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1972 r. w sprawie przekazania
niektórych spraw do właściwości naczelników gmin oraz prezydiów rad narodowych miast
nie stanowiących powiatów i ich organów w brzmieniu:
„
§ 17.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniom 1 stycznia 1973 r.
”
,
5)
§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lutego 1981 r. zmieniającego rozporządzenie
w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich
nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych w brzmieniu:
„
§ 2.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
”
,
6)
§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 listopada 1982 r. zmieniającego rozporządzenie
w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich
nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych w brzmieniu:
„
§ 3.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
”
Załącznik - Tekst jednolity rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych
Na podstawie art. 160 § 3, art. 165, 1064 i 1076 Kodeksu cywilnego zarządza się, co następuje:
§ 1.
1.
Nieruchomość uważa się za rolną, jeżeli jest lub może być użytkowana na cele produkcji
rolnej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.
2.
Nieruchomość rolna traci dotychczasowy charakter:
1)
z dniem ogłoszenia w dzienniku urzędowym wojewódzkiej rady narodowej zarządzenia właściwego
terenowego organu administracji państwowej, w którego wyniku nastąpi ustalenie granic
terenów budownictwa mieszkaniowego i zagrodowego, przejmowanych na własność Państwa
na podstawie przepisów o terenach budowlanych na obszarach wsi oraz przepisów o terenach
budowlanych na obszarze miast i osiedli, jeżeli nieruchomość znajduje się na tych
terenach, lub
2)
jeżeli decyzją terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, wydaną
w trybie przepisów o planach realizacyjnych, została przeznaczona na cele nie związane
bezpośrednio z produkcją rolną.
3.
Nie uważa się za nieruchomość rolną nieruchomości należących do tej samej osoby lub
osób, jeżeli ich łączny obszar nie przekracza 0,5 ha.
4.
Nie uważa się również za nieruchomość rolną nieruchomości lub jej części wpisanej
do rejestru zabytków.
§ 2.
1.
Za gospodarstwo rolne uważa się wszystkie należące do tej samej osoby (osób) nieruchomości
rolne, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą wraz z budynkami,
urządzeniami, inwentarzem żywym i martwym, zapasami oraz prawami i obowiązkami związanymi
z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.
2.
Do gospodarstwa rolnego zalicza się również lasy i grunty leśne oraz nieużytki należące
do właściciela nieruchomości określonych w ust. 1, jeżeli stanowią lub mogą stanowić
z tymi nieruchomościami zorganizowaną całość gospodarczą.
3.
Za gospodarstwo rolne uważa się również zespół gruntów pochodzących z dwóch lub więcej
nieruchomości rolnych, które stanowią współwłasność kilku osób, jeżeli przed dniem
5 lipca 1963 r. zespół tych gruntów stanowił odrębną całość gospodarczą zorganizowaną
przez współwłaściciela w ramach jego udziału we współwłasności poszczególnych nieruchomości
rolnych wraz ze znajdującymi się na tych gruntach budynkami i urządzeniami oraz należącym
do niego inwentarzem żywym i martwym, zapasami oraz prawami i obowiązkami związanymi
z prowadzeniem gospodarstwa.
§ 3.
1.
Za kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego uważa się ukończenie szkoły rolniczej,
przysposobienia rolniczego lub uzyskanie tytułu kwalifikacyjnego w zawodach rolniczych.
2.
Zaświadczenie stwierdzające warunki wymagane do nabycia własności nieruchomości rolnej
przez osobę fizyczną, określone w art. 160 § 1 pkt 1 Kodeksu cywilnego, wydaje terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego, właściwy ze
względu na miejsce zamieszkania tej osoby.
3.
Przerwa w pracy w gospodarstwie rolnym nie stanowi przeszkody do uznania, że osoba
zainteresowana odpowiada warunkom określonym w art. 160 § 1 pkt 1 Kodeksu cywilnego.
§ 4.
Zezwolenie na nabycie własności nieruchomości rolnej przez osobę prawną wydaje terenowy
organ administracji państwowej stopnia podstawowego, chyba że przepisy szczególne
stanowią inaczej.
§ 5.
1.
Nieruchomość rolna obciążona należnością Państwowego Funduszu Ziemi lub Banku Gospodarki
Żywnościowej z tytułu nabycia w drodze nadania lub sprzedaży albo należnością b. Funduszu
Obrotowego Reformy Rolnej, bez względu na to, czy należność jest ujawniona w księdze
wieczystej lub zbiorze dokumentów, może być zbyta tylko pod warunkiem przejęcia tej
należności przez nabywcę do zapłaty na dotychczasowych zasadach.
2.
Zbycie części nieruchomości, o której mowa w ust. 1, może nastąpić tylko pod warunkiem
przejęcia przez nabywcę do zapłaty odpowiedniej części należności, którą określi terenowy
organ administracji państwowej stopnia podstawowego.
§ 6.
1.
Oceny zdolności gospodarstwa rolnego do towarowej produkcji rolniczej dokonuje terenowy
organ administracji państwowej stopnia podstawowego w formie zaświadczenia.
2.
Warunkiem uznania gospodarstwa rolnego za zdolne do towarowej produkcji rolniczej
jest ocena możliwości uzyskiwania w nim wartości produkcji czystej, liczonej według
cen obowiązujących w roku dokonywania wyceny, co najmniej na poziomie rocznej wartości
płacy minimalnej w gospodarce uspołecznionej, pomnożonej przez liczbę osób pracujących
wyłącznie w tym gospodarstwie.
3.
Podstawę do oceny, o której mowa w ust. 2, powinny stanowić przedstawione przez nabywcę
zamierzenia co do kierunków i sposobu gospodarowania, zaopiniowane przez specjalistów
rolnictwa, z uwzględnieniem w szczególności:
1)
obszaru i położenia nieruchomości oraz klasyfikacji gleboznawczej gruntów i ich przydatności
do produkcji rolniczej,
2)
przewidywanego rodzaju produkcji,
3)
kwalifikacji nabywcy do prowadzenia gospodarstwa rolnego w dostosowaniu do wybranej
specjalizacji produkcji,
4)
zasobów środków trwałych i siły roboczej.
§ 7.
1.
Współwłaścicieli nieruchomości rolnej uważa się za trwale niezdolnych do pracy, jeżeli:
1)
osiągnęli wiek - kobiety 60 lat, a mężczyźni 65 lat, i nie wykonują stałej pracy,
która stanowiłaby dla nich główne źródło utrzymania, lub
2)
zostali zaliczeni do I lub II grupy inwalidów w trybie i na zasadach określonych w
przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
2.
Jeżeli współwłaściciel nieruchomości rolnej nie może być poddany badaniom przez komisję
lekarską do spraw inwalidztwa i zatrudnienia albo komisja ta nie może ustalić daty
powstania inwalidztwa ze względu na długi upływ czasu między zniesieniem współwłasności
a badaniem lekarskim - fakt trwałej niezdolności do pracy może również ustalić sąd
na podstawie całokształtu okoliczności sprawy.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio przy ustalaniu niezdolności do pracy spadkobierców
w wypadku, gdy spadek obejmuje gospodarstwo rolne.
§ 8.
Pobieranie nauki zawodu lub uczęszczanie do szkół uprawnia współwłaścicieli gospodarstwa
rolnego do otrzymania spłaty z tytułu zniesienia współwłasności, z wyjątkiem wypadku,
gdy współwłaściciele osiągnęli pełnoletność i pobierają naukę w szkołach dla pracujących
lub odbywają studia dla pracujących.
§ 9.
Pobieranie nauki zawodu lub uczęszczanie do szkół uprawnia spadkobierców do dziedziczenia
gospodarstwa rolnego, z wyjątkiem wypadku, gdy spadkobiercy osiągnęli pełnoletność
i pobierają naukę w szkołach dla pracujących lub odbywają studia dla pracujących.
§ 10.
1.
Spłaty spadkowe na rzecz spadkobierców, którzy w chwili działu spadku byli trwale
niezdolni do pracy albo małoletni lub pobierali naukę zawodu albo uczęszczali do szkoły,
podlegają uiszczeniu w ratach miesięcznych nie przekraczających:
1)
4 000 zł, gdy chodzi o trwale niezdolnych do pracy,
2)
2 000 zł, gdy chodzi o małoletnich bądź też o pobierających naukę zawodu lub uczęszczających
do szkół.
2.
Spłaty określone w ust. 1 przysługują małoletnim do czasu osiągnięcia pełnoletności,
a pobierającym naukę zawodu lub uczęszczającym do szkół do czasu ukończenia nauki
lub zaprzestania jej pobierania.
3.
Przepisy ustępów poprzedzających mają zastosowanie do spłat na rzecz współwłaścicieli
niezdolnych do pracy oraz współwłaścicieli małoletnich bądź też pobierających naukę
zawodu lub uczęszczających do szkół.
§ 11.
Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 lipca 1963 r. w sprawie ograniczenia podziału
gospodarstw rolnych .