Ustawaz dnia 22 listopada 1983 r.Prawo dewizowe
Spis treści
- Treść ustawy
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Posiadanie wartości dewizowych i dokonywanie obrotu dewizowego
- Rozdział 3 - Zasady ustalania i wykonywania zobowiązań oraz pobierania należności pieniężnych w obrocie dewizowym z zagranicą
- Rozdział 4 - Obowiązek zgłaszania mienia oraz ograniczenia niektórych czynności nie stanowiących obrotu dewizowego
- Rozdział 5 - Właściwość organów w sprawach dewizowych
- Rozdział 6 - Kontrola dewizowa
- Rozdział 7 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa reguluje:
1)
uprawnienia do posiadania przez osoby krajowe i osoby zagraniczne wartości dewizowych
w kraju oraz uprawnienia do posiadania przez osoby krajowe tych wartości za granicą,
2)
obrót dewizowy oraz zasady ustalania i realizowania należności i zobowiązań pieniężnych
w tym obrocie,
3)
obowiązek zgłaszania mienia osób krajowych znajdującego się za granicą i mienia osób
zagranicznych znajdującego się w kraju oraz ograniczenia niektórych czynności nie
stanowiących obrotu dewizowego,
4)
właściwość organów w sprawach dewizowych oraz zakres i zasady kontroli dewizowej.
Art. 2.
Osobami krajowymi w rozumieniu prawa dewizowego są:
1)
obywatele polscy mający miejsce zamieszkania w kraju,
2)
cudzoziemcy mający za zgodą właściwych polskich organów państwowych miejsce zamieszkania
w kraju,
3)
osoby prawne oraz organizacje i instytucje nie będące osobami prawnymi, mające siedzibę
w kraju, jak również ich oddziały i przedstawicielstwa z siedzibą w kraju,
4)
oddziały i przedstawicielstwa z siedzibą w kraju osób prawnych oraz organizacji i
instytucji nie będących osobami prawnymi, mających siedzibę za granicą - prowadzące
w kraju działalność zarobkową,
5)
przedsiębiorstwa osób zagranicznych prowadzące w kraju działalność gospodarczą,
6)
polskie przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne i inne polskie przedstawicielstwa
korzystające z immunitetów i przywilejów dyplomatycznych lub konsularnych.
Art. 3.
Osobami zagranicznymi w rozumieniu prawa dewizowego są:
1)
cudzoziemcy mający miejsce zamieszkania za granicą,
2)
obywatele polscy mający miejsce zamieszkania za granicą,
3)
osoby prawne oraz organizacje i instytucje nie będące osobami prawnymi, mające siedzibę
za granicą, jak również ich oddziały i przedstawicielstwa z siedzibą za granicą,
4)
oddziały i przedstawicielstwa z siedzibą za granicą osób prawnych oraz organizacji
i instytucji nie będących osobami prawnymi, mających siedzibę w kraju,
5)
oddziały i przedstawicielstwa z siedzibą w kraju osób prawnych oraz organizacji i
instytucji nie będących osobami prawnymi, mających siedzibę za granicą - nie prowadzące
w kraju działalności zarobkowej,
6)
międzynarodowe organizacje i instytucje oraz ich oddziały i przedstawicielstwa,
7)
obce przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne oraz inne obce przedstawicielstwa
korzystające z immunitetów i przywilejów dyplomatycznych lub konsularnych.
Art. 4.
Minister Finansów z urzędu lub na wniosek osób zainteresowanych:
1)
rozstrzyga wątpliwości w sprawie statusu dewizowego osób, organizacji i instytucji
wymienionych w art. 2 i 3,
2)
może w wypadkach uzasadnionych nadać określonym osobom, organizacjom lub instytucjom
spośród wymienionych w art. 3 status osoby krajowej.
Art. 5.
Obywatele polscy i cudzoziemcy, o których mowa w art. 2 pkt 1 i 2, są osobami krajowymi
również w okresie ich czasowego pobytu za granicą, a cudzoziemcy i obywatele polscy,
o których mowa w art. 3 pkt 1 i 2, są osobami zagranicznymi również w okresie ich
czasowego pobytu w kraju.
Art. 6.
1.
Wartościami dewizowymi są:
1)
znaki pieniężne (banknoty i monety) będące za granicą prawnym środkiem płatniczym
oraz te, które przestały być takim środkiem, lecz podlegają wymianie, zwane dalej
„walutami obcymi”,
2)
wystawione w walutach obcych bilety skarbowe, czeki, weksle, akredytywy, polecenia
wypłat, przekazy i czeki podróżnicze,
3)
emitowane lub wystawione w walutach obcych akcje, obligacje, kwity depozytowe i listy
zastawne oraz książeczki oszczędnościowe, bankowe książeczki wkładowe i inne dowody
oszczędnościowe,
4)
złoto i platyna w stanie nie przerobionym oraz w postaci sztab, monet bitych po roku
1850, półfabrykatów, z wyjątkiem stosowanych w technice dentystycznej, a także wyroby
złote i platynowe zazwyczaj nie wytwarzane z tych kruszców.
2.
Wartościami dewizowymi są również:
1)
znaki pieniężne Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej będące w kraju prawnym środkiem
płatniczym oraz te, które przestały być takim środkiem, lecz podlegają wymianie, zwane
dalej „walutą polską”,
2)
wystawione w walucie polskiej bilety skarbowe, czeki, weksle, akredytywy, polecenia
wypłat, przekazy i czeki podróżnicze,
3)
emitowane lub wystawione w walucie polskiej akcje, obligacje, kwity depozytowe i listy
zastawne oraz książeczki i inne dowody oszczędnościowe,
4)
wystawione w kraju pocztowe międzynarodowe kupony na odpowiedź
- jeżeli są środkiem płatniczym lub przedmiotem w obrotach dokonywanych z osobami
zagranicznymi, między tymi osobami albo na zlecenie tych osób lub na ich rzecz, chociażby
bez zlecenia, bądź przedmiotem wywozu za granicę, przywozu z zagranicy lub przewozu
przez terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
3.
Minister Finansów, w drodze rozporządzenia, może:
1)
uznać za wartości dewizowe także inne niż wymienione w ust. 1 pkt 2 i 3 dokumenty
emitowane lub wystawione w walutach obcych,
2)
uznać za wartości dewizowe także inne niż wymienione w ust. 2 pkt 2 i 3 dokumenty
emitowane lub wystawione w walucie polskiej.
Art. 7.
1.
Obrotem dewizowym jest:
1)
zawarcie umowy lub dokonanie czynności nie wynikającej z umowy, powodującej lub mającej
powodować płatności środkami stanowiącymi wartości dewizowe bądź przeniesienie własności
lub posiadanie wartości dewizowych albo przeniesienie wierzytelności lub zobowiązania,
których przedmiotem są wartości dewizowe,
2)
dokonanie płatności środkami stanowiącymi wartości dewizowe albo inne przeniesienie
własności lub posiadanie wartości dewizowych,
3)
wywóz za granicę, przywóz z zagranicy i przewóz przez terytorium Polskiej Rzeczypospolitej
Ludowej wartości dewizowych.
2.
Obrotem dewizowym jest również:
1)
rozporządzenie między osobami krajowymi wartościami dewizowymi wymienionymi w art.
6 ust. 2 na zlecenie osób zagranicznych lub na ich rzecz, chociażby bez zlecenia,
2)
udzielenie zlecenia lub pełnomocnictwa do odbioru za granicą wartości dewizowych,
3)
zawarcie między osobami zagranicznymi za granicą umowy powodującej przeniesienie własności
lub posiadania wartości dewizowych znajdujących się w kraju.
Art. 8.1 orzeczenie
Użyte w ustawie określenia:
1)
kraj - oznacza terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej,
2)
wywóz za granicę, przywóz z zagranicy i przewóz przez terytorium Polskiej Rzeczypospolitej
Ludowej wartości dewizowych - oznaczają wszelkie sposoby przemieszczania wartości
dewizowych przez granicę państwową Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, wnoszenie ich
na obce statki w portach polskich i wynoszenie z tych statków oraz dokonywanie międzynarodowych
pieniężnych przekazów bankowych lub pocztowych,
3)
zezwolenie dewizowe - oznacza zezwolenie uprawnionego organu na posiadanie wartości
dewizowych lub dokonanie obrotu dewizowego, a także na dokonanie innej czynności wymagającej
takiego zezwolenia zgodnie z przepisami ustawy; udzielenie zezwolenia dewizowego jednej
ze stron na zawarcie i wykonanie umowy oznacza zezwolenie również dla drugiej strony
oraz osoby trzeciej, której umowa dotyczy, jeżeli w zezwoleniu nie zastrzeżono inaczej,
4)
członkowie najbliższej rodziny - oznacza małżonka, wstępnych, zstępnych, rodzeństwo,
rodziców małżonka, zięciów, synowe, pasierbów oraz osoby przysposobione i przysposabiające,
a także dzieci obce, na które przysługuje zasiłek rodzinny,
5)
przepisy ustawy - oznaczają przepisy niniejszej ustawy, przepisy wydane na podstawie
upoważnień zawartych w tej ustawie oraz przepisy innych ustaw,
6)
właściwy minister - oznacza również kierownika urzędu centralnego, a w odniesieniu
do spółdzielni - Naczelną Radę Spółdzielczą,
7)
bank dewizowy - oznacza bank uprawniony w ramach jego statutowej działalności do finansowania,
kredytowania i rozliczania obrotów towarowych i usługowych z zagranicą oraz do obsługi
dewizowej ludności.
Art. 9.
1.
Minister Finansów, realizując politykę dewizową, kredytową i płatniczą w obrotach
z zagranicą, koordynuje działalność dewizową organów upoważnionych do dokonywania
czynności dewizowych na podstawie przepisów ustawy. Minister Finansów sprawuje ogólny
nadzór w sprawach dewizowych i w ramach tego nadzoru zapewnia jednolite stosowanie
przepisów niniejszej ustawy przez organy właściwe w sprawach dewizowych.
2.
W zakresie handlu zagranicznego i usług związanych z tym handlem politykę, o której
mowa w ust. 1, realizuje Minister Handlu Zagranicznego w porozumieniu z Ministrem
Finansów.
Rozdział 2
Posiadanie wartości dewizowych i dokonywanie obrotu dewizowego
Art. 10.
Osoby krajowe fizyczne mogą posiadać w kraju wartości dewizowe.
Art. 11.1 orzeczenie
Dokonywanie obrotu dewizowego wymaga zezwolenia dewizowego z wyjątkami określonymi
w przepisach ustawy.
Art. 12.
Osoby krajowe fizyczne mogą przechowywać waluty obce na rachunkach w polskich bankach
dewizowych w kraju.
Art. 13.
Osoby krajowe będące osobami prawnymi albo organizacjami lub instytucjami nie mającymi
osobowości prawnej mogą posiadać wartości dewizowe w kraju lub za granicą za zezwoleniem
dewizowym, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Art. 14.
1.
Osoby zagraniczne są obowiązane dokonywać wymiany walut obcych na walutę polską w
celu pokrycia kosztów pobytu w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej lub w inny sposób
zapewnić pokrycie tych kosztów.
2.
Osoby zagraniczne mogą posiadać w kraju wartości dewizowe przywiezione z zagranicy
i rozporządzać nimi z zachowaniem przepisów ustawy oraz powrotnie wywozić je za granicę
do wysokości pozostałej po potrąceniu kwot walut obcych podlegających obowiązkowej
wymianie na pokrycie kosztów pobytu.
3.
Osoby zagraniczne mogą posiadać w kraju również walutę polską i waluty obce uzyskane
w kraju zgodnie z przepisami ustawy oraz rozporządzać nimi w kraju z zachowaniem tych
przepisów.
4.
Osoby zagraniczne wymienione w art. 3 pkt 5-7 oraz osoby krajowe wymienione w art.
2 pkt 4 i 5 mogą rozporządzać walutą polską pod warunkiem posiadania rachunku w polskim
banku dewizowym w kraju i zgodnie z warunkami prowadzenia tego rachunku.
5.
Minister Finansów po porozumieniu z Prezesem Narodowego Banku Polskiego, w drodze
rozporządzenia, określa szczegółowe zasady i tryb wymiany walut obcych lub zapewnienia
innego sposobu pokrycia kosztów pobytu przez osoby zagraniczne zwolnień od tego obowiązku
oraz tryb kontroli jego wykonania, a także wypadki, w których zapłata przez osoby
zagraniczne należności na rzecz osób krajowych może być dokonana w walucie polskiej
tylko po udokumentowaniu jej pochodzenia z wymiany walut obcych lub z innego określonego
tytułu.
Art. 15.
Osoby zagraniczne mogą przechowywać walutę polską i waluty obce na rachunkach w polskich
bankach dewizowych w kraju.
Art. 16.
Należności przypadające osobom zagranicznym w walucie polskiej, wynikające z umów
lub innych tytułów zgodnych z przepisami ustawy, mogą być wpłacane na odrębne rachunki
w polskich bankach dewizowych w kraju; wypłaty z tych rachunków następują za zezwoleniem
dewizowym.
Art. 17.
1.
Osoby krajowe fizyczne mogą rozporządzać w czasie pobytu za granicą na rzecz osób
zagranicznych oraz tytułem darowizny na rzecz osób krajowych walutami obcymi oraz
innymi wartościami dewizowymi:
1)
uzyskanymi w czasie pobytu za granicą z umów o pracę i innych zajęć zarobkowych oraz
nabytymi za te waluty,
2)
otrzymanymi za granicą tytułem darowizny od osób zagranicznych,
3)
nabytymi w kraju do swobodnego wydatkowania.
2.
Osoby krajowe fizyczne są obowiązane sprowadzić do kraju pozostałość walut i innych
wartości dewizowych, o których mowa w ust. 1, z chwilą zakończenia pobytu za granicą,
z tym że nie później niż w terminie miesiąca powinny dokonać czynności niezbędnych
do ich sprowadzenia.
Art. 18.
Osoby krajowe fizyczne, które miały miejsce zamieszkania za granicą i przybyły do
kraju w celu zamieszkania, mogą posiadać oraz rozporządzać wartościami dewizowymi
pozostawionymi za granicą przed przybyciem do kraju.
Art. 19.
1.
Osoby krajowe mogą zawierać z osobami zagranicznymi umowy o tworzeniu spółek lub przedsiębiorstw
z udziałem kapitału obcego:
1)
w zakresie handlu zagranicznego i usług związanych z tym handlem - za zgodą Ministra
Handlu Zagranicznego w porozumieniu z Ministrem Finansów,
2)
w pozostałym zakresie - za zgodą właściwego organu w porozumieniu z Ministrem Finansów.
2.
Osoby krajowe mogą zawierać z osobami zagranicznymi umowy ustalające zasady finansowe
współpracy lub kooperacji:
1)
w zakresie handlu zagranicznego i usług związanych z tym handlem - za zgodą Ministra
Handlu Zagranicznego w porozumieniu z Ministrem Finansów, chyba że zasady finansowe
tej współpracy są zgodne z zezwoleniem dewizowym ogólnym Ministra Handlu Zagranicznego,
2)
w pozostałym zakresie - za zgodą właściwego organu w porozumieniu z Ministrem Finansów.
Art. 20.
Nie wymaga zezwolenia dewizowego:
1)
dokonywanie przez organy państwowe czynności obrotu dewizowego w postępowaniu karnym,
karnym skarbowym, w sprawach o wykroczenia, cywilnym i administracyjnym, z wyjątkiem
czynności tego obrotu na zlecenie osób zagranicznych lub na ich rzecz, chociażby bez
zlecenia, chyba że następuje zwrotne wydanie im wartości dewizowych,
2)
zawieranie i wykonywanie umów o przechowanie wartości dewizowych bez prawa rozporządzania
nimi,
3)
rozporządzenie w testamencie wartościami dewizowymi, jak również wydanie w kraju wartości
dewizowych ze spadku otwartego w kraju spadkobiercom i zapisobiercom, będącym osobami
krajowymi, a także obcemu przedstawicielstwu dyplomatycznemu lub urzędowi konsularnemu,
uprawnionemu do odbioru tych wartości z mocy umowy międzynarodowej albo na zasadzie
wzajemności na rzecz spadkobierców i zapisobierców będących osobami zagranicznymi,
4)
udzielanie polskim przedstawicielstwom dyplomatycznym lub urzędom konsularnym albo
wskazanym przez nie pełnomocnikom zleceń lub pełnomocnictw do odbioru albo przyjęcia
wartości dewizowych za granicą oraz do sprzedaży mienia posiadanego za granicą,
5)
zawieranie przez osoby krajowe z osobami zagranicznymi w czasie ich pobytu w kraju
umów o świadczenie rzeczy ruchomych lub usług na rzecz osób zagranicznych oraz pobieranie
w kraju należności z tych umów w walucie polskiej; przepisy wydane na podstawie art.
14 ust. 5 stosuje się odpowiednio,
6)
zawieranie przez osoby krajowe fizyczne z osobami zagranicznymi umów o świadczenie
w kraju na rzecz osób zagranicznych za granicą usług nie związanych z handlem zagranicznym
i turystyką oraz pobieranie należności z tych umów w walucie obcej za pośrednictwem
banku dewizowego,
7)
przyjmowanie od osób zagranicznych darowizny wartości dewizowych, z wyjątkiem przyjmowania
darowizny waluty polskiej znajdującej się za granicą,
8)
zawieranie przez osoby krajowe będące jednostkami gospodarki uspołecznionej z osobami
zagranicznymi w czasie ich pobytu w kraju umów o pracę zgodnie z przepisami o zatrudnianiu
cudzoziemców, jak również umów o świadczenie przez te osoby usług za wynagrodzeniem
w walucie polskiej ustalonym zgodnie z przepisami krajowymi, bez obowiązku przekazania
należności za granicę,
9)
wypłacanie osobom zagranicznym w walucie polskiej w kraju:
a)
należności przypadających im z umów zawartych z zachowaniem przepisów ustawy o świadczenie
w kraju usług nie związanych z handlem zagranicznym lub z tytułu dokonania wynalazku
albo z tytułu opublikowania lub publicznego wykonania ich utworów chronionych prawem
autorskim,
b)
nagród pieniężnych lub wynagrodzeń uczestników i jurorów, przypadających z konkursów
lub imprez organizowanych w kraju za zezwoleniem dewizowym,
c)
wygranych pieniężnych w grach losowych i totalizatorach prowadzonych przez jednostki
gospodarki uspołecznionej,
10)
przyjmowanie w walucie polskiej w kraju należności za usługi przewozu na trasach zagranicznych:
a)
osób krajowych wyjeżdżających służbowo na podstawie zlecenia jednostki organizacyjnej
dysponującej walutami obcymi na pokrycie kosztów służbowych podróży zagranicznych,
b)
osób zagranicznych wyjeżdżających prywatnie polskimi lub obcymi środkami komunikacji,
jeżeli waluta polska pochodzi z odsrzedaży walut obcych określonych przez Narodowy
Bank Polski,
c)
osób krajowych posiadających wydany w kraju przez polskie organy państwowe paszport
lub dowód osobisty, wyjeżdżających prywatnie polskimi środkami komunikacji powietrznej
i wodnej,
11)
przyjmowanie w walucie polskiej w kraju należności od osób krajowych fizycznych za
usługi przewozu przesyłek na trasach zagranicznych polskimi środkami komunikacji powietrznej,
wodnej lub samochodowej albo koleją; nie dotyczy to należności za usługi przewozu
przesyłek nadawanych przez osoby wyjeżdżające za granicę w celu zamieszkania,
12)
przywóz do kraju wartości dewizowych przez osoby krajowe i osoby zagraniczne, z tym
że przywóz waluty polskiej może nastąpić, jeżeli została ona uprzednio wywieziona
za zezwoleniem dewizowym,
13)
sprzedaż walut obcych i innych wartości dewizowych bankom, dewizowym i uprawnionym
instytucjom,
14)
dokonywanie w kraju darowizny wartości dewizowych między osobami krajowymi członkami
najbliższej rodziny.
Rozdział 3
Zasady ustalania i wykonywania zobowiązań oraz pobierania należności pieniężnych w obrocie dewizowym z zagranicą
Art. 21.
1.
W obrocie dewizowym z zagranicą pobiera się należności pieniężne i dokonuje płatności
z umów i z tytułu czynności nie wynikających z umów w walucie obcej.
2.
Osoby krajowe są obowiązane ustalać w umowach, że płatności wynikające z tych umów
będą dokonywane w walucie obcej,
3.
Ustalenie w umowie w obrocie dewizowym z zagranicą płatności w walucie polskiej oraz
pobranie należności lub dokonanie płatności w walucie polskiej wymaga zezwolenia dewizowego.
Art. 22.
1.
Osoby krajowe są obowiązane pobierać należności pieniężne z zagranicy nie później
niż w terminie ich wymagalności i sprowadzać je do kraju.
2.
Płatności na rzecz osób zagranicznych powinny być dokonywane nie wcześniej niż w terminie
ich wymagalności.
3.
Wyrównywanie w obrocie dewizowym z zagranicą wzajemnych należności pieniężnych przez
potrącenie wymaga zezwolenia dewizowego.
Art. 23.
1.
Osoby krajowe są obowiązane pobierać należności pieniężne z zagranicy i dokonywać
płatności za granicę za pośrednictwem polskiego banku dewizowego w kraju.
2.
Zlecenie przekazania należności pieniężnej z zagranicy do kraju lub z kraju za granicę,
jak również dokonanie płatności z pominięciem banku dewizowego wymaga zezwolenia dewizowego.
Art. 24.
Waluty obce przekazane z zagranicy na rzecz krajowych osób prawnych lub jednostek
organizacyjnych i instytucji nie będących osobami prawnymi na pokrycie ich należności
powinny być niezwłocznie po zawiadomieniu o ich przekazaniu odprzedane polskiemu bankowi
dewizowemu w kraju, chyba że na podstawie zezwolenia dewizowego lub przepisów ustawy
zostaną wpłacone na bankowy rachunek w walutach obcych.
Art. 25.
W razie gdy odbiorca kwoty przekazu bankowego lub pocztowego z zagranicy nie jest
uprawniony do wpłacenia jej na bankowy rachunek w walutach obcych ani do zadysponowania
na inne cele przewidziane w przepisach ustawy, kwotę tę wypłaca się w walucie polskiej,
z zastosowaniem obowiązującego kursu waluty obcej w złotych.
Art. 26.
W obrocie dewizowym i rozrachunkach stosuje się bieżące kursy walut obcych w złotych
ustalane przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego.
Rozdział 4
Obowiązek zgłaszania mienia oraz ograniczenia niektórych czynności nie stanowiących obrotu dewizowego
Art. 27.
1.
Osoby krajowe, z wyjątkiem wymienionych w art. 2 pkt 2, 4 i 5, są obowiązane zgłosić
Narodowemu Bankowi Polskiemu swoje mienie znajdujące się za granicą. Obowiązek zgłoszenia
mienia Skarbu Państwa ciąży na państwowych jednostkach organizacyjnych, pod których
zarządem to mienie się znajduje.
2.
Osoby zagraniczne, z wyjątkiem wymienionych w art. 3 pkt 4, 6 i 7, są obowiązane zgłosić
Narodowemu Bankowi Polskiemu swoje mienie znajdujące się w kraju. Jeżeli mienie znajduje
się w posiadaniu lub zarządzie innej osoby niż właściciel, obowiązek zgłoszenia ciąży
na tej osobie.
3.
Zgłoszeniu podlega również utrata mienia.
4.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, ustala zakres i tryb wykonania obowiązków
określonych w ust. 1-3.
Art. 28.
Narodowy Bank Polski jest obowiązany przestrzegać tajemnicy o mieniu zgłoszonym w
myśl art. 27 ust. 1 i 2; przepisy prawa bankowego o tajemnicy obrotów i stanów rachunków
bankowych stosuje się odpowiednio.
Art. 29.
Zawarcie w obrocie z zagranicą umowy o charakterze gospodarczym o wzajemnym nieodpłatnym
świadczeniu usług lub rzeczy nie będących wartościami dewizowymi wymaga zezwolenia
dewizowego; nie dotyczy to wypadków, gdy zawarcie umowy zamiany, świadczenia usług
lub rzeczy jest zwyczajowo przyjęte.
Art. 30.
1.
Przyjmowanie przez osoby krajowe nie będące osobami fizycznymi od osób zagranicznych
mających siedzibę lub przebywających w kraju darowizny rzeczy nie będących wartościami
dewizowymi wymaga zezwolenia dewizowego.
2.
Przyjmowanie przez osoby krajowe fizyczne od osób zagranicznych mających siedzibę
lub przebywających w kraju darowizny rzeczy nie będących wartościami dewizowymi wymaga
zezwolenia dewizowego, jeżeli darowizna przekracza wartość wolną od podatku od spadków
i darowizn.
Art. 31.
1.
Rozporządzanie nieodpłatnie przez osoby krajowe mieniem posiadanym za granicą, nie
stanowiącym wartości dewizowych, wymaga zezwolenia dewizowego, z wyjątkiem nieodpłatnego
zbywania rzeczy wywiezionych przez osoby krajowe z zachowaniem przepisów celnych.
2.
Dokonywanie przez osoby krajowe czynności zwykłego zarządu mieniem posiadanym za granicą
nie wymaga zezwolenia dewizowego.
Art. 32.
1.
Udzielenie osobie krajowej lub zagranicznej zlecenia bądź pełnomocnictwa do odbioru
za granicą mienia nie stanowiącego wartości dewizowych, jak również do uzyskania stwierdzenia
nabycia spadku otwartego za granicą wymaga zezwolenia dewizowego.
2.
Nie wymaga zezwolenia dewizowego udzielenie zlecenia lub pełnomocnictwa, o którym
mowa w ust. 1, polskiemu przedstawicielstwu dyplomatycznemu lub urzędowi konsularnemu
albo wskazanym przez nie pełnomocnikom.
Rozdział 5
Właściwość organów w sprawach dewizowych
Art. 33.
1.
Zezwolenie dewizowe może być udzielone jako zezwolenie ogólne lub indywidualne. W
zezwoleniu może być ustalony obowiązek spełnienia określonych warunków.
2.
Zezwolenie dewizowe ogólne jest udzielane dla ogółu albo dla określonego kręgu osób
krajowych lub zagranicznych. W pozostałych wypadkach udziela się indywidualnych zezwoleń
dewizowych.
3.
Ilekroć w niniejszej ustawie lub wydanych na jej podstawie rozporządzeniach jest mowa
o zezwoleniu dewizowym, rozumie się przez to zezwolenie Ministra Finansów, jeżeli
dany przepis nie stanowi inaczej.
Art. 34.1 orzeczenie
1.
Minister Finansów udziela zezwoleń dewizowych, z wyłączeniem zezwoleń w sprawach należących
do właściwości Ministra Handlu Zagranicznego.
2.
Minister Finansów udziela zezwoleń również na:
1)
ustalanie w umowach o obrocie dewizowym z zagranicą płatności w walucie polskiej,
2)
pobieranie należności i dokonywanie płatności w kraju w tym obrocie w walucie polskiej,
3)
wywóz za granicę złota i platyny w postaci stanowiącej wartość dewizową,
4)
posiadanie wartości dewizowych w kraju lub za granicą przez osoby określone w art.
13.
3.
Minister Handlu Zagranicznego udziela zezwoleń dewizowych w zakresie handlu zagranicznego
i usług związanych z tym handlem:
1)
ogólnych - w porozumieniu z Ministrem Finansów,
2)
indywidualnych - na czynności ustalone przez Ministra Finansów w porozumieniu z Ministrem
Handlu Zagranicznego.
Art. 35.
1.
Narodowy Bank Polski udziela indywidualnych zezwoleń dewizowych zgodnie z wytycznymi
ustalonymi przez Ministra Finansów w porozumieniu z Prezesem Narodowego Banku Polskiego
na:
1)
czynności obrotu dewizowego w zakresie objętym właściwością Ministra Finansów,
2)
rozporządzanie mieniem posiadanym za granicą,
3)
czynności, o których mowa w art. 29, 30 i 32.
2.
Narodowy Bank Polski sprawuje nadzór nad posiadaniem wartości dewizowych i obrotem
dewizowym w zakresie ich zgodności z udzielanymi przez siebie zezwoleniami.
Rozdział 6
Kontrola dewizowa
Art. 36.
1.
Obrót dewizowy oraz stosowanie w tym obrocie zasad ustalania i wykonywania zobowiązań
oraz pobierania należności pieniężnych i dokonywania płatności podlega kontroli dewizowej.
2.
Kontroli dewizowej podlega również wykonywanie obowiązku zgłoszenia mienia oraz czynności
nie stanowiących obrotu dewizowego, o których mowa w art. 29-32.
Art. 37.
1.
Kontrolę dewizową wykonują Minister Finansów i podległe mu organy oraz Prezes Narodowego
Banku Polskiego. Do wykonywania kontroli dewizowej Minister Finansów może powołać
głównego komisarza dewizowego i komisarzy dewizowych.
2.
Organy wykonujące kontrolę dewizową są uprawnione do żądania informacji o obrotach
i stanach na bankowych rachunkach w walutach obcych, z wyjątkiem dotyczących wkładów
oszczędnościowych, oraz o mieniu zgłoszonym w myśl art. 27 ust. 1 i 2.
3.
Kontrolę dewizową w zakresie handlu zagranicznego i usług związanych z tym handlem
wykonuje również Minister Handlu Zagranicznego.
4.
Minister Finansów, a w zakresie określonym w ust. 3 Minister Handlu Zagranicznego
w porozumieniu z Ministrem Finansów, w drodze rozporządzenia, określają szczegółowy
zakres i sposób przeprowadzania kontroli dewizowej oraz uprawnienia pracowników wykonujących
kontrolę i obowiązki kontrolowanych jednostek.
5.
Minister Finansów w porozumieniu z Ministrami Obrony Narodowej i Spraw Wewnętrznych
określa zakres i sposób przeprowadzania kontroli dewizowej w jednostkach podległych
tym ministrom.
6.
Kontrolę dewizową wykonują również:
1)
banki dewizowe w zakresie płatności i rozliczeń w obrocie dewizowym, dokonywanym za
ich pośrednictwem,
2)
organy administracji celnej w zakresie granicznej kontroli dewizowej oraz kontroli
dewizowej przesyłek pocztowych,
3)
organy Wojsk Ochrony Pogranicza w zakresie graniczne i kontroli dewizowej, w razie
posiadania uprawnień do wykonywania kontroli celnej,
4)
organy administracji pocztowej przy nadawaniu przesyłek pocztowych za granicę.
Art. 38.
1.
Graniczną kontrolę, dewizowa wykonują organy administracji celnej i organy Wojsk Ochrony
Pogranicza na zasadach i w trybie kontroli celnej.
2.
Minister Finansów, w drodze rozporządzenia wydanego w porozumieniu z Ministrami: Handlu
Zagranicznego, łączności oraz Spraw Wewnętrznych, może określać zasady i tryb granicznej
oraz pocztowej kontroli dewizowej odmiennie od zasad i trybu kontroli celnej.
3.
Organom administracji państwowej wykonującym czynności zlecone przez Ministra Handlu
Zagranicznego, należące do zakresu działania organów administracji celnej, przysługują
w zakresie tych czynności prawa i obowiązki organów wykonujących kontrolę dewizową.
Art. 39.
1.
Osoby krajowe i zagraniczne są obowiązane na żądanie organów kontroli dewizowej udzielać
ustnych i pisemnych wyjaśnień oraz udostępnić dokumenty w sprawach objętych kontrolą
dewizową.
2.
Osoby krajowe i zagraniczne dokonujące czynności obrotu dewizowego wymienione w art.
7 ust. 1 pkt 3 są obowiązane zgłosić i na żądanie przedstawić posiadane wartości dewizowe
do granicznej kontroli dewizowej.
Art. 40.
1.
Osoby krajowe i zagraniczne przekraczające granicę państwową, posiadające wartości
dewizowe, których wywóz, przywóz lub przewóz jest zabroniony, mogą te wartości złożyć
do depozytu organom administracji celnej. Nie dotyczy to waluty polskiej przywożonej
przez osoby zagraniczne, a także przez osoby krajowe, jeżeli waluta ta została wywieziona
z naruszeniem przepisów ustawy.
2.
Wartości dewizowe nie odebrane z depozytu w terminie roku od dnia ich złożenia przechodzą
na własność Skarbu Państwa bez odszkodowania. O przejściu na własność Skarbu Państwa
nie odebranych z depozytu wartości dewizowych rozstrzyga właściwy organ administracji
celnej w formie decyzji.
3.
Organ administracji celnej zamieszcza w dokumencie wydawanym osobie składającej wartości
dewizowe do depozytu informację o skutkach prawnych nieodebrania tych wartości w ustalonym
terminie.
4.
Minister Finansów może w szczególnie uzasadnionych wypadkach zarządzić zwrot depozytu,
który przeszedł na własność Skarbu Państwa, lub jego równowartości.
Rozdział 7
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 41.
1.
Mienie określone w przepisach wydanych na podstawie art. 27 ust. 4 podlega zgłoszeniu
niezależnie od zgłoszenia dokonanego na podstawie przepisów dotychczasowych.
2.
Zgłoszenie mienia, o którym mowa w ust. 1, uważa się również za wykonanie obowiązku
zgłoszenia przewidzianego w przepisach dotychczasowych.
Art. 42.
Decyzje w sprawach wymienionych w art. 4 pkt 1, art. 13, 29, 30 i art. 40 ust. 2 niniejszej
ustawy mogą być zaskarżane do Naczelnego Sądu Administracyjnego na zasadach określonych
w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.
Art. 43.
W ustawie z dnia 29 marca 1963 r. o cudzoziemcach wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 3 ust. 2 i 3 skreśla się,
2)
w art. 18 w ust. 2 wyrazy „z wyjątkiem spraw, o których mowa w art. 3 ust. 2” skreśla się,
3)
w art. 19 wyrazy „z wyjątkiem obowiązku, o którym mowa w art. 3 ust. 2” skreśla się,
4)
art. 19a skreśla się,
5)
w art. 23 w ust. 1 po wyrazach „art. 3” wyrazy „ust. 1” skreśla się.
Art. 44.
Traci moc ustawa dewizowa z dnia 28 marca 1952 r. .
Art. 45.
Pozostają w mocy zezwolenia dewizowe udzielone na podstawie ustawy wymienionej w art.
44.
Art. 46.
Sprawy dewizowe wszczęte i nie zakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy
podlegają rozpatrzeniu według tej ustawy.
Art. 47.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 31 marca 1984 r.