Rozdział 1

Przepisy ogÛlne Art. 1. Świadczenia określone ustawą przysługują pracownikom, ktÛrzy doznali uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej oraz członkom rodzin pracownikÛw zmarłych wskutek takiego wypadku lub choroby. Art. 2. Świadczenia z tytułu wypadkÛw przy pracy i chorÛb zawodowych obejmują: 1) jednorazowe odszkodowanie - dla pracownika, ktÛry doznał stałego lub dłu- gotrwałego uszczerbku na zdrowiu, 2) jednorazowe odszkodowanie - dla członkÛw rodziny zmarłego pracownika lub rencisty, 3) świadczenia wyrÛwnawcze - dla pracownika, ktÛrego wynagrodzenie uległo obniżeniu wskutek stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, 4) rentę inwalidzką - dla pracownika, ktÛry stał się inwalidą, 4¹) rentę szkoleniową dla pracownika, w stosunku do ktÛrego orzeczono celo- wość przekwalifikowania zawodowego ze względu na niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie, 5) rentę rodzinną - dla członkÛw rodziny zmarłego pracownika lub rencisty, 6) odszkodowanie za przedmioty utracone lub uszkodzone wskutek wypadku przy pracy - dla pracownika lub dla członkÛw jego rodziny, 7) nieodpłatne świadczenia lecznicze, położnicze i rehabilitacyjne, zaopatrzenie w leki bezpłatnie, za opłatą ryczałtową lub za częściową odpłatnością na za- sadach i w zakresie określonych w odrębnej ustawie, przedmioty ortopedycz- ne, protezy, środki pomocnicze oraz prawo do przysposobienia zawodowego i innych świadczeń w naturze - dla pracownika lub rencisty oraz dla członkÛw rodzin tych osÛb. 23-07-02 Art. 3. 1. Świadczenia określone ustawą przysługują z tytułu wypadkÛw i chorÛb zawodo- wych powstałych w związku z zatrudnieniem pracownika na obszarze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. 2. Świadczenia określone ustawą przysługują rÛwnież z tytułu wypadkÛw i chorÛb zawodowych powstałych w związku z zatrudnieniem za granicą obywateli pol- skich delegowanych lub skierowanych do pracy za granicą w polskich misjach dyplomatycznych, urzędach konsularnych lub w innych polskich placÛwkach, in- stytucjach lub przedsiębiorstwach. Art. 4. PrzepisÛw ustawy nie stosuje się do: 1) obywateli państw obcych zatrudnionych w obcych misjach dyplomatycznych, urzędach konsularnych lub w międzynarodowych instytucjach i nie mających w Polsce stałego pobytu, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej, 2) osoby zatrudnionej w zakładzie pracy prowadzonym przez jej małżonka, 3) osÛb zatrudnionych w zakładzie pracy prowadzonym przez ich najbliższego krewnego lub powinowatego na własny lub wspÛlny rachunek, jeżeli podle- gają - jako osoby wspÛłpracujące - ubezpieczeniu na podstawie przepisÛw o ubezpieczeniu społecznym rzemieślnikÛw lub innych przepisÛw o ubezpie- czeniu osÛb wspÛłpracujących. Art. 5. 1. Osoby zatrudnione przez najbliższego krewnego lub powinowatego i nie podle- gające ubezpieczeniu na podstawie przepisÛw o ubezpieczeniu społecznym rze- mieślnikÛw lub innych przepisÛw o ubezpieczeniu osÛb wspÛłpracujących mają prawo do świadczeń określonych ustawą, jeżeli: 1) nie pozostają z nim we wspÛlnym gospodarstwie domowym, 2) zgłoszone zostały do ubezpieczenia społecznego przed wypadkiem przy pracy lub przed stwierdzeniem choroby zawodowej. 2. Za najbliższego krewnego lub powinowatego w rozumieniu ust. 1 uważa się dziecko własne, przysposobione, dziecko obce przyjęte na wychowanie, pasier- ba, rodzicÛw, osobę przysposabiającą, ojczyma, macochę, wnuki, dziadkÛw, ro- dzeństwo, teściÛw, zięcia, synową, szwagra i szwagierkę. Art. 6. 1. Za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną ze- wnętrzną, ktÛre nastąpiło w związku z pracą: 1) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czyn- ności albo poleceń przełożonych, 2) podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności w inte- resie zakładu pracy, nawet bez polecenia, 3) w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji zakładu pracy w drodze między siedzibą zakładu pracy a miejscem wykonywania obowiązku wynika- jącego ze stosunku pracy. 23-07-02 2. Na rÛwni z wypadkiem przy pracy traktuje się - w zakresie uprawnień do świad- czeń - wypadek, ktÛremu pracownik uległ: 1) w czasie trwania podrÛży służbowej w okolicznościach innych niż określone w ust. 1, chyba że wypadek spowodowany został postępowaniem pracownika, ktÛre nie pozostawało w związku z wykonaniem powierzonych mu zadań, 2) w związku z odbywaniem służby w zakładowych i resortowych formacjach samoobrony albo w związku z przynależnością do obowiązkowej lub ochot- niczej straży pożarnej działającej w zakładzie pracy, 3) przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające w zakładzie pracy orga- nizacje polityczne lub zawodowe lub uczestnicząc w organizowanych przez nie czynach społecznych. 3. Za śmiertelny wypadek przy pracy uważa się wypadek, w wyniku ktÛrego nastą- piła śmierć w miejscu wypadku lub w okresie nie przekraczającym 6 miesięcy od dnia wypadku. 4. Za ciężki wypadek przy pracy uważa się wypadek, w wyniku ktÛrego nastąpiło ciężkie uszkodzenie ciała, mianowicie: utrata wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia lub inne uszkodzenie ciała albo rozstrÛj zdrowia, naruszające podsta- wowe funkcje organizmu, a także choroba nieuleczalna lub zagrażająca życiu, trwała choroba psychiczna, trwała, całkowita lub znaczna niezdolność do pracy w zawodzie albo trwałe poważne zeszpecenie lub zniekształcenie ciała. 5. Za zbiorowy wypadek przy pracy uważa się wypadek, ktÛremu w wyniku tego samego zdarzenia uległy co najmniej dwie osoby. Art. 7. Za choroby zawodowe uprawniające do świadczeń przewidzianych w ustawie uważa się choroby określone przepisami wydanymi na podstawie art. 231 pkt 2 Kodeksu pracy. Art. 8. 1. Świadczenia określone w ustawie nie przysługują pracownikowi, gdy wyłączną przyczyną wypadku przy pracy było udowodnione przez zakład pracy naruszenie przez pracownika przepisÛw dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowa- ne przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. 2. Świadczenia określone w ustawie nie przysługują rÛwnież pracownikowi, ktÛry będąc w stanie nietrzeźwości przyczynił się w znacznym stopniu do wypadku przy pracy. 3. Jeżeli z okoliczności wypadku wynika, że pracownik znajdował się w stanie nie- trzeźwości, zakład pracy lub inny właściwy organ kieruje pracownika na badanie niezbędne do ustalenia zawartości alkoholu w organizmie. Pracownik jest obo- wiązany poddać się temu badaniu. Odmowa poddania się badaniu lub inne za- chowanie się uniemożliwiające jego przeprowadzenie zostaną przy ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadku ocenione z uwzględnieniem wszystkich oko- liczności sprawy. 23-07-02

Rozdział 2

Jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu Art. 9. 1. Pracownikowi, ktÛry wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej do- znał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, przysługuje jednorazowe odszkodowanie pieniężne. 2. Za stały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organi- zmu, ktÛre powoduje upośledzenie czynności organizmu nie rokujące poprawy. 3. Za długotrwały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności or- ganizmu, ktÛre powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekra- czający sześć miesięcy, mogące jednak ulec poprawie. 4. Nie uznaje się za długotrwały uszczerbek następstw chorÛb zawodowych powo- dujących uszczerbek na zdrowiu poniżej 10%, jeżeli upośledzenie czynności or- ganizmu może ulec poprawie. Art. 10. 1. Odszkodowanie przysługuje w wysokości 500 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, nie mniej jednak niż 2.000 zł. 2. Odszkodowanie ustalone w myśl ust. 1 zwiększa się o kwotę 10.000 zł, jeżeli pracownik wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej został zaliczo- ny do I grupy inwalidÛw. Art. 11. 1. Odszkodowanie ulega proporcjonalnemu zwiększeniu, jeżeli stały lub długo- trwały uszczerbek na zdrowiu, będący następstwem wypadku przy pracy lub cho- roby zawodowej, ulegnie zwiększeniu co najmniej o 10% w stosunku do tego, ktÛry był podstawą przyznania odszkodowania. 2. Odszkodowanie ulega ponadto zwiększeniu o kwotę 10.000 zł, jeżeli wskutek pogorszenia się stanu zdrowia w następstwie wypadku przy pracy lub choroby zawodowej pracownik lub rencista został zaliczony do I grupy inwalidÛw.

Rozdział 3

Jednorazowe odszkodowanie z tytułu śmierci pracownika lub rencisty Art. 12. 1. Członkom rodziny pracownika, ktÛry zmarł wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, przysługuje jednorazowe odszkodowanie pieniężne. Od- szkodowanie to przysługuje rÛwnież w razie śmierci wskutek wypadku przy pra- cy lub choroby zawodowej rencisty pobierającego rentę inwalidzką na podstawie niniejszej ustawy. 2. Członkami rodziny uprawnionymi do odszkodowania są: 1) małżonek, z zastrzeżeniem ust. 3, 23-07-02 2) dzieci własne i przysposobione, pasierbowie, wnuki, rodzeństwo, spełniające w dniu śmierci pracownika warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej, 3) rodzice, osoby przysposabiające, macocha oraz ojczym, jeżeli w dniu śmierci pracownika lub rencisty prowadzili z nim wspÛlne gospodarstwo domowe lub jeżeli pracownik przyczyniał się w znacznym stopniu do ich utrzymania albo jeżeli ustalone zostało wyrokiem lub ugodą sądową prawo do alimentÛw z je- go strony. 3. Odszkodowanie nie przysługuje małżonkowi, jeżeli ze względu na odrębne pro- wadzenie gospodarstwa domowego i długotrwały brak wspÛlności małżeńskiej przyznanie odszkodowania byłoby społecznie nieuzasadnione. 4. Odszkodowanie przysługuje niezależnie od zasiłku pogrzebowego, odprawy oraz innych świadczeń przysługujących na podstawie odrębnych przepisÛw. Art. 13. 1. Jeżeli do jednorazowego odszkodowania uprawniony jest tylko jeden członek ro- dziny zmarłego pracownika lub rencisty, przysługuje ono w wysokości: 1) 50.000 zł - gdy uprawnionym jest małżonek lub dziecko, 2) 25.000 zł - gdy uprawnionym jest inny członek rodziny. 2. Jeżeli do odszkodowania uprawnieni są rÛwnocześnie: 1) małżonek i jedno lub więcej dzieci - odszkodowanie przysługuje w wysokości określonej w ust. 1 pkt 1, zwiększonej o 10.000 zł na każde dziecko, 2) dwoje lub więcej dzieci - odszkodowanie przysługuje w wysokości określonej w ust. 1 pkt 1, zwiększonej o 10.000 zł na drugie i każde następne dziecko. 3. Jeżeli obok małżonka lub dzieci do odszkodowania uprawnieni są rÛwnocześnie inni członkowie rodziny, każdemu z nich odszkodowanie przysługuje w wyso- kości 10.000 zł, niezależnie od odszkodowania przysługującego małżonkowi lub dzieciom w myśl ust. 1 pkt 1 lub ust. 2. 4. Jeżeli do odszkodowania uprawnieni są tylko członkowie rodziny inni niż mał- żonek lub dzieci, odszkodowanie przysługuje w wysokości określonej w ust. 1 pkt 2, zwiększonej o 10.000 zł na drugiego i każdego następnego uprawnionego. 5. Kwotę odszkodowania ustaloną w myśl ust. 2 lub 4 dzieli się w rÛwnych czę- ściach między uprawnionych. Art. 14. Odszkodowanie należne rodzinie zmniejsza się o kwotę odszkodowania z tytułu sta- łego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wypłaconego pracownikowi.

Rozdział 4

Świadczenia wyrÛwnawcze Art. 15. 1. Pracownikowi, ktÛry wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej do- znał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu co najmniej w 20% i 23-07-02 osiąga wynagrodzenie zmniejszone co najmniej o 10%, przysługuje świadczenie wyrÛwnawcze. 2. Świadczenie wyrÛwnawcze nie przysługuje, jeżeli z tytułu stałego lub długo- zmiana w art. 18 w

Rozdział 5

Renta inwalidzka Art. 18. 1. Pracownikowi, ktÛry wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej stał się niezdolny do pracy, przysługuje: 1) renta stała - jeżeli niezdolność do pracy jest trwała, 2) renta okresowa - jeżeli niezdolność do pracy jest okresowa. 2. Renta okresowa przysługuje przez okres wskazany w decyzji organu rentowego. 3. Pracownikowi, w stosunku do ktÛrego orzeczono celowość przekwalifikowania zawodowego ze względu na niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie, przysługuje renta szkoleniowa przez 6 miesięcy; okres ten ulega wydłużeniu na czas niezbędny do przekwalifikowania zawodowego, nie dłużej niż o 30 miesię- cy. 4. Przedłużenie prawa do renty, o ktÛrym mowa w ust. 3, następuje na podstawie wniosku [dyrektora wojewÛdzkiego urzędu pracy] <starosty>. Art. 19. Wysokość renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową ustala się zgodnie z zasadami przewidzianymi dla rent z ty- 23-07-02 tułu niezdolności do pracy w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubez- pieczeń Społecznych, z tym że: 1) renta nie może być niższa niż: a) 80% podstawy jej wymiaru ñ dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy, b) 60% podstawy jej wymiaru ñ dla osoby częściowo niezdolnej do pracy, 2) renta szkoleniowa wynosi 100% podstawy jej wymiaru, jeżeli niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie spowodowana jest skutkami wy- padku lub choroby zawodowej, 3) renta, o ktÛrej mowa w pkt 1 i 2, nie może być niższa niż 120% kwoty naj- niższej renty z tytułu niezdolności do pracy ustalonej i podwyższonej zgod- nie z przepisami o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecz- nych. Art. 22. 1. Osobie uprawnionej do renty inwalidzkiej przysługują: 1) dodatek pielęgnacyjny na zasadach i w wysokości określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracownikÛw i ich rodzin, 2) nieodpłatne świadczenia lecznicze, położnicze i rehabilitacyjne, zaopatrzenie w leki bezpłatne, za opłatą ryczałtową lub za częściową odpłatnością na zasa- dach i w zakresie określonych w odrębnej ustawie, przedmioty ortopedyczne, art. 20 i 21 skreślone protezy, środki pomocnicze oraz pobyt w domu pomocy społecznej na zasa- dach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracownikÛw i ich rodzin; świadczenia te przysługują rÛwnież członkom rodziny osoby uprawnionej do renty inwalidzkiej, 3) prawo do przysposobienia zawodowego na zasadach określonych przez Mini- stra Zdrowia i Opieki Społecznej w drodze rozporządzenia. 2. Pracownik, ktÛry uległ wypadkowi przy pracy lub zapadł na chorobę zawodową, a nie jest uprawniony do renty inwalidzkiej, ma prawo do świadczeń określonych w ust. 1 pkt 2 i 3 w zakresie niezbędnym do leczenia następstw tego wypadku lub choroby. Art. 24. 1. Osobie uprawnionej do renty inwalidzkiej na podstawie niniejszej ustawy oraz do emerytury na podstawie innych przepisÛw wypłaca się zależnie od jej wyboru: 1) przysługującą rentę inwalidzką powiększoną o połowę emerytury albo 2) emeryturę powiększoną o połowę renty inwalidzkiej. 2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do osoby, ktÛra nabyła prawo do renty w zamian za gospodarstwo rolne przekazane na własność Państwa. art. 23 skreślony 2a. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do osoby pobierającej uposażenie w sta- nie spoczynku przyznane ze względu na wiek. 3. W przypadkach nie wymienionych w ust. 1 i 2 osobie uprawnionej do renty in- walidzkiej na podstawie niniejszej ustawy oraz do innych świadczeń o charakte- rze rentowym wypłaca się jedno świadczenie - wyższe lub przez nią wybrane. 23-07-02 3a. Przepisy ust. 3 stosuje się odpowiednio do osoby pobierającej uposażenie w sta- nie spoczynku przyznane z powodu choroby lub utraty sił albo uposażenie ro- dzinne. Art. 25. W sprawach renty inwalidzkiej, nie uregulowanych niniejszą ustawą, stosuje się od- powiednio przepisy o zaopatrzeniu emerytalnym pracownikÛw i ich rodzin dotyczą- ce: 1) postępowania w sprawach rent, 2) orzekania o inwalidztwie, 3) powstania i ustania prawa do rent oraz zasad ich wypłaty, 4) zwrotu nieprawnie pobranych rent i potrąceń, 5) zawieszania prawa do rent na czas pobytu za granicą, 6) zasiłku pogrzebowego. Art. 25a. 1. Renta z tytułu niezdolności do pracy spowodowana wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową nie ulega zawieszeniu ani zmniejszeniu w razie osiągania przychodÛw, o ktÛrych mowa w art. 104 ust. 1-4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118). 2. Renta szkoleniowa nie przysługuje w razie osiągania przychodu, o ktÛrym mowa w ust. 1, bez względu na wysokość tego przychodu.

Rozdział 6

Renta rodzinna Art. 26. 1. Członkom rodziny pracownika, ktÛry zmarł wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, przysługuje renta rodzinna. Renta ta przysługuje rÛwnież w razie śmierci wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej rencisty po- bierającego rentę inwalidzką na podstawie niniejszej ustawy. 2. Członkami rodziny pracownika lub rencisty uprawnionymi do renty rodzinnej są małżonek, dzieci własne i przysposobione, pasierbowie, wnuki, rodzeństwo, ro- dzice, osoby przysposabiające, ojczym i macocha, jeżeli spełniają warunki wy- magane do uzyskania renty rodzinnej (wdowiej) w myśl przepisÛw o zaopatrze- niu emerytalnym pracownikÛw i ich rodzin lub innych przepisÛw o zaopatrzeniu emerytalnym, ktÛre miały zastosowanie do pracownika przed jego śmiercią. Art. 27. 1. Wysokość renty rodzinnej ustala się zgodnie z zasadami przewidzianymi dla rent rodzinnych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Spo- łecznych, z tym, że renta rodzinna nie może być niższa niż 120% kwoty najniż- szej renty rodzinnej ustalonej i podwyższonej zgodnie z przepisami o emerytu- rach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. 23-07-02 2. Przepisy art. 25a stosuje się odpowiednio. Art. 28. Członkom rodziny rencisty pobierającego rentę inwalidzką na podstawie niniejszej ustawy, ktÛry zmarł z innych przyczyn niż wypadek przy pracy lub choroba zawodo- wa, przysługuje renta rodzinna w myśl przepisÛw o zaopatrzeniu emerytalnym pra- cownikÛw i ich rodzin lub innych przepisÛw o zaopatrzeniu emerytalnym, ktÛre miały zastosowanie do pracownika przed jego śmiercią. Art. 29. W sprawach renty rodzinnej nie uregulowanych niniejszą ustawą stosuje się odpo- wiednio przepisy o zaopatrzeniu emerytalnym pracownikÛw i ich rodzin: 1) wymienione w art. 25 niniejszej ustawy,

Rozdział 7

Odszkodowanie za przedmioty utracone lub uszkodzone wskutek wypadku przy pracy

Rozdział 8

Postępowanie w sprawie świadczeń i ich wypłata Art. 32. 1. Jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu albo śmierci przysługuje: [1) pracownikom uspołecznionych zakładÛw pracy i członkom ich rodzin - od zakładu pracy, 2) pracownikom nie uspołecznionych zakładÛw pracy i członkom ich rodzin - od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.] Ad. pkt 1 i 2 wyrok TK - Dz.U. z 2002 r. Nr 78, poz. 713 - niezgodne z Konstytucją. 2. Za zakład pracy, od ktÛrego przysługuje odszkodowanie, uważa się: 1) w razie wypadku przy pracy - zakład zatrudniający pracownika w czasie wy- padku przy pracy, 2) w razie choroby zawodowej - zakład zatrudniający pracownika w czasie, kie- dy stwierdzono stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu. Jeżeli w czasie pracy w tym zakładzie pracownik nie był narażony na powstanie lub nawrÛt choroby zawodowej, świadczenia te przysługują od ostatniego zakładu pracy, w ktÛrym narażenie takie występowało. Art. 33. Renty inwalidzkie i renty rodzinne przysługują od Zakładu Ubezpieczeń Społecz- nych, a osobom objętym przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym pracownikÛw ko- lejowych i ich rodzin - od kolejowych jednostek organizacyjnych właściwych do spraw rent. Art. 34. Świadczenia wyrÛwnawcze i odszkodowanie za przedmioty utracone lub uszkodzone wskutek wypadku przy pracy przysługują od zakładu pracy, o ktÛrym mowa w art. 32 ust. 2. Art. 35. 1. Świadczenia przyznaje się na wniosek pracownika, a w razie śmierci pracownika lub rencisty - na wniosek członkÛw rodziny uprawnionych do tych świadczeń. 2. Wniosek może zgłosić w imieniu uprawnionego rÛwnież jego pełnomocnik lub przedstawiciel związku zawodowego. Art. 36. Ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy oraz stwierdzenie choroby zawodowej następuje w trybie określonym przepisami wydanymi na podstawie art. 231 Kodeksu pracy. 23-07-02 Art. 37. Stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu oraz jego związek z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową ustalają komisje lekarskie do spraw inwalidztwa i za- trudnienia. Komisje te ustalają rÛwnież inwalidztwo oraz jego związek z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową, a także związek śmierci pracownika lub rencisty z takim wypadkiem lub chorobą. Art. 38. Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz Minister Zdrowia i Opieki Społecznej określą w porozumieniu z Ministrem FinansÛw w drodze rozporządzenia: 1) szczegÛłowe zasady orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu oraz tryb postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku. 2) szczegÛłowe zasady i tryb wypłacania świadczeń określonych w art. 9, 12, 15 i 30. Art. 39. 1. Spory o świadczenia przysługujące od zakładÛw pracy rozpatrują organy właści- we do rozstrzygania sporÛw ze stosunku pracy.

Rozdział 9

Przepisy szczegÛlne Art. 41. 1. Pracownikowi, ktÛry uległ wypadkowi w drodze do pracy lub z pracy, przysłu- guje: 1) jednorazowe odszkodowanie - w razie stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, 2) renta inwalidzka - w razie zaliczenia do jednej z grup inwalidÛw. 2. Członkom rodziny pracownika lub rencisty pobierającego rentę z tytułu wypadku określonego w ust. 1, ktÛry zmarł wskutek takiego wypadku, przysługuje: 1) jednorazowe odszkodowanie, 2) renta rodzinna. 3. Świadczenia, o ktÛrych mowa w ust. 1 i 2, przysługują na warunkach i w wyso- kości określonych przepisami niniejszej ustawy. 4. Świadczenia z tytułu wypadku w drodze do pracy lub z pracy przysługują od Za- kładu Ubezpieczeń Społecznych. 5. Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych określi w drodze rozporządzenia zasady uznawania wypadkÛw za wypadki w drodze do pracy lub z pracy oraz tryb przy- znawania i wypłaty świadczeń z tytułu tych wypadkÛw. 23-07-02 Art. 42. Przepisy ustawy stosuje się odpowiednio rÛwnież do: 1) osÛb wykonujących pracę nakładczą, ktÛre spełniają warunki wymagane do uznania ich za pracownikÛw w rozumieniu przepisÛw o zaopatrzeniu emery- talnym pracownikÛw i ich rodzin, 2) adwokatÛw z tytułu pracy w zespołach adwokackich,

Rozdział 10

Przepisy przejściowe Art. 49. 1. Przepisy ustawy stosuje się do spraw o świadczenia z tytułu wypadkÛw przy pra- cy oraz wypadkÛw w drodze do pracy lub z pracy, ktÛre nastąpiły począwszy od dnia wejścia w życie ustawy. Dotyczy to także świadczeń z tytułu chorÛb zawo- dowych, jeżeli uszczerbek na zdrowiu spowodowany taką chorobą został stwier- dzony począwszy od daty wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem ust. 3. 2. Do spraw o świadczenia z tytułu wypadkÛw, ktÛre nastąpiły przed dniem wejścia w życie ustawy, oraz z tytułu uszczerbku na zdrowiu spowodowanego chorobą 23-07-02 zawodową, a stwierdzonego przed tą datą, stosuje się, z uwzględnieniem art. 50, przepisy obowiązujące w dniu, w ktÛrym nastąpił wypadek lub w ktÛrym stwier- dzono uszczerbek na zdrowiu spowodowany chorobą zawodową. 3. Do spraw o świadczenia z tytułu uszczerbku na zdrowiu stwierdzonego po wej- ściu w życie ustawy, a spowodowanego chorobą zawodową powstałą w zatrud- nieniu narażającym na tę chorobę, ktÛre ustało przed wejściem w życie ustawy, stosuje się przepisy obowiązujące w dniu ustania tego zatrudnienia. Art. 50. 1. Renty inwalidzkie i renty rodzinne, przyznane na podstawie ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących w razie wypad- kÛw przy pracy (Dz.U. Nr 3, poz. 8 i z 1972 r. Nr 27, poz. 191), podlegają pod- wyższeniu z urzędu w myśl przepisÛw niniejszej ustawy. 2. Przepis art. 24 stosuje się rÛwnież do osÛb uprawnionych do rent inwalidzkich na podstawie ustawy powołanej w ust. 1 na wniosek tych osÛb. 3. Prawo do rent rodzinnych przyznanych na podstawie ustawy powołanej w ust. 1, zawieszone wskutek osiągania przez osoby uprawnione zarobkÛw z tytułu za- trudnienia lub dochodÛw z innych źrÛdeł, podlega przywrÛceniu na wniosek tych osÛb. 4. Odszkodowania przyznane na podstawie ustawy powołanej w ust. 1 podlegają podwyższeniu tylko w razie takiego pogorszenia się stanu zdrowia, o jakim jest mowa w art. 11. Proporcjonalne zwiększenie odszkodowania z powodu zwięk- szenia się stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu przysługuje w wy- sokości 500 zł za każdy procent uszczerbku przewyższający procent, według ktÛrego ustalone było odszkodowanie.

Rozdział 11

Przepisy końcowe Art. 51. Traci moc ustawa z dnia 23 stycznia 1968 r. o świadczeniach pieniężnych przysłu- gujących w razie wypadkÛw przy pracy (Dz.U. Nr 3, poz. 8 oraz z 1972 r. Nr 27, poz. 191). 23-07-02