Ustawaz dnia 14 grudnia 1982 r.o zatrudnianiu absolwentów
Treść ustawy
Art. 1.
1.
Ustawa określa zasady zatrudniania absolwentów wszystkich rodzajów szkół.
2.
Przepisów ustawy nie stosuje się do absolwentów:
1)
szkół podstawowych i liceów ogólnokształcących,
2)
studiów dla pracujących w szkołach wyższych i szkół zawodowych dla pracujących,
3)
szkół podległych Ministrom: Obrony Narodowej oraz Spraw Wewnętrznych,
4)
cudzoziemców.
Art. 2.
1.
Absolwenci podejmują pracę w uspołecznionych zakładach pracy, zwanych dalej „zakładami
pracy”, na podstawie umów o pracę, zawieranych zgodnie:
1)
z umową o stypendium fundowane lub
2)
z umową przedwstępną.
2.
Absolwenci, którzy przed ukończeniem nauki nie zawarli umów, o których mowa w ust.
1, mogą podjąć pracę na zasadach pośrednictwa pracy.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do nie uspołecznionych zakładów pracy.
Art. 3.
1.
Zakłady pracy mogą zawierać umowy o stypendia fundowane.
2.
Stypendia fundowane są udzielane w formie nie oprocentowanych pożyczek i obciążają
koszty zakładów pracy.
Art. 4.
1.
Zakład pracy, który zawarł umowę o stypendium fundowane, zwany dalej „fundatorem”,
ze studentem lub uczniem, zwanym dalej „stypendystą”, jest obowiązany:
1)
wypłacać stypendyście stypendium fundowane w wysokości i na zasadach określonych w
umowie, przez czas nauki przewidziany odpowiednimi przepisami, jeżeli umowa nie stanowi
inaczej,
2)
zatrudnić stypendystę po ukończeniu nauki, zgodnie z jej kierunkiem, w terminie określonym
umową, jednak nie później niż w ciągu trzech miesięcy od ukończenia nauki.
2.
Jeżeli stypendysta jest obowiązany do odbycia służby wojskowej, nawiązanie stosunku
pracy z fundatorem powinno nastąpić przed powołaniem go do tej służby.
Art. 5.
1.
Stypendysta jest obowiązany:
1)
ukończyć naukę w terminie przewidzianym odpowiednimi przepisami, chyba że zwłoka zostanie
spowodowana ważnymi przyczynami, uznanymi przez fundatora,
2)
podjąć pracę u fundatora po ukończeniu nauki, w terminie określonym w umowie, zgodnie
z przepisami art. 4 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, oraz wykonywać ją przez okres co najmniej
trzech lat.
2.
Jeżeli stypendysta z własnej winy nie ukończył nauki albo też z własnej winy nie podjął
pracy u fundatora po ukończeniu nauki, obowiązany jest zwrócić pobrane stypendium.
3.
Stypendysta jest obowiązany zwrócić fundatorowi:
1)
całość pobranego stypendium fundowanego w razie nieprzepracowania u fundatora, z własnej
winy, co najmniej jednego roku,
2)
część stypendium fundowanego, proporcjonalną do nie przepracowanego okresu, o którym
mowa w ust. 1 pkt 2, w razie przepracowania u fundatora co najmniej jednego roku.
Art. 6.
Stypendium fundowane podlega umorzeniu w całości, jeżeli fundator odmówił zawarcia
ze stypendystą umowy o pracę, zgodnie z umową o stypendium fundowane, albo stypendysta
przepracował u fundatora okres trzech lat.
Art. 7.
1.
Zakłady pracy mogą zawierać umowy przedwstępne ze studentami szkół wyższych oraz z
uczniami szkół zawodowych.
2.
Zakład pracy, który zawarł umowę przedwstępną, jest obowiązany:
1)
zatrudnić absolwenta w terminie określonym w umowie przedwstępnej, przy zachowaniu
wymogu art. 4 ust. 2, zgodnie z kierunkiem nauki albo
2)
wypłacić odszkodowanie przewidziane w umowie przedwstępnej w razie niezatrudnienia
absolwenta, który zgłosił się do pracy.
3.
Absolwent, z którym zawarto umowę przedwstępną, jest obowiązany:
1)
zgłosić się do zakładu pracy w celu podjęcia pracy w terminie określonym w umowie
przedwstępnej albo
2)
wypłacić zakładowi pracy odszkodowanie przewidziane w umowie przedwstępnej w razie
niepodjęcia pracy w terminie określonym w umowie.
4.
Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 oraz w ust. 3 pkt 2, powinno odpowiadać
co najmniej trzymiesięcznemu najniższemu wynagrodzeniu zasadniczemu na stanowisku
przewidzianym w danym zakładzie pracy dla absolwenta, z którym zawarto umowę.
Art. 8.
1.
Pośrednictwo pracy prowadzą:
1)
dla absolwentów szkół wyższych:
a)
pełnomocnicy Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych do spraw zatrudnienia absolwentów
szkół wyższych lub odpowiednio pełnomocnicy ministrów, którym podlegają szkoły wyższe,
b)
terenowe organy administracji państwowej,
2)
dla absolwentów szkół zawodowych - terenowe organy administracji państwowej.
2.
Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w porozumieniu z ministrami, którym podlegają
szkoły wyższe, określa zakres oraz zasady i tryb działania pełnomocników do spraw
zatrudnienia absolwentów szkół wyższych.
Art. 9.
Przewodniczący Komisji Planowania przy Radzie Ministrów, w celu odpowiedniego ustalania
rozmiarów kształcenia, na podstawie planów oraz informacji ministrów (kierowników
urzędów centralnych) i wojewodów (prezydentów miast stopnia wojewódzkiego) ustala
prognozy określające zapotrzebowanie na absolwentów co najmniej z pięcioletnim wyprzedzeniem
i podaje je do publicznej wiadomości.
Art. 10.
Terenowe organy administracji państwowej, zgodnie z prognozami, o których mowa w art.
9, są obowiązane:
1)
określać wielkość i rodzaj zapotrzebowania na kadry kwalifikowane na terenie ich działania
w gospodarce, kulturze, służbach publicznych oraz administracji i podawać je do publicznej
wiadomości, corocznie je aktualizując,
2)
zapewnić, poprzez pośrednictwo pracy, warunki sprzyjające zatrudnianiu absolwentów,
3)
wdrażać w jednostkach im podporządkowanych planowe zawieranie umów o stypendia fundowane
oraz umów przedwstępnych,
4)
wpływać na jednostki nie podporządkowane terenowym organom administracji państwowej
w celu planowego zawierania przez nie umów o stypendia fundowane oraz umów przedwstępnych.
Art. 11.
1.
Absolwent jest obowiązany odbyć wstępny staż pracy.
2.
Okres wstępnego stażu pracy określa umowa o pracę.
Art. 12.
1.
Absolwentom zatrudnionym w miejscowościach lub zakładach pracy, w których istnieje
niedobór kadr kwalifikowanych, przysługuje prawo do dodatkowych świadczeń.
2.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa zakres, zasady i warunki przyznawania
świadczeń, o których mowa w ust. 1, oraz tryb ustalania miejscowości lub zakładów
pracy, w których świadczenia te mogą być przyznawane.
Art. 13.
1.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa zasady zatrudniania absolwentów,
a w szczególności:
1)
zawierania umów przedwstępnych,
2)
odbywania wstępnego stażu pracy,
3)
udzielania i umarzania stypendiów fundowanych, ich wysokość oraz zasady zmiany fundatora
i odstąpienia od umowy o stypendium fundowane.
2.
Rada Ministrów, w trybie przewidzianym w ust. 1, określa kategorie absolwentów, do
których nie stosuje się wstępnego stażu pracy.
Art. 14.
Okres przewidziany w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu wobec osób uchylających
się od pracy w stosunku do absolwentów szkół objętych niniejszą ustawą przedłuża się do sześciu
miesięcy od ukończenia nauki.
Art. 15.
Przepisy ustawy stosuje się odpowiednio do słuchaczy stacjonarnych studiów doktoranckich.
Art. 16.
1.
Z dniem wejścia w życie ustawy umarza się postępowanie w sprawach o zwrot kosztów
wykształcenia, wszczęte na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. o zatrudnianiu absolwentów szkół wyższych .
2.
Umowy o pracę zawarte zgodnie z przepisami ustawy wymienionej w ust. 1 na czas określony
uważa się za zawarte na czas nieokreślony.
3.
Należności przypadające Skarbowi Państwa z tytułu zwrotu kosztów wykształcenia nie
podlegają umorzeniu, jeżeli w sprawach tych zapadły już ostateczne decyzje.
Art. 17.
Przepisy ustawy stosuje się do absolwentów szkół wyższych, którzy podjęli pracę zgodnie
z przepisami obowiązującymi przed jej wejściem w życie, jeżeli od daty podjęcia pracy
nie upłynął okres trzech lat.
Art. 18.
Traci moc ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. o zatrudnianiu absolwentów szkół wyższych .
Art. 19.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1983 r.