Ustawaz dnia 19 grudnia 1980 r.o zobowiązaniach podatkowych
Spis treści
- Treść ustawy
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Zobowiązania podatkowe osób fizycznych, osób prawnych nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej i innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej
- Rozdział 3 - Zmiany w przepisach obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa reguluje ogólne zasady powstawania, wykonywania i wygasania zobowiązań podatkowych
jednostek gospodarki uspołecznionej, osób fizycznych oraz nie będących jednostkami
gospodarki uspołecznionej osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nie posiadających
osobowości prawnej.
2.
Egzekucję zobowiązań podatkowych regulują odrębne przepisy.
Art. 2.3 orzeczenia
1.
Zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie do uiszczenia
na rzecz Skarbu Państwa świadczenia pieniężnego, zwanego dalej „podatkiem”.
2.
Obowiązek podatkowy określają ustawy.
3.
Rada Ministrów w drodze rozporządzenia może rozciągnąć przepisy ustawy w całości lub
w części na inne rodzaje świadczeń pieniężnych, z wyjątkiem świadczeń wynikających
ze stosunków cywilnoprawnych.
Art. 3.1 orzeczenie
1.
Organami podatkowymi są: terenowe organy administracji państwowej, okręgowe zarządy
dochodów państwa i kontroli finansowej oraz, w zakresie określonym ustawami, także
inne organy.
2.
Z terenowymi organami administracji państwowej, jako organami podatkowymi, współdziałają
organizacje samorządu społeczno-zawodowego i gospodarczego podatników na zasadach
przewidzianych w przepisach postępowania administracyjnego.
3.
Podatnikiem jest jednostka gospodarki uspołecznionej, osoba fizyczna oraz nie będąca
jednostką gospodarki uspołecznionej osoba prawna i inna jednostka organizacyjna nie
posiadająca osobowości prawnej, obowiązana do uiszczania podatku z tytułu ciążącego
na niej obowiązku podatkowego.
4.
Płatnikiem jest osoba obowiązana do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i do
wpłacenia go na właściwy rachunek.
5.
Inkasentem jest osoba obowiązana do pobrania podatku i do wpłacenia go na właściwy
rachunek.
Art. 4.1 orzeczenie
Minister Finansów sprawuje ogólny nadzór w sprawach zobowiązań podatkowych i w ramach
tego nadzoru zapewnia jednolitość stosowania przepisów podatkowych przez organy podatkowe.
Art. 5.7 orzeczeń
1.
Zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego
zobowiązania.
2.
Jeżeli z przepisów prawa wynika obowiązek wykonania zobowiązania podatkowego bez uprzedniego
doręczenia decyzji, zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą zaistnienia okoliczności,
z którymi przepisy prawa łączą powstanie takiego zobowiązania.
3.
W razie niewykonania przez podatnika zobowiązania podatkowego mimo zaistnienia okoliczności,
o których mowa w ust. 2, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość
tego zobowiązania.
Art. 6.
Rokiem podatkowym jest rok kalendarzowy, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
Art. 7.1 orzeczenie
1.
Nie można wydać decyzji w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, jeżeli
od końca roku podatkowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, upłynęły 3 lata,
a w wypadku gdy podatnik nie zgłosił obowiązku podatkowego lub nie złożył zeznania,
mimo że był do tego zobowiązany, albo biorąc udział w postępowaniu nie ujawnił wszystkich
źródeł przychodów lub całego majątku niezbędnych do ustalenia wysokości danego zobowiązania
podatkowego, a także gdy następuje opodatkowanie dochodu nie znajdującego pokrycia
w ujawnionych źródłach przychodów - 5 lat.
2.
Jeżeli ustalenie podstawy opodatkowania i wysokości podatku związane jest z rozstrzygnięciem
zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu
do dnia, w którym decyzja tego organu stała się ostateczna, a gdy chodzi o orzeczenie
sądu - do dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia, nie dłużej jednak niż przez 12
miesięcy.
3.
Jeżeli decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego, dotycząca podatku, co
do którego istnieje obowiązek wpłacania przez podatników zaliczek lub poboru przez
płatników przedpłat, nie zostanie wydana w terminie określonym w ustępach poprzedzających,
za roczną kwotę zobowiązania podatkowego uważa się sumę należnych zaliczek lub pobranych
przedpłat za ten rok, nie przekraczającą jednak wysokości zobowiązania podatkowego,
które powinno być ustalone. Organ podatkowy wydaje decyzję w przedmiocie ustalenia
wysokości nadpłaty.
4.
Przedawnienie, o którym mowa w ust. 1 i 2, w zakresie decyzji dotyczących opłaty skarbowej
od czynności cywilnoprawnych nie biegnie w czasie trwania umowy.
Art. 8.5 orzeczeń
1.
Minister Finansów może zarządzić zaniechanie w całości lub w części ustalania zobowiązań
podatkowych i poboru podatków w wypadkach gospodarczo lub społecznie uzasadnionych,
a także gdy wymagają tego inne szczególne okoliczności.
2.
Organy podatkowe mogą zaniechać w całości lub w części ustalania zobowiązań podatkowych
i poboru podatków w wypadkach, o których mowa w ust. 1, w stosunku do poszczególnych
podatników, zwłaszcza gdy pobranie podatku mogłoby zagrozić zdolności gospodarczej
zakładu lub egzystencji podatnika w granicach określonych przez Ministra Finansów
w drodze rozporządzenia.
Art. 9.1 orzeczenie
Minister Finansów w drodze rozporządzenia może:
1)
zryczałtować lub scalać podatki oraz określać zasady i warunki zryczałtowania lub
scalana,
2)
zarządzać obliczanie i pobór niektórych podatków za pośrednictwem płatników i określać
zasady przyznawania płatnikom wynagrodzenia za te czynności,
3)
zarządzać pobór w drodze inkasa niektórych podatków i określać inkasentów oraz w porozumieniu
z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalać zasady przyznawania im wynagrodzenia
za te czynności,
4)
wprowadzać obowiązek wpłacania zaliczek i poboru przedpłat na poczet podatków oraz
określać zasady obliczania tych zaliczek, przedpłat i ich wysokość,
5)
określać zasady zaokrąglania podstawy obliczania i kwoty podatków.
Art. 10.
1.
Podatek obliczany według skali progresywnej ustala się tak, aby z podstawy opodatkowania
po potrąceniu podatku nie pozostało mniej niż pozostaje z najwyższej podstawy opodatkowania
bezpośrednio niższego stopnia skali po potrąceniu podatku przypadającego od tej podstawy.
2.
Jeżeli po potrąceniu podatku pozostaje z podstawy opodatkowania mniej niż wynosi najwyższa
podstawa opodatkowania wolna od podatku, podatek ustala się tylko w wysokości nadwyżki
ponad kwotę najwyższej podstawy opodatkowania wolnej od podatku.
Art. 11.1 orzeczenie
1.
Organ podatkowy ustala podstawę obliczenia podatku w drodze szacunkowej, jeżeli brak
jest danych niezbędnych do ustalenia tej podstawy.
2.
Minister Finansów, po zasięgnięciu opinii zainteresowanych organizacji samorządu społeczno-zawodowego
i gospodarczego podatników, określa normy ustalania podstaw obliczania podatków w
drodze szacunkowej.
Art. 12.
Minister Finansów w drodze rozporządzenia może wprowadzić szczególny nadzór podatkowy
nad wytwarzaniem, przerobem, zużywaniem, magazynowaniem, przewozem i obrotem niektórymi
towarami i półwyrobami i w ramach tego nadzoru:
1)
określać szczególne zasady ewidencji i księgowości,
2)
nakładać na podatników będących jednostkami gospodarki uspołecznionej szczególne obowiązki
i ograniczenia niezbędne dla zagwarantowania skuteczności tego nadzoru, jak również
obowiązek ponoszenia niektórych kosztów związanych z tym nadzorem.
Art. 13.
1.
Minister Finansów może ze względu na szczególne okoliczności przedłużać dla grup podatników
terminy przewidziane w przepisach podatkowych, z wyjątkiem terminów określonych w
art. 7.
2.
Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, przysługują również terenowym organom administracji
państwowej stopnia wojewódzkiego, z tym że przedłużenie terminu nie może przekraczać
3 miesięcy.
3.
Organ podatkowy może na wniosek podatnika odraczać terminy, przewidziane w przepisach
podatkowych.
Art. 14.1 orzeczenie
1.
Podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za ciążące na nim podatki, chyba że obowiązek
wpłacenia należności ciąży na płatniku.
2.
Płatnik odpowiada całym swoim majątkiem za podatek nie pobrany od podatnika lub pobrany
w kwocie niższej od należnej, chyba że nastąpiło to z winy podatnika. Płatnik odpowiada
również za niewpłacenie w terminie pobranego podatku.
3.
Inkasent odpowiada całym swoim majątkiem za podatki pobrane i nie wpłacone na właściwy
rachunek.
Art. 15.1 orzeczenie
W razie niedopełnienia przez płatnika lub inkasenta obowiązków określonych w ustawie
organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość podatku nie pobranego lub
nie wpłaconego przez płatnika albo podatku pobranego i nie wpłaconego przez inkasenta.
Art. 16.
Jednostki gospodarki uspołecznionej oraz osoby prawne nie będące jednostkami gospodarki
uspołecznionej, jeżeli są płatnikami lub inkasentami podatków przypadających od osób
fizycznych i osób prawnych nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej, są
obowiązane wyznaczyć osoby, do których obowiązków należy obliczanie i pobieranie tych
podatków oraz terminowe wpłacanie pobranych kwot na właściwy rachunek, i zgłosić właściwemu
organowi podatkowemu imiona, nazwiska i adresy tych osób. Zgłoszenia należy dokonać
w terminie określonym dla dokonania pierwszej wpłaty, a w razie zmiany osoby wyznaczonej
- w terminie czternastu dni od daty tej zmiany.
Art. 17.
Płatnicy i inkasenci obowiązani są przechowywać dokumenty związane z poborem lub inkasem
podatków przez okres 5 lat po upływie roku podatkowego, którego dotyczą.
Art. 18.2 orzeczenia
1.
Termin płatności podatku wynosi czternaście dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej
wysokość zobowiązania podatkowego.
2.
Jeżeli podatnik jest obowiązany sam obliczyć i wpłacić podatek, za termin płatności
uważa się ostatni dzień, w którym zgodnie z przepisami wpłata powinna nastąpić.
3.
Minister Finansów może określać kalendarzowo terminy płatności poszczególnych rodzajów
podatków; określenie terminów płatności dla osób fizycznych oraz nie będących jednostkami
gospodarki uspołecznionej osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nie posiadających
osobowości prawnej następuje w drodze rozporządzenia.
4.
Jeżeli przepisy określają terminy płatności podatku kalendarzowo, a decyzja ustalająca
wysokość zobowiązania podatkowego nie została doręczona co najmniej na czternaście
dni przed terminem płatności podatku, obowiązuje termin określony w ust. 1.
Art. 19.2 orzeczenia
1.
Podatek nie uiszczony w terminie płatności jest zaległością podatkową.
2.
Za zaległość podatkową uważa się także nie wpłaconą w terminie zaliczkę lub nie pobraną
przedpłatę.
Art. 20.4 orzeczenia
1.
Od zaległości podatkowych pobiera się odsetki za zwłokę.
2.
Minister Finansów w drodze rozporządzenia określa stawki odsetek za zwłokę oraz zasady
ich obliczania. Stawki te nie mogą być jednak wyższe niż 21% w stosunku rocznym zaległości
podatkowych jednostek gospodarki uspołecznionej i 25% kwoty zaległości podatkowych
pozostałych podatników za cały okres zwłoki.
Art. 21.
1.
Zobowiązanie podatkowe może być zabezpieczone na majątku podatnika przed terminem
płatności podatku, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane.
2.
Zabezpieczenia można dokonać również przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania
podatkowego, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa uchylenia się podatnika od wykonania
obowiązku podatkowego.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 nie mają zastosowania do zobowiązań podatkowych państwowych jednostek
organizacyjnych.
4.
Jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania
podatkowego, organ podatkowy określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę
zobowiązania podatkowego na podstawie posiadanych danych co do podstawy zobowiązania
podatkowego, zabezpieczenie jest skuteczne do czasu wydania decyzji ustalającej wysokość
zobowiązania podatkowego.
5.
Zabezpieczenie następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Art. 22.
1.
Na wniosek podatnika termin płatności podatku może być odroczony lub płatność podatku
rozłożona na raty.
2.
Minister Finansów w drodze rozporządzenia określa właściwość organów podatkowych w
zakresie odraczania terminu płatności podatku i rozkładania płatności na raty.
Art. 23.
1.
Skarbowi Państwa z tytułu zobowiązań podatkowych przysługuje ustawowe prawo zastawu
na ruchomościach i prawach zbywalnych osoby zobowiązanej do uiszczenia podatku oraz
pierwszeństwo zaspokojenia przed innymi wierzytelnościami, z wyjątkiem: kosztów egzekucyjnych,
należności za pracę, należności alimentacyjnych oraz rent z tytułu odszkodowania za
wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, jak również kosztów
ostatniej choroby i kosztów pogrzebu dłużnika w wysokości odpowiadającej zwyczajom
przyjętym w danym środowisku.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do mienia państwowych jednostek organizacyjnych.
Art. 24.3 orzeczenia
1.
Skarbowi Państwa z tytułu ustalonych w decyzji zobowiązań podatkowych przypadających
od właściciela i samoistnego posiadacza nieruchomości przysługuje hipoteka ustawowa
na tej nieruchomości, chociażby zobowiązania te nie zostały ujawnione w księdze wieczystej.
Skarb Państwa może dochodzić zaspokojenia wierzytelności podatkowych z nieruchomości,
bez względu na to, czyją stała się własnością.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do nieruchomości, której posiadanie samoistny posiadacz
uzyskał w złej wierze.
Art. 25.
1.
Właściciel nieruchomości jest obowiązany okazać notariuszowi przy sporządzaniu aktu
przeniesienia własności nieruchomości lub jej części zaświadczenie właściwego organu
podatkowego o niezaleganiu w podatkach lub w innych należnościach, do których stosuje
się przepisy ustawy, lub zgodę tego organu na niepobranie zaległości podatkowej przy
sporządzaniu aktu przeniesienia własności.
2.
Jeżeli na nieruchomości, o której mowa w ust. 1, ciąży zaległość podatkowa, notariusz
może sporządzić akt przeniesienia własności nieruchomości w wypadku, gdy właściciel
okaże mu zgodę organu podatkowego na niepobranie tej zaległości lub nabywca złoży
oświadczenie na piśmie, że wyraża zgodę na zapłacenie zaległości w terminie określonym
przez organ podatkowy.
3.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się w razie darowizny na rzecz Skarbu Państwa lub
państwowej jednostki organizacyjnej.
Art. 26.4 orzeczenia
1.
Zobowiązanie podatkowe wygasa przez zapłatę podatku, przedawnienie lub umorzenie.
2.
Szczególnymi sposobami zapłaty podatku są potrącenia i przejęcie majątku na własność
Skarbu Państwa.
3.
Minister Finansów w drodze rozporządzenia może dopuścić lub wprowadzić zapłatę określonych
rodzajów podatków papierami wartościowymi lub znakami opłaty skarbowej oraz określić
wzory tych znaków i zasady ich stosowania.
Art. 27.2 orzeczenia
Jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę
zalicza się na pokrycie zobowiązania podatkowego w kolejności od zobowiązania o najwcześniejszym
terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje
wpłaty. Jeżeli wpłata dotyczy zaległości podatkowej, z wpłaconej kwoty pokrywa się
również odsetki za zwłokę należne od zapłaconej kwoty zaległości.
Art. 28.3 orzeczenia
Zobowiązanie podatkowe podlega, na wniosek podatnika, a także z urzędu, potrąceniu
z wzajemnej bezspornej i wymagalnej wierzytelności podatnika wobec Skarbu Państwa.
O dokonaniu potrącenia organ podatkowy zawiadamia podatnika.
Art. 29.7 orzeczeń
1.
Kwoty nadpłaconych i nienależnie uiszczonych podatków (nadpłaty) podlegają z urzędu
zaliczeniu na zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe, a w razie braku takich zobowiązań
- podlegają z urzędu zwrotowi w ciągu miesiąca od dnia powstania nadpłaty, chyba że
podatnik zgłosi wniosek o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań. Nadpłatę
wynikłą z decyzji dotyczącej zaliczki lub przedpłaty zwraca się dopiero po ostatecznym
ustaleniu wysokości zobowiązania podatkowego za dany rok.
2.
Nadpłaty osób fizycznych oraz nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej osób
prawnych i innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej,
wynikłe w związku z uchyleniem lub zmianą decyzji ustalającej wysokość zobowiązania
podatkowego, podlegają od dnia dokonania zapłaty oprocentowaniu w wysokości przewidzianej
dla wkładów oszczędnościowych płatnych na każde żądanie.
3.
Nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie lat 3 licząc od końca roku, w którym powstała,
jeżeli nie można ustalić w tym czasie osoby uprawnionej do jej odbioru.
Art. 30.8 orzeczeń
1.
Zaległości podatkowe jednostek gospodarki uspołecznionej przedawniają się z upływem
3 lat, a pozostałych podatników z upływem 5 lat - licząc od końca roku, w którym upłynął
termin płatności podatku.
2.
Bieg przedawnienia przerywa się przez odroczenie terminu płatności, rozłożenie zaległości
na raty oraz przez czynność egzekucyjną, o której zobowiązany został zawiadomiony.
3.
Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo. Jednakże w razie odroczenia
terminu płatności podatku lub rozłożenia zaległości na raty przedawnienie biegnie
na nowo od terminu, do którego odroczono płatność podatku, lub od terminu płatności
ostatniej nie wpłaconej raty. Przedłużenie terminu przedawnienia nie może być większe
niż dalsze 5 lat.
4.
Nie ulegają przedawnieniu zaległości podatkowe zabezpieczone na nieruchomości. Jednakże
po upływie terminu określonego w ust. 1 zaległości te mogą być egzekwowane tylko z
tej nieruchomości.
Art. 31.2 orzeczenia
1.
W wypadkach gospodarczo lub społecznie uzasadnionych zaległości podatkowe lub odsetki
za zwłokę mogą być umorzone w całości lub w części przez Ministra Finansów lub organy
podatkowe.
2.
Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości
lub takiej części, jaka część zaległości podatkowej została umorzona.
3.
Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określa właściwość organów podatkowych w sprawach
umarzania zaległości podatkowych.
Art. 32.
1.
Organy podatkowe są uprawnione do przeprowadzania kontroli działalności jednostek
gospodarki uspołecznionej, nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej osób
prawnych i innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej,
a także działalności zarobkowej osób fizycznych oraz posiadanych przez nie nieruchomości
- jeżeli przeprowadzenie kontroli jest niezbędne do ustalenia zobowiązań podatkowych.
2.
Pracownicy organu podatkowego upoważnieni do dokonania czynności kontrolnych są uprawnieni
do przeprowadzania oględzin gruntów, budynków, lokali i innych pomieszczeń oraz przedmiotów
związanych z wykonywaną działalnością zarobkową, wglądu do wszelkiego rodzaju akt,
dokumentów i ksiąg dotyczących tej działalności, a także do sporządzania z nich notatek,
odpisów lub wyciągów.
3.
Oględziny lokali mieszkalnych mogą być dokonywane za zgodą posiadacza lokalu, z zastrzeżeniem
wyjątków określonych w art. 33.
4.
Jednostki i osoby określone w ust. 1 są obowiązane umożliwić pracownikom organu podatkowego
dokonania czynności kontrolnych, a na żądanie pracownika dokonującego tych czynności
okazać posiadane akta, księgi i inne dokumenty wiążące się z prowadzoną przez nie
działalnością, a także przedmioty związane z tą działalnością, oraz udzielać wyjaśnień
dotyczących ustalenia zobowiązania podatkowego.
5.
Przeglądanie akt postępowania przygotowawczego i sądowego i akt spraw sądowych, a
także dokumentów stanowiących tajemnicę państwową, oraz sporządzanie z nich odpisów
i notatek następuje z zachowaniem właściwych przepisów.
6.
Minister Finansów określi szczegółowo sposób przeprowadzenia kontroli wykonywania
obowiązku podatkowego przez jednostki gospodarki uspołecznionej.
Art. 33.
1.
W razie powzięcia przez organ podatkowy wiarygodnych wiadomości, że w lokalu mieszkalnym
jest prowadzona nie zgłoszona do opodatkowania działalność zarobkowa albo że są przechowywane
przedmioty lub dokumenty mogące mieć wpływ na ustalenie zobowiązania podatkowego,
prokurator rejonowy, na wniosek organu podatkowego, może udzielić zgody temu organowi
na przeprowadzenie oględzin tego lokalu przez upoważnionych pracowników, w celu ustalenia
istnienia obowiązku podatkowego.
2.
Postanowienie dotyczące przeprowadzenia oględzin powinno być doręczone posiadaczowi
mieszkania przed przystąpieniem do dokonania oględzin.
3.
Przepisy art. 32 ust. 2 i 4 stosuje się odpowiednio.
Art. 34.
1.
Jednostki gospodarki uspołecznionej oraz osoby prawne nie będące jednostkami gospodarki
uspołecznionej są obowiązane sporządzać i udzielać organom podatkowym informacji o
zdarzeniach mających wpływ na ustalanie zobowiązań podatkowych innych osób.
2.
Osoby fizyczne prowadzące działalność zarobkową obowiązane są, na pisemne żądanie
organu podatkowego, do sporządzania i przesyłania temu organowi informacji o transakcjach
mających wpływ na ustalenie zobowiązań podatkowych innych osób z tytułu wykonywania
przez nie działalności zarobkowej.
3.
Minister Finansów w drodze rozporządzenia określa rodzaje zdarzeń będących przedmiotem
informacji podatkowych oraz zasady sporządzania i udzielania informacji.
Art. 35.
Minister Finansów, w porozumieniu z Ministrami Obrony Narodowej, Spraw Wewnętrznych
oraz Sprawiedliwości określa organy, zakres i tryb dokonywania czynności, o których
mowa w art. 32 i 34, w jednostkach podległych tym ministrom.
Art. 36.
1.
Sądy i państwowe biura notarialne są obowiązane przesyłać właściwym organom podatkowym
informacje podatkowe o zdarzeniach prawnych, które mogą spowodować powstanie zobowiązania
podatkowego.
2.
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Finansów, w drodze rozporządzenia,
określa obowiązki sądów i państwowych biur notarialnych co do sporządzania i przesyłania
informacji podatkowych.
Rozdział 2
Zobowiązania podatkowe osób fizycznych, osób prawnych nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej i innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej
Art. 37.2 orzeczenia
1.
Osoby wykonujące usługi lub dokonujące sprzedaży towarów są obowiązane na żądanie
odbiorcy usługi lub kupującego wystawiać rachunki stwierdzające wykonanie usługi lub
dokonanie sprzedaży.
2.
Przepis ust. 1 nie dotyczy rolników sprzedających produkty roślinne i zwierzęce pochodzące
z własnej uprawy lub hodowli, nie przerobione sposobem przemysłowym, chyba że sprzedaż
jest dokonywana w ich odrębnych stałych miejscach sprzedaży poza obrębem uprawy lub
hodowli.
3.
Osoba przewożąca zakupione towary i półwyroby przeznaczone do odprzedaży lub przerobu
w celu dalszej odprzedaży jest obowiązana posiadać dokument wydania towaru lub jego
kopię, zaopatrzone w pieczątkę firmową i podpis wydającego, chyba że przewozi produkty
rolne nabyte u rolników, o których mowa w ust. 2.
Art. 38.4 orzeczenia
Minister Finansów w drodze rozporządzenia może:
1)
zobowiązywać niektóre grupy podatników do zgłaszania obowiązku podatkowego oraz określać
zasady zgłaszania tego obowiązku i ustalać wysokość pobieranych z tego tytułu opłat,
2)
nakładać na określone grupy podatników obowiązek składania zeznań, wykazów i deklaracji
oraz ustalać terminy ich składania i rodzaje dokumentów, które powinny być do nich
dołączone,
3)
wprowadzać obowiązek prowadzenia ksiąg przez określone grupy podatników oraz określać
rodzaje ksiąg, sposób ich prowadzenia, szczegółowe warunki, jakim te księgi powinny
odpowiadać, aby stanowiły dowód do ustalenia zobowiązań podatkowych, jak również obowiązki
osób zobowiązanych do prowadzenia ksiąg,
4)
wprowadzać obowiązek dokumentowania zakupu surowców, materiałów, półwyrobów i towarów
lub sprzedaży towarów i usług oraz prowadzenia ewidencji tych dokumentów przez niektóre
grupy osób prowadzących działalność zarobkową, nie obowiązanych do prowadzenia ksiąg,
5)
określać wymogi, jakim powinny odpowiadać rachunki.
Art. 39.
Osoby fizyczne, osoby prawne nie będące jednostkami gospodarki uspołecznionej oraz
inne jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, zobowiązane do prowadzenia
ksiąg, obowiązane są przechowywać księgi i związane z ich prowadzeniem dokumenty przez
okres 5 lat, jeżeli nie są one składane łącznie z zeznaniem podatkowym do właściwego
organu podatkowego.
Art. 40.6 orzeczeń
1.
Za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają również osoby trzecie, jeżeli zachodzą
przewidziane w ustawie okoliczności. O odpowiedzialności tych osób orzeka organ podatkowy
w odrębnej decyzji.
2.
Organ podatkowy odstąpi od orzeczenia odpowiedzialności podatkowej ze względu na zasady
współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze.
3.
Odpowiedzialność osoby trzeciej nie obejmuje kosztów egzekucyjnych i odsetek za zwłokę
powstałych przed terminem płatności, określonym w decyzji o odpowiedzialności podatkowej
tej osoby.
4.
W razie wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej art. 22 stosuje się odpowiednio.
Art. 41.3 orzeczenia
Małżonek podatnika odpowiada solidarnie z podatnikiem za jego zaległości podatkowe
powstałe w czasie trwania małżeństwa. Zaległości podatkowe podlegają zaspokojeniu
z majątku wspólnego małżonków.
Art. 42.
1.
Członek rodziny nie będący małżonkiem podatnika odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie
z podatnikiem za jego zaległości podatkowe należne za okres, w którym stale współdziałał
z podatnikiem w wykonywaniu przez niego działalności zarobkowej, z której został on
opodatkowany i czerpał korzyści z tej działalności.
2.
Odpowiedzialność, o której mowa w ust. 1, nie obejmuje osób, które w okresie powstania
zobowiązań podatkowych były małoletnimi albo które w tym okresie czerpały korzyści
z działalności zarobkowej podatnika w związku z wykonywaniem przez podatnika obowiązku
alimentacyjnego.
3.
Za członka rodziny podatnika uważa się wstępnych, zstępnych, rodzeństwo, małżonków
zstępnych, osobę pozostającą w stosunku przysposobienia z podatnikiem oraz osobę pozostającą
z podatnikiem w faktycznym pożyciu.
4.
Organ podatkowy, na wniosek członka rodziny, o którym mowa w ust. 1, ograniczy lub
wyłączy jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe wymienione w tym przepisie,
jeżeli stałoby to w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.
Art. 43.
1.
Rozwiedziony małżonek podatnika odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem
za jego zaległości podatkowe powstałe w czasie trwania małżeństwa, jednakże tylko
do wysokości wartości przypadającego mu udziału w majątku wspólnym. Przepis art. 42
ust. 4 stosuje się odpowiednio.
2.
Nie można wydać decyzji o odpowiedzialności małżonka rozwiedzionego, jeżeli od orzeczenia
rozwodu upłynęły 3 lata.
Art. 44.1 orzeczenie
1.
Spadkobiercy podatnika odpowiadają za zobowiązania podatkowe spadkodawcy na zasadach
określonych w przepisach kodeksu cywilnego o odpowiedzialności za długi spadkowe.
2.
Zapisobierca, który otrzymał należny mu zapis, odpowiada za zobowiązania podatkowe
spadkodawcy do wysokości wartości otrzymanego zapisu.
3.
W stosunku do osób wymienionych w ust. 1 i 2 przepis art. 42 ust. 4 stosuje się odpowiednio.
Art. 45.3 orzeczenia
1.
Nabywca całości lub części majątku podatnika odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie
z podatnikiem za jego zaległości podatkowe powstałe przed nabyciem majątku podatnika,
jeżeli ten majątek albo obrót, przychód lub dochód z niego został przyjęty do podstawy
ustalenia zobowiązań podatkowych. Zakres odpowiedzialności nabywcy określa się w takim
stosunku do zobowiązań podatkowych podatnika, w jakim nabyty majątek albo obrót, przychód
lub dochód został przyjęty do podstawy ustalenia zobowiązań podatkowych, jednakże
tylko do wysokości wartości nabytego majątku podatnika.
2.
Jeżeli nabywcą majątku podatnika jest członek rodziny podatnika, odpowiada on za zaległości
podatkowe podatnika do wysokości wartości nabytego majątku bez względu na to, czy
nabyty majątek albo obrót, przychód lub dochód z niego został przyjęty do podstawy
ustalenia zobowiązań podatkowych.
3.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się w razie nabycia towarów w wyniku czynności handlowych
objętych działalnością podatnika oraz nabycia majątku podatnika w trybie postępowania
egzekucyjnego.
Art. 46.1 orzeczenie
Dzierżawca nieruchomości odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem
za zobowiązania podatkowe związane z nieruchomością za czas trwania dzierżawy. Zakres
odpowiedzialności dzierżawcy określa się w takim stosunku, w jakim wartość, przychód
lub dochód z dzierżawionej nieruchomości był przyjęty do podstawy ustalenia zobowiązań
podatkowych.
Art. 47.1 orzeczenie
Wspólnik spółki jawnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki cywilnej
odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami za
wszystkie zobowiązania podatkowe spółki i wspólników związane z działalnością spółki.
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada także solidarnie ze wspólnikami
całym swoim majątkiem za wszelkie zobowiązania podatkowe wspólników powstałe w związku
z uczestnictwem w spółce.
Art. 48.
Jeżeli w działalności zarobkowej prowadzonej na własny rachunek podatnik posługiwał
się nazwiskiem lub firmą innej osoby, za jej zgodą, albo gdy osoba ta posługiwała
się nazwiskiem lub firmą podatnika, za jego zgodą, w prowadzeniu na własny rachunek
działalności podlegającej opodatkowaniu, za zobowiązania podatkowe związane z tą działalnością
odpowiadają solidarnie podatnik i ta osoba.
Art. 49.1 orzeczenie
Skarbowi Państwa z tytułu zobowiązań podatkowych przysługuje ustawowe prawo zastawu
na wszystkich przedmiotach służących podatnikowi do wykonywania działalności zarobkowej,
niezależnie od tego, czyją własność przedmioty te stanowią, jeżeli zostały one zajęte
w zakładzie podatnika.
Rozdział 3
Zmiany w przepisach obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe
Art. 50.
W art. 8 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku dochodowym dodaje się ust. 9 w brzmieniu:
„
9.
Wysokość przychodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach, o których mowa
w ust. 8, ustala się przyjmując za podstawę sumę wydatków dokonanych w roku podatkowym,
nie znajdujących pokrycia w już opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania źródłach
przychodów i zasobach majątkowych, posiadanych przed poniesieniem tych wydatków.
”
Art. 51.
W ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego przepis § 5 w art. 107 otrzymuje brzmienie:
„
§ 5.
Organ może odstąpić od uzasadnienia decyzji również w przypadkach, w których z dotychczasowych
przepisów ustawowych wynikała możliwość zaniechania lub ograniczenia uzasadnienia
ze względu na interes bezpieczeństwa Państwa lub porządek publiczny.
”
Art. 52.1 orzeczenie
1.
Wymienione w art. 1 pkt 2 dekretu z dnia 25 sierpnia 1980 r. zmieniającego ustawę o Naczelnym Sądzie
Administracyjnym oraz o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego przepisy:
1)
art. 11 pkt 85 - w zakresie dotyczącym postępowania w sprawach zobowiązań podatkowych,
2)
art. 11 pkt 90 - w zakresie zobowiązań podatkowych i innych świadczeń pieniężnych,
do których mają zastosowanie przepisy o podatkach,
3)
art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
oraz o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego wchodzą w życie z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
2.
Postępowanie w sprawach zobowiązań podatkowych wszczęte przed dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy i nie zakończone do tego dnia toczy się do zakończenia w danej instancji
według przepisów dotychczasowych.
3.
Roszczenie o odszkodowanie przewidziane w art. 160 i 215 Kodeksu postępowania administracyjnego służy w przypadkach, gdy uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej
zobowiązania podatkowego bądź stwierdzanie, że decyzja taka wydana została z naruszeniem
przepisu art. 156 § 1, nastąpiło po wejściu w życie niniejszej ustawy.
4.
Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o zaskarżaniu do sądu decyzji administracyjnych z powodu ich niezgodności z prawem
w odniesieniu do decyzji w sprawach zobowiązań podatkowych stosuje się do decyzji
wydanych w sprawach, w których postępowanie wszczęte zostało po wejściu w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz o zmianie
ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego . Termin do wniesienia skargi do sądu na decyzje, które stały się ostateczne przed
wejściem w życie niniejszej ustawy, biegnie od dnia wejścia jej w życie.
Art. 53.
1.
Traci moc dekret z dnia 26 października 1950 r. o zobowiązaniach podatkowych .
2.
Do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień zawartych
w niniejszej ustawie pozostają w mocy, nie dłużej niż przez okres jednego roku od
dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy wykonawcze w tych sprawach wydane
na podstawie dekretu wymienionego w ust. 1.
3.
Do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień zawartych
w art. 9 i w art. 12 niniejszej ustawy pozostają w mocy, nie dłużej niż przez okres
jednego roku od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy wykonawcze w tych
sprawach wydane na podstawie dekretu z dnia 16 maja 1946 r. o postępowaniu podatkowym .
Art. 54.
Zaległości podatkowe powstałe przed dniem wejścia w życie ustawy przedawniają się
w terminach określonych w art. 30 licząc od końca roku 1980, chyba że na podstawie
przepisów dotychczasowych ulegną one wcześniejszemu przedawnieniu.
Art. 55.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1981 r.