Ustawaz dnia 29 maja 1974 r.o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne
Spis treści
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.2 orzeczenia
Właściciel gospodarstwa rolnego, zwany dalej „rolnikiem”, może przekazać na własność
Państwa nieruchomości wchodzące w skład tego gospodarstwa w zamian za rentę lub spłaty
pieniężne.
Art. 2.
1.
Nieruchomości stanowiące współwłasność mogą być przekazane na własność Państwa tylko
za zgodą wszystkich współwłaścicieli.
2.
Nie jest jednak wymagana zgoda współwłaściciela, dla którego praca w przekazywanym
gospodarstwie rolnym nie stanowi głównego źródła utrzymania.
Art. 3.
1.
Nieruchomości stanowiące współwłasność małżonków lub objęte wspólnością ustawową albo
stanowiące odrębną własność małżonka mogą być przekazane na własność Państwa tylko
za zgodą obojga małżonków.
2.
Nie jest jednak wymagana zgoda małżonka, dla którego praca w przekazywanym gospodarstwie
rolnym nie stanowi głównego źródła utrzymania.
Art. 4.1 orzeczenie
1.
Nieruchomość, na której gospodarują zstępni rolnika, może być przez niego przekazana
na własność Państwa tylko za ich zgodą.
2.
Zgoda zstępnych nie jest wymagana, jeżeli praca w przekazywanym gospodarstwie rolnym
nie stanowi głównego źródła ich utrzymania.
Art. 5.
Nieruchomości obciążone dożywociem mogą być przekazane na własność Państwa tylko za
zgodą dożywotnika.
Art. 6.
Zgoda współwłaścicieli, zstępnych, dożywotników lub małżonka na przekazanie nieruchomości
nie jest wymagana, jeżeli gospodarstwo rolne wykazuje niski poziom produkcji rolnej
lub jest zagrożone spadkiem produkcji rolnej w rozumieniu przepisów szczególnych.
Art. 7.
Państwo przejmuje na własność nieruchomości wolne od obciążeń, z wyjątkiem służebności
gruntowych, których utrzymanie uznane zostanie przez naczelnika gminy za niezbędne,
oraz niektórych zobowiązań rolnika wobec spółdzielni i kółek rolniczych.
Art. 8.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia:
1)
zasady uznawania pracy w gospodarstwie rolnym za główne źródło utrzymania,
2)
zasady i warunki przejmowania zobowiązań, o których mowa w art. 7.
Rozdział 2
Przekazywanie gospodarstw rolnych za rentę
Art. 9.12 orzeczeń
1.
Państwo na wniosek rolnika przejmie na własność gospodarstwo rolne za rentę, jeżeli
przekaże on wszystkie nieruchomości wchodzące w skład tego gospodarstwa, obejmujące
co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych, a ponadto:
1)
osiągnął wiek 65 lat mężczyzna, a 60 lat kobieta albo
2)
zaliczony został do jednej z grup inwalidów, w myśl przepisów o powszechnym zaopatrzeniu
emerytalnym pracowników i ich rodzin.
2.
Gospodarstwo rolne określone w ust. 1 może być przejęte na własność Państwa za rentę
również z urzędu, jeżeli wykazuje niski poziom produkcji rolnej, a rolnik osiągnął
wiek 60 lat mężczyzna, a 55 lat kobieta lub zaliczony został do jednej z grup inwalidów.
3.
Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia:
1)
określić zasady i warunki przejmowania na własność Państwa gospodarstw rolnych za
rentę o obszarze poniżej 2 ha gruntów rolnych i leśnych,
2)
obniżyć granice wieku wymaganego do renty.
Art. 10.
Renta w zamian za gospodarstwo rolne przysługuje także rolnikowi, który osiągnął wiek
wymagany do renty lub stał się inwalidą, po przekazaniu gospodarstwa odpowiadającego
warunkom określonym w art. 9 ust. 1 za spłaty pieniężne i jeżeli spłat tych nie podjął.
Art. 11.5 orzeczeń
1.
Rolnik, który przekazał gospodarstwo rolne za rentę, może zatrzymać budynki wchodzące
w skład nieruchomości przekazywanych Państwu. Budynki takie stają się odrębnym od
gruntu przedmiotem własności z chwilą przejęcia nieruchomości.
2.
Z chwilą śmierci rolnika i nie wcześniej niż z chwilą śmierci jego małżonka uprawnionego
do renty w zamian za przekazane gospodarstwo budynki przechodzą na własność Państwa.
3.
W razie sprzedaży budynków, Państwu przysługuje prawo pierwokupu po cenie odpowiadającej
szacunkowi przyjętemu do ubezpieczenia przez Państwowy Zakład Ubezpieczeń, a w wypadku
ich darowizny lub zamiany Państwu przysługuje prawo wykupu przy odpowiednim zastosowaniu
przepisów o pierwokupie.
4.
W razie wykonania prawa pierwokupu lub wykupu poniesione koszty zawarcia umowy z osobą
trzecią pokrywa Skarb Państwa.
Art. 12.2 orzeczenia
1.
Na wniosek rolnika, który przekazał gospodarstwo rolne za rentę, przydziela się do
bezpłatnego użytkowania działkę gruntu rolnego o powierzchni do 0,5 ha, a w razie
przekazania budynków również lokal mieszkalny i pomieszczenia gospodarskie w rozmiarze
niezbędnym do zaspokojenia potrzeb rolnika i jego rodziny.
2.
Jeżeli prawo do renty za gospodarstwo rolne służy obojgu małżonkom, uprawnienia przewidziane
w ust. 1 przysługują im łącznie.
3.
Jeżeli prawo do renty służy współwłaścicielom nie będącym małżonkami, uprawnienie
przewidziane w ust. 1 przysługuje współwłaścicielom, dla których praca w przekazanym
gospodarstwie stanowi główne źródło utrzymania.
Art. 13.1 orzeczenie
1.
Renta za nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego wynosi miesięcznie:
|
||||||||||||||||||||
Ustalona w ten sposób renta nie może przekraczać łącznie 2.500 zł miesięcznie.
2.
Renta ustalona według ust. 1 podlega zwiększeniu o 25%, jeżeli produkcja rolna gospodarstwa
pozostaje na poziomie wyższym niż średni w danej gminie na podobnych glebach.
3.
Jeżeli w skład przekazywanego gospodarstwa rolnego wchodzą lasy, rentę zwiększa się
o:
|
4.
Jeżeli rolnik wraz z gospodarstwem przekazał budynki, rentę zwiększa się o:
|
5.
Jeżeli rolnik zrzekł się prawa do bezpłatnego korzystania z lokalu mieszkalnego i
pomieszczeń gospodarskich, renta podlega zwiększeniu o 150 zł.
6.
Wartość drzewostanu ustala się według cen obowiązujących w państwowym gospodarstwie
leśnym przy uwzględnieniu zasad szacowania, określonych w przepisach o scalaniu i
wymianie gruntów, a wartość budynków według cen odpowiadających szacunkowi przyjętemu
do ubezpieczenia przez Państwowy Zakład Ubezpieczeń.
Art. 14.
1.
W razie zadłużenia rolnika wobec Państwa oraz jednostek gospodarki uspołecznionej,
pozostającego w związku z przekazywanym gospodarstwem, renta ustalona według art.
13 wypłacana jest w kwocie obniżonej o:
1)
25% - jeżeli zadłużenie wynosi ponad 25% do 50% wartości przekazywanego gospodarstwa,
2)
50% - jeżeli zadłużenie wynosi ponad 50% do 100% wartości przekazywanego gospodarstwa.
2.
Renta obniżona według ust. 1 wypłacana jest w wysokości nie niższej niż przysługująca
za 2 ha gruntów rolnych i leśnych, a jeżeli zadłużenie przekracza wartość gospodarstwa,
w wysokości przysługującej za 2 ha gruntów rolnych i leśnych.
3.
W razie spłaty zadłużenia, o którym mowa w ust. 1, renta wypłacana jest w pełnej wysokości.
Na poczet spłaty zalicza się również kwoty powstałe z tytułu obniżenia renty.
4.
Wartość gospodarstwa ustala się według cen obowiązujących przy sprzedaży państwowych
nieruchomości rolnych.
5.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia wypadki, w których nie nastąpi obniżenie
renty z tytułu zadłużenia.
Art. 15.
1.
W wypadku przekazania Państwu wszystkich nieruchomości wchodzących w skład kilku gospodarstw
rolnych, rolnikowi przysługuje jedna renta w wysokości odpowiadającej łącznemu obszarowi
przekazywanych nieruchomości oraz łącznej wartości części składowych tych nieruchomości
(budynki, lasy).
2.
Przepis ust. 1 ma zastosowanie również w razie przekazywania w różnym czasie nieruchomości
wchodzących w skład kilku gospodarstw rolnych.
Art. 16.
1.
Jeżeli gospodarstwo rolne stanowi współwłasność osób nie będących małżonkami, renta
przysługuje każdemu z współwłaścicieli, który spełnia warunki określone w art. 9 ust.
1, a jego udział we współwłasności wynosi co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych.
2.
Renta przysługuje również współwłaścicielowi, którego udział we współwłasności jest
mniejszy niż 2 ha gruntów rolnych i leśnych, jeżeli praca w przekazanym gospodarstwie
rolnym stanowiła dla niego główne źródło utrzymania. W tym wypadku wypłaca się rentę
przysługującą za 2 ha gruntów rolnych i leśnych.
3.
Każdemu ze współwłaścicieli uprawnionych do renty ustalonej według art. 13-14 wypłaca
się część renty w wysokości odpowiadającej jego udziałowi we współwłasności.
4.
Współwłaściciel, który nie spełnia warunków do renty, otrzymuje stosowną do swego
udziału spłatę pieniężną.
Art. 17.
1.
Jeżeli gospodarstwo rolne stanowi współwłasność małżonków, objęte jest wspólnością
ustawową lub stanowi odrębną własność małżonka, renta w zamian za gospodarstwo rolne
przysługuje łącznie obydwu małżonkom, choćby warunki do renty spełniał tylko jeden
z nich.
2.
Renta nie przysługuje jednak małżonkowi, który w okresie ostatnich 5 lat przed przekazaniem
gospodarstwa nie pracował na tym gospodarstwie i nie pozostawał we wspólnocie małżeńskiej
z prowadzącym gospodarstwo, chyba że gospodarstwo to stanowi jego odrębną własność.
3.
Renta przysługująca małżonkom podlega z uwzględnieniem ust. 2 podziałowi na dwie równe
części:
1)
jeżeli jeden z małżonków uprawniony jest do świadczenia o charakterze rentowym na
podstawie innych przepisów albo
2)
na wniosek jednego z małżonków.
4.
Część renty przypadająca na małżonka, dla którego praca w przekazanym gospodarstwie
stanowiła główne źródło utrzymania i który spełnia warunki określone w art. 9 ust.
1, nie może być niższa niż renta przysługująca za 2 ha gruntów rolnych i leśnych.
5.
W razie śmierci jednego z małżonków, pozostałemu przy życiu małżonkowi uprawnionemu
do renty wypłaca się rentę w pełnej wysokości. Jeżeli jednak po zmarłym pozostały
osoby uprawnione do renty rodzinnej, rentę przysługującą pozostałemu przy życiu małżonkowi
zmniejsza się o kwotę wypłacanej renty rodzinnej. Przepis art. 14 stosuje się odpowiednio.
Art. 18.
1.
Jeżeli gospodarstwo rolne obciążone jest dożywociem, rolnikowi i dożywotnikowi przysługuje
jedna renta, przy czym dożywotnikowi wypłaca się część renty w wysokości renty przysługującej
za 2 ha gruntów rolnych i leśnych.
2.
Część renty należna rolnikowi nie może być niższa niż renta przysługująca dożywotnikowi.
3.
W razie śmierci dożywotnika rolnikowi wypłaca się rentę w pełnej wysokości.
Art. 19.
1.
Renta rodzinna przysługuje po rolniku, który w chwili śmierci miał ustalone prawo
do renty za gospodarstwo rolne.
2.
Renta rodzinna po rolniku przysługuje dzieciom, wnukom, rodzeństwu i rodzicom, spełniającym
warunki do takiej renty w myśl przepisów o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników
i ich rodzin.
3.
Wszystkim uprawnionym członkom rodziny przysługuje jedna łączna renta rodzinna; zasady
podziału renty określają przepisy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników
i ich rodzin.
Art. 20.
1.
Renta rodzinna wynosi miesięcznie:
|
2.
Jeżeli małżonek zmarłego rolnika ma prawo do części renty za gospodarstwo rolne, wysokość
renty rodzinnej nie może przekraczać połowy renty za to gospodarstwo.
Art. 21.
Rolnikowi pobierającemu rentę za gospodarstwo rolne oraz osobie pobierającej rentę
rodzinną przysługuje dodatek rodzinny dla dzieci, wnuków i rodzeństwa, na zasadach
i w wysokości określonych przepisami o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników
i ich rodzin.
Art. 22.
1.
Rolnikowi pobierającemu rentę za gospodarstwo rolne, który posiada order lub tytuł
honorowy określony w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników
i ich rodzin, przysługuje dodatek w wysokości 25% renty ustalonej według art. 13.
2.
Osobie uprawnionej do renty rodzinnej, odznaczonej orderem lub tytułem, o którym mowa
w ust. 1, przysługuje dodatek w wysokości 25% renty rodzinnej obliczonej dla jednej
osoby.
3.
Z tytułu odznaczenia orderami lub tytułami honorowymi przysługuje tylko jeden dodatek.
Art. 23.
1.
Rolnikowi pobierającemu rentę za gospodarstwo rolne, który był członkiem zespołu rolników
indywidualnych i pracował w tym zespole albo uczestniczył w kooperacji z jednostkami
gospodarki uspołecznionej, przysługuje dodatek do renty w wysokości:
1)
5% - jeżeli okres pracy lub kooperacji wynosił co najmniej 5 lat, lub
2)
10% - jeżeli okres ten przekroczył 10 lat
bezpośrednio poprzedzających przekazanie gospodarstwa za rentę.
2.
Minister Rolnictwa określi w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady ustalania dodatku,
o którym mowa w ust. 1.
Art. 24.
Rolnikowi pobierającemu rentę za gospodarstwo rolne lub członkowi rodziny pobierającemu
rentę rodzinną, zaliczonemu do I grupy inwalidów, przysługuje dodatek w wysokości
500 zł miesięcznie, a w razie zaliczenia do tej grupy inwalidztwa z powodu utraty
wzroku, dodatek ten wynosi 800 zł miesięcznie.
Art. 25.
1.
Osobie, która pokryła koszty pogrzebu rolnika lub jego małżonka uprawnionego do renty
za gospodarstwo rolne bądź też jego dzieci, wnuków, rodzeństwa i rodziców, którzy
spełniali warunki do renty rodzinnej, albo też osoby pobierającej rentę rodzinną,
przysługuje zasiłek pogrzebowy.
2.
Zasiłek pogrzebowy przyznaje się i wypłaca na zasadach określonych przepisami o powszechnym
zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Art. 26.
Rolnicy pobierający rentę za gospodarstwo rolne oraz członkowie ich rodzin, a także
osoby pobierające renty rodzinne, są uprawnione do:
1)
świadczeń leczniczych i położniczych,
2)
protezowania,
3)
przysposobienia zawodowego,
4)
umieszczenia w domu rencistów
na zasadach określonych przepisami o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników
i ich rodzin.
Art. 27.
Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia podwyższać renty i dodatki określone w
ustawie.
Rozdział 3
Przekazywanie gospodarstw rolnych za spłaty pieniężne
Art. 28.3 orzeczenia
1.
Nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego mogą być na wniosek rolnika przejęte
na własność Państwa w całości lub części za spłaty pieniężne, jeżeli rolnik nie spełnia
warunków do uzyskania renty.
2.
Przejęcie przez Państwo części nieruchomości może nastąpić, jeżeli na pozostałej części
gospodarstwa można nadal prowadzić towarową produkcję rolną. W tym wypadku nie jest
konieczna zgoda dożywotnika.
Art. 29.
1.
Spłaty pieniężne ustala się według cen określonych w przepisach o sprzedaży państwowych
nieruchomości rolnych po odliczeniu należności Państwa oraz jednostek gospodarki uspołecznionej,
mających związek z przejmowaną nieruchomością.
2.
Jeżeli przejmowana nieruchomość obciążona jest na rzecz osób trzecich hipotekami lub
innymi prawami ujawnionymi w księdze wieczystej lub w zbiorze dokumentów, sumę należności
składa się do depozytu sądu powiatowego właściwego ze względu na położenie nieruchomości,
chyba że osoby, którym wymienione prawa przysługują, wyrażą zgodę na wypłacenie należności
rolnikowi.
Art. 30.
Spłata pieniężna do wysokości 50 tys. zł następuje w ciągu 3 miesięcy od dnia, w którym
decyzja o przejęciu nieruchomości stała się ostateczna. Nadwyżka ponad tę kwotę jest
płatna w równych ratach rocznych nie przekraczających 50 tys. zł. Oprocentowanie nadwyżki
ustala się w wysokości 3% w stosunku rocznym.
Rozdział 4
Tryb postępowania
Art. 31.9 orzeczeń
1.
Przejęcie nieruchomości na własność Państwa w zamian za rentę lub za spłaty pieniężne
następuje na podstawie decyzji naczelnika gminy.
2.
Do właściwości naczelnika gminy należy również wykonanie pierwokupu lub wykupu budynków.
3.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia zasady i tryb przejmowania nieruchomości,
ustalania prawa do rent i ich wysokości oraz wypłacania rent i spłat pieniężnych.
Art. 32.
Decyzja o przejęciu nieruchomości za rentę stanowi podstawę do ustalenia prawa do
renty i jej wysokości. Decyzja ta jest wiążąca dla organów rentowych oraz organów
odwoławczych w postępowaniu rentowym.
Art. 33.2 orzeczenia
1.
W okresie wykonania ostatecznej decyzji o przejęciu nieruchomości na własność Państwa
za rentę rolnikowi przysługuje prawo do bezpłatnego użytkowania nieruchomości. Rolnik
obowiązany jest w tym okresie do prowadzenia prawidłowej gospodarki.
2.
Ostateczna decyzja o przejęciu nieruchomości podlega wykonaniu z chwilą uprawomocnienia
się decyzji w sprawie renty.
3.
Ostateczna decyzja, o której mowa w ust. 2, stanowi podstawę do ujawnienia stanu własności
w ewidencji gruntów i w księdze wieczystej oraz na wniosek rolnika stanowi podstawę
do założenia księgi wieczystej dla budynków stanowiących odrębny od gruntu przedmiot
własności.
Art. 34.
Prawo do rent i zasiłku pogrzebowego ustala oraz świadczenia te wypłaca Zakład Ubezpieczeń
Społecznych.
Rozdział 5
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 35.1 orzeczenie
Rolnikowi, który przekazał na własność Państwa za spłaty pieniężne nieruchomość wchodzącą
w skład gospodarstwa rolnego i po jej przekazaniu był zatrudniony co najmniej przez
5 lat, zalicza się okres pracy wykonywanej w rolnictwie po ukończeniu 16 roku życia
do okresu zatrudnienia wymaganego do emerytury lub renty określonej w przepisach o
powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Art. 36.1 orzeczenie
1.
W razie zbiegu prawa do świadczeń rentowych określonych niniejszą ustawą ze świadczeniami
o charakterze rentowym przysługującymi na podstawie innych przepisów, rolnikowi wypłaca
się w całości wybrane przez niego świadczenie powiększone o połowę drugiego świadczenia.
2.
Dodatek rodzinny, dodatek z tytułu zaliczenia do I grupy inwalidów oraz z tytułu posiadania
orderu lub tytułu honorowego przysługuje tylko do świadczenia wypłacanego w całości.
3.
Jeżeli do renty za gospodarstwo rolne uprawnieni są obydwoje małżonkowie, zasady określone
w ust. 1 i 2 mają zastosowanie do części renty przysługującej małżonkowi uprawnionemu
do innego świadczenia o charakterze rentowym.
Art. 37.1 orzeczenie
1.
Jednostki uspołecznionej gospodarki rolnej mogą nabywać bezpośrednio od rolników nieruchomości
wchodzące w skład gospodarstw rolnych za renty lub spłaty pieniężne na warunkach określonych
w ustawie.
2.
Przeniesienie własności nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, następuje w formie
umowy zatwierdzonej decyzją naczelnika gminy.
3.
Umowa określona w ust. 2 stanowi podstawę do ustalenia i wypłaty rent oraz spłat pieniężnych.
Przepis art. 33 stosuje się odpowiednio.
4.
Rada Ministrów w drodze rozporządzenia:
1)
określi szczegółowe warunki i tryb nabywania nieruchomości na zasadach określonych
w ust. 1 oraz rozliczeń z tego tytułu,
2)
może określić warunki i tryb przejmowania na własność Państwa za spłaty pieniężne
lasów lub gruntów leśnych nie wchodzących w skład gospodarstw rolnych.
Art. 38.
Przepisy ustawy dotyczące naczelnika gminy stosuje się również do naczelnika miasta
i gminy, prezydenta lub naczelnika miasta albo dzielnicy.
Art. 39.
Wartość nieruchomości położonych na terenie miast ustala się według cen określonych
w przepisach o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych obowiązujących na obszarze
sąsiedniej gminy.
Art. 40.
1.
Przepisy niniejszej ustawy stosuje się również do spraw, w których postępowanie o
przejęcie gospodarstwa zostało wszczęte na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o rentach i innych świadczeniach dla rolników przekazujących
nieruchomości rolne na własność Państwa , a nie zostało zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tej ustawy.
2.
Osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy pobierają renty lub świadczenia pieniężne
przyznane na podstawie przepisów:
1)
ustawy z dnia 28 marca 1962 r. o przejmowaniu niektórych nieruchomości rolnych w zagospodarowanie
lub na własność Państwa oraz o zaopatrzeniu emerytalnym właścicieli tych nieruchomości
i ich rodzin ,
2)
ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o rentach i innych świadczeniach dla rolników przekazujących
nieruchomości rolne na własność Państwa ,
zachowują prawo do dotychczasowych rent lub świadczeń pieniężnych, które podwyższa
się o 50%.
3.
Osoby, które w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy pobierają renty lub świadczenia
na podstawie przepisów wymienionych w ust. 2, mają prawo do świadczeń określonych
w art. 26 tej ustawy.
4.
Prawo do renty rodzinnej lub zasiłku pogrzebowego po rolniku, który pobierał rentę
lub świadczenie, o których mowa w ust. 2, i zmarł po dniu wejścia w życie niniejszej
ustawy - ustala się według zasad tej ustawy.
Art. 41.
Nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych, które przejęte zostały przez
Państwo w zagospodarowanie w zamian za rentę na podstawie przepisów ustawy wymienionej
w art. 40 ust. 2 pkt 1:
1)
podlegają zwrotowi na wniosek rolnika, a w razie jego śmierci na wniosek wszystkich
spadkobierców pod warunkiem uregulowania wszystkich należności Państwa oraz zwrotu
sum wypłaconych rolnikowi i jego rodzinie tytułem zaopatrzenia emerytalnego, albo
2)
podlegają przejęciu na własność Państwa na podstawie niniejszej ustawy, jeżeli rolnik
lub jego spadkobiercy nie wystąpią o zwrot nieruchomości w ciągu 2 lat po upływie
10-letniego okresu zagospodarowania bądź nie dopełnią w tym terminie warunków, o których
mowa w pkt 1. Na wniosek rolnika lub jego spadkobierców nieruchomość może być przejęta
przez Państwo przed upływem tego okresu.
Art. 42.
Traci moc ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. o rentach i innych świadczeniach dla rolników przekazujących
nieruchomości rolne na własność Państwa .
Art. 43.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 sierpnia 1974 r.