Ustawaz dnia 19 kwietnia 1969 r.o zmianie ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 3 ust. 1 końcowe wyrazy: „w wieczyste użytkowanie” zastępuje się wyrazami: „oddawane w użytkowanie wieczyste”;
2)
w art. 3 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Spółdzielniom budownictwa mieszkaniowego oddaje się tereny w użytkowanie wieczyste,
zaś rolniczym spółdzielniom produkcyjnym w użytkowanie stosownie do przepisów Kodeksu cywilnego.
”
;
3)
w art. 4 ust. 1, 2 i 3 po wyrazach: „w użytkowanie lub” dodaje się wyraz: „oddawanie”;
4)
tytuł rozdziału 3 otrzymuje brzmienie:
„
Oddawanie terenów państwowych w użytkowanie wieczyste i sprzedaż budynków na takich
terenach
”
;
5)
w art. 12 skreśla się ust. 2;
6)
w art. 13 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Oddanie terenu w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga
wpisu do księgi wieczystej.
”
;
7)
wprowadza się art. 14-17 oraz art. 17a-17d w brzmieniu:
„
Art. 14.
1.
Oddanie w użytkowanie wieczyste terenu zabudowanego następuje jednocześnie z zawarciem
umowy sprzedaży następujących budynków:
1)
domów jednorodzinnych,
2)
małych domów mieszkalnych,
3)
domów wielomieszkaniowych, przez które rozumie się domy nie zaliczone do domów jednorodzinnych
i małych domów mieszkalnych,
4)
budynków mieszkalno-pensjonatowych,
5)
budynków przeznaczonych na pomieszczenia warsztatów rzemieślniczych lub drobnych zakładów
przemysłowych, zatrudniających na jednej zmianie nie więcej niż dziesięciu pracowników
w produkcji,
6)
budynków związanych z gospodarstwem rolnym.
2.
Określenie domów wymienionych w ust. 1 pkt 1, 2 i 4 zawarte jest w przepisach o wyłączeniu
spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni
mieszkaniowych.
3.
Jeżeli w użytkowanie wieczyste zostaje oddany teren zabudowany budynkami, które nie
podlegają sprzedaży (ust. 1), wieczysty użytkownik terenu uiszcza, oprócz opłaty za
użytkowanie wieczyste terenu, opłatę roczną za użytkowanie wieczyste budynków i innych
urządzeń znajdujących się na terenie. Na wieczystym użytkowniku ciąży obowiązek utrzymania
budynków i urządzeń w należytym stanie zgodnie z przepisami prawa budowlanego.
Art. 15.
1.
Sprzedawane mogą być domy zamieszkane, jak również domy nowo wybudowane i nie oddane
do użytku.
2.
Wymienione w art. 14 ust. 1 budynki sprzedaje się wraz z przynależnymi do nich zabudowaniami
gospodarczymi.
Art. 16.
1.
Domy jednorodzinne i małe domy mieszkalne mogą być sprzedawane osobom fizycznym i
spółdzielniom budownictwa mieszkaniowego. Domy wielomieszkaniowe mogą być sprzedawane
tylko spółdzielniom budownictwa mieszkaniowego. Budynki mieszkalno-pensjonatowe, budynki
przeznaczone na pomieszczenia warsztatów rzemieślniczych i drobnych zakładów przemysłowych
oraz budynki związane z gospodarstwem rolnym mogą być sprzedawane osobom fizycznym.
2.
Liczba osób nabywających mały dom mieszkalny nie może być mniejsza od liczby lokali
mieszkalnych w nabywanym domu. Lokale te sprzedawane są na odrębną własność nabywców.
3.
Osoba fizyczna może nabyć tylko jeden dom jednorodzinny (lokal w małym domu mieszkalnym)
lub uzyskać teren pod budowę jednego takiego domu (lokalu w małym domu mieszkalnym)
na podstawie niniejszej ustawy.
Art. 17.
1.
Sprzedaż spółdzielni budownictwa mieszkaniowego domu wielomieszkaniowego już zamieszkanego
może nastąpić tylko w przypadku, gdy wyrazi na to zgodę co najmniej 80% wszystkich
najemców.
2.
Przekwaterowanie najemców nie przystępujących do spółdzielni następuje na zasadach
i w trybie określonym w przepisach wymienionych w art. 14 ust. 2.
Art. 17a.
1.
Cenę sprzedaży domów wymienionych w art. 14 ust. 1 ustala się w wysokości odpowiadającej
kosztom budowy. Przy ustalaniu ceny za domy już eksploatowane uwzględnia się stopień
ich zużycia.
2.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia zasady ustalenia ceny domów, przypadki,
w których cena domów może być ustalona według ich wartości użytkowej, sposób spłaty
należności, sposób zaliczenia na pokrycie ceny nakładów poczynionych przez nabywcę
oraz kategorię osób korzystających z pierwszeństwa przy nabywaniu domów i otrzymania
terenów państwowych w użytkowanie wieczyste.
3.
Minister Finansów w drodze rozporządzenia określi warunki i tryb ustanowienia użytkowania
wieczystego terenów i sprzedaży domów za wartości dewizowe.
Art. 17b.
1.
Na pokrycie opłat za teren państwowy otrzymany w użytkowanie wieczyste i ceny sprzedaży
położonych na nim budynków osobom, które w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. pozostawiły
majątek nieruchomy na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa, a
które na mocy umów międzynarodowych zawartych przez Państwo mają otrzymać ekwiwalent
za mienie pozostawione za granicą, zalicza się wartość pozostawionego za granicą mienia
nieruchomego. Zaliczenie wartości tego mienia następuje przy oddaniu w użytkowanie
wieczyste jednej działki budowlanej z równoczesną sprzedażą jednego domu jednorodzinnego
(lokalu w małym domu mieszkalnym), jeżeli działka jest zabudowana takim domem (lokalem),
osobie uprawnionej lub łącznie wszystkim spadkobiercom tej osoby.
2.
Jeżeli osoby określone w ust. 1 otrzymały już tytułem ekwiwalentu za pozostawiony
majątek nieruchomy grunty rolne bez zabudowań, wartość pozostawionych budynków zalicza
się tym osobom na pokrycie ceny sprzedaży budynków i opłat za teren oddany w użytkowanie
wieczyste równocześnie ze sprzedażą położonych na nim budynków.
3.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia sposób zaliczania na pokrycie opłat
za użytkowanie wieczyste terenu i ceny budynku wartości majątku nieruchomego pozostawionego
na terenach nie wchodzących w skład obszaru Państwa oraz sposób ustalania wartości
tego mienia.
Art. 17c.
1.
Sprzedaż budynków położonych na terenach państwowych pozostających w użytkowaniu przedsiębiorstw
lub jednostek państwowych nie objętych budżetem terenowym następuje na wniosek tych
przedsiębiorstw i jednostek. Środki uzyskane ze sprzedaży tych budynków przeznaczone
będą na fundusz mieszkaniowy.
2.
Rada Ministrów określi szczegółowe zasady gromadzenia środków na fundusz mieszkaniowy
i gospodarowania tymi środkami oraz ustali, w jakim zakresie środkami funduszu mieszkaniowego
dysponują prezydia rad narodowych lub ich organy oraz jednostki, które były użytkownikami
sprzedanych budynków.
3.
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Finansów ustali w drodze rozporządzenia
ulgowe stawki opłat za czynności notarialne i sądowe dokonywane w związku z oddaniem
terenów w użytkowanie wieczyste i sprzedażą położonych na nich budynków wymienionych
w art. 14 ust. 1.
4.
Minister Gospodarki Komunalnej określi w drodze rozporządzenia tryb wyznaczania budynków
do sprzedaży oraz składania wniosków o oddanie terenu w użytkowanie wieczyste i sprzedaż
budynków.
Art. 17d.
1.
Jeżeli umowa oddania terenu w użytkowanie wieczyste nie zawiera odmiennych postanowień,
tereny te i znajdujące się na nich budynki wolne są od wszelkich długów i ciężarów.
2.
Osoby, którym przysługiwały ograniczone prawa rzeczowe na nieruchomościach wymienionych w ust. 1, mogą w terminie 1 roku licząc od dnia
zawarcia umowy zgłaszać roszczenia o realizację ich wierzytelności w organie gospodarki
komunalnej i mieszkaniowej prezydium powiatowej rady narodowej. Za wierzytelności
te odpowiada Skarb Państwa do wysokości odszkodowania, jakie przysługiwałoby w przypadku
wywłaszczenia tej nieruchomości.
3.
Sumę przypadającą do zapłaty dwu lub więcej osobom składa się - w braku zgody na proponowany
sposób wypłaty - do depozytu sądowego w celu podziału jej pomiędzy osoby uprawnione.
4.
Wykreślenie z ksiąg wieczystych długów i ciężarów, o których mowa w ust. 1, następuje
na wniosek nabywcy lub organu powołanego do oddania terenu w użytkowanie wieczyste
i sprzedaży budynku.
”
;
8)
w art. 18:
a)
w ust. 1 po wyrazach: „Umowę wieczystego użytkowania” dodaje się wyrazy: „terenów z równoczesną sprzedażą położonych na nich budynków wymienionych w art. 14
ust. 1”,
b)
w ust. 2 dodaje się na końcu wyrazy: „a ponadto budynki wymienione w art. 14 ust. 1 będące przedmiotem zamierzonej sprzedaży”,
c)
w ust. 4 przed końcowymi wyrazami: „prezydium wojewódzkiej (miasta wyłączonego z województwa) rady narodowej” dodaje się wyrazy: „organu do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej”;
9)
w art. 19:
a)
w ust. 2 dodaje się jako początkowe wyrazy: „Organ do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej”,
b)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego i zarządzenie odebrania terenu może nastąpić
również w razie nieutrzymywania w należytym stanie budynków i urządzeń, oddanych w
użytkowanie wieczyste łącznie z terenem (art. 14 ust. 3).
”
;
10)
w art. 24 ust. 3 dodaje się na końcu wyrazy: „oraz do określenia wysokości opłat rocznych za użytkowanie wieczyste budynków nie
podlegających sprzedaży przy oddaniu terenu w użytkowanie wieczyste (art. 14 ust.
3)”;
11)
w art. 30 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu:
„
2.
W razie sprzedaży ułamkowej części nieruchomości zabudowanej prezydium rady narodowej
wykonując prawo pierwokupu może wystąpić równocześnie o wydzielenie nabytej części
nieruchomości, o ile jest to możliwe ze względu na istniejącą zabudowę. Prezydium
rady narodowej może dokonać, obok pierwokupu sprzedanej części ułamkowej, wykupu dalszej
części tej nieruchomości zbędnej dla prawidłowego użytkowania istniejącej zabudowy.
”
;
12)
w art. 32 ust. 2 skreśla się wyrazy: „na sprzedawcy oraz”;
13)
w art. 39:
a)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Nieruchomości stanowiące zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. b) dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich własność osób, którym wobec uzyskania przez nie stwierdzenia narodowości polskiej
służyło obywatelstwo polskie, przechodzą z samego prawa na własność Państwa, jeżeli
osoby te w związku z wyjazdem z kraju utraciły lub utracą obywatelstwo polskie. Osoby
te tracą prawo rozporządzania nieruchomością z dniem, w którym złożyły właściwym organom
polski dowód osobisty i otrzymały dokument podróży uprawniający do wyjazdu za granicę.
”
,
b)
dodaje się ust. 3a w brzmieniu:
„
3a.
Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych w trybie osadnictwa
rolnego lub uwłaszczenia przez osoby, którym wobec uzyskania przez nie stwierdzenia
narodowości polskiej przysługiwało obywatelstwo polskie, a które następnie w związku
z wyjazdem z kraju utraciły lub utracą to obywatelstwo.
”
,
c)
dodaje się ust. 7 w brzmieniu:
„
7.
Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia określić tryb i warunki oddawania w użytkowanie
wieczyste lub na własność nieruchomości wymienionych w ust. 3 i 3a pozostałym w kraju
członkom rodziny osób w tych przepisach wymienionych.
”
;
14)
art. 42 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 42.
1.
Nieruchomości nierolnicze na terenie gromad stanowiące własność Państwa, nie podpadające
pod przepisy art. 1 ust. 1 pkt 2, mogą być odstępowane osobom prawnym nie będącym
jednostkami państwowymi lub organizacjami społecznymi w użytkowanie wieczyste.
2.
Grunty zabudowane budynkami wymienionymi w art. 14 ust. 1, położone na terenach wymienionych
w ust. 1, mogą być sprzedawane osobom fizycznym. Spółdzielniom budownictwa mieszkaniowego
grunty te oddaje się w użytkowanie wieczyste z równoczesną sprzedażą położonych na
nich budynków. Przepis art. 17d stosuje się odpowiednio.
3.
W przypadkach określonych w ust. 1 i 2 przepisy art. 18 i 19 mają odpowiednie zastosowanie.
4.
Przepisy ust. 1-3 nie mają zastosowania do terenów budowlanych wyznaczonych stosownie
do przepisów o terenach budowlanych na obszarach wsi.
”
;
15)
wprowadza się art. 43 w brzmieniu:
„
Art. 43.
1.
Organ gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium powiatowej (miejskiej) rady
narodowej może na wniosek osoby fizycznej będącej właścicielem gruntu położonego poza
terenami przeznaczonymi pod budownictwo jednorodzinne dokonywać zamiany tych gruntów
na teren państwowy przeznaczony pod takie budownictwo. W zamian za przejęty grunt
osoba fizyczna otrzymuje w użytkowanie wieczyste teren przeznaczony pod budowę domu
jednorodzinnego lub łącznie z innymi osobami pod budowę małego domu mieszkalnego.
Jeżeli przedmiotem zamiany jest grunt nierolniczy, zamianą należy objąć cały grunt
położony w tym samym mieście (osiedlu), stanowiący własność osoby fizycznej dokonującej
zamiany.
2.
Wartość gruntu będącego przedmiotem zamiany i terenu oddanego w użytkowanie wieczyste
dla ustalenia wysokości odszkodowania oblicza się na zasadach przewidzianych w przepisach
o wywłaszczaniu nieruchomości. Jeżeli wartość gruntu będącego przedmiotem zamiany
przekracza wartość terenu oddawanego w użytkowanie wieczyste, osoba dokonująca zamiany
otrzymuje teren w nieodpłatne użytkowanie wieczyste, a za nadwyżkę wartości gruntu
otrzymuje jednorazowo wypłatę pieniężną. Jeżeli wartość działki budowlanej przekracza
wartość gruntu będącego przedmiotem zamiany, osoba dokonująca zamiany otrzymuje teren
w użytkowanie wieczyste za opłatą roczną pomniejszoną proporcjonalnie do wartości
gruntu zamiennego i działki budowlanej.
”
;
16)
po art. 45 dodaje się art. 45a-45d w brzmieniu:
„
Art. 45a.
1.
Repatriantom mogą być sprzedane równocześnie z ustanowieniem użytkowania wieczystego
terenu domy mieszkalne większe niż wymienione w art. 14 ust. 1 pkt 1, przydzielone
im przez b. Państwowy Urząd Repatriacyjny w związku z pozostawieniem przez nich mienia
poza obecnymi granicami Państwa, o ile domy te znajdują się we władaniu tych repatriantów.
2.
W przypadku sprzedaży domów, o których mowa w ust. 1, wyłączeniu spod publicznej gospodarki
lokalami podlega taka ilość izb, jaka podlega wyłączeniu w domach jednorodzinnych.
Ustalenie izb podlegających wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami przeprowadza
organ do spraw lokalowych prezydium powiatowej (miejskiej, dzielnicowej) rady narodowej.
Art. 45b.
1.
Osoby, które władają terenami państwowymi przeznaczonymi pod budowę domów jednorodzinnych
(małych domów mieszkalnych) i budynkami mieszkalnymi odpowiadającymi warunkom art.
14 ust. 1 pkt 1 i 2, objętymi uchwałami b. związków samorządu terytorialnego o sprzedaży
lub zamianie tych nieruchomości na rzecz tych osób, stają się z mocy prawa właścicielami
tego mienia po dokonaniu rozliczenia z Państwem w związku z przejściem tego mienia
na własność tych osób. Uprawnienie to służy również spadkobiercom tych osób.
2.
Tryb przeprowadzenia rozliczenia określi Minister Gospodarki Komunalnej w porozumieniu
z Ministrem Finansów.
3.
Dokument stwierdzający dokonanie rozliczenia w trybie określonym w ust. 2 stanowi
podstawę do przepisania tytułu własności w księgach wieczystych.
Art. 45c.
Osoby, które posiadają mienie nierolnicze i przedstawią ustalające sprzedaż tego mienia
prawomocne orzeczenia b. komisji osadnictwa nierolniczego lub orzeczenia prezydiów
rad narodowych, wydane na podstawie dekretu z dnia 6 grudnia 1946 r. o przekazywaniu przez Państwo mienia nierolniczego
na obszarze Ziem Odzyskanych i b. Wolnego Miasta Gdańska , a do dnia 11 czerwca 1957 r. nie nabyły własności tego mienia, stają się jego właścicielami
po dokonaniu rozliczenia z Państwem w związku z nabyciem tego mienia. Przepis art.
45b ust. 2 i 3 ma zastosowanie.
Art. 45d.
1.
Obciążenia hipoteczne, poza służebnościami gruntowymi, ustanowione przed dniem 9 maja
1945 r. na terenach państwowych uznaje się za wygasłe, jeżeli dotychczas nie wygasły
z mocy przepisów szczególnych.
2.
Osoby, których wierzytelności były zabezpieczone hipotecznie, mogą w terminie do dnia
31 grudnia 1969 r. zgłaszać roszczenia o realizację ich wierzytelności do organu do
spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium powiatowej (miejskiej) rady
narodowej. Wierzytelności te zostaną zrealizowane po przeliczeniu ich na podstawie
dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o zaciąganiu nowych i określaniu wysokości nie umorzonych
zobowiązań pieniężnych oraz ustawy z dnia 28 października 1950 r. o zmianie systemu pieniężnego .
3.
Wykreślenie w księgach wieczystych wygasłych obciążeń następuje na wniosek organu
do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium powiatowej (miejskiej) rady
narodowej.
”
Art. 2.
1.
Traci moc ustawa z dnia 28 maja 1957 r. o sprzedaży przez Państwo domów mieszkalnych i działek
budowlanych .
2.
Do czasu wydania przepisów na podstawie niniejszej ustawy pozostają w mocy przepisy
wydane na podstawie ustawy wymienionej w ust. 1.
Art. 3.
Minister Gospodarki Komunalnej ogłosi w Dzienniku Ustaw jednolity tekst ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawnych ogłoszonych przed dniem
wydania jednolitego tekstu i z zastosowaniem ciągłej numeracji rozdziałów, artykułów,
ustępów i punktów.
Art. 4.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.