Ustawaz dnia 17 lutego 1960 r.o zmianie prawa o sądach ubezpieczeń społecznych
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 28 lipca 1939 r. - Prawo o sądach ubezpieczeń społecznych wprowadza się następujące zmiany:
1)
art. 1 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 1.
Sądy ubezpieczeń społecznych sprawują wymiar sprawiedliwości w sporach o świadczenia
pieniężne z zakresu zaopatrzenia emerytalnego pracowników i ich rodzin oraz w innych
sprawach przekazanych im odrębnymi przepisami.
”
;
2)
art. 2 skreśla się;
3)
art. 3 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 3.
§ 1.
Do właściwości sądów ubezpieczeń społecznych nie należą:
1)
spory o roszczenia regresowe między organami rentowymi a zakładami pracy i osobami
trzecimi,
2)
sprawy, w których decyzja należy do swobodnego uznania organu rentowego,
3)
sprawy o przeliczenie na walutę polską świadczeń przyznanych przez instytucje zagraniczne
oraz sprawy o przeliczenie na walutę obcą świadczeń przyznanych przez polskie organy
rentowe.
§ 2.
Do właściwości sądów ubezpieczeń społecznych nie należy także wykładnia postanowień
umów, układów i porozumień międzynarodowych w zakresie zaopatrzeń emerytalnych w sprawach
o świadczenia pieniężne przysługujące od polskich organów rentowych, o ile postanowienia
tych umów, układów i porozumień międzynarodowych przekazują wyjaśnianie trudności
wynikłych przy ich wykonywaniu innym organom.
”
;
4)
art. 4 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 4.
§ 1.
Skargi do sądów ubezpieczeń społecznych można wnosić na decyzje organów rentowych
oraz na orzeczenia innych organów, z których wynikają skutki prawne dla zainteresowanych,
i w przypadku przewidzianym w art. 208 § 3, jeżeli prawo niniejsze lub inne przepisy
nie wyłączają skargi.
§ 2.
Organami rentowymi w rozumieniu prawa niniejszego są organy administracji państwowej
właściwe do wydawania decyzji w sprawach rent i zaopatrzeń.
”
;
5)
art. 8 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 8.
§ 1.
Poszczególne okręgowe sądy ubezpieczeń społecznych tworzą i znoszą, rozporządzeniami
Ministrowie Sprawiedliwości oraz Pracy i Opieki Społecznej.
§ 2.
Rozporządzenie tworzące okręgowy sąd ubezpieczeń społecznych określa jego siedzibę
i okręg.
§ 3.
Zmiany siedziby i granic okręgów poszczególnych okręgowych sądów ubezpieczeń społecznych
dokonują rozporządzeniami Ministrowie Sprawiedliwości oraz Pracy i Opieki Społecznej.
”
;
6)
art. 9 skreśla się;
7)
w art. 13:
a)
w § 1 skreśla się wyrazy „jednego z grupy pracowników i jednego z grupy pracodawców”, a po wyrazie „ławników” przecinek zastępuje się kropką,
b)
§§ 2, 3 i 4 skreśla się;
8)
art. 14 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 14.
Okręgowe sądy ubezpieczeń społecznych orzekają jednoosobowo bez udziału ławników w
sprawach:
1)
o renty i zaopatrzenia dla członków rodzin pozostałych po rencistach, jeżeli świadczenia
te nie są uzależnione od niezdolności do wykonywania zatrudnienia;
2)
o świadczenia jednorazowe i dodatki do rent;
3)
o zawieszenie prawa do świadczeń i ustalenie wysokości renty wyrównawczej;
4)
o ponowne ustalenie wysokości świadczeń w związku ze zmianą ich podstawy wymiaru;
5)
o wstrzymanie wypłaty świadczeń w związku ze zbiegiem prawa do dwóch lub więcej świadczeń;
6)
o ponowne ustalenie świadczeń na skutek zmiany przepisów.
”
;
9)
w art. 26 § 2 skreśla się wyrazy „oraz w art. 76 prawa niniejszego”;
10)
w art. 27 dotychczasowy przepis oznacza się jako § 1 i dodaje się § 2 w brzmieniu:
„
§ 2.
Materiał prawny do orzecznictwa zbiera i ewidencję orzecznictwa prowadzi sekcja orzecznictwa,
złożona co najmniej z jednego sędziego Trybunału Ubezpieczeń Społecznych oraz osoby
posiadającej kwalifikacje na stanowisko sędziego okręgowego sądu ubezpieczeń społecznych.
Regulamin Trybunału Ubezpieczeń Społecznych może powierzyć sekcji orzecznictwa i inne
czynności pomocnicze.
”
;
11)
w art. 30 pkt 1 skreśla się wyraz „równorzędnym”;
12)
w art. 33 § 4 wyrazy „art. 64 ustawy konstytucyjnej” zastępuje się wyrazem „Konstytucji”;
13)
w art. 34 wyrazy „urzędników i niższych funkcjonariuszów” zastępuje się wyrazem „pracowników”;
14)
w art. 38:
a)
w § 1 skreśla się wyrazy „w porozumieniu z Ministrem Opieki Społecznej”,
b)
w § 2 wyraz „naukowym” zastępuje się wyrazem „państwowym”;
15)
w tytule rozdziału V działu II części I po wyrazie „społecznych” skreśla się przecinek, a wyrazy „urzędnicy i niżsi funkcjonariusze” zastępuje się wyrazami „i pracownicy sądowi”;
16)
w art. 39 wyraz „urzędników” zastępuje się wyrazem „pracowników”, a wyrazy „niższych funkcjonariuszów” wyrazami „innych pracowników”;
17)
tytuł rozdziału VI działu II części I otrzymuje brzmienie:
„
Aplikanci i asesorzy sądowi.
”
;
18)
art. 41 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 41.
§ 1.
Aplikant sądowy po odbyciu jednorocznej aplikacji w sądach powszechnych może być na
pozostały okres aplikacji oddelegowany przez Ministra Sprawiedliwości do okręgowego
sądu ubezpieczeń społecznych. Do aplikantów oddelegowanych do okręgowych sądów ubezpieczeń
społecznych stosuje się przepisy prawa o ustroju sądów powszechnych o aplikantach.
§ 2.
Minister Sprawiedliwości określi w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady dotyczące
organizacji aplikacji sądowej oraz egzaminu sędziowskiego dla aplikantów odbywających
aplikację również w okręgowym sądzie ubezpieczeń społecznych.
§ 3.
Minister Sprawiedliwości może delegować do okręgowego sądu ubezpieczeń społecznych
asesora sądowego, który odbył również aplikację w takim sądzie.
§ 4.
Minister Sprawiedliwości może powierzyć asesorowi na oznaczony czas w okresie pierwszego
roku asesury pełnienie czynności sędziowskich przewidzianych w art. 220, a po upływie
roku może powierzyć mu na oznaczony czas pełnienie ogółu czynności sędziowskich. W
zakresie orzekania asesor podlega tylko ustawie.
”
19)
w art. 42 dodaje się § 3 w brzmieniu:
„
§ 3.
W drodze przepisów, o których mowa w § 1, może być wprowadzony komisyjny tryb badań
lekarskich w zakresie orzecznictwa inwalidzkiego.
”
;
20)
w tytule rozdziału VIII działu II części I wyraz „władzami” zastępuje się wyrazami „organami administracji państwowej”;
21)
w art. 43:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Spory o właściwość między sądami ubezpieczeń społecznych a organami administracji
państwowej rozstrzyga Trybunał Ubezpieczeń Społecznych.
”
;
b)
w § 2 wyrazy „Najwyższego Trybunału Administracyjnego” zastępuje się wyrazami „Trybunału Ubezpieczeń Społecznych”;
c)
§ 3 otrzymuje brzmienie:
„
§ 3.
Spór o właściwość jest niedopuszczalny z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu
ubezpieczeń społecznych.
”
;
22)
art. 44 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 44.
§ 1.
Spory o właściwość między sądami ubezpieczeń społecznych a sądami powszechnymi rozstrzyga
sąd przełożony nad sądem powszechnym. Prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wiąże
sąd ubezpieczeń społecznych.
§ 2.
Jeżeli sporu o właściwość nie wytoczono, rozstrzyga to orzeczenie sądowe, które się
pierwsze uprawomocniło.
”
;
23)
w art. 45 wyraz „apelacyjny” zastępuje się wyrazem „wojewódzki”;
24)
art. 47 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 47.
Na stanowisko sędziego okręgowego sądu ubezpieczeń społecznych może być powołany ten,
kto:
1)
odpowiada wymaganiom przewidzianym w art. 57 prawa o ustroju sądów powszechnych pod warunkiem odbycia połowy ogólnego okresu aplikacji sądowej w okręgowym sądzie
ubezpieczeń społecznych i pracy w charakterze asesora sądowego co najmniej przez rok
w takim sądzie lub
2)
odpowiada wymaganiom art. 57 prawa o ustroju sądów powszechnych i zajmował stanowisko sędziego sądu powiatowego lub też
3)
odpowiada wymaganiom art. 57 pkt a) do d) i h) prawa o ustroju sądów powszechnych i zajmował jedno ze stanowisk wymienionych w art. 58 § 1 pkt a), b), c) i d) tegoż
prawa albo też posiada co najmniej pięć lat pracy w zakresie rent i zaopatrzeń w organach
administracji państwowej lub w byłych instytucjach ubezpieczeń społecznych.
”
;
25)
art. 48 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 48.
Na stanowisko sędziego Trybunału Ubezpieczeń Społecznych mogą być powołani sędziowie
okręgowego sądu ubezpieczeń społecznych, sędziowie sądu wojewódzkiego spełniający
warunki określone w art. 57 prawa o ustroju sądów powszechnych, osoby wymienione w art. 47 pkt 3 z zastrzeżeniem, że ustalony w tym przepisie okres
pięcioletni zastępuje się okresem co najmniej lat 10.
”
;
26)
po art. 48 dodaje się nowy art. 48a w brzmieniu:
„
Art. 48a.
Liczba sędziów sądów ubezpieczeń społecznych powołanych spośród osób, które pracowały
w zakresie rent i zaopatrzeń w organach administracji państwowej lub w byłych instytucjach
ubezpieczeń społecznych, nie może przewyższać połowy ogółu sędziów danego sądu ubezpieczeń
społecznych.
”
;
27)
art. 49 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 49.
Art. 58 § 3 prawa o ustroju sądów powszechnych stosuje się odpowiednio przy powoływaniu sędziów sądów ubezpieczeń społecznych.
”
;
28)
w art. 50:
a)
w § 1 wyrazy „sędziego sądu okręgowego lub wiceprokuratora okręgowego” zastępuje się wyrazami „sędziego sądu powiatowego, prokuratora lub wiceprokuratora”,
b)
w § 2 skreśla się wyrazy „bądź Najwyższego Trybunału Administracyjnego”, a wyrazy „sędziego okręgowego lub wiceprokuratora okręgowego” zastępuje się wyrazami „sędziego sądu wojewódzkiego, prokuratora lub wiceprokuratora”,
c)
dodaje się § 3 w brzmieniu:
„
§ 3.
Prezesów i wiceprezesów sądów ubezpieczeń społecznych mianuje spośród sędziów i odwołuje
Minister Sprawiedliwości po zasięgnięciu opinii Ministra Pracy i Opieki Społecznej.
”
;
29)
w art. 51 w zdaniu pierwszym po wyrazie „jego” dodaje się wyraz „małżonek” oraz przecinek po tym wyrazie;
30)
art. 52 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 52.
Sędziów powołuje Rada Państwa na wniosek Ministra Sprawiedliwości zgłoszony w porozumieniu
z Ministrem Pracy i Opieki Społecznej, przedstawiony za zgodą Prezesa Rady Ministrów.
”
;
31)
art. 53, 54, 55 i 56 skreśla się;
32)
w art. 59 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Z zachowaniem przepisów prawa o ustroju sądów powszechnych o delegacji można również delegować sędziów sądów ubezpieczeń społecznych do pełnienia
czynności w sądach powszechnych, a do pełnienia czynności w sądach ubezpieczeń społecznych
- sędziów sądów powszechnych.
”
;
33)
art. 61 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 61.
W sprawie odwołania lub zwolnienia sędziego stosuje się przepisy mające zastosowanie
do sędziów sądów powszechnych.
”
;
34)
art. 63 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 63.
W sprawach powołania sędziego sądu ubezpieczeń społecznych do służby wojskowej oraz
praw sędziego stosuje się art. 69 i 75 prawa o ustroju sądów powszechnych.
”
;
35)
art. 64 skreśla się;
36)
art. 70 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 70.
Rzecznika dyscyplinarnego wyznacza Minister Sprawiedliwości spośród sędziów Trybunału
Ubezpieczeń Społecznych.
”
;
37)
art. 71 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 71.
Przepisy prawa o ustroju sądów powszechnych dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów stosuje się odpowiednio do sędziów
sądów ubezpieczeń społecznych.
”
;
38)
art. 72 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 72.
§ 1.
Ławników do okręgowych sądów ubezpieczeń społecznych wybierają na okres trzyletni
wojewódzkie rady narodowe (rady narodowe miast wyłączonych z województw), istniejące
na obszarze okręgu danego sądu, spośród pracowników odpowiadających warunkom przewidzianym
dla ławników w sądach powszechnych.
§ 2.
Na ławników okręgowych sądów ubezpieczeń społecznych nie mogą być jednak wybierani
pracownicy organów rentowych, osoby orzekające w sprawach rent w innych organach oraz
ławnicy sądów powszechnych.
§ 3.
Liczbę ławników podlegających wyborowi przez poszczególne rady narodowe określa prezes
właściwego okręgowego sądu ubezpieczeń społecznych.
§ 4.
W razie znacznego zmniejszenia się w czasie kadencji liczby ławników danego sądu lub
w razie zmiany granic okręgu sądu następuje na czas trwania kadencji dodatkowy wybór
ławników.
”
;
39)
art. 73-76 skreśla się;
40)
art. 77 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 77.
Do trybu przedstawiania kandydatów na ławników, ich wyboru i odwoływania oraz wyznaczania
ich do udziału w posiedzeniach sądowych stosuje się odpowiednio przepisy obowiązujące
w tym zakresie w sądach powszechnych.
”
;
41)
tytuł działu V części I otrzymuje brzmienie:
„
Rzecznik interesu publicznego przy Trybunale Ubezpieczeń Społecznych.
”
;
42)
art. 85 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 85.
Rzecznika interesu publicznego i jego zastępców powołuje Rada Państwa na wniosek Ministra
Pracy i Opieki Społecznej zgłoszony w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, przedstawiony
przez Prezesa Rady Ministrów.
”
;
43)
w art. 89 wyraz „urzędników” zastępuje się wyrazem „pracowników”;
44)
w art. 90 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Do sekretarzy, pracowników kancelaryjnych i innych pracowników sekretariatu rzecznika
interesu publicznego stosuje się przepisy dotyczące pracowników państwowych.
”
;
45)
w art. 93:
a)
w § 3 wyrazy „powołuje się” zastępuje się wyrazami „wybiera się” i wyraz „powołania” - wyrazem „wyboru”,
b)
w § 5 wyraz „powołanych” zastępuje się wyrazem „wybranych”;
46)
w art. 94 skreśla się § 2;
47)
art. 95 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 95.
Do rozpoznania skargi właściwy jest okręgowy sąd ubezpieczeń społecznych, w którego
okręgu ma siedzibę organ rentowy, który wydał decyzję.
”
;
48)
w art. 104 wyrazy „trzystu złotych” zastępuje się wyrazami „siedmiuset pięćdziesięciu złotych”;
49)
art. 109 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 109.
Organem pozwanym jest organ, którego decyzja została zaskarżona.
”
;
50)
art. 117 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 117.
Pełnomocnikami stron przed okręgowymi sądami ubezpieczeń społecznych mogą być adwokaci,
a spośród nieadwokatów - rodzice, małżonek, rodzeństwo lub dzieci strony oraz upoważnieni
do występowania przed tymi sądami przedstawiciele związków zawodowych i organizacji
zrzeszających rencistów, których członkiem jest strona, a także przedstawiciele zakładów
pracy, w których strona jest lub była ostatnio zatrudniona.
”
;
51)
w art. 118 § 2 wyraz „urzędników” zastępuje się wyrazem „pracowników”;
52)
w art. 119 dwukrotnie użyte w tym przepisie wyrazy „instytucji nadzorczej” zastępuje się wyrazami „organu nadzorczego”;
53)
w art. 120:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Dla dokonania czynności procesowych, przy których obowiązuje zastępstwo przez adwokatów,
strona ma prawo żądać ustanowienia adwokata, jeżeli wykaże na podstawie zaświadczenia
właściwego organu administracji państwowej lub władzy opiekuńczej, że nie jest w stanie,
bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, ponieść kosztów adwokata.
Zaświadczenie powinno obejmować dokładne dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach;
od sądu zależy uznanie tego zaświadczenia za dostateczne do ustanowienia adwokata.
”
,
b)
w § 2 wyraz „Izby” zastępuje się wyrazem „Rady”,
c)
w § 3 dodaje się drugie zdanie w brzmieniu:
„
Od odmowy ustanowienia adwokata stronie służy zażalenie.
”
;
54)
w art. 122 § 2 wyraz „stemplowych” zastępuje się wyrazem „skarbowych”;
55)
art. 130 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 130.
W razie oczywistej bezzasadności skargi sąd zasądzi od skarżącego na rzecz Skarbu
Państwa koszty postępowania do wysokości dwustu złotych. Sąd może zasądzić takież
koszty na rzecz Skarbu Państwa, jeżeli skarżący w postępowaniu przed organem rentowym
nie podał wiadomych mu okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie lub nie przedstawił
dowodów na ich poparcie.
”
;
56)
w art. 132 wyrazy „trzystu złotych” zastępuje się wyrazami „jego wynagrodzenia przewidzianego prawem”;
57)
w art. 142 § 1 wyrazy „pięciuset złotych” zastępuje się wyrazami „siedmiuset pięćdziesięciu złotych”;
58)
w art. 145 wyrazy „organa gminne” zastępuje się wyrazami „organy gromadzkich rad narodowych i rad narodowych osiedli”;
59)
w art. 148 skreśla się § 2;
60)
w art. 152 po wyrazie „wojskowej” skreśla się przecinek, a wyrazy „policji państwowej” zastępuje się wyrazami „i milicji obywatelskiej” oraz skreśla się wyrazy „i straży granicznej”;
61)
w art. 155 skreśla się wyraz „korporacjom” oraz przecinek po tym wyrazie;
62)
w art. 156 trzykrotnie użyty wyraz „gminnym” zastępuje się wyrazami „w lokalu prezydium gromadzkiej (miejskiej) rady narodowej lub rady narodowej osiedla”;
63)
art. 157 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 157.
Doręczenia urzędom dokonywa się do rąk ustanowionego do odbioru pism pracownika lub
kierownika urzędu.
”
;
64)
w art. 161:
a)
w § 1 po wyrazie „przewodniczącego” dodaje się wyrazy „na wniosek strony”,
b)
§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
O ustanowieniu kuratora przewodniczący ogłosi przez obwieszczenie publiczne w budynku
sądowym i w lokalu prezydium gromadzkiej (miejskiej) rady narodowej lub rady narodowej
osiedla, w sprawach zaś większej wagi w jednym lub kilku pismach.
”
;
c)
w § 3 skreśla się wyraz „korporacyj” oraz przecinek po tym wyrazie;
65)
w art. 165 wyraz „gminnych” zastępuje się wyrazami „prezydiów rad narodowych”;
66)
w art. 182 § 3 wyrazy „do właściwej władzy” zastępuje się wyrazami „do właściwego organu”;
67)
w art. 196 § 1 wyrazy „innej władzy” zastępuje się wyrazami „innemu organowi”, a wyrazy „trzystu złotych” zastępuje się wyrazami „pięciuset złotych”;
68)
w art. 207 § 2 wyrazy „w sądzie grodzkim, sądzie pracy” zastępuje się wyrazami „w sądzie powiatowym”;
69)
w art. 208:
a)
w § 1 i 3 skreśla się wyrazy „ogłoszenia lub”;
b)
w § 5 skreśla się wyrazy „ubezpieczenia od”;
70)
w art. 209 § 1 dwukrotnie użyte w tym przepisie wyrazy „władzy nadzorczej” zastępuje się wyrazami „organu nadzorczego”;
71)
art. 211 i 212 skreśla się;
72)
w art. 220 § 1:
a)
w pkt 2 skreśla się wyraz „władz” oraz przecinek po tym wyrazie,
b)
pkt 3 otrzymuje brzmienie:
„
3)
przesłuchać świadków i biegłych przed rozprawą po wezwaniu stron lub wezwać świadków
i biegłych na rozprawę i zażądać od nich złożenia dowodów potrzebnych do wyjaśnienia
zeznań;
”
;
73)
w art. 230 w końcu skreśla się kropkę i dodaje się wyrazy „i prawomocność decyzji organu rentowego.”;
74)
w art. 241 § 1 wyraz „grodzkiemu” zastępuje się wyrazem „powiatowemu”;
75)
w art. 266 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Dowód ze świadków jest dopuszczalny, gdy prawo nie wymaga dowodu na piśmie.
”
;
76)
art. 270 skreśla się;
77)
w art. 273 § 2 zdanie drugie otrzymuje brzmienie:
„
Asesor sądowy, aplikant lub pracownik sądowy może pełnić obowiązki tłumacza bez składania
osobnego przyrzeczenia, lecz z powołaniem się na ślubowanie służbowe.
”
;
78)
w art. 274 skreśla się wyraz „wyznanie”, wyraz zaś „przysięgę” zastępuje się wyrazem „przyrzeczenie”;
79)
art. 275 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 275.
Świadek składa przyrzeczenie według następującej roty:
„
Świadomy wagi mych słów i odpowiedzialności przed prawem przyrzekam uroczyście, że
będę mówił szczerą prawdę, niczego nie ukrywając z tego, co mi jest wiadome.”;
”
”
80)
art. 276 skreśla się;
81)
art. 277 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 277.
Nie składają przyrzeczenia świadkowie małoletni do lat czternastu oraz osoby skazane
wyrokiem prawomocnym za fałszywe zeznanie. Inni świadkowie mogą być za zgodą stron
zwolnieni przez sąd od złożenia przyrzeczenia.
”
;
82)
w art. 278:
a)
w § 1 wyraz „przysięgę” zastępuje się wyrazem „przyrzeczenie”, a wyraz „jej” - wyrazem „jego”,
b)
§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Niemi piśmienni składają przyrzeczenie przez podpisanie roty. Niemi niepiśmienni i
głusi niepiśmienni składają przyrzeczenie przy pomocy biegłego.
”
,
c)
w § 3 wyraz „przysięgi” zastępuje się wyrazem „przyrzeczenia”;
83)
w art. 279 wyrazy „złożoną przysięgę lub zapewnienie ją zastępujące” zastępuje się wyrazami „złożone przyrzeczenie”;
84)
w art. 280 § 2 wyraz „przysięgi” zastępuje się wyrazem „przyrzeczenia”;
85)
w art. 283 § 1 wyrazy „dwustu złotych” zastępuje się wyrazami „trzystu złotych”, a wyrazy „pięciuset złotych” - wyrazami „siedmiuset pięćdziesięciu złotych”;
86)
w art. 284:
a)
w § 1 wyrazy „przysięgi lub zapewnienia” zastępuje się wyrazem „przyrzeczenia”, a wyrazy „pięciuset złotych” wyrazami „siedmiuset pięćdziesięciu złotych”,
b)
§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Niezależnie od grzywny sąd może w razie odmowy zeznań lub przyrzeczenia nakazać aresztowanie
świadka na czas nie przekraczający tygodnia. Sąd uchyli areszt, jeżeli świadek złoży
zeznanie lub przyrzeczenie albo jeżeli sprawę ukończono w instancji, w której dowód
z tego świadka został dopuszczony.
”
;
87)
art. 288 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 288.
§ 1.
Biegły składa przed rozpoczęciem czynności przyrzeczenie w następującym brzmieniu:
„
Świadomy wagi mych słów i odpowiedzialności przed prawem przyrzekam uroczyście, że
powierzone mi obowiązki biegłego wykonam z całą sumiennością i bezstronnością
”
.
§ 2.
Do składania przyrzeczenia przez biegłego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące
składania przyrzeczenia przez świadka.
”
;
88)
art. 289 skreśla się;
89)
art. 290 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 290.
§ 1.
Sąd może za zgodą stron zwolnić biegłego od złożenia przyrzeczenia.
§ 2.
Biegły sądowy stały składa przyrzeczenie tylko przy objęciu stanowiska. W poszczególnych
sprawach przypomina mu się złożone przez niego przyrzeczenie.
”
;
90)
w art. 294 wyrazy „przysięgi lub zapewnienia ją zastępującego” zastępuje się wyrazem „przyrzeczenia”, wyrazy zaś „pięciuset złotych” - wyrazami „siedmiuset pięćdziesięciu złotych”;
91)
w art. 303 wyrazy „pięciuset złotych” zastępuje się wyrazami „siedmiuset pięćdziesięciu złotych”;
92)
w art. 306 § 3 wyraz „przysięgą” zastępuje się wyrazem „przyrzeczeniem”;
93)
art. 309 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 309.
§ 1.
Jeżeli przesłuchanie stron nie wyświetliło dostatecznie spornego faktu, sąd może przesłuchać
według swego wyboru jedną ze stron, która była poprzednio przesłuchana bez przyrzeczenia,
po uprzednim odebraniu od niej przyrzeczenia.
§ 2.
Przesłuchanie jednej ze stron co do pewnego faktu z odebraniem od niej przyrzeczenia
nie wyłącza takiego przesłuchania drugiej strony co do innego spornego faktu.
”
;
94)
art. 310 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 310.
Odpowiednio do faktu, podlegającego wyświetleniu, sąd może przesłuchanie strony z
odebraniem od niej przyrzeczenia ograniczyć do części jej zeznań, złożonych poprzednio
bez przyrzeczenia.
”
;
95)
art. 311 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 311.
Zeznania stron, chociażby złożone po odebraniu od nich przyrzeczenia, sąd oceni według
swego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
”
;
96)
art. 312 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 312.
Do przesłuchania i przyrzeczenia strony oraz uprzedzenia jej o odpowiedzialności karnej
za fałszywe zeznanie, złożone po odebraniu od niej przyrzeczenia, stosuje się odpowiednio
przepisy dotyczące świadków z wyjątkiem przepisów o środkach przymusowych.
”
;
97)
w art. 313 § 2 po wyrazie „jednak” dodaje się wyrazy „poza przypadkiem przewidzianym w art. 208 § 3”;
98)
w art. 314 skreśla się wyrazy „instytucji ubezpieczeń społecznych” i dodaje się na końcu wyrazy „albo orzeka o roszczeniu w przypadku przewidzianym w art. 208 § 3”;
99)
w art. 323:
a)
w § 1 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu:
„
Odpis sentencji wyroku zatwierdzającego zaskarżoną decyzję doręcza się skarżącemu
na piśmie niezależnie od ogłoszenia sentencji przez jej odczytanie.
”
b)
§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
W sprawie zawiłej sąd może zamiast ogłoszenia sentencji wyroku ogłosić stronom, że
w razie zatwierdzenia zaskarżonej decyzji zostanie doręczona sentencja wyroku na piśmie
w ciągu dni czternastu, w razie zaś uchylenia lub zmiany decyzji zostanie im doręczony
wypis wyroku z uzasadnieniem w ciągu miesiąca.
”
,
c)
dodaje się § 3 w brzmieniu:
„
§ 3.
W ciągu siedmiu dni od dnia otrzymania odpisu sentencji wyroku skarżący może żądać
doręczenia wyroku z uzasadnieniem.
”
;
100)
art. 325 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 325.
Okręgowy sąd ubezpieczeń społecznych sporządza i doręcza z urzędu wyrok z uzasadnieniem
tylko w razie uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji, a w przypadku zatwierdzenia
jej - tylko w razie żądania skarżącego wniesionego w terminie określonym w art. 323
§ 3. Wyrok z uzasadnieniem powinien być sporządzony na piśmie w ciągu dwóch tygodni.
Sporządzenie uzasadnienia należy do sędziego sprawozdawcy.
”
;
101)
art. 327 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 327.
Sentencję wyroku lub wyrok z uzasadnieniem doręcza się z urzędu stronom i rzecznikowi
interesu publicznego, jeżeli brał udział w sprawie.
”
;
102)
w art. 343 dotychczasowy przepis oznacza się jako § 1 i zastępuje się w nim wyraz
„wydaniu” wyrazami „doręczeniu organowi rentowemu” oraz dodaje się § 2 i 3 w brzmieniu:
„
§ 2.
Na wniosek organu rentowego sędzia przewodniczący może postanowieniem wstrzymać tymczasowo
w części lub w całości wykonanie wyroku. Postanowienie sędziego przewodniczącego traci
moc w razie niewniesienia przez organ rentowy skargi rewizyjnej, odrzucenia jej lub
niezgłoszenia wniosku, przewidzianego w § 3.
§ 3.
Organ rentowy może w skardze rewizyjnej zgłosić na piśmie wniosek o wstrzymanie wykonania
wyroku przez Trybunał Ubezpieczeń Społecznych do czasu rozpoznania skargi. Trybunał
orzeka postanowieniem na posiedzeniu niejawnym. Wniosek taki podlega rozpatrzeniu
w ciągu miesiąca od dnia otrzymania.
”
;
103)
art. 356 skreśla się;
104)
w art. 358 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Skargę rewizyjną można oprzeć również na zarzucie błędnego stwierdzenia utraty zdolności
do wykonywania zatrudnienia, określenia grupy inwalidztwa, ustalenia daty powstania
inwalidztwa lub przyczyny inwalidztwa albo śmierci.
”
;
105)
art. 360 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 360.
§ 1.
Skargę rewizyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, w terminie miesięcznym
od dnia doręczenia wyroku z uzasadnieniem.
§ 2.
Jeżeli orzeczenia nie doręcza się z urzędu z uzasadnieniem, a strona nie zażądała
jego uzasadnienia w terminie, termin do złożenia przez nią rewizji biegnie od dnia,
w którym upłynął termin do żądania uzasadnienia.
”
;
106)
w art. 372 § 3 otrzymuje brzmienie:
„
§ 3.
Jeżeli Trybunał uznał, że błędnie ustalono niezdolność do wykonywania zatrudnienia,
grupę inwalidztwa, datę powstania inwalidztwa albo przyczynę inwalidztwa lub śmierci,
może sam tego dokonać po zasięgnięciu w miarę potrzeby opinii biegłych lub zarządzeniu
oględzin.
”
;
107)
w art. 381 § 1:
a)
w pkt 2 wyrazy „władzy administracyjnej” zastępuje się wyrazami „organu administracji państwowej”,
b)
pkt 3 otrzymuje brzmienie:
„
3)
że organ administracji państwowej lub sąd właściwy do rozstrzygnięcia pytania wstępnego
rozstrzygnął je prawomocnie odmiennie od oceny przyjętej za podstawę wyroku;
”
;
108)
w art. 384 § 1 pkt 4 wyrazy „władzy administracyjnej” zastępuje się wyrazami „organu administracji państwowej”;
109)
tytuł V część II otrzymuje brzmienie:
„
Nadzwyczajna skarga rewizyjna.
”
;
110)
art. 394 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 394.
Od każdego prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie Minister Sprawiedliwości,
Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej lub rzecznik interesu publicznego
może złożyć nadzwyczajną skargę rewizyjną, jeżeli orzeczenie narusza interes Państwa
Ludowego albo powzięte zostało z pogwałceniem istotnych przepisów prawa.
”
;
111)
art. 395 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 395.
§ 1.
Strona może wnieść podanie o złożenie nadzwyczajnej skargi rewizyjnej tylko raz i
tylko do jednego z organów wymienionych w art. 394. Jeżeli w tej samej sprawie wniesiono
kilka podań, należy je przekazać do załatwienia temu z powyższych organów, do którego
wpłynęło pierwsze z nich, a jeżeli wpłynęły one do kilku organów jednocześnie - temu
z organów, który pierwszy podjął czynności.
§ 2.
Ponowne podanie o nadzwyczajną skargę rewizyjną wniesione przez stronę, której podanie
o złożenie jej zostało przez którykolwiek z organów wymienionych w art. 394 załatwione
odmownie, pozostawia się bez rozpoznania.
”
;
112)
art. 396 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 396.
Do nadzwyczajnej skargi rewizyjnej stosuje się odpowiednio przepisy działu o rewizji
od wyroków okręgowych sądów ubezpieczeń społecznych.
”
;
113)
art. 397 skreśla się;
114)
art. 398, 399, 401-406, 408, 410-415, 417 i 419 skreśla się;
115)
art. 420 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 420.
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Centralną Radą Związków Zawodowych oraz
zainteresowanymi ministrami określa w drodze rozporządzenia zasady i warunki prowadzenia
spraw przed okręgowymi sądami ubezpieczeń społecznych przez przedstawicieli związków
zawodowych i organizacji zrzeszających rencistów.
”
;
116)
art. 421 i 422 skreśla się;
117)
w przepisach, w których mowa o „instytucjach ubezpieczeń społecznych”, „instytucjach pozwanych”, „instytucjach ubezpieczeń społecznych lub ich oddziałach” bądź też o „instytucjach” wyrazy te zastępuje się wyrazami „organ rentowy” w odpowiednim przypadku.
Art. 2.
§ 1.
W sprawach toczących się w pierwszej instancji w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy
stosuje się przepisy postępowania ze zmianami przewidzianymi w niniejszej ustawie.
§ 2.
Sprawy zakończone w pierwszej instancji w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy podlegają
rozpoznaniu w drugiej instancji według przepisów dotychczasowych. Jednakże w razie
przekazania sprawy przez Trybunał Ubezpieczeń Społecznych sądowi pierwszej instancji
sprawy takie podległe dalszemu rozpoznaniu według nowych przepisów.
Art. 3.
§ 1.
Do czasu ustawowego unormowania nadzoru Sądu Najwyższego nad orzecznictwem wszystkich
sądów nadzwyczajne skargi rewizyjne od orzeczeń sądów ubezpieczeń społecznych (art.
394) rozpoznaje Trybunał Ubezpieczeń Społecznych.
§ 2.
Trybunał Ubezpieczeń Społecznych rozpoznaje nadzwyczajne skargi rewizyjne od orzeczeń
okręgowych sądów ubezpieczeń w składzie trzech sędziów, a od orzeczeń Trybunału -
w składzie siedmiu sędziów.
§ 3.
Nadzwyczajną skargę rewizyjną wnosi się bezpośrednio do Trybunału Ubezpieczeń Społecznych,
który na wniosek organu określonego w art. 394 może wstrzymać na posiedzeniu niejawnym
wykonanie zaskarżonego orzeczenia aż do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Wniosek o wstrzymanie
podlega rozpatrzeniu w ciągu miesiąca od dnia otrzymania.
§ 4.
W sprawach, w których nadzwyczajną skargę rewizyjną wniósł Prokurator Generalny Polskiej
Rzeczypospolitej Ludowej, w rozprawie przed Trybunałem Ubezpieczeń Społecznych może
wziąć udział prokurator.
Art. 4.
§ 1.
Jeżeli złożenie nadzwyczajnej skargi rewizyjnej od orzeczenia Trybunału Ubezpieczeń
Społecznych nastąpiło po upływie jednego roku od wydania orzeczenia, Trybunał Ubezpieczeń
Społecznych nie może ani uchylić, ani zmienić zaskarżonego orzeczenia i ogranicza
się wówczas bądź do oddalenia skargi, bądź do stwierdzenia, że zaskarżone orzeczenie
zostało wydane z pogwałceniem przepisów prawa.
§ 2.
Trybunał Ubezpieczeń Społecznych uchyla jednak orzeczenie bez względu na termin złożenia
nadzwyczajnej skargi rewizyjnej, jeżeli sprawa nie podlega orzecznictwu sądów ubezpieczeń
społecznych.
Art. 5.
§ 1.
Od orzeczeń Trybunału Ubezpieczeń Społecznych wydanych przed dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy termin roczny przewidziany w art. 4 § 1 niniejszej ustawy liczy
się od dnia wejścia jej w życie.
§ 2.
Do orzeczeń zapadłych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy w sprawach objętych
art. 3 prawa o sądach ubezpieczeń społecznych ma zastosowanie art. 4 § 2 niniejszej
ustawy.
Art. 6.
Ławnicy okręgowych sądów ubezpieczeń społecznych, działający w dniu wejścia w życie
ustawy, zachowują mandaty na czas od dnia 1 stycznia 1960 r. do dnia 31 grudnia 1960 r.
Art. 7.
§ 1.
Do dnia 31 grudnia 1962 r. Minister Sprawiedliwości może delegować asesora sądu powszechnego
do okręgowego sądu ubezpieczeń społecznych, choćby nie odbył on uprzednio aplikacji
w takim sądzie (art. 41 § 3).
§ 2.
Do dnia 31 grudnia 1962 r. Minister Sprawiedliwości może na oznaczony czas powierzyć
pełnienie ogółu czynności sędziowskich w okręgowym sądzie ubezpieczeń społecznych
asesorowi sądu powszechnego, który wykonywał na tym stanowisku co najmniej przez rok
ogół czynności sędziowskich.
Art. 8.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie niniejszej ustawy pozostają w
mocy dotychczasowe przepisy, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą.
Art. 9.
Upoważnia się Ministra Sprawiedliwości do ogłoszenia w drodze obwieszczenia jednolitego
tekstu ustawy z dnia 28 lipca 1939 r. - Prawo o sądach ubezpieczeń społecznych z uwzględnieniem późniejszych zmian oraz zmian wynikających z niniejszej ustawy oraz
innych przepisów prawnych ogłoszonych przed wydaniem jednolitego tekstu, z zastosowaniem
w jednolitym tekście kolejnej numeracji tytułów, działów, rozdziałów, oddziałów, artykułów,
paragrafów i punktów.
Art. 10.
Ustawa wchodzi w życie w czternaście dni po jej ogłoszeniu.