Ustawaz dnia 22 maja 1958 r.o popieraniu melioracji wodnych dla potrzeb rolnictwa
Spis treści
Treść ustawy
Rozdział I
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa normuje sprawę melioracji wykonywanych dla podniesienia produkcji rolnej.
Art. 2.
1.
W rozumieniu ustawy:
1)
do urządzeń melioracji podstawowych zalicza się:
a)
regulacje rzek i potoków oraz kanały (otwarte i kryte) odwadniające i nawadniające
o szerokości regulacyjnej dna powyżej 1,5 m w ich dolnym biegu, jak również rurociągi
o średnicy powyżej 1 m,
b)
zbiorniki wodne dla celów rolniczych,
c)
obwałowanie urządzeń, wymienionych pod lit. a) i b),
d)
budowle regulacyjne, piętrzące i komunikacyjne na urządzeniach wymienionych pod lit.
a), b) i c),
e)
stacje pomp,
2)
do urządzeń melioracji półpodstawowych zalicza się:
a)
regulacje cieków naturalnych i cieki sztuczne (rowy i kanały otwarte i kryte) odwadniające
i nawadniające o szerokości regulacyjnej dna powyżej 0,6 do 1,5 m oraz rurociągi o
średnicy powyżej 0,4 do 1,0 m,
b)
rowy odpływowe ze zdrenowanych gruntów - poza obszarem drenowania lub inne rowy odpływowe
- poza obszarem meliorowanym,
c)
budowle regulacyjne, piętrzące i komunikacyjne na urządzeniach wymienionych pod lit.
a) i b),
3)
do urządzeń melioracji szczegółowych zalicza się mniejsze urządzenia, jak:
a)
regulacje cieków naturalnych i cieki sztuczne (rowy i kanały otwarte i kryte) odwadniające
i nawadniające o szerokości dna do 0,6 m, a rurociągi o średnicy do 0,4 m,
b)
groble na kwaterach nawadnianych,
c)
drenowania rurkowe i krecie,
d)
deszczownie,
e)
stawy rybne,
f)
zagospodarowanie meliorowanych łąk, pastwisk i nieużytków przeznaczonych na łąki i
pastwiska,
g)
budowle regulacyjne, piętrzące i komunikacyjne na urządzeniach wymienionych pod lit.
a), b), c), d) i e).
2.
Minister Rolnictwa na wniosek prezydium wojewódzkiej rady narodowej może regulacje
poszczególnych rzek, potoków lub kanałów zaliczyć do melioracji podstawowych, chociażby
one nie odpowiadały warunkom określonym w art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. a).
Art. 3.
1.
Ilekroć w ustawie jest mowa:
1)
o prezydiach wojewódzkich rad narodowych, należy przez to rozumieć również prezydia
rad narodowych miast wyłączonych z województw, a o prezydiach powiatowych rad narodowych
- również prezydia rad narodowych miast stanowiących powiaty,
2)
o prezydiach gromadzkich rad narodowych - należy przez to rozumieć również prezydia
miejskich (dzielnicowych) rad narodowych oraz rad narodowych osiedli,
3)
o wykonywaniu urządzeń melioracji wodnych podstawowych, półpodstawowych czy szczegółowych
- należy przez to rozumieć zarówno budowę, jak i odbudowę tych urządzeń,
4)
o spółkach wodnych - należy przez to rozumieć również związki wałowe.
2.
Za właściciela gruntu w rozumieniu ustawy uważa się również posiadacza gruntu.
3.
Zainteresowanymi właścicielami gruntów w rozumieniu ustawy są właściciele tych gruntów,
na które dodatni wpływ wywierają melioracje wodne półpodstawowe i szczegółowe, wchodzące
w skład systemu melioracyjnego.
Rozdział II
Wykonywanie melioracji
Art. 4.
1.
Wykonywanie melioracji wodnych podstawowych należy do Państwa, a melioracji półpodstawowych
i szczegółowych do spółek wodnych i zainteresowanych właścicieli gruntów.
2.
Na wniosek spółki wodnej, spółdzielni produkcyjnej lub większości zainteresowanych
właścicieli gruntów nie zorganizowanych w spółkę wodną, jak również na wniosek nie
zorganizowanych w taką spółkę właścicieli co najmniej połowy ogólnego obszaru gruntów
przewidzianych do zmeliorowania - Państwo może wykonać melioracje półpodstawowe i
szczegółowe za zwrotem części kosztów.
3.
Zwrot części kosztów następuje przez obciążenie na rzecz Państwa opłatami melioracyjnymi:
1)
spółki wodnej - jeżeli melioracje wykonywane są na terenach objętych działalnością
tej spółki,
2)
wszystkich zainteresowanych właścicieli gruntów - w pozostałych przypadkach.
4.
Jeżeli wykonanie melioracji półpodstawowych i szczegółowych związane jest ze scaleniem
gruntów, Państwo może wykonać te melioracje także bez zgody większości zainteresowanych
właścicieli gruntów, z tym że przepisy ust. 3 mają odpowiednie zastosowanie.
5.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia:
1)
część kosztów podlegających zwrotowi, zasady i tryb wymiaru i poboru opłat melioracyjnych
oraz terminy ich spłaty przy uwzględnieniu przepisów art. 6,
2)
zasady wymierzania datków, jakie powinni uiścić spółce wodnej jej członkowie z tytułu
obciążenia tej spółki opłatami melioracyjnymi na rzecz Państwa.
6.
Wysokość kosztu mieszanki nasion traw i roślin motylkowych w ilości niezbędnej do
zagospodarowania odpowiednią metodą 1 ha meliorowanych łąk, pastwisk i nieużytków,
przeznaczonych na łąki i pastwiska, przyjmuje się w wysokości ryczałtu określonego
przez Ministra Rolnictwa na podstawie przeciętnych cen tych nasion w skali krajowej.
Art. 5.
1.
Wykonanie przez Państwo melioracji półpodstawowych i szczegółowych następuje na podstawie
decyzji organu administracji rolnej prezydium wojewódzkiej rady narodowej.
2.
Decyzję, o której mowa w ust. 1, organ administracji rolnej prezydium wojewódzkiej
rady narodowej wydaje w porozumieniu z organem gospodarki wodnej prezydium rady tego samego stopnia, w oparciu
o dokumentację techniczną, sporządzoną według obowiązujących przepisów z uwzględnieniem
wymogów racjonalnej gospodarki wodnej. Decyzja ta zastępuje pozwolenie wodno-prawne
przewidziane w ustawie wodnej z dnia 19 września 1922 r. .
3.
Wojewódzka rada narodowa uprawnienia wynikające z przepisu ust. 1 może przekazać powiatowej
radzie narodowej. W tym przypadku przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio. Nie mogą
być jednak przekazane uprawnienia z ust. 1, jeżeli decyzją, o której mowa w tym ustępie,
miałyby być rozstrzygnięte sprawy należące w myśl przepisów ustawy wodnej do zakresu działania organu gospodarki wodnej prezydium wojewódzkiej rady narodowej.
4.
Decyzję w sprawie wykonania przez Państwo melioracji półpodstawowych i szczegółowych
ogłasza się przez wywieszenie w lokalu prezydium gromadzkiej rady narodowej na okres
14 dni.
5.
Od decyzji określonej w ust. 4 przysługuje odwołanie stosownie do przepisów o postępowaniu
administracyjnym. Przepis ust. 4 stosuje się również do decyzji wydanych w II instancji.
6.
Wykonalna decyzja uprawnia wykonawcę do wejścia na grunt w celu przeprowadzenia melioracji.
Art. 6.
1.
Opłaty melioracyjne ustala się proporcjonalnie do powierzchni tych gruntów, należących
do zainteresowanych właścicieli, na które dodatni wpływ wywierają melioracje wodne
półpodstawowe i szczegółowe, wykonane przez Państwo.
2.
Na poczet opłat melioracyjnych zalicza się wartość materiału i robocizny, świadczonej
przez spółkę wodną czy zainteresowanych właścicieli gruntów przy wykonywaniu robót,
jak również wartość szkód poniesionych przez zainteresowanych właścicieli gruntów
w związku z wykonywaniem robót melioracyjnych.
3.
Opłaty melioracyjne mają charakter opłat publicznych. Opłaty nie uiszczone w terminie
podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych. Do
opłat tych mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zobowiązaniach podatkowych.
Art. 7.
1.
Za szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem przez Państwo melioracji półpodstawowych
i szczegółowych przyznaje się odszkodowanie, jeżeli wartość ich przekracza sumę 100
zł.
2.
Za szkody te uważa się:
1)
straty w plonach poniesione na skutek zniszczenia zasiewów i upraw dokonanych poza
pasem szerokości 1 m od obu brzegów rowu, kanału lub innego urządzenia,
2)
straty w uprawach leśnych, jak również straty w zadrzewieniach i leśnych drzewostanach,
jeżeli pozyskane drewno zostało użyte na cele robót melioracyjnych,
3)
straty w drzewostanie sadów,
4)
straty w plonach łąk i pastwisk na skutek wycięcia darniny poza pasem obejmującym
rów czy kanał oraz teren o szerokości 1,0 m na każdym brzegu, o ile darniny tej nie
zużytkowano do urządzeń w obrębie gruntów poszkodowanego,
5)
straty w urządzeniach gospodarczych.
3.
Straty poniesione w związku z wykonywaniem melioracji szczegółowych kwalifikuje się
do szkód według ust. 2 pkt 1-3 i pkt 5 jedynie w tych przypadkach, gdy urządzenia
szczegółowe nie wywierają dodatniego wpływu na grunty danego właściciela.
4.
Za szkodę nie uważa się zajęcia gruntu pod urządzenia melioracji wodnych półpodstawowych
i szczegółowych, jeżeli właściciel gruntu odnosi korzyści z tych urządzeń.
5.
Odszkodowanie przyznaje się również za straty poniesione przez osoby, których prawa
uprzednio nabyte na podstawie ustawy wodnej zostały ograniczone lub w inny sposób dotknięte działaniem urządzeń melioracji wodnych
półpodstawowych i szczegółowych wykonanych przez Państwo w trybie określonym w art.
5.
6.
Wniosek o przyznanie odszkodowania powinien być złożony przez zainteresowane osoby,
pod rygorem utraty prawa do odszkodowania, najpóźniej w ciągu 2 miesięcy od dnia powstania
szkody.
7.
Rada Ministrów ustali w drodze rozporządzenia zasady i tryb przyznawania tych odszkodowań
oraz termin ich wypłaty.
Art. 8.
1.
W przypadku gdy wskutek zajęcia części nieruchomości pod urządzenia melioracji wodnych
półpodstawowych lub szczegółowych nieruchomość ta nie może być racjonalnie użytkowana
na cele dotychczasowe, podlega ona na wniosek właściciela wykupowi na rzecz Państwa
na zasadach i w trybie przewidzianych w ustawie o wywłaszczeniu nieruchomości na cele
państwowe.
2.
Wniosek o wykup powinien być zgłoszony przez właściciela pod rygorem i w terminie
określonym w art. 7 ust. 6.
3.
W razie wykupu nieruchomości w myśl ust. 1 wartość gruntu zajętego pod urządzenia
melioracji wodnych zalicza się do kosztów wykonania tych melioracji.
4.
Przepisy ust. 1-3 nie dotyczą przypadków, gdy urządzenia melioracji wodnych wykonywane
są w związku ze scaleniem gruntów.
Art. 9.
1.
Jeżeli spółka wodna, spółdzielnia produkcyjna, kółko rolnicze lub właściciele gruntów
nie zorganizowani w spółkę wodną zamierzają wykonać urządzenia melioracji wodnej półpodstawowej
lub szczegółowej we własnym zakresie, Państwo na ich wniosek może udzielić pomocy.
2.
Pomoc Państwa w przypadku określonym w ust. 1 w szczególności polega na:
1)
dostarczaniu przez organ administracji rolnej prezydium powiatowej rady narodowej
odpowiedniej dokumentacji technicznej,
2)
udzielaniu kredytów zwrotnych na zasadach, które określi Minister Finansów w porozumieniu
z Ministrem Rolnictwa.
3.
Jeżeli urządzenia melioracji wodnej półpodstawowej i szczegółowej wykonuje spółka
wodna, spółdzielnia produkcyjna lub kółko rolnicze, pomoc Państwa może polegać również
na dotacji udzielonej ze środków finansowych przeznaczonych w budżetach terenowych
na popieranie czynów społecznych.
Art. 10.
Zmiany klas gruntów, spowodowane polepszeniem się gruntów na skutek melioracji, nie
będą uwzględniane przy wymiarze podatku gruntowego i obowiązkowych dostaw przez okres
7 lat, jeżeli chodzi o grunty orne, a przez okres 4 lat, jeżeli chodzi o łąki i pastwiska
- licząc od roku kalendarzowego, w którym urządzenie melioracyjne zostało oddane do
użytku.
Rozdział III
Konserwacja i eksploatacja urządzeń
Art. 11.
1.
Konserwacja i eksploatacja urządzeń melioracji wodnych podstawowych, z wyjątkiem wałów
objętych działalnością spółek wodnych i stacji pomp, należy do Państwa.
2.
Konserwacja i eksploatacja stacji pomp oraz urządzeń melioracji wodnych półpodstawowych
należy do zainteresowanych właścicieli gruntów. Konserwacja i eksploatacja wałów objętych
działalnością spółki wodnej, jak również konserwacja i eksploatacja tych stacji pomp
lub urządzeń melioracji wodnych półpodstawowych, które położone są na terenie działalności
spółki wodnej - należą do tej spółki.
3.
Prezydia gromadzkich rad narodowych określą dla każdego z zainteresowanych właścicieli
gruntów proporcjonalnie do powierzchni tych gruntów, na które dodatni wpływ wywierają
melioracje wodne, rozmiar obowiązków w zakresie konserwacji i eksploatacji urządzeń
wymienionych w ust. 2, a położonych na terenach nie objętych działalnością spółek
wodnych.
4.
W szczególnych przypadkach, zwłaszcza w odniesieniu do konserwacji i eksploatacji
stacji pomp, organ administracji rolnej prezydium powiatowej rady narodowej lub prezydium
gromadzkiej rady narodowej może wykonać część robót wymienionych w ust. 2 z własnych
środków finansowych lub udzielić pomocy w innej formie.
Art. 12.
1.
Do konserwacji urządzeń melioracji wodnych szczegółowych obowiązani są właściciele
tych gruntów, na których znajdują się urządzenia. Jeżeli urządzenia znajdują się na
granicy gruntów, obowiązek ich konserwowania obciąża odpowiednio właścicieli gruntów
graniczących ze sobą. W szczególnych przypadkach prezydia gromadzkich rad narodowych
mogą rozciągnąć obowiązek konserwacji tych urządzeń na innych zainteresowanych właścicieli
gruntów (art. 3 ust. 3).
2.
Jeżeli urządzenia położone są na terenie działalności spółki wodnej, obowiązek konserwacji
tych urządzeń należy do spółki wodnej.
3.
Obowiązek ustalony w ust. 1 nie dotyczy tych właścicieli gruntów, którym urządzenia
nie przynoszą korzyści Konserwacja takich urządzeń należy do zainteresowanych właścicieli
gruntów (art. 11 ust. 3).
Art. 13.
Do konserwacji i eksploatacji urządzeń wodnych półpodstawowych i szczegółowych, znajdujących
się na gruntach wykupionych na rzecz Państwa w myśl art. 8, obowiązani są zainteresowani
właściciele gruntów graniczących z gruntami wykupionymi, przy czym przepis art. 12
ust. 1 stosuje się odpowiednio.
Art. 14.
Jeżeli urządzenia melioracji wodnych półpodstawowych i szczegółowych odprowadzają
lub doprowadzają wodę z terenów rolniczych, a położone są poza tymi terenami (np.
na terenie lasów), obowiązek konserwacji tych urządzeń ciąży na właścicielach tych
gruntów, na których urządzenia się znajdują. W tym przypadku przepis art. 12 ust.
3 stosuje się odpowiednio.
Art. 15.
1.
Prezydia gromadzkich rad narodowych ustalają terminy wykonania obowiązku konserwacji
urządzeń melioracji wodnych półpodstawowych i szczegółowych. Terminy te nie mogą przypadać
w okresie wzmożonych prac rolnych.
2.
Jeżeli właściciele gruntów nie wypełniają obowiązków, o których mowa w art. 11-14,
w terminach, rozmiarze i w sposób ustalony przez biura gromadzkich rad narodowych
- obowiązki te wykonują zastępczo biura tych rad stosownie do przepisów o postępowaniu
przymusowym w administracji.
Art. 16.
Organy administracji rolnej prezydiów powiatowych rad narodowych sprawują bezpośredni
nadzór nad stanem urządzeń melioracji wodnych i sposobem ich eksploatacji, zapewniają
nadzór techniczny oraz w miarę możności odpłatne zaopatrywanie zainteresowanych właścicieli
gruntów w materiały niezbędne do wykonania i konserwacji urządzeń melioracji wodnych
półpodstawowych i szczegółowych.
Rozdział IV
Przepisy karne
Art. 17.
1.
Kto niszczy lub uszkadza urządzenia melioracji wodnych, podlega karze grzywny do 3.000
złotych, jeżeli inne przepisy karne nie przewidują kary wyższej.
2.
Kto mimo upomnienia biura gromadzkiej rady narodowej nie wykonuje obowiązku konserwacji
urządzeń melioracji wodnych (art. 11 ust. 2, art. 12, art. 13 i art. 14), podlega
karze grzywny do 1.000 złotych. Jeżeli do konserwacji urządzeń melioracji wodnych
jest obowiązana osoba prawna lub instytucja państwowa, karę nakłada się na osobę,
której powierzono konserwację tych urządzeń.
3.
Niezależnie od kary określonej w ust. 1 sprawca może być zobowiązany do uiszczenia
na rzecz obowiązanego do utrzymywania urządzeń melioracji wodnych odszkodowania w
wysokości wartości wyrządzonej szkody.
4.
Orzekanie w sprawach wymienionych w ust. 1, 2 i 3 następuje w trybie przepisów o orzecznictwie
karno-administracyjnym.
Rozdział V
Przepisy końcowe
Art. 18.
Budowa urządzeń wodnych melioracji półpodstawowych i szczegółowych rozpoczęta przez
Państwo przed wejściem w życie ustawy podlega wykończeniu według zasad dotychczasowych.
Art. 19.
Tracą moc:
1)
ustawa z dnia 13 lipca 1939 r. o popieraniu melioracji wodnych dla potrzeb rolnictwa ,
2)
przepisy ustawy wodnej z dnia 19 września 1922 r. sprzeczne z niniejszą ustawą.
Art. 20.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.