Ustawaz dnia 15 listopada 1956 r.o odpowiedzialności Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszów państwowych
Treść ustawy
Art. 1.15 orzeczeń
Państwo odpowiada za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu
powierzonej mu czynności.
Art. 2.2 orzeczenia
1.
Funkcjonariuszami państwowymi w rozumieniu niniejszej ustawy są pracownicy organów
władzy, administracji lub gospodarki państwowej, nie wyłączając przedsiębiorstw państwowych.
2.
Za funkcjonariuszy państwowych uważa się również osoby działające na zlecenie tych
organów, osoby powołane z wyboru, sędziów i prokuratorów oraz żołnierzy sił zbrojnych.
Art. 3.10 orzeczeń
Do odpowiedzialności Państwa stosuje się przepisy prawa cywilnego.
Art. 4.6 orzeczeń
1.
Jeżeli szkoda została wyrządzona na skutek wydania orzeczenia lub zarządzenia, Państwo
odpowiada tylko wówczas, gdy przy wydaniu orzeczenia lub zarządzenia nastąpiło naruszenie
prawa ścigane w trybie postępowania karnego lub dyscyplinarnego, a wina sprawcy szkody
została stwierdzona w wyroku karnym lub orzeczeniu dyscyplinarnym albo uznana przez
organ przełożony nad sprawcą szkody.
2.
Brak stwierdzenia winy w wyroku karnym lub orzeczeniu dyscyplinarnym nie wyklucza
odpowiedzialności Państwa, jeżeli wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo
dyscyplinarnego stoi na przeszkodzie okoliczność wyłączająca ściganie.
Art. 5.2 orzeczenia
Poszkodowanemu może być przyznane całkowite lub częściowe wynagrodzenie nawet w razie
braku podstaw odpowiedzialności Państwa według przepisów prawa cywilnego, jeżeli wskutek czynności pracownika państwowego doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju
zdrowia albo utracił żywiciela, a za naprawieniem szkody przemawiają względy słuszności,
zwłaszcza niezdolność poszkodowanego do pracy lub jego ciężkie położenie materialne.
Art. 6.70 orzeczeń
1.
Jeżeli według dotychczasowych przepisów Państwo nie ponosiło odpowiedzialności za
szkodę wyrządzoną przed dniem wejścia w życie ustawy, poszkodowany może dochodzić
od Państwa wynagrodzenia nie później niż w ciągu roku od tego dnia.
2.
Wynagrodzenia szkody określonej w ust. 1 nie można dochodzić od Państwa, jeżeli roszczenie
byłoby już w dniu wejścia ustawy w życie przedawnione przy uwzględnieniu trzyletniego
okresu przedawnienia, a dla roszczeń o wynagrodzenie za uszkodzenie ciała, rozstrój
zdrowia lub utratę żywiciela - przy uwzględnieniu okresu dziesięcioletniego, w przypadku
gdy szkoda wynikła ze zbrodni lub występku.
Art. 7.1 orzeczenie
Przepisów artykułów poprzedzających nie stosuje się do odpowiedzialności Państwa unormowanej
w przepisach szczególnych.
Art. 8.2 orzeczenia
Jeżeli szkoda została wyrządzona przez pracownika przedsiębiorstwa państwowego lub
innej organizacji państwowej mającej odrębną osobowość prawną, odpowiedzialność unormowaną
w artykułach poprzedzających ponosi ta organizacja.
Art. 9.
W kodeksie postępowania karnego wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 510 § 1 po wyrazach „wznowienia postępowania” dodaje się wyrazy „lub rewizji nadzwyczajnej”,
2)
art. 510 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
To samo stosuje się do osób, względem których postępowanie karne umorzono po jego
wznowieniu lub po uchyleniu wyroku skazującego na skutek rewizji nadzwyczajnej, jeżeli
umorzenie nastąpiło z powodu nieuwzględnienia w pierwotnym postępowaniu okoliczności
wyłączającej ściganie.
”
,
3)
w art. 510 dodaje się nowy § 3 w brzmieniu:
„
§ 3.
Wynagrodzenia określonego w § 1 może również żądać osoba, która oczywiście bezzasadnie
została pozbawiona wolności przez tymczasowe aresztowanie.
”
,
4)
art. 511 uchyla się,
5)
w art. 513 § 1 i § 2 wyrazy „trzech miesięcy” zastępuje się wyrazem „roku”, a w § 1 kropkę po wyrazie „odszkodowanie” zastępuje się przecinkiem i dodaje się po nim wyrazy „a w przypadku określonym w art. 510 § 3 - w ciągu roku od dnia zwolnienia z tymczasowego
aresztu.”,
6)
w art. 514 po wyrazie „instancji” kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się po nim wyrazy „a w przypadku określonym w art. 510 § 3 w sądzie wojewódzkim właściwym ze względu
na miejsce, w którym nastąpiło zwolnienie z tymczasowego aresztu.”,
7)
art. 515 otrzymuje brzmienie:
„
Sąd wojewódzki orzeka po przeprowadzeniu rozprawy.
”
Art. 10.
W kodeksie wojskowego postępowania karnego w tytule rozdziału IV działu XI dodaje się wyrazy „oraz odszkodowanie za niesłuszne skazanie lub oskarżenie” i wprowadza się nowy art. 3031 w brzmieniu:
„
Art. 3031.
§ 1.
Do odszkodowania za niesłuszne skazanie lub oskarżenie w sądzie wojskowym stosuje
się odpowiednio przepisy art. 510 do 518 kodeksu postępowania karnego.
§ 2.
Żądanie odszkodowania należy zgłosić w sądzie okręgu wojskowego (równorzędnym) lub
w Najwyższym Sądzie Wojskowym, jeżeli rozpoznawał on sprawę w I instancji.
”
Art. 11.
W sprawach, które zostały przekazane na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 kwietnia 1955 r. do właściwości sądów powszechnych, żądanie odszkodowania należy zgłosić do sądu wojewódzkiego,
w którego okręgu znajdowała się siedziba sądu wojskowego, który rozpoznawał sprawę
w pierwszej instancji.
Art. 12.
Jednoroczny termin przewidziany w przepisach postępowania karnego dla dochodzenia
roszczeń o odszkodowanie za niesłuszne skazanie lub oskarżenie biegnie od dnia wejścia
niniejszej ustawy w życie, jeżeli uprawomocnienie się orzeczenia dającego podstawę
do odszkodowania lub zwolnienie z tymczasowego aresztu nastąpiło przed tym terminem,
jednak nie dawniej niż trzy lata wstecz, a gdy szkoda polega na uszkodzeniu ciała,
rozstroju zdrowia lub utracie żywiciela i wynikła ze zbrodni lub występku - nie dawniej
niż 10 lat wstecz.
Art. 13.2 orzeczenia
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.