Ustawaz dnia 25 czerwca 1948 r.o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli
Spis treści
Treść ustawy
Rozdział I
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Przez użyte w niniejszej ustawie wyrażenie „obszar rozwojowy” rozumie się obszar niezbędny
do prawidłowej rozbudowy osiedla oraz jego planowego rozwoju.
2.
Ilekroć w niniejszej ustawie użyte jest wyrażenie „dekret” rozumie się przez nie dekret z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju .
3.
Przepisy niniejszej ustawy, dotyczące planów zagospodarowania przestrzennego, mają
zastosowanie i do planów zagospodarowania terenowego.
Art. 2.1 orzeczenie
1.
Przepisy niniejszej ustawy stosuje się przy podziale nieruchomości położonych:
a)
w granicach administracyjnych miast, a jeżeli został ustalony obszar rozwojowy miasta
- w granicach tego obszaru,
b)
w granicach okręgów ochrony sanitarnej uzdrowisk, uznanych za posiadające charakter
użyteczności publicznej,
c)
na innych obszarach, przeznaczonych na cele, określone w art. 5 ust. 2 pkt 2) lit.
a) i b) dekretu.
2.
Obszary rozwojowe miast oraz obszary, wymienione w ust. 1 lit. c), określają regionalne
lub miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, a w ich braku - zarządzenia wojewodów,
oparte na opinii właściwych rad narodowych (art. 29 ust. 2 dekretu) i ogłoszone w
wojewódzkich dziennikach urzędowych.
3.
Obszar rozwojowy miasta stołecznego Warszawy i miasta Łodzi określają zarządzenia
Ministra Odbudowy, wydane w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej i ogłaszane
w Monitorze Polskim.
Art. 3.
1.
Przepisy niniejszej ustawy stosuje się do nieruchomości, położonych na obszarach,
wymienionych w art. 2 ust. 1 lit. c) tylko w tym przypadku, jeżeli zezwolenie na podział
nieruchomości nie jest wymagane z mocy przepisów o obrocie ziemią. Właściwa władza,
orzekając o podziale nieruchomości, podlegających przepisom o obrocie ziemią, zasięgnie
uprzednio opinii władz właściwych do orzekania o podziale w myśl przepisów niniejszej
ustawy.
2.
Działanie przepisów niniejszej ustawy zawiesza się co do nieruchomości, wymienionych
w art. 2, objętych na mocy prawomocnych orzeczeń przebudową ustroju rolnego do czasu
zakończenia postępowania, związanego z tą przebudową.
Art. 4.
Przepisów niniejszej ustawy nie stosuje się do nieruchomości, przeznaczonych na cele
obrony Państwa zarządzeniami Ministra Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem
Odbudowy.
Rozdział II
Podział nieruchomości
Art. 5.9 orzeczeń
1.
Na podział nieruchomości, położonych w granicach przewidzianych w art. 2, na dwie
lub więcej części (działki) należy uzyskać pozwolenie władzy.
2.
Nieważne są umowy, zawarte po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy bez uprzedniego
pozwolenia na podział:
a)
o przeniesienie prawa własności wydzielonej części nieruchomości,
b)
o zniesienie współwłasności przez podział nieruchomości,
c)
o ustanowienie lub przeniesienie prawa użytkowania części nieruchomości, jeżeli na
nich istnieją lub mają być wzniesione budynki o charakterze stałym.
3.
Budowa na części nieruchomości, która jest użytkowana nie przez właściciela, przed
udzieleniem pozwolenia na podział nieruchomości jest zabroniona.
4.
Władza udzieli pozwolenia na podział nieruchomości, której własność została przeniesiona
z zastrzeżeniem powrotu na rzecz zbywcy po upływie oznaczonego terminu (własność czasowa),
jeżeli umowa, określająca sposób korzystania z nieruchomości, przewiduje możliwość
podziału.
Art. 6.
W przypadkach, gdy na nieruchomości, podlegającej podziałowi, dla której nie ma prawomocnego
miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, konieczne jest przeprowadzenie
nowych lub zmiana istniejących ulic, placów, dróg lub innych urządzeń użyteczności
publicznej, wówczas przed wydaniem pozwolenia na podział wymagane jest uprzednie sporządzenie
tego planu.
Art. 7.
1.
Pozwolenie na podział nieruchomości, położonych przy ważniejszych drogach komunikacji,
obiektach użyteczności publicznej lub zabytkach, oraz nieruchomości o obszarze ponad
1 ha władza może uzależnić od uprzedniego sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego.
2.
Nieruchomości, wymienione w ust. 1, z wyjątkiem nieruchomości o obszarze ponad 1 ha,
określone będą w zarządzeniach wojewodów, ogłaszanych w urzędowych dziennikach wojewódzkich.
3.
Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi przeszkody do udzielenia
pozwolenia na podział nieruchomości ziemskich spośród wymienionych w ust. 1, jeżeli
podział ten dokonany będzie zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami.
4.
W braku prawomocnych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego przeznaczenie
tworzonych na skutek podziału działek powinno być zgodne z zasadami projektów tych
planów. W przypadku, gdy nie przystąpiono jeszcze do sporządzania planów zagospodarowania
przestrzennego na projektowane przeznaczenie działek potrzebna jest zgoda właściwej
regionalnej dyrekcji planowania przestrzennego.
Art. 8.2 orzeczenia
1.
W sprawach podziału nieruchomości orzekają powiatowe władze administracji ogólnej,
jako władze miernicze, po wysłuchaniu opinii miejscowych urzędów planowania przestrzennego.
2.
Rozporządzenie Ministra Odbudowy, wydane w porozumieniu z Ministrami: Administracji
Publicznej i Ziem Odzyskanych oraz Rolnictwa i Reform Rolnych, określi warunki, pod
którymi udzielone zostanie pozwolenie na podział nieruchomości, warunki, którym podział
powinien odpowiadać oraz sposób sporządzania i zatwierdzania projektów podziału.
Art. 9.
1.
Jeżeli projekt podziału dotyczy nieruchomości, dla której zachodzi potrzeba uprzedniego
sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, władza orzekająca
zawiesi rozpatrzenie projektu podziału do czasu sporządzenia tego planu.
2.
Od decyzji, zawieszającej rozpatrzenie projektu, służy odwołanie.
Art. 10.
1.
W przypadkach, określonych w art. 6 i 7 ust. 1, brak prawomocnego planu zagospodarowania
przestrzennego po upływie trzech lat od dnia zgłoszenia projektu podziału przez zainteresowanego
nie może stanowić podstawy do wydania decyzji odmownej, jeżeli:
a)
w czasie złożenia projektu podziału miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
był w trakcie sporządzania,
b)
przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na
wniosek właściciela, złożony na skutek orzeczenia władzy o potrzebie sporządzenia
takiego planu.
2.
Właściciel nieruchomości, składając wniosek o sporządzenie na swój koszt miejscowego
planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązany jest jednocześnie wpłacić gminie
zaliczkę na koszty sporządzenia tego planu w wysokości 50% przypuszczalnych kosztów,
ustalonych w myśl art. 11 niniejszej ustawy. Zapłata reszty rzeczywistych kosztów
sporządzenia winna nastąpić na żądanie gminy po sporządzeniu planu.
Rozdział III
Zwrot kosztów sporządzenia planów zagospodarowania przestrzennego i części kosztów urządzenia ulic, dróg i placów
Art. 11.
1.
Jeżeli sporządzenie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla osiedli
lub części osiedla następuje na wniosek właścicieli nieruchomości, składających podanie
o pozwolenie na podział nieruchomości, to rzeczywiste koszty sporządzenia tych planów
ponoszą właściciele w granicach, określonych art. 14.
2.
Na rzeczywiste koszty sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego
składają się koszty sporządzenia planu pomiarowego, technicznego opracowania planu
zagospodarowania przestrzennego oraz koszty ogłoszeń, dokonywanych w toku postępowania
przewidzianego w dekrecie.
Art. 12.
1.
Powiatowa władza administracji ogólnej (art. 8) może nałożyć na właściciela nieruchomości,
podlegającej podziałowi, obowiązek zapłaty na rzecz gminy na cele, związane z urządzeniem
przez gminę ulic, placów i dróg dla tej nieruchomości, całości lub części kosztów
urządzenia w wysokości, nie przekraczającej 20% wartości wszystkich działek, przewidzianych
w projekcie podziału, obliczonej w myśl art. 16.
2.
Gminie przysługuje prawo pobrania powyższych należności w gotówce lub gruntach według
szacunku, podanego przez właściciela nieruchomości.
Art. 13.11 orzeczeń
1.
Właściciel nieruchomości, podlegającej podziałowi, obowiązany jest odstąpić bezpłatnie
na własność gminy grunty - przeznaczone w planie zagospodarowania przestrzennego pod
ulice, place, drogi - na cele użyteczności publicznej, jak również na cele przyszłej
polityki terenowej osiedla w ilości, nie przekraczającej 20% wartości wszystkich działek,
obliczonej w myśl art. 16.
2.
Bezpłatne odstąpienie gruntów na własność gminy wolne jest od podatku od nabycia praw
majątkowych, a koszty sporządzenia umów o przeniesieniu własności obciążają gminę.
Art. 14.
1.
Wysokość nałożonych na właściciela nieruchomości kosztów i świadczeń w myśl przepisów
art. 11, 12 i 13 nie może łącznie przekroczyć 35% wartości wszystkich działek, przewidzianych
w projekcie podziału, przyjmując wartość działek, obliczoną w myśl art. 16.
2.
Sposób obliczania kosztów i świadczeń ustali rozporządzenie Ministra Odbudowy w porozumieniu
z Ministrami; Administracji Publicznej, Ziem Odzyskanych, Skarbu oraz Rolnictwa i
Reform Rolnych.
3.
Koszty i świadczenia pieniężne, przewidziane w art. 10-13, podlegają egzekucji w trybie
administracyjnym.
Art. 15.
1.
Niezależnie od kosztów i świadczeń na rzecz gminy, przewidzianych w art. 14, właściciel
nieruchomości, podlegającej podziałowi, obowiązany jest sprzedać na żądanie gminy
według jej wyboru na cele polityki terenowej taką ilość działek, których wartość,
stosując ceny, podane przez właściciela zgodnie z art. 16, nie przekroczy 20% wartości
wszystkich działek, pozostałych po odliczeniu kosztów i świadczeń, przypadających
na podstawie przepisów art. 14.
2.
Gmina traci prawo, przysługujące jej w myśl ust. 1, jeżeli nie zawiadomi właściciela
o zamiarze nabycia działek w ciągu dwóch miesięcy od daty wydania orzeczenia o podziale
nieruchomości oraz nie przystąpi w ciągu dalszych sześciu miesięcy od daty zawiadomienia
o zamiarze nabycia działek do spisania aktów kupna - sprzedaży.
3.
Roszczenie o nabycie działek może być ujawnione jako roszczenie osobiste w księdze
wieczystej, a w braku takiej księgi - w zbiorze dokumentów. Podstawę ujawnienia stanowi
odpis zawiadomienia właściciela o zamiarze nabycia działek z dowodem doręczenia zawiadomienia.
Art. 16.
1.
Wartość działek ustala się według podanego przez właściciela szacunku poszczególnych
działek.
2.
Wartość działek, przeznaczonych na cele użyteczności publicznej oraz polityki terenowej
gminy, podana przez właściciela, powinna odpowiadać przeciętnej wartości działek sąsiednich,
zaś wartość gruntów, przeznaczonych pod ulice, place i drogi, powinna odpowiadać przeciętnej
wartości działek, przyległych do tej ulicy, placu lub drogi.
3.
W przypadkach, gdy szacunek podany przez właściciela nie odpowiada wymaganiom przepisu
ust. 2, gmina może w ciągu miesiąca od podania szacunku przez właściciela zarządzić
oszacowanie przez biegłych. W przypadku, gdy orzeczenie biegłych ustali wartość działek
co najmniej o 30% niżej od szacunku, podanego przez właściciela, to koszty oszacowania
ponosi właściciel.
Rozdział IV
Przepisy końcowe
Art. 17.
W przypadku odłączenia poszczególnych działek od nieruchomości, podzielonej w trybie
przepisów niniejszej ustawy, orzeczenie o podziale nieruchomości zastępuje orzeczenie
o jej rozgraniczeniu.
Art. 18.
Wykonanie niniejszej ustawy porucza się Ministrowi Odbudowy w porozumieniu z Ministrami:
Obrony Narodowej, Administracji Publicznej, Ziem Odzyskanych, Rolnictwa i Reform Rolnych
i Skarbu.
Art. 19.1 orzeczenie
1.
Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
2.
Jednocześnie tracą moc obowiązującą przepisy art. 52-67 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie
budowlanym i zabudowaniu osiedli , zmienionego dekretem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 sierpnia 1939 r. .