Ustawaz dnia 25 kwietnia 1938 r.o opłatach rejestracyjnych od przedsiębiorstw i zajęć
Spis treści
Treść ustawy
Art. 1.
Opłaty rejestracyjne pobiera się na rzecz związków samorządu terytorialnego, izb przemysłowo-handlowych,
izb rzemieślniczych oraz szkół zawodowych.
Art. 2.
(1)
Opłaty uiszcza się przez nabywanie kart rejestracyjnych.
(2)
Kartę rejestracyjną należy nabyć:
1)
na każdy należący do przedsiębiorstwa zarobkowego oddzielny zakład handlowy, przemysłowy
i górniczy oraz na każdy oddzielny skład;
2)
na każde przedsiębiorstwo zarobkowe, wykonywane bez utrzymywania oddzielnych zakładów;
3)
na każde zajęcie, wymienione w załączniku do art. 7, jeżeli te zakłady, składy, przedsiębiorstwa
i zajęcia są wykonywane bądź utrzymywane na obszarze Państwa.
Art. 3.
(1)
Za oddzielny zakład handlowy uważa się stałe lub ruchome, zamknięte lub otwarte pomieszczenie
albo część takiego pomieszczenia, albo kilka bezpośrednio ze sobą połączonych lub
znajdujących się w obrębie jednego obejścia pomieszczeń, w których dokonywa się czynności
handlowych.
(2)
Za przedsiębiorstwo handlu obnośnego uważa się sprzedaż towarów ze skrzyni, kufra,
walizy, kosza i innych opakowań, przenoszonych z miejsca na miejsce przez sprzedawcę,
a za przedsiębiorstwo handlu rozwożnego - sprzedaż towarów z wozu, łodzi i innych
pomieszczeń, poruszanych siłą ludzką lub zwierzęcą.
(3)
Za przedsiębiorstwo handlu jarmarcznego uważa się sprzedaż towarów na jarmarkach i
targach, trwających ponad 3 dni, przez osoby, które nie posiadają stałego zakładu;
Stoiska, kiosku lub innego pomieszczenia na targach, jarmarkach i wystawach gospodarczych
- nie uważa się za oddzielny zakład.
(4)
Za oddzielny zakład handlowy w przedsiębiorstwie kolei żelaznych uważa się cały zespół
urządzeń na liniach kolejowych, objętych jedną koncesją.
(5)
Za oddzielny zakład przemysłowy (wytwórnię, pracownię, warsztat, zakład rzemieślniczy)
uważa się jedno lub kilka zamkniętych lub otwartych pomieszczeń, położonych w obrębie
jednego obejścia, bądź stanowiących jeden jednolity zespół gospodarczy i służących
do jednego rodzaju produkcji lub nawet do kilku rodzajów, jeśli stanowią one kolejne
stopnie obróbki 'bądź przeróbki tych samych materiałów i wytworów lub znajdują się
w związku. uzasadnionym potrzebami głównej produkcji.
(6)
Za oddzielny zakład górniczy uważa się zespół szybów, sztolni, wieź wiertniczych i
tym podobnych urządzeń, należących do jednego przedsiębiorstwa, a znajdujących się
w obrębie jednego terenu kopalnianego i służących do wydobywania tego samego produktu;
wydobywania ubocznych produktów kopalnianych przy prowadzeniu głównej eksploatacji
górniczej nie uważa się za oddzielny za/kład.
(7)
Za oddzielne przedsiębiorstwo uważa się każdy wyrąb lasu wraz z pierwiastkową obróbką
drewna, dokonywany w obrębie jednej lub kilku graniczących ze sobą parcel leśnych.
(8)
Za oddzielny skład uważa się jedno lub kilka bezpośrednio połączonych ze sobą zamkniętych
lub otwartych pomieszczeń poza obrębem zakładu, służących wyłącznie do przechowywania,
przesuszania, oczyszczania, sortowania, brakowania, przeładowywania lub pakowania
towarów, przeznaczonych do sprzedaży, jak również do przechowywania maszyn, narzędzi,
surowców i materiałów niezbędnych do produkcji, tudzież zapasów żywności lub odzieży
itp. produktów do zaopatrywania własnych robotników, o ile to zaopatrywanie nie jest
obliczone na zysk przedsiębiorcy i tym samym nie posiada charakteru zakładu handlowego.
Art. 4.
Nie podlegają opłatom:
1)
sprzedaż wytworów własnego lub dzierżawionego gospodarstwa rolnego, nie przerobionych
drogą produkcji przemysłowej, dokonywana bez utrzymywania w tym celu stałych zakładów
lub składów poza obrębem własnych lub dzierżawionych gruntów; gospodarstwem rolnym
w rozumieniu ustawy niniejszej jest również gospodarstwo leśne, ogrodowe, hodowlane,
łowieckie, pszczelarskie, rybne lub rybołówstwo na Wodach otwartych i zamkniętych
w rozumieniu ustaw o rybołówstwie. Podlega jednak opłatom:
a)
sprzedaż wytworów gospodarstwa ogrodowego bądź hodowlanego, prowadzonego na obszarze
gminy miejskiej, jako wyłączny lub przeważający rodzaj gospodarstwa rolnego;
b)
dokonywanie wyrębów leśnych przez kupców;
2)
eksploatacja torfu, piasku, gliny, wapna, kamieni, kredy, fosforytów itp., prowadzona
w obrębie własnych lub dzierżawionych gruntów wyłącznie na potrzeby własnego gospodarstwa
lub przedsiębiorstwa oraz połączone z eksploatacją cegielnie, piece wapienne itp.
zakłady, znajdujące się w obrębie wyżej oznaczonych gruntów, zaspokajające również
tylko potrzeby własnego gospodarstwa lub przedsiębiorstwa;
3)
młyny i tartaki, znajdujące się w obrębie własnych lub dzierżawionych gruntów, a zaspokajające
wyłącznie potrzeby gospodarcze właścicieli lub dzierżawców tych gruntów;
4)
zakłady przemysłowe (art. 3 ust. (5)), prowadzone przez kupca rejestrowego wyłącznie
w celu zaspokajania własnych potrzeb innego (głównego) zakładu przemysłowego tegoż
kupca, na który nabyto kartę rejestracyjną, o ile zakłady te znajdują się w obrębie
jednej gminy.
Art. 5.
Zwalnia się od opłat:
1)
koleje żelazne, stanowiące własność lub będące w zarządzie przedsiębiorstwa „Polskie
Koleje Państwowe”;
2)
przedsiębiorstwo państwowe „Polska Poczta, Telegraf i Telefon”;
3)
wodociągi i kanalizacje, laboratoria do badania produktów, zakłady dezynfekcyjne,
oczyszczania miast, łaźnie, kąpieliska, rzeźnie, targowiska, elektrownie, gazownie,
telefony, lombardy, koleje żelazne, tramwaje i autobusy w granicach gmin miejskich
- prowadzone we własnym zarządzie i na własny rachunek przez Państwo, związki samorządu
terytorialnego lub szkoły akademickie;
4)
gminne kasy pożyczkowo-oszczędnościowe, pracownicze kasy ubezpieczeń oraz spółdzielnie
oszczędnościowo-pożyczkowe, będące instytucjami drobnego kredytu, które określi Minister
Spraw Wewnętrznych w drodze rozporządzenia;
5)
kasy pomocy członkom zrzeszeń pracowniczych, rzemieślniczych oraz wolnych zawodów
(emerytalne, pożyczkowo - oszczędnościowe, pogrzebowe itp.) oraz spółdzielnie, zrzeszające
wyłącznie pracowników najemnych, mające na celu zatrudnianie zarobkowe przez siebie
swoich członków i wykluczające inny dochód członków ze spółdzielni poza wynagrodzeniem
za własną pracę zarobkową;
6)
zakłady wychowawcze i poprawcze, przytułki i schroniska noclegowe i inne urządzenia
o celach opieki społecznej, ośrodki zdrowia, przychodnie, biblioteki, czytelnie, świetlice,
muzea, galerie i wystawy - prowadzone lub utrzymywane przez Państwo, związki samorządu
terytorialnego, szkoły akademickie, zakony i zgromadzenia zakonne prawnie uznanych
wyznań religijnych oraz instytucje społeczne, oświatowe i dobroczynne, działające
na podstawie prawa o stowarzyszeniach lub prawa przemysłowego, a także instytucje
kulturalne, oświatowe i naukowe, znajdujące się w rękach prywatnych, jeżeli nie są
obliczone na zysk;
7)
pomieszczenia i urządzenia sportowe, utrzymywane przez stowarzyszenia sportowe i przeznaczone
wyłącznie dla członków tych stowarzyszeń;
8)
zakłady naukowe;
9)
zakłady wytwórcze, przetwórcze i usługowe o charakterze rękodzielniczym, a w szczególności
przemysł ludowy i domowy, pracę chałupniczą i rzemiosło, wykonywane ubocznie przez
rolników lub pracowników rolnych bez sił pomocniczych - w zakresie, ustalonym przez
rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych, wydane w porozumieniu z właściwym ministrem;
10)
odnajmowanie pokojów umeblowanych i utrzymywanie stołowni, jeżeli ilość odnajmowanych
pokojów nie przewyższa trzech, a ilość stołowników - dziesięciu;
11)
przedsiębiorstwa żeglugi morskiej i powietrznej;
12)
spółdzielnie zdrowia, szpitale, odpowiadające warunkom, określonym w art. 3 lit. a) rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 roku i kliniki szkół akademickich.
Art. 6.
(1)
Jeżeli przedsiębiorstwo przemysłowe oprócz zakładu przemysłowego prowadzi także zakład
handlowy celem sprzedaży w nim wyrobów własnej produkcji, to tego rodzaju zakład handlowy
uważa się za oddzielny w rozumieniu art. 2 ust. (2) pkt 1).
(2)
Sprzedaż produktów własnego wyrobu dokonywana w tym samym budynku, w którym mieści
się zakład przemysłowy, lub w obrębie kompleksu budynków, zajętych przez taki zakład,
nie stanowi oddzielnego zakładu.
Art. 7.
(1)
Wykaz podlegających opłatom zajęć, podział miejscowości na klasy oraz ceny kart rejestracyjnych
zawiera załącznik do artykułu niniejszego.
(2)
Prawo określania poszczególnych rodzajów zakładów, jako handlowych lub przemysłowych,
służy Ministrowi Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Przemysłu i Handlu.
Art. 8.
Na przedsiębiorstwa lub zajęcia, wykonywane w kilku miejscowościach, zaliczonych do
różnych klas, nabywa się karty rejestracyjne w cenie, odpowiadającej miejscowości,
zaliczonej do klasy najwyższej.
Art. 9.
(1)
Karty rejestracyjne nabywa się na każdy rok kalendarzowy w miesiącu styczniu tegoż
roku.
(2)
Jeżeli wykonywanie przedsiębiorstwa lub zajęcia rozpoczęto albo też zakład lub skład
otworzono w ciągu roku kalendarzowego - kartę rejestracyjną należy nabyć przed rozpoczęciem
odpowiedniej działalności. Cena karty wynosi pełną, określoną w taryfie, kwotę, jeżeli
działalność rozpoczęto przed dniem 1 lipca oraz połowę tej kwoty, jeżeli działalność
rozpoczęto w dniu lub po dniu 1 lipca.
(3)
Na przedsiębiorstwa, wykonywane w miejscowościach klimatycznych i leczniczych sezonowo,
tj. nie dłużej niż przez 6 miesięcy w ciągu roku, można nabywać karty rejestracyjne
za cenę, wynoszącą połowę określonej w taryfie kwoty. W innych miejscowościach na
przedsiębiorstwa sezonowe można nabywać karty rejestracyjne za połowę ceny taryfowej
za zezwoleniem właściwego związku samorządu terytorialnego.
Art. 10.
(1)
Karta rejestracyjna jest ważna na okres, na który została nabyta. Zmiana osoby, utrzymującej
zakład lub skład oraz zmiana miejsca wykonywania przedsiębiorstwa lub zajęcia nie
powoduje obowiązku ponownego nabycia karty, pod warunkiem zawiadomienia w ciągu miesiąca
o zaszłej zmianie właściwego związku samorządu terytorialnego, który uczyni na karcie
odpowiednią wzmiankę.
(2)
Karty rejestracyjne powinny być umieszczone na widocznym miejscu w zakładach lub w
składach, których dotyczą i stale tam się znajdować.
(3)
W razie zaginięcia karty rejestracyjnej związek samorządu terytorialnego po zbadaniu
sprawy wyda płatnikowi na jego prośbę zaświadczenie, że właściwa karta została nabyta.
(4)
Należność za kartę rejestracyjną, nie nabytą we właściwym czasie lub we właściwej
cenie, uważa cię za zaległość, podlegającą przymusowemu ściągnięciu w trybie administracyjnym.
Art. 11.
Ministrowi Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Przemysłu i Handlu służy
prawo całkowitego lub częściowego zwalniania w drodze rozporządzeń od opłat poszczególnych
rodzajów zakładów, przedsiębiorstw, składów i zajęć, jak również przekazywania swych
uprawnień w tym zakresie związkom samorządu terytorialnego.
Art. 12.
(1)
Pobór opłat i wydawanie kart rejestracyjnych należy do zarządów gminnych lub miejskich.
Właściwym jest zarząd tej gminy wiejskiej lub miejskiej, na której obszarze położone
są zakłady lub składy oraz wykonywane przedsiębiorstwa bez utrzymywania zakładów lub
składów albo zajęcia. Jeżeli jeden zakład jest położony na obszarze dwóch lub więcej
gmin, właściwość jednej z nich określa się według położenia głównych urządzeń zakładu.
(2)
Za miejsce wykonywania zajęcia oraz przedsiębiorstwa, nie utrzymującego zakładów lub
składów, uważa się miejsce zamieszkania lub siedzibę prawną osoby, wykonywającej zajęcie
lub przedsiębiorstwo. Za miejsce wykonywania samoistnych robót i dostaw, prowadzonych
na obszarze kilku związków samorządu terytorialnego, uważa się miejsce, w którym zawarto
umowę.
(3)
Spory o właściwość miejscową rozstrzyga na wniosek jednej' z interesowanych gmin najbliższa
wspólna władza nadzorcza.
Art. 13.
(1)
Osoby, nabywające karty rejestracyjne, obowiązane są do składania związkom samorządu
terytorialnego dęklaracyj w dwóch egzemplarzach według wzoru ustalonego przez Ministra
Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Skarbu oraz Ministrem Przemysłu i Handlu.
(2)
Związki samorządu terytorialnego obowiązane są w ciągu 14 dni przesłać jeden egzemplarz
deklaracji miejscowemu urzędowi skarbowemu.
Art. 14.
(1)
Urzędnicy związku samorządu terytorialnego, zaopatrzeni w odpowiednie upoważnienia,
mają prawo dokonywania oględzin wszelkich budynków, lokali, gruntów, przedsiębiorstw
handlowych i przemysłowych, pomieszczeń handlowych, przemysłowych, rzemieślniczych
itp.
(2)
Oględziny przedsiębiorstw, znajdujących się w obrębie stacyj kolejowych, urzędów pocztowych,
portów państwowych lub zabudowań wojskowych, można przeprowadzić jedynie za zezwoleniem
właściwej władzy kolejowej, pocztowej, portowej lub wojskowej.
Art. 15.
Po upływie terminu, wyznaczonego do nabywania kart rejestracyjnych, związki samorządu
terytorialnego sprawdzają, czy wszystkie przedsiębiorstwa i zajęcia posiadają właściwe
karty rejestracyjne.
Art. 16.
(1)
Oględziny lokalne należy zasadniczo przeprowadzać w dni powszednie podczas godzin
pracy, przy czym o ile możności w sposób nie tamujący ruchu przedsiębiorstwa.
(2)
Oględziny najeży przeprowadzać w obecności osoby, obowiązanej do wykupienia karty
rejestracyjnej, osoby ją zastępującej lub przez nią zatrudnionej, a w razie nieobecności
tych osób - przybranego świadka.
Art. 17.
(1)
Do wymiaru i poboru opłat, środków prawnych i właściwości władz nadzorczych stosuje
się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 11 sierpnia 1923 r. o tymczasowym uregulowaniu finansów komunalnych .
(2)
Przepis ustępu poprzedzającego stosuje się w zakresie środków prawnych również w przypadku,
przewidzianym w art. 22 ust. (2).
Art. 18.
Wpływy z opłat rejestracyjnych dzieli się w sposób następujący:
1)
związki samorządu terytorialnego otrzymują 50% wpływów;
2)
izby przemysłowo-handlowe i izby rzemieślnicze - 20% wpływów;
3)
szkoły zawodowe, mające prawo publiczności - 30% wpływów. Spis tych szkół ustala corocznie
Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w porozumieniu z Ministrem Przemysłu
i Handlu do zasięgnięciu opinii właściwych terytorialnie izb przemysłowo-handlowych
i izb rzemieślniczych.
Art. 19.
(1)
Wpływy z opłat, przypadające na rzecz izb przemysłowo-handlowych, izb rzemieślniczych
i szkół zawodowych (art. 18 ust. (1) pkt 2) i 3)) będą przekazywane przez związki
samorządu terytorialnego w ciągu dni 15 po upływie miesiąca, w którym zostały pobrane(2)
W przypadku niewykonania przez związek samorządu terytorialnego obowiązku, określonego
w ust. (1), odpowiednia kwota należności izby przemysłowo-handlowej, izby rzemieślniczej
lub szkół zawodowych będzie przekazana przez właściwą władzę skarbową z przypadających
na rzecz danego związku samorządu terytorialnego sum komunalnych..
Art. 20.
Podział części opłat, przypadającej na rzecz związku samorządu terytorialnego, pomiędzy
poszczególne związki, dokonywany będzie według zasad, określonych w art. 8 ustawy z dnia 11 sierpnia 1923 r. o tymczasowym uregulowaniu finansów komunalnych .
Art. 21.
(1)
Podziału części opłat, przypadającej na rzecz izb przemysłowo-handlowych i izb rzemieślniczych,
dokonywa Minister Przemysłu i Handlu.
(2)
Podziału części opłat, przypadającej na rzecz szkół zawodowych, dokonywa corocznie
Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w porozumieniu z Ministrem Przemysłu
i Handlu.
(3)
Podziału sum, o których mowa w ust. (2), należy dokonać w ten sposób, ażeby wpływy,
zebrane w okręgu danego województwa, były w tymże okręgu użyte, z potrąceniem jednak
20% tych sum na pokrycie potrzeb wyższych uczelni zawodowych o charakterze społecznym,
oraz 30%, które Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego dzieli według
swego uznania pomiędzy szkoły zawodowe o charakterze społecznym.
(4)
Wpływy z odsetek, pobranych od zaległości w opłatach, przypadają w całości na rzecz
związków samorządu terytorialnego.
Art. 22.
(1)
Kto prowadzi zakład lub przedsiębiorstwo, utrzymuje skład albo wykonywa zajęcie bez
karty rejestracyjnej lub na podstawie karty rejestracyjnej niższej ceny od tej, która
się ustawowo należy - podlega karze grzywny do wysokości pięciokrotnej należności
za kartę rejestracyjną lub dwukrotnej różnicy między ceną właściwej a ceną posiadanej
karty rejestracyjnej.
(2)
Związek samorządu terytorialnego, po stwierdzeniu okoliczności, uzasadniających wymiar
kary w myśl ust. (1), może zarządzić zamknięcie zakładu, jeżeli w ciągu miesiąca od
stwierdzenia powyższych okoliczności właściwa karta rejestracyjna nie zostanie nabyta.
Art. 23.
Kto nie dopuszcza do przeprowadzenia oględzin lokalnych (art. 14) osoby do tego uprawnionej
lub stawia przeszkody w wykonywaniu tych czynności - podlega karze grzywny do dwóch
tysięcy złotychArt. 24. Orzecznictwo w sprawach, przewidzianych w art. 22 i 23, należy
do przełożonych właściwych związków samorządu terytorialnego,
Art. 25.
Ilekroć w dotychczasowych przepisach prawnych jest mowa o podatku przemysłowym w postaci
świadectw przemysłowych, należy rozumieć przez to karty rejestracyjne, unormowane
w ustawie niniejszej.
Art. 26.
Zwolnienia od podatków, przysługujące bankom i instytucjom kredytowym, jak również
kasom oszczędności i kasom pożyczkowo-oszczędnościowym z mocy szczególnych przepisów
- nie dotyczą opłat rejestracyjnych, pobieranych na podstawie ustawy niniejszej.
Art. 27.
Ustawa niniejsza obowiązuje na całym obszarze Państwa. Na obszarze województwa śląskiego
stosuje się zamiast przepisów, wymienionych w art. 17 ustawy niniejszej, odpowiednie
przepisy ustawy śląskiej z dnia 14 kwietnia 1924 r. o tymczasowym uregulowaniu finansów
komunalnych w województwie śląskim.
Art. 28.
Wprowadza się w ustawie z dnia 18 marca 1935 r. o pobieraniu odsetek od zaległości w podatkach państwowych
i innych daninach publicznych oraz w składkach i opłatach na rzecz prawnopublicznych
instytucyj ubezpieczeń następujące zmiany:
w art. 1 ust. (1) lit. f) po wyrazach: „samoistne daniny komunalne” skreśla się średnik i dodaje się wyrazy: „oraz opłaty rejestracyjne od przedsiębiorstw i zajęć.”.
Art. 29.
Wykonanie ustawy niniejszej porucza się Ministrowi Spraw Wewnętrznych w porozumieniu
z Ministrem Skarbu oraz Ministrem Przemysłu i Handlu.
Art. 30.
Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1940 roku.
Załącznik - Tekst załącznika
Część I.
Zajęcia, podlegające opłatom.
Zajęcia przemysłowe, wykonywane bez utrzymywania oddzielnych biur i pomocników handlowych:
a)
pośrednicy handlowi,
b)
pomocnicy podróżujący (komiwojażerowie),
c)
pośrednicy giełdowi (maklerzy),
d)
ekspedytorzy, trudniący się osobiście z polecenia osób trzecich cleniem w urzędach
celnych towarów, wysyłanych za granicę lub otrzymywanych z zagranicy,
e)
inspektorzy i ajenci przedsiębiorstw ubezpieczeniowych, przewozowych, komunikacyjnych
oraz instytucyj kredytowych.
Część II.
Podział miejscowości na klasy.
Klasa I: m. st. Warszawa.
Klasa II: miasta; Białystok, Bydgoszcz, Chorzów, Częstochowa, Gdynia, Katowice, Kraków,
Lublin, Lwów, Łódź, Poznań, Sosnowiec i Wilno.
Klasa III: wszystkie inne gminy miejskie.
Klasa IV: wszystkie gminy wiejskie.
Część III.
Ceny kart rejestracyjnych.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||