Ustawaz dnia 9 kwietnia 1938 r.o zmianie ustawy o wykupie gruntów, podlegających ustawie w przedmiocie ochrony drobnych
dzierżawców rolnych
Treść ustawy
Art. 1.
Wprowadza się w ustawie z dnia 18 marca 1932 r. o wykupie gruntów, podlegających ustawie w przedmiocie
ochrony drobnych dzierżawców rolnych zmiany następujące:
1)
w art. 1 dodaje się nowe ustępy drugi i trzeci w brzmieniu:
„
(2)
Uprawnienia, określone w ustawie niniejszej, nadaje się także tyra wszystkim dzierżawcom
i poddzierżawcom, którzy po 27 sierpnia 1924 r., a przed 1 lipca 1932 r. wydzierżawili
grunty z nieruchomości ziemskich o obszarze ponad 60 ha użytków rolnych, położonych
w okręgach przemysłowych i podmiejskich, oznaczonych w rozporządzeniach Rady Ministrów,
wydanych na podstawie art. 4 cz. 1 pkt a) ustawy z dnia 28 grudnia 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej w granicach tych okręgów według stanu w dniu 1 marca 1938 r., jeżeli poza tym zachodzą
warunki, przewidziane w wymienionych w ust. (1) przepisach o ochronie drobnych dzierżawców
rolnych i jeżeli grunty znajdują się jeszcze w posiadaniu osób, uprawnionych do wykupu.
(3)
Właścicielowi, któremu po zastosowaniu ustawy niniejszej pozostawałby obszar mniejszy,
niż podstawowa norma władania, przewidziana w art. 4 cz. 1 pkt a) ustawy z dnia 28 grudnia 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej, służy prawo wyłączenia od wykupu gruntów, objętych dzierżawami, wymienionymi w ust.
(2), według jego wyboru, w części niezbędnej dla pozostawienia mu podstawowej normy
władania lub uzupełnienia do tej normy gruntów, nie podlegających wykupowi na podstawie
ustawy niniejszej. Przy stosowaniu przepisu niniejszego nie uwzględnia się zmniejszenia
obszaru nieruchomości, dokonanego po dniu 1 marca 1938 r. w drodze zbycia gruntów,
nie podlegających wykupowi na podstawie ustawy niniejszej.
”
;
dotychczasowy ustęp drugi oznacza się jako ustęp czwarty;
2)
po art. 4 dodaje się art. 4a w brzmieniu:
„
Art. 4a.
(1)
Przepisy art. 4 ust. (1) stosuje się również w przypadkach, dotyczących wykupu gruntów
na obszarze górnośląskiej części województwa śląskiego przez dzierżawców i poddzierżawców,
wymienionych w art. 1 ust. (1) i (2), a na pozostałym obszarze Państwa - przez dzierżawców
i poddzierżawców, wymienionych w art. 1 ust. (2). Przepisy art. 4 ust. (1) mają też
zastosowanie, gdy grunty:
1)
stanowią własność zakładów górniczych i uznane zostaną przez władze górnicze za niezbędne
dla potrzeb zakładu górniczego, którego własność stanowią, a mianowicie dla samych
robót górniczych, dla zakładania budowli i urządzeń, przewidzianych w art. 75 i 76 prawa górniczego . dla związanego z warunkami wydobycia planowego rabowania (zawalania) powierzchni
(art. 81 ust. (1) prawa górniczego), jako też dla innych potrzeb racjonalnej eksploatacji zakładu górniczego;
2)
znajdują się w posiadaniu zakładów przemysłowych w rozumieniu rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7 czerwca 1927 r. o prawie przemysłowym i uznane zostaną przez właściwą władzę przemysłową za niezbędne do racjonalnego prowadzenia
danego zakładu.
(2)
Przepisy ust. (1) stosuje się również w przypadkach, gdy dzierżawca posiada na dzierżawionych
gruntach własne budynki, przy czym dzierżawcy służy prawo do otrzymania od właściciela,
prócz odprawy, odszkodowania za budynki w wysokości określonej, w braku porozumienia
między stronami, przez władzę według rzeczywistej wartości w dniu oszacowania.
”
;
3)
w art. 14 ust. (2) otrzymuje brzmienie:
„
(2)
Prawo składania podań wygasa z dniem 1 października 1938 r.
”
;
4)
po art. 16 dodaje się art. 16a w brzmieniu:
„
Art. 16a.
(1)
Nadpłacone przez dzierżawców gruntów, podlegających przepisom o ochronie drobnych
dzierżawców rolnych, nadwyżki czynszu dzierżawnego ponad normę, ustaloną w art. 6 ustawy z dnia 31 lipca 1924 r. za okres czasu po dniu 28 sierpnia 1924 r. ulegają zaliczeniu i potrąceniu z ceny
wykupu, ustalonej w trybie postępowania przymusowego. W razie uznania, iż dzierżawcy
nie służy prawo nabycia dzierżawionych gruntów z przyczyn, przewidzianych w art. 4,
bądź w art. 4a, nadwyżki ulegają zwrotowi na rzecz dzierżawcy do wysokości, odpowiadającej
cenie wykupu.
(2)
Przepisy ust. (1) stosuje się tylko w tych przypadkach, gdy nadwyżki zostały nadpłacone
właścicielowi, od którego grunt ulega wykupowi.
(3)
Wysokość nadpłaconego czynszu ustala na wniosek dzierżawcy władza, orzekająca o wykupie
(art. 7) w orzeczeniu, kończącym postępowanie przymusowe (art. 18), przy czym w ciągu
30 dni od otrzymania odpisu tego orzeczenia strony mogą wystąpić do właściwego sądu
celem ostatecznego rozstrzygnięcia sporu co do wysokości nadpłaconego czynszu.
”
;
5)
w art. 26 skreśla się wyrazy:
„
i obowiązuje na całym obszarze Rzeczypospolitej z wyjątkiem górnośląskiej części województwa
śląskiego
”
.
Art. 2.
Przepisy art. 16a ustawy z dnia 18 marca 1932 r. o wykupie gruntów, podlegających ustawie w
przedmiocie ochrony drobnych dzierżawców rolnych w brzmieniu art. 1 pkt 4) ustawy niniejszej - stosuje się w sprawach, w których przed
wejściem w życie ustawy niniejszej postępowanie przymusowe nie zostało jeszcze zakończone
prawomocnym orzeczeniem starosty lub wydaniem orzeczenia przez wojewódzką komisję
ziemską.
Art. 3.
Rozciąga się na obszar górnośląskiej części województwa śląskiego moc obowiązującą
ustawy z dnia 18 marca 1932 r. o wykupie gruntów, podlegających ustawie w przedmiocie
ochrony drobnych dzierżawców rolnych ze zmianami, wprowadzonymi w art. 1 ustawy niniejszej.
Art. 4.
Upoważnia się Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych do ogłoszenia w Dzienniku Ustaw
Rzeczypospolitej Polskiej w drodze obwieszczenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 18 marca 1932 r. o wykupie gruntów, podlegających ustawie w przedmiocie
ochrony drobnych dzierżawców rolnych z uwzględnieniem zmian, wprowadzonych do dnia ogłoszenia jednolitego tekstu.
Art. 5.
Wykonanie ustawy niniejszej porucza się Ministrowi Rolnictwa i Reform Rolnych w porozumieniu
z Ministrami Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych.
Art. 6.
Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.