Ustawaz dnia 2 lipca 1937 r.o likwidacji mienia opuszczonego
Treść ustawy
Art. 1.
(1)
Znajdujące się na obszarach mocy obowiązującej kodeksu cywilnego Królestwa Polskiego
z 1825 r. oraz tomu X Zwodu praw mienie osób:
a)
nieobecnych, których nieobecność w rozumieniu art. 36 i nast. kodeksu cywilnego Królestwa
Polskiego z 1825 r. rozpoczęta się przed dniem 1 stycznia 1922 r., chociażby osoby
te zostały uznane przez sąd za zaginione i chociażby ich mieniem zarządzał kurator
przez sąd wyznaczony,
b)
zmarłych i uznanych za zmarłe, których mienie nie znajduje się w posiadaniu albo użytkowaniu
choćby faktycznym spadkobierców lub ich prawnych następców, jeżeli śmierć, ustalona
aktem zejścia, bądź orzeczeniem sądowym, nastąpiła przed dniem 1 stycznia 1922 r.,
a co do osób wymienionych w pkt a) - także po tej dacie - ulega likwidacji stosownie
do przepisów ustawy niniejszej.
(2)
Mienie, wymienione w ust. (1), w dalszych przepisach ustawy zwane będzie mieniem opuszczonym.
Art. 2.
(1)
Niezwłocznie po wejściu w życie ustawy niniejszej wojewódzkie władze administracji
ogólnej polecą zarządom gmin miejskich i wiejskich dokonać ogłoszeń treści przepisów,
zawartych w art. 1, art. 3 ust. (1), art. 5, art. 6 ust. (1), art. 9 ust. (4), art.
14 ust. (1), art. 15 ust. (1) i (2), art. 16 ust. (1) i (2) oraz art. 21 ust. (1)
w sposób, przyjęty zwyczajem miejscowym.
(2)
Treść ogłoszeń ustalają wojewódzkie władze administracji ogólnej.
Art. 3.
(1)
Każdy, kto posiada mienie opuszczone lub zarządza takim mieniem, obowiązany jest zgłosić
szczegółowe dane, dotyczące tego mienia, zarządowi gminy, na które) obszarze znajduje
się mienie. Zgłoszenia należy dokonać najpóźniej przed upływem trzech miesięcy, licząc
od dnia ogłoszenia, przewidzianego w artykule poprzedzającym.
(2)
Zarząd gminy, otrzymawszy zgłoszenie lub powziąwszy w inny sposób wiadomość o mieniu
opuszczonym, przeprowadza niezwłocznie stosowne dochodzenie, ustalając przede wszystkim
istnienie warunków, od których ustawa niniejsza uzależnia likwidację mienia opuszczonego,
sporządza szczegółowy opis tego mienia i zebrane dane przesyła właściwej wojewódzkiej
władzy administracji ogólnej.
(3)
Przepisów ustępów poprzedzających nie stosuje się, jeżeli mieniem opuszczonym zarządza
kurator lub opiekun przez sąd wyznaczony.
Art. 4.
(1)
W ciągu miesiąca od daty wejścia w życie ustawy niniejszej, kuratorzy i opiekunowie
obowiązani są zgłosić za pośrednictwem prokuratorów właściwym wojewódzkim władzom
administracji ogólnej szczegółowe dane, dotyczące mienia opuszczonego oraz osoby nieobecnej
lub zaginionej.
(2)
Jednocześnie kuratorzy i opiekunowie zawiadomią o dokonanych zgłoszeniach zarządy
gmin, na których obszarze znajduje się mienie przez nich zarządzane.
Art. 5.
(1)
Od dnia wejścia w życie ustawy niniejszej osoby, posiadające mienie opuszczone lub
nim zarządzające, nie mogą bez zezwolenia sądu dokonywać czynności, przekraczających
zwykły zarząd, chociażby z innego tytułu były uprawnione do wykonywania takich czynności;
nie mogą być również ujawnione w wykazach hipotecznych czynności uprzednio zawarte,
chyba że czynności te nie przekraczają zwykłego zarządu lub zostały dokonane za zezwoleniem
sądu, albo że sąd zezwoli na ich ujawnienie.
(2)
Z tym dniem nadzór nad mieniem opuszczonym, którym nie zarządza kurator ani opiekun,
obejmują wojewódzkie władze administracji ogólnej.
Art. 6.
(1)
Po zbadaniu danych, przedstawionych przez kuratorów, opiekunów, zarządy gmin lub inne
władze i osoby, i po przeprowadzeniu w razie potrzeby odpowiednich dochodzeń, wojewódzka
władza administracji ogólnej przekaże zebrane dane właściwemu sądowi okręgowemu, w
którego okręgu znajduje się mienie opuszczone, z wnioskiem o wszczęcie postępowania
likwidacyjnego.
(2)
Wojewódzka władza może zaniechać z ważnych powodów przekazania sprawy sądowi, w szczególności
jeżeli ustali, że mienie opuszczone znajduje się w posiadaniu lub użytkowaniu choćby
faktycznym osób, które byłyby spadkobiercami w razie śmierci nieobecnego, lub ich
następców prawnych. Przepis ten nie dotyczy mienia, którym zarządza kurator lub opiekun
(art. 4).
(3)
Decyzja władzy wojewódzkiej o zaniechaniu przekazania sprawy sądowi powinna być ogłoszona
w sposób, przewidziany w art. 2. Na żądanie osób interesowanych, zgłoszone w ciągu
6 miesięcy od daty ogłoszenia, władza wojewódzka przekaże sprawę sądowi, celem wszczęcia
postępowania likwidacyjnego. Jeżeli takie żądanie nie będzie zgłoszone w przepisanym
terminie, ustają co do tego mienia opuszczonego skutki ograniczające, przewidziane
w ustawie niniejszej.
(4)
Jeżeli mienie opuszczone znajduje się na obszarze dwóch lub więcej województw, właściwość
wojewódzkiej władzy administracji ogólnej określi Minister Spraw Wewnętrznych.
Art. 7.
(1)
Sąd okręgowy rozpoznaje jednoosobowo sprawy likwidacyjne według przepisów o postępowaniu
incydentalnym po wysłuchaniu wniosku prokuratora.
(2)
Stronami w postępowaniu likwidacyjnym są: osoby, w których posiadaniu albo użytkowaniu
choćby faktycznym znajduje się mienie opuszczone, osoby, które zgłosiły w sądzie roszczenia
do mienia opuszczonego, oraz wierzyciele, którzy zgłosili w sądzie swe wierzytelności
do zaspokojenia z tego mienia.
(3)
Jeżeli dojdzie do wiadomości sądu, że którakolwiek z osób interesowanych w sprawie
jest niezdolna do działań prawnych, albo że zmarła, a prawni jej następcy nie objęli
spadku, nie są znani lub też przymiot ich nie będzie udowodniony, sąd wyznaczy z urzędu
kuratora do reprezentowania jej praw i interesowi.
(4)
Jeżeli w toku postępowania likwidacyjnego zostały zakwestionowane prawa osoby, która
ich nie zgłosiła w sądzie, sąd wezwie ją jako stronę na rozprawę, a w razie potrzeby
wyznaczy dla niej z urzędu kuratora.
(5)
Prokuratorowi i władzy administracji ogólnej służą w toku całego postępowania prawa
strony.
Art. 8.
(1)
Po otrzymaniu wniosku wojewódzkiej władzy administracji ogólnej sąd okręgowy poweźmie
na posiedzeniu niejawnym postanowienie co do wszczęcia postępowania likwidacyjnego.
(2)
Jeżeli zachodzi obawa, że mienie opuszczone może w toku postępowania likwidacyjnego
doznać pogorszenia, sąd może każdego czasu z urzędu albo na wniosek prokuratora lub
strony, po wezwaniu posiadacza lub użytkownika choćby faktycznego do złożenia oświadczenia,
wyznaczyć tymczasowego zarządcę mienia opuszczonego i zarządzić oddanie mu tegoż mienia.
(3)
Sąd, który wyznaczył zarządcę tymczasowego, może każdego czasu, z urzędu lub na wniosek,
zmienić poprzednie swoje postanowienie w tym względzie.
(4)
Tymczasowy zarządca podlega nadzorowi wojewódzkie) władzy administracji ogólnej i
obowiązany jest wpłacać do depozytu tej władzy dochód z opuszczonego mienia, pozostały
po opłaceniu wydatków, związanych z zarządem mienia; wynagrodzenie zarządcy określa
sąd na wniosek wojewódzkiej władzy administracji ogólnej.
Art. 9.
(1)
O wszczęciu postępowania likwidacyjnego sąd zawiadomi wojewódzką władzę administracji
ogólnej, która poda to postanowienie sądu do publicznej wiadomościprzez ogłoszenie
w Dzienniku Wojewódzkim, oraz w czasopiśmie poczytnym w danej miejscowości.
(2)
Ponadto wojewódzka władza administracji ogólnej zarządzi niezwłocznie ogłoszenie postanowienia
o wszczęciu postępowania likwidacyjnego w sposób przyjęty zwyczajem miejscowym w gminie,
na której obszarze znajduje się mienie podlegające likwidacji.
(3)
Jeżeli w skład mienia opuszczonego wchodzą budynki mieszkalne, jeden egzemplarz ogłoszenia
winien być umieszczony na tych budynkach.
(4)
Ogłoszenia winny zawierać wezwanie osób, roszczących sobie prawa do mienia opuszczonego,
oraz wierzycieli, by zgłosili swe roszczenia należycie uzasadnione do sądu okręgowego
w terminie 6-miesięcznym od daty ogłoszenia w Dzienniku Wojewódzkim. W ogłoszeniach
należy zaznaczyć, że jeżeli nieobecny, którego mienie ma być zlikwidowane, nie zgłosi
się w terminie wskazanym w ogłoszeniu, może nastąpić uznanie go za zmarłego.
(5)
Sąd uwzględni również zgłoszenia spóźnione, które wpłynęły przed wydaniem postanowienia,
kończącego postępowanie, jeżeli uzna spóźnienie za usprawiedliwione.
Art. 10.
(1)
Jeżeli mienie opuszczone posiada założoną księgę hipoteczną, sąd zarządzi z urzędu
wpisanie do tej księgi ostrzeżenia o wszczęciu postępowania likwidacyjnego.
(2)
Wpisy te wolne są od opłat sądowych, opłaty zaś pisarza hipotecznego, należne z tego
tytułu, obniża się o połowę.
(3)
Pisarze hipoteczni po dokonaniu wpisu przesyłają rachunki należnych im opłat do wojewódzkiej
władzy administracji ogólnej, która uiszcza te opłaty.
Art. 11.
(1)
Po upływie terminu, przewidzianego w art. 9 ust. (4), przewodniczący wyznaczy termin
rozprawy likwidacyjnej.
(2)
O terminie rozprawy przewodniczący zawiadomi prokuratora, wojewódzką władzę administracji
ogólnej, osoby, które posiadały mienie opuszczone lub zarządzały nim w chwili wszczęcia
postępowania likwidacyjnego, oraz wszystkie osoby, które zgłosiły swoje roszczenia
lub wierzytelności do mieniła opuszczonego.
(3)
Przepisów art. 145 kodeksu postępowania cywilnego w postępowaniu przed sądem okręgowym
nie stosuje się.
Art. 12.
(1)
Sąd powinien wysłuchać w miarę możności wszystkie osoby, interesowane w wyniku sprawy.
(2)
Sąd przeprowadza z urzędu dochodzenia, jakie uzna za potrzebne, i zarządza takie postępowanie
dowodowe, jakie uzna za wskazane. W tym zakresie nie jest związany wnioskami i oświadczeniami
stron.
(3)
Sąd może wydać postanowienie nie kończące postępowania także na posiedzeniu niejawnym.
(4)
Postanowienia sądu, na które służy zażalenie, powinny być uzasadnione i doręczone
z urzędu stronom. Postanowienie jednak, wydane na podstawie rozprawy, doręcza się
z urzędu tylko prokuratorowi, wojewódzkiej władzy administracji ogólnej oraz stronom,
nie wezwanym na rozprawę, jeżeli ich dotyczy. Co do doręczenia go innym stronom stosuje
się przepisy art. 354 kodeksu postępowania cywilnego.
Art. 13.
Sąd rozstrzyga w postępowaniu likwidacyjnym wszelkie zagadnienia prawne, związane
z likwidacją mienia opuszczonego. W szczególności rozstrzyga, czy zachodzą warunki
likwidacji oraz czy i w jakiej mierze są uzasadnione roszczenia, zgłoszone do tego
mienia, oraz wierzytelności, zgłoszone do zaspokojenia z niego.
Art. 14.
(1)
Po zamknięciu rozprawy sąd orzeka bądź umorzenie postępowania likwidacyjnego, bądź
przeniesienie własności mienia opuszczonego na Skarb Państwa lub związek samorządowy.
(2)
Przeniesienie własności należy orzec:
a)
co do mienia, znajdującego się w dniu wejścia w życie ustawy niniejszej w posiadaniu
związku samorządowego - na rzecz tego związku;
b)
co do mienia, znajdującego się na obszarze mocy obowiązującej tomu X Zwodu prawna
rzecz gminy miejskiej, na której obszarze mienie się znajduje;
c)
co do innego mienia - na rzecz Skarbu Państwa.
(3)
Dla granic przeniesienia własności na rzecz związku samorządowego miarodajne są granice
związku w dniu wydania orzeczenia.
(4)
Prawomocne orzeczenie o przeniesieniu własności stanowi dla Skarbu Państwa i związków
samorządowych tytuł własności do przejętego mienia.
Art. 15.
(1)
Jeżeli do mienia opuszczonego zgłosiły roszczenia osoby, które byłyby spadkobiercami
w razie śmierci nieobecnego, lub jeżeli sąd ustalił, że mienie opuszczone znajduje
się w posiadaniu albo użytkowaniu choćby faktycznym takich osób, a w obu tych przypadkach
zachodzą określone w art. 46 i nast. kodeksu cywilnego Królestwa Polskiego z 1825 r.
warunki uznania nieobecnego za zmarłego, sąd wyda bez dokonywania ogłoszenia postanowienie
o uznaniu nieobecnego za zmarłego i przyzna mienie opuszczone spadkobiercom.
(2)
Jeżeli w przypadkach, określonych w ustępie poprzednim, brak warunków uznania nieobecnego
za zmarłego, sąd przyzna posiadanie i użytkowanie mienia opuszczonego osobom, które
byłyby spadkobiercami nieobecnego, gdyby zmarł on w dniu ogłoszenia o wszczęciu postępowania
likwidacyjnego w Dzienniku Wojewódzkim (art. 9). Gdyby dla tego mienia opuszczonego
był ustanowiony kurator, kuratela będzie uchylona z chwilą uprawomocnienia się postanowienia
o przyznaniu posiadania i użytkowania mienia opuszczonego.
(3)
Zbycie mienia opuszczonego, przyznanego w posiadanie i użytkowanie, lub obciążenie
hipoteczne może być dokonane jedynie za zezwoleniem sądu. Właściwy jest sąd grodzki
miejsca położenia mienia.
(4)
Przyznanie mienia opuszczonego (ust. (1)) lub posiadania i użytkowania jego (ust.
(2)) nie pozbawia osób, które nie brały udziału w postępowaniu likwidacyjnym, możności
dochodzenia drogą procesu praw do mienia, nie wyłączając praw, przewidzianych w ust.
(2).
(5)
Prawa posiadania i użytkowania mienia opuszczonego mogą być zbywane i przechodzą na
spadkobierców uprawnionego.
(6)
Osoby, którym zostało przyznane posiadanie i użytkowanie mienia opuszczonego, nabywają
mienie na własność przez przedawnienie dziesięcioletnie. Bieg przedawnienia rozpoczyna
się od dnia orzeczenia sądowego (ust. (1), (2) i (4)). Na żądanie osoby interesowanej
sąd grodzki miejsca położenia mienia stwierdza nabycie prawa własności w drodze postępowania
incydentalnego. Orzeczenie sądu stanowi tytuł do przepisania własności mienia w księdze
hipotecznej.
Art. 16.
(1)
Orzekając przeniesienie własności, sąd orzeknie równocześnie o wysokości wierzytelności,
jakie mają być zaspokojone z tego mienia.
(2)
Wierzyciele, którzy nie zgłosili swych wierzytelności przed wydaniem orzeczenia o
przeniesieniu własności lub zgłosili je dopiero po upływie terminu, przewidzianego
w art. 9, i nie usprawiedliwili spóźnienia, a których wierzytelności nie były zabezpieczone
hipotecznie, ani też nie były znane osobie, na której rzecz nastąpiło przeniesienie
własności, nie mogą dochodzić swych roszczeń przeciwko Skarbowi Państwa, ani przeciwko
związkom samorządowym z tytułu przeniesienia własności mienia opuszczonego na te osoby.
(3)
Prawomocne orzeczenie o wysokości wierzytelności stanowi tytuł egzekucyjny także w
stosunku do osoby, na której rzecz nastąpiło przeniesienie własności.
Art. 17.
W postępowaniu likwidacyjnym służy zażalenie do sądu apelacyjnego jedynie na postanowienia
co do wszczęcia postępowania likwidacyjnego, co do ustanowienia tymczasowego zarządcy
mienia opuszczonego i na postanowienie kończące postępowanie.
Art. 18.
(1)
Sąd apelacyjny rozpoznaje sprawę w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym,
może jednak wyznaczyć rozprawę.
(2)
Zażalenie może opierać się na nowych faktach i dowodach. Prokurator oraz strony mogą
powołać nowe fakty i dowody również na rozprawie.
Art. 19.
Sąd Najwyższy przy rozpoznaniu sprawy nie jest związany podstawami i wnioskami kasacyjnymi,
powołanymi przez strony.
Art. 20.
(1)
W toku postępowania likwidacyjnego przed sądem pobiera się wpis stały w wysokości
20 zł od podania o wszczęcie postępowania likwidacyjnego (art. 6 ust. (3)); ponadto
pobiera się w tym postępowaniu opłatę od podań i załączników, opłatę kancelaryjną,
opłatę za doręczenie i kaucję kasacyjną (art. 41 - 51 przepisów o kosztach sądowych,
Dz. U. R. P. z 1934 r. Nr 93, poz. 837).
(2)
Od zażalenia i skargi kasacyjnej pobiera się wpis stały w wysokości 20 zł.
(3)
Koszty postępowania uiszcza tymczasowo Skarb Państwa, jeżeli zostały spowodowane czynnością
sądu, dokonaną z urzędu lub na wniosek prokuratora albo wojewódzkiej władzy administracji
ogólnej.
(4)
Koszty postępowania ponosi Skarb Państwa, jeżeli wnioskowi o wszczęcie postępowania
likwidacyjnego, zgłoszonemu przez wojewódzką władzę administracji ogólnej, odmówiono
lub postępowanie umorzono. W innych przypadkach koszty postępowania oraz nieuiszczone
opłaty za doręczenie będą pokryte z mienia opuszczonego z pierwszeństwem przed wszystkimi
innymi wierzytelnościami, chyba, że koszty te zostały uiszczone przez stronę, na którą
sąd włożył obowiązek ich zwrotu.
Art. 21.
(1)
Przepisy ustawy niniejszej stosuje się odpowiednio ze zmianami wskazanymi poniżej
także do mienia nieruchomego osób, które w dniu ogłoszenia ustawy niniejszej nie mają
na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej wyłącznego miejsca zamieszkania i są obywatelami
państwa, które nie uznaje lub po dniu 1 stycznia 1922 r. nie uznawało, choćby przejściowo
prawa własności obywateli polskich do ziemi; nie dotyczy to przypadków, gdy osoby
takie nabyły mienie jako cudzoziemcy na podstawie zezwolenia władzy polskiej.
(2)
Co do takiego mienia sąd orzeknie przeniesienie własności na rzecz związków samorządowych
lub Skarbu Państwa według przepisów art. 14. Osobom wyżej wymienionym sąd przyzna
słuszne odszkodowanie z zastrzeżeniem ścisłej wzajemności w traktowaniu obywateli
polskich przez państwo, którego obywatelami są te osoby. Sąd nie orzeka co do odszkodowania,
jeżeli mienie jest nieruchomością ziemską, położoną poza granicami administracyjnymi
miast, i zostaje przeniesione na własność Skarbu Państwa.
(3)
Odszkodowanie przez sąd ustalone obciąża związek samorządowy lub Skarb Państwa według
przepisów art. 22, 23 i 24.
(4)
Odszkodowanie to wpłaca się do depozytu Ministerstwa Skarbu na rachunek osoby, której
odszkodowanie przyznano; wydanie depozytu tej osobie może nastąpić tylko za zezwoleniem
Ministra Skarbu.
(5)
Przepis ust. (4) stosuje się odpowiednio, gdy z mienia opuszczonego lub z mienia nieruchomego,
określonego w ust. (1), albo z uzyskanej za nie ceny ma być zaspokojona wierzytelność
pieniężna osoby, określonej w ust. (1).
(6)
Jeżeli do mienia nieruchomego, określonego w ust. (1), zgłosili roszczenia obywatele
polscy, którzy według polskiego prawa spadkowego byliby spadkobiercami w razie śmierci
właściciela mienia w dniu ogłoszenia o wszczęciu postępowania likwidacyjnego w Dzienniku
Wojewódzkim (art. 9), lub jeżeli sąd ustalił, że mienie znajduje się w posiadaniu
albo użytkowaniu choćby faktycznym takich osób, sąd przyzna im posiadanie i użytkowanie
tego mienia. Przepisy art. 15 ust. (2) - (6) stosuje się odpowiednio z tą zmianą,
że właściciel może żądać zwrotu mienia tylko wówczas, gdy zamieszka na obszarze Rzeczypospolitej
Polskiej i na tym obszarze będzie miał wyłączne miejsce zamieszkania.
(7)
Spadkobranie co do tego mienia następuje również według polskiego prawa spadkowego.
Art. 22.
(1)
Każde mienie opuszczone, przejęte przez Skarb Państwa lub związki samorządowe, powinno
być gospodarczo i rachunkowo wyodrębnione i zarządzane oddzielnie.
(2)
Jednakże właściwa władza administracji rządowej lub samorządowej może zarządzić połączenie
gospodarcze przejętego mienia z majątkiem Skarbu Państwa lub związku samorządowego,
jeżeli uzna, że z mienia tego będą pokryte w zupełności koszty postępowania likwidacyjnego
i oddzielnego zarządu, a Skarb Państwa lub związek samorządowy przyjął odpowiedzialność
za zobowiązania przejętego mienia.
Art. 23.
Odpowiedzialność Skarbu Państwa i związków samorządowych za zobowiązania przejętego
mienia opuszczonego, zarządzanego oddzielnie, ogranicza się do odpowiedzialności z
tego mienia, a w razie jego zbycia- do wysokości uzyskanej sumy pieniężnej po potrąceniu
nakładów koniecznych i użytecznych.
Art. 24.
(1)
Nieruchomości, wchodzące w skład mienia opuszczonego, zarządzanego oddzielnie, można
sprzedawać jedynie przez publiczną licytację.
(2)
Decyzja właściwej władzy administracji rządowej lub samorządowej o sprzedaży nieruchomości
podlega wykonaniu w drodze egzekucji sądowej, według przepisów postępowania cywilnego.
(3)
Z osiągniętej ze sprzedaży ceny będą zaspokojone przede wszystkim koszty postępowania
likwidacyjnego i oddzielnego zarządu mienia opuszczonego, następnie, stosownie do
przepisów kodeksu postępowania cywilnego, należności, korzystające z pierwszeństwa
przed wierzytelnościami i prawami, zabezpieczonymi hipotecznie, a wreszcie te wierzytelności
i prawa wraz z objętymi wpisem przy kapitale odsetkami za ostatnie dwa lata przed
licytacją i kosztami procesu w wysokości, nie przewyższającej dziesiątej części kapitału.
Pozostałą z podziału resztę ceny sąd przekaże na rachunek mienia opuszczonego tej
władzy, na której wniosek nastąpiła sprzedaż.
Art. 25.
(1)
Sumy pieniężne, uzyskane z realizacji wierzytelności i ze sprzedaży majątku ruchomego
mienia opuszczonego, zarządzanego oddzielnie, łącznie z sumami przekazanymi przez
sąd, zostaną przeznaczone na spłatę wierzytelności niezaspokojonych, według przepisów
art. 24 ust. (3).
(2)
Szczegółowe przepisy o podziale sum pieniężnych, uzyskanych w myśl ust. (1), o kolejności
zaspokojenia wierzycieli i o środkach odwoławczych w postępowaniu podziałowym wyda
w drodze rozporządzenia Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Spraw
Wewnętrznych.
Art. 26.
(1)
Nieruchomości ziemskie, położone poza granicami administracyjnymi miast, przejęte
na własność Skarbu Państwa na podstawie ustawy niniejszej, przeznacza się na cele
wskazane w ustawie z dnia 26 grudnia 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej (Dz. U. R.
P. z 1926 r. Nr 1, poz. 1) i ustawie z dnia 17 grudnia 1920 r. o nadaniu ziemi żołnierzom
Wojska Polskiego (Dz. U. R. P. z 1921 r. Nr 4, poz. 18). Obszary leśne przekazane
będą administracji lasów państwowych.
(2)
Do nieruchomości, wymienionych w ust. (1), nie stosuje się przepisów art. 22 - 24.
Odpowiedzialność Skarbu Państwa za zobowiązania tych nieruchomości ogranicza się do
wysokości szacunku, sporządzonego w czasie przejęcia nieruchomości z zastosowaniem
przepisów o szacowaniu nieruchomości przymusowo wykupywanych na podstawie ustawy z
dnia 28 grudnia 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej. Przepisy o wypłacie wynagrodzenia
za nieruchomości przymusowo wykupione na cele reformy rolnej, nie wyłączając art.
37 wymienionej ustawy, stosuje się odpowiednio.
Art. 27.
(1)
Jeżeli umowa, dotycząca mienia opuszczonego, zawarta po dniu 1 stycznia 1922 r. z
oczywistą dla tego mienia szkodą, zobowiązuje Skarb Państwa lub związek samorządowy
z tytułu przejęcia mienia do świadczeń wzajemnych, Skarb Państwa lub związek samorządowy
mogą odstąpić od umowy przed upływem umówionego czasu i bez zachowania terminu wypowiedzenia.
(2)
Przepis ustępu poprzedzającego nie narusza praw następców szczególnych osoby, która
odniosła korzyść z czynności, jeżeli następca nabył prawo w dobrej wierze i pod tytułem
obciążliwym.
Art. 28.
(1)
Bieg przedawnienia nabywczego, dotyczącego mienia opuszczonego, ulega przerwaniu z
mocy samego prawa z dniem wejścia w życie ustawy niniejszej.
(2)
Osoby, które objęły mienie opuszczone w charakterze kuratora lub opiekuna, lecz następnie
zaniechały przedstawiania sprawozdań i rachunków, nie mogą powoływać się na przedawnienie
nabywcze.
Art. 29.
(1)
Jeżeli prawo posiadania i użytkowania mienia opuszczonego przeszło drogą spadku lub
darowizny (art. 15 ust. (5); art. 21 ust. (6) zdanie ostatnie), to stopę podatku spadkowego
bądź podatku od darowizn oznacza się według stosunku posiadacza dotychczasowego do
posiadacza nowego.
(2)
Nabycie mienia opuszczonego na własność, przewidziane w art. 15 ust. (6), bądź w art.
21 ust. (6) (zdaniu drugim), podlega podatkowi spadkowemu, o ile wiąże się z orzeczeniem
przyznającym posiadanie i użytkowanie (art. 15 ust. (2); art. 21 ust. (6) zdanie pierwsze).
Stopę tego podatku oznacza się w zasadzie według stosunku nabywcy do nieobecnego.
Jeżeli własność przeszła na osobę, która nabyła prawo posiadania i użytkowania drogą
spadku lub darowizny (ust. (1)), to stopę oznacza się według stosunku nabywcy do posiadacza
poprzedniego, a od kwoty w ten sposób obliczonej potrąca się podatek wymierzony nabywcy
w myśl ust. (1).
(3)
Orzeczenie sądu, stwierdzające nabycie prawa własności (art. 15 ust. (6)), nie podlega
opłacie stemplowej, o ile wiąże się z orzeczeniem, przyznającym posiadanie i użytkowanie
(art. 15 ust. (2); art. 21 ust. (6) zdanie pierwsze).
Art. 30.
Kto nie wykona obowiązku, przewidzianego w art. 3 ust. (1) lub w art. 4, - podlega
w drodze administracyjnej karze aresztu do 3 miesięcy lub grzywny do 3.000 złotych.
Art. 31.
Wykonanie ustawy niniejszej porucza się Ministrom: Spraw Wewnętrznych, Sprawiedliwości
oraz Skarbu w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i Reform Rolnych.
Art. 32.
Ustawa niniejsza wchodzi w życie po upływie czternastu dni od dnia ogłoszenia.