Ustawaz dnia 14 kwietnia 1937 r.o ograniczeniu obrotu nieruchomościami powstałymi z parcelacji
Treść ustawy
Art. 1.
Ustawa niniejsza stosuje się do gospodarstw, powstałych w drodze parcelacji nieruchomości
ziemskich, niezależnie od tego, czy parcelowana nieruchomość stanowiła własność Państwa,
Państwowego Banku Rolnego lub innych osób prawnych i fizycznych. Ustawa niniejsza
nie ma jednak zastosowania do gruntów, określonych w art. 53 rozporządzenia Prezydenta
Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli
(Dz. U. R. P. Nr 23, poz. 202) w brzmieniu ustawy z dnia 14 lipca 1936 r. (Dz. U.
R. P. Nr 56, poz. 405).
Art. 2.
(1)
Gospodarstwa, powstałe z parcelacji, nie mogą być zbywane w całości lub w części,
dzielone, wydzierżawiane, zastawiane lub obciążane bez zezwolenia władzy. Gospodarstwa,
będące własnością małoletnich, mogą być wydzierżawiane do czasu osiągnięcia pełnoletności
za zgodą władzy opiekuńczej.
(2)
Właściciele gospodarstw, powstałych z parcelacji, obowiązani są do osobistego gospodarowania
na tych gospodarstwach. Władza może zezwolić na powierzenie gospodarowania innej osobie.
Art. 3.
(1)
W licytacji gospodarstw, powstałych z parcelacji, mogą brać udział tylko te osoby,
które na nabycie nieruchomości uzyskały zezwolenie władzy, właściwej ze względu na
miejsce położenia licytowanej nieruchomości. Władzy tej doręczane będą obwieszczenia
o licytacji.
(2)
Przepis o obowiązku uzyskiwania zezwoleń nie dotyczy instytucji kredytu długoterminowego,
biorących udział w licytacji.
Art. 4.
(1)
Ograniczenia, wynikające z ustawy niniejszej, stosują się tak do pierwotnych, jak
i do następnych nabywców,
(2)
W aktach sprzedaży gospodarstw, powstałych z parcelacji, notariusze z urzędu zamieszczają
wzmiankę o ograniczeniach, wynikających z ustawy niniejszej. W przypadkach przyznania
tytułu własności w postępowaniu sądowym na podstawie przepisów, przewidzianych w ustawach
o uregulowaniu prawa własności gruntów, oddanych w posiadanie nabywców w drodze parcelacji
nieruchomości ziemskich, sąd na wniosek władzy zamieści w orzeczeniu wzmiankę o powyższych
ograniczeniach.
(3)
Brak wzmianki o ograniczeniach w umowie sprzedaży lub w wykazie hipotecznym nie zwalnia
gospodarstwa od tych ograniczeń. Przepis ten nie dotyczy nieruchomości, wymienionych
w art. 5 i 6.
Art. 5.
(1)
Gospodarstwa, powiększone w drodze nabycia działek z parcelacji po wejściu w życie
ustawy niniejszej do normy gospodarstwa samodzielnego, mogą być również poddane ograniczeniom,
wynikającym z ustawy niniejszej, przez ujawnienie tych ograniczeń w księgach hipotecznych
na wniosek władzy.
(2)
Normy obszarowe gospodarstw samodzielnych dla poszczególnych województw lub powiatów
ustali Minister Rolnictwa i Reform Rolnych po zasięgnięciu opinii właściwej izby rolniczej.
Art. 6.
Gospodarstwa, powstałe z parcelacji, przeprowadzonej przed wejściem w życie ustawy
niniejszej, a po dniu 1 września 1919 r., mogą być poddane ograniczeniom, wynikającym
z ustawy niniejszej, od daty ujawnienia tych ograniczeń w trybie, określonym w art.
5 ust. (1).
Art. 7.
(1)
Umowy, zawarte wbrew przepisom art. 2, są nieważne.
(2)
Gospodarstwo, którym rozporządzono wbrew przepisom art. 2, może być poddane przymusowemu
wykupowi według przepisów art. 22 i 23 ustawy z dnia 28 grudnia 1925 r. o wykonaniu
reformy rolnej (Dz. U. R. P. z 1926 r. Nr 1, poz. 1). Jeżeli wykup następuje z powodu
sprzedaży nieruchomości, dokonanej wbrew przepisom art. 2, władza może określić wynagrodzenie
za wykupione gospodarstwo bądź na podstawie art. 27, 28 i 29 powołanej ustawy o wykonaniu
reformy rolnej, bądź w wysokości ceny sprzedażnej, ustalonej w umowie. Wypłata wynagrodzenia
następuje według zasad i w trybie, stosowanym przy wypłacie wynagrodzenia za nieruchomości
przymusowo wykupywane na cele reformy rolnej.
Art. 8.
(1)
Kto rozporządza działką, powstałą z parcelacji, wbrew ograniczeniom, zawartym w art.
2, podlega karze aresztu do 3 miesięcy i grzywny do 3000 złotych lub jednej z tych
kar. Tej samej karze podlega, kto nabywa lub użytkuje działkę wbrew przepisom art.
2.
(2)
Do dochodzenia i karania wykroczeń, określonych w ust. (1), właściwa jest powiatowa
władza administracji ogólnej.
Art. 9.
(1)
Do udzielania zezwoleń, przewidzianych w art. 2 i 3, oraz do składania wniosków w
myśl art. 5 i 6, właściwy jest starosta.
(2)
Minister Rolnictwa i Reform Rolnych ustala zasady, którymi kierować się będą starostowie
przy wykonywaniu przepisów ust. (1).
Art. 10.
Za ujawnienie w księgach hipotecznych łącznie z prawem własności ograniczeń, wynikających
z ustawy niniejszej, sądy i pisarze hipoteczni nie pobierają osobnych opłat. Sądowe
opłaty hipoteczne i stawki wynagrodzenia pisarzy hipotecznych od wpisów, wnoszonych
w myśl art. 5 i 6, obniża się o 50%.
Art. 11.
Rada Ministrów, na wniosek Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych, może w drodze rozporządzeń
zawieszać całkowicie lub częściowo działanie ustawy niniejszej w stosunku do poszczególnych
województw i powiatów oraz poszczególnych kategorii gospodarstw.
Art. 12.
Do nieruchomości, podlegających ograniczeniom, wynikającym z ustawy niniejszej, nie
stosuje się rozporządzenia tymczasowego Rady Ministrów z dnia 1 września 1919 r.,
normującego przenoszenie własności nieruchomości ziemskich (Dz. U. R. P. Nr 73, poz.
428), oraz rozporządzenia niemieckiej Rady Związkowej z 15 marca 1918 r. o obrocie
nieruchomościami ziemskimi (Zb. Ust. Rzeszy str. 123) i art. 54 ustawy z dnia 28 grudnia
1925 r. o wykonaniu reformy rolnej (Dz. U. R. P. z 1926 r. Nr 1, poz. 1). Ustawa niniejsza
nie narusza jednak skuteczności wpisów hipotecznych, ujawnionych przed wejściem w
życie ustawy niniejszej, a zawierających podobne ograniczenia.
Art. 13.
Wykonanie ustawy niniejszej porucza się Ministrowi Rolnictwa i Reform Rolnych oraz
Ministrowi Sprawiedliwości, każdemu we właściwym mu zakresie działania.
Art. 14.
Ustawa niniejsza obowiązuje na całym obszarze Rzeczypospolitej, z wyjątkiem górnośląskiej
części województwa śląskiego.
Art. 15.
Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.