Ustawaz dnia 28 marca 1933 r.o wynagrodzeniu za nieruchomości ziemskie, przejęte na własność Państwa z mocy ustawy
z dnia 17 grudnia 1920 r. o przejęciu na własność Państwa ziemi w niektórych powiatach
Rzeczypospolitej
Treść ustawy
Na mocy art. 44 Konstytucji ogłaszam ustawę następujące) treści:
Art. 1.
Wynagrodzenie za nieruchomości ziemskie, prawomocnie przejęte na rzecz Skarbu Państwa
z mocy art. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1920 r. o przejęciu na własność Państwa ziemi
w niektórych powiatach Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. R. P. z 1921 r. Nr. 4, poz.
17), będzie ustalone i uiszczone przy analogicznem zastosowaniu postanowień art. 26
- 37, oraz art. 57 i 78 ustawy z dnia 28 gruddnia 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej
(Dz. U. R. P. z 1926 r. Nr. 1, poz. 1) oraz przewidzianych w tych artykułach ustaw
i rozporządzeń ze zmianami, oznaczonemi w niniejszej ustawie, przy uwzględnieniu stanu
nieruchomości, w jakim ona była w chwili objęcia jej w faktyczne posiadanie Państwa.
Art. 2.
(1)
Jeżeli w skład przejętej nieruchomości wchodzą grunty i zabudowania, co do których
w terminie i trybie, określonych w art. 8 ustawy z dnia 20 czerwca 1924 r. w sprawie
uwłaszczenia b. czynszowników, b. wolnych ludzi i długoletnich dzierżawców w województwach:
nowogródzkiem, poleskiem, wołyńskiem, wileńskiem oraz w powiatach: grodzieńskim, wołkowyskim,
bielskim, białostockim i sokólskim województwa białostockiego (Dz. U. R. P. z 1929 r.
Nr. 24, poz. 254) zgłoszone zostały podania lub wnioski o uwłaszczenie, to okoliczności
te powinny być uwzględnione przy dokonywaniu szacunku i ustalaniu wynagrodzenia w
ten sposób, że cena wykupu takich gruntów i zabudowań nie może przewyższać wysokości
sumy, odpowiadającej cenie nabycia, obliczonej według art. 12 powyższej ustawy o uwłaszczeniu.
(2)
W razie uprawomocnienia się orzeczenia, nie uwzględniającego podania lub wniosku o
uwłaszczenie, Skarb Państwa wypłaci właścicielowi przejętej nieruchomości różnicę
pomiędzy ceną wykupu, ustaloną na podstawie art. 27 i 28, względnie art. 30 ustawy
z dnia 28 grudnia 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej, a ceną wykupu, ustaloną według
cz. (1) niniejszego artykułu, wraz z odsetkami.
Art. 3.
(1)
Jeżeli w skład przejętej nieruchomości wchodzą działki, użytkowane przez osoby, które
posiadanie tych działek uzyskały przed dniem 1 stycznia 1927 r. na warunkach, określonych
w art. 1 ustawy z dnia 13 marca 1929 r. o umowach sprzedaży lub przyrzeczeniach sprzedaży
nieruchomości ziemskich na obszarze sądów apelacyjnych w Warszawie, Lublinie i Wilnie
(Dz. U. R. P. Nr. 24, poz. 246), to cena wykupu takich działek nie może przewyższać
wysokości ceny nabycia tych działek, ustalonej w umowach sprzedaży lub przyrzeczeniach
sprzedaży, zawartych między właścicielem przejętej nieruchomości a posiadaczami działek,
przyczem sumy, wpłacone przez posiadaczy właścicielowi na poczet tej ceny, winny być
potrącone z ustalonego wynagrodzenia przy wypłacie tego wynagrodzenia, a równocześnie
zarachowane na dobro posiadaczy do wysokości ceny nabycia przez nich od Skarbu Państwa
posiadanych działek.
(2)
Przy dokonywaniu szacunku i ustalaniu wynagrodzenia oraz wypłacie wynagrodzenia za
nieruchomości ziemskie, w których skład wchodzą działki, określone w cz. (1), winny
być stosowane zasady następujące:
a)
w przypadkach istnienia w stosunku do powyższych działek prawomocnych wyroków sądowych,
uznających zawarte z właścicielem umowy za przenoszące na posiadaczy prawo własności
tych działek, a takie w przypadkach, gdy fakt istnienia umów, wysokość ustalonej w
nich ceny nabycia i dokonanych wpłat przez posiadaczy stwierdzone zostaną protokólarnie
zgodnem oświadczeniem właściciela i posiadaczy, dokonanie szacunku, ustalenie wynagrodzenia
i wypłata wynagrodzenia nastąpić winny z zachowaniem postanowień cz. (1) i z uwzględnieniem
przewidzianego w tej części zarachowania;
b)
w przypadkach, gdy spór sądowy nie jest rozstrzygnięty, ustalenie wynagrodzenia w
stosunku do określonych w cz. (1) działek winno być wstrzymane do czasu prawomocnego
rozstrzygnięcia sporu sądowego.
Art. 4.
Jeżeli w skład przejętej nieruchomości ziemskiej wchodzą działki, użytkowane przez
osobę, która uzyskała prawomocny wyrok sądowy, przyznający jej prawo własności posiadanej
działki z mocy art. 557 i 565 T. X. Zwodu Praw Cesarstwa Rosyjskiego z tego powodu,
iż okres przedawnienia ziemskiego upłynął przed prawomocnem przejęciem majątku na
własność Państwa, to takie działki przy dokonywaniu szacunku i ustalaniu wynagrodzenia
winny być wyłączone.
Art. 5.
Cena wykupu nieruchomości ziemskich, przejętych z mocy ustawy z 17 grudnia 1920 r.,
winna być ustalona według cz. 2 art. 30 ustawy z 28 grudnia 1925 r. o wykonaniu reformy
rolnej, jeżeli nieruchomości te w chwili prawomocnego ich przejęcia stanowiły własność
osób lub spadkobierców osób, które nabyły je pod wyjątkowemi warunkami i zastrzeżeniami
b. władz zaborczych rosyjskich, a mianowicie z zachowaniem postanowień: ustawy z dnia
5 marca 1864 r. i ukazu z dnia 3 kwietnia 1864 r. o t. zw. majątkach ulgowych, t.
zw. instrukcji z dnia 23 lipca 1865 r. i ukazów z dnia 23 i 31 grudnia 1863 r. o przymusowej
sprzedaży majątków przez osoby, zesłane, w drodze administracyjnej za udział w powstaniu
1863 r., przepisów z dnia 13 lipca 1871 r. o sprzedaży będącej pod zarządem skarbu
ziemi w gub. Królestwa Polskiego, rozkazów cesarskich z dnia 19 lutego 1887 r., z
dnia 13 czerwca 1887 r. i z dnia 25 lutego 1888 r. o odrębnym trybie sprzedaży nieruchomości
b. unitów, wysiedlonych z gub. siedleckiej do gub. orenburskiej, lub przy pomocy kredytowej,
udzielonej na podstawie przepisów aneksu do uwagi do § 50 statutu Państwowego Banku
Szlacheckiego (T. XI cz. 2 Zwodu Praw Cesarstwa Rosyjskiego).
Art. 6.
(1)
Ustalone w myśl art. 1 - 5 wynagrodzenie wypłacone będzie właścicielowi lub złożone
do depozytu sądu w całości w trzy miesiące po dacie doręczenia właścicielowi orzeczenia
okręgowego urzędu ziemskiego o ustaleniu wynagrodzenia, jeżeli orzeczenie to nie zostało
zaskarżone do Najwyższego Trybunału Administracyjnego.
(2)
a) Wynagrodzenie to uiszczane będzie zasadniczo w całości w obligacjach 3% państwowej renty ziemskiej w złocie (cz. 1 art. 34 ustawy z dnia 28 grudnia 1925 r.
o wykonaniu reformy rolnej w brzmieniu ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o wynagrodzeniu
za nieruchomości ziemskie, wypłacanem na podstawie ustawy z dnia 28 grudnia 1925 r.
o wykonaniu reformy rolnej (Dz. U. R. P. Nr. 31, poz. 265), jeżeli właściciel na rozprawie
przy ustaleniu wynagrodzenia bądź w ciągu miesiąca po tej rozprawie nie oświadczy,
ii domaga się wypłacenia mu wynagrodzenia w obligacjach 5% państwowej renty ziemskiej w złocie. W tych przypadkach wynagrodzenie wypłacone zostanie
w całości w obligacjach 5% państwowej renty ziemskiej w złocie, wymienionych w cz. (1) art. 4 ustawy z dnia 28
marca 1933 r. o wynagrodzeniu za nieruchomości ziemskie, wypłacanem na podstawie ustawy
z dnia 28 grudnia 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej (Dz. U. R. P. Nr. 31, poz. 265).
Wynagrodzenie w wysokości, nie przekraczającej 10.000 zł, wypłacane będzie w całości
w gotówce.
b)
W przypadkach, gdy przejęta na rzecz Państwa nieruchomość obciążona jest pożyczką
instytuji kredytu długoterminowego, emitującej listy zastawne, posiadające bezpieczeństwo
pupilarne, pożyczka ta winna być spłacona wraz z wszelkiemi zaległościami zgodnie
z przepisami statutu tej instytytucji W tym celu część wynagrodzenia, odpowiadająca
sumie zaległości z pożyczki, winna być wypłacona w gotówce przedewszystkiem z odsetek,
przypadających od całego wynagrodzenia, a płatnych w gotówce (cz. 3). Część zaś wynagrodzenia,
odpowiająca wysokości nie umorzonej pozostałości długu kapitałowego, podlega wypłacie
w obligacjach państwowej renty ziemskiej według wartości nominalnej z kuponami bieżącemi
od dnia złożenia wynagrodzenia do depozytu sądowego. Na żądanie instytucji kredytu
długoterminowego Minister Skarbu zamieni według wartości nominalnej obligacje państwowej
renty ziemskiej na listy zastawne tej instytucji z odpowiedniemi kuponami.
(3)
Równocześnie z wynagrodzeniem uiszczane będą w odpowiednich obligacjach państwowej
renty ziemskiej odsetki, z wyjątkiem odsetek za ostatni rok przed momentem wypłaty,
które uiszczone będą w gotówce również w terminie wypłaty wynagrodzenia. Odsetki za
czas od objęcia w posiadanie majątku przez Państwo do początku okresu płatności bieżącego
kuponu liczone będą w wysokości 5 od sta rocznie.
Art. 7.
Od ustalonej sumy wynagrodzenia potrącone będą zaliczki, udzielone na poczet wynagrodzenia
za przejętą nieruchomość lub na poczet odsetek od tego wynagrodzenia, a także sumy,
wypłacone przez Skarb Państwa z tytułu obciążających nieruchomość przywilejów i obciążeń
hipotecznych i rzeczowych i ewentualnie sumy, wymienione w cz. (1) art. 3 ustawy niniejszej.
Art. 8.
Postanowienia ustawy niniejszej stosują się do wszystkich spraw, nie zakończonych
przed dniem wejścia w życie tej ustawy, z wyjątkiem spraw, w których przed tą datą
nastąpiła wypłata pierwszej raty wynagrodzenia. W tych przypadkach ustalenie wynagrodzenia
i wypłata drugiej raty wynagrodzenia nastąpią według przepisów, dotychczas obowiązujących.
Art. 9.
Wykonanie ustawy niniejszej porucza się Ministrowi Rolnictwa i Reform Rolnych w porozumieniu
z Ministrami Skarbu i Sprawiedliwości.
Art. 10.
Ustawa niniejsza wchodzi w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia. Równocześnie traci
moc obowiązującą rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 30 kwietnia 1927 r.
w sprawie wynagrodzenia za nieruchomości ziemskie, przejęte na własność Państwa w
niektórych powiatach Rzeczypospolitej (Dz. U. R. P. Nr. 42, poz. 374).