Ustawaz dnia 11 marca 1932 r.o ustroju szkolnictwa
Spis treści
Treść ustawy
Na mocy art. 44 Konstytucji ogłaszam ustawę następującej treści:
Wstęp
Ustawa niniejsza wprowadza takie zasady ustroju szkolnictwa, które mają Państwu ułatwić
organizację wychowania i kształcenia ogółu na świadomych swych obowiązków i twórczych
obywateli Rzeczypospolitej, obywatelom tym - zapewnić jak najwyższe wyrobienie religijne,
moralne, umysłowe i fizyczne oraz jak najlepsze przygotowanie do życia, zdolniejszym
zaś i dzielniejszym jednostkom ze wszelkich środowisk umożliwić osiągnięcie najwyższych
szczebli naukowego i zawodowego wykształcenia.
Postanowienia ogólne
Art. 1.1 orzeczenie
(1)
Szkoły i zakłady naukowe i wychowawcze, utrzymywane wyłącznie przez Państwo, noszą
nazwę szkół (zakładów) państwowych.
(2)
Szkoły (zakłady), utrzymywane przez Państwo wspólnie z samorządem terytorjalnym lub
gospodarczym na mocy osobnych ustaw, noszą nazwę szkół (zakładów) publicznych.
(3)
Wszystkie inne szkoły (zakłady) noszą nazwę szkół (zakładów) prywatnych.
Art. 2.
(1)
Podstawę organizacyjną i programową ustroju szkolnictwa stanowi siedmioletnia szkoła
powszechna najwyżej zorganizowana (III stopnia). Programy będą tak ułożone, aby umożliwiały
młodzieży, odpowiednio uzdolnionej, przejście ze szkół jednych typów do drugich oraz
ze szkół niższych stopni do wyższych.
(2)
Organizację wszelkich typów szkolnictwa z wyjątkiem, przewidzianym w art. 51 ust.
2, czas trwania nauki, programy oraz warunki przejścia z jednych szkół do drugich
określa Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Programy przedmiotów
zawodowych w szkołach zawodowych ustala Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego
po wysłuchaniu opinji ministrów zainteresowanych w zakresie ich ustawowo określonej
właściwości.
Art. 3.
Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego może dla celów doświadczalnych
zakładać poszczególne szkoły, oparte na odmiennych zasadach organizacyjnych niż zasady,
określone w niniejszej ustawie.
Postanowienia szczegółowe
I. Przedszkola
Art. 4.
Dla dzieci w wieku od 3 lat ukończonych do czasu rozpoczęcia obowiązku szkolnego organizuje
się przedszkola, które mają na celu wychowanie fizyczne i psychiczne przez stworzenie
odpowiednich ku temu warunków.
II. Szkolnictwo powszechne
Art. 5.
Nauka w zakresie szkoły powszechnej fest obowiązkowa.
Art. 6.
(1)
Obowiązek szkolny trwa dla każdego dziecka lat siedem.
(2)
Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego może na pewnych obszarach lub
w poszczególnych miejscowościach przedłużyć czas trwania obowiązku szkolnego do lat
ośmiu; może również skrócić go do lat sześciu, o ile to będzie konieczne ze względu
na warunki organizacji szkolnictwa powszechnego na tych terenach.
(3)
O ile w ciągu trwania obowiązku szkolnego dziecko nie ukończy nauki w zakresie szkoły
powszechnej, obowiązek szkolny może być dla niego przedłużony o rok.
Art. 7.
(1)
Obowiązek szkolny zaczyna się z początkiem roku szkolnego w tym roku kalendarzowym,
w którym dziecko kończy siedem lat życia.
(2)
Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego może na pewnych obszarach lub
w poszczególnych miejscowościach opóźnić lub przyśpieszyć rozpoczęcie obowiązku szkolnego
o jeden rok; przyśpieszenie obowiązku szkolnego nie może dotyczyć dzieci, które przed
rozpoczęciem roku szkolnego nie ukończą sześciu lat życia.
(3)
Obowiązek szkolny może być odraczany dla dzieci, opóźnionych w rozwoju fizycznym lub
umysłowym, oraz dla tych, które z powodu warunków komunikacyjnych mają utrudniony
dostęp do szkoły. Szczegółowe normy ustala rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych
i Oświecenia Publicznego.
(4)
Mogą być przyjmowane do publicznych szkół powszechnych w miarę wolnych miejsc dzieci,
które nie podlegają jeszcze obowiązkowi szkolnemu, a ukończyły sześć lat życia, jeżeli
wykażą odpowiedni rozwój fizyczny i umysłowy.
Art. 8.
Czas trwania obowiązku szkolnego dzieci anormalnych określa Minister Wyznań Religijnych
i Oświecenia Publicznego. Dzieci te mogą być zwolnione od obowiązku szkolnego, o ile
niema zorganizowanej dla nich szkoły specjalnej (art. 13),
Art. 9.
Obowiązek szkolny wypełnia się przez pobieranie nauki: a) w publicznej szkole powszechnej,
b) w innej szkole, c) w domu. Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego
określa warunki, na których nauka w innej szkole lub w domu uznana będzie za wypełnienie
obowiązku szkolnego, oraz ustala rygory w stosunku do uchylających się wogóle od tego
obowiązku.
Art. 10.
(1)
Szkoła powszechna obejmuje zasadniczo siedmioletni kurs nauki.
(2)
W razie przedłużenia, względnie skrócenia, czasu trwania obowiązku szkolnego (art.
6 ust. 2) czas trwania nauki szkolnej ulega stosownej zmianie.
Art. 11.
(1)
Szkoła powszechna ma za zadanie dać na poziomie, odpowiadającym wiekowi i rozwojowi
dziecka, potrzebne ogółowi obywateli jednolite podstawy wychowania i wykształcenia
ogólnego oraz przygotowanie społeczno-obywatelskie z uwzględnieniem potrzeb życia
gospodarczego.
(2)
W programie szkoły powszechnej rozróżnia się trzy szczeble: szczebel pierwszy obejmuje
elementarny zakres wykształcenia ogólnego, - szczebel drugi jest rozszerzeniem i pogłębieniem
szczebla pierwszego, szczebel trzeci ma nadto przysposobić młodzież pod względem społeczno-obywatelskim
i gospodarczym. Zagadnienia kulturalno - gospodarcze środowiska, w którem szkoła się
znajduje, winny być uwzględniane w materjale naukowym wszystkich trzech szczebli.
Art. 12.
(1)
Pod względem organizacyjnym rozróżnia się szkoły powszechne trzech stopni. Szkołą
stopnia I-go jest szkoła, która realizuje pierwszy szczebel programowy wraz z najważniejszemi
składnikami programowemi szczebla drugiego i trzeciego; szkoła stopnia II-go realizuje
pierwszy i drugi szczebel programowy wraz z najważniejszemi składnikami programowemi
szczebla trzeciego; szkoła stopnia III-go realizuje wszystkie trzy szczeble programowe
w pełnym zakresie.
(2)
Szkoła powszechna III-go stopnia realizuje pierwszy szczebel programowy w czterech
pierwszych latach nauki, drugi szczebel programowy w piątym i szóstym roku nauki,
trzeci szczebel programowy w siódmym, względnie - w ośmioletniej szkole - w siódmym
i ósmym roku nauki,
Art. 13.
Wychowanie i kształcenie dzieci anormalnych odbywa się w zakładach i szkołach powszechnych
specjalnych, względnie w oddziałach specjalnych.
Art. 14.
Publiczne szkolnictwo powszechne będzie tak zorganizowane, ażeby obywatele mieli możność
kształcenia dzieci w szkołach możliwie najwyższego stopnia. Zasady ułożenia planu
sieci szkolnej i sposób jego realizacji określa rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych
i Oświecenia Publicznego.
III. Dokształcanie
Art. 15.
(1)
Młodzież, która wypełni obowiązek szkolny, a nie uczęszcza do żadnej szkoły, podlega
do 18 roku życia włącznie obowiązkowemu dokształcaniu.
(2)
Zadaniem dokształcania jest pogłębienie indywidualnego i społeczno-obywatelskiego
wychowania młodzieży oraz rozszerzenie ogólnego wykształcenia w dostosowaniu do potrzeb
życia gospodarczego i zawodów, w których młodzież pracuje.
(3)
Dokształcanie odbywa się bądź w szkołach i na kursach dokształcających ogólnych, bądź
w szkołach dokształcających zawodowych (art. 26).
Art. 16.
(1)
Od obowiązkowego dokształcania zwolnieni są ci, którzy po wypełnieniu obowiązku szkolnego
ukończą co najmniej dwuletnią naukę w szkole, uznanej przez Ministra Wyznań Religijnych
i Oświecenia Publicznego za wystarczającą.
(2)
Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego zwalnia od obowiązkowego dokształcania
młodzież, dla której niema zorganizowanej ani odpowiedniej szkoły dokształcającej
zawodowej, ani ogólnej, ani odpowiednich kursów dokształcających.
(3)
Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego ustala rygory w stosunku do uchylających
się od tego obowiązku.
Art. 17.
Młodzież w wieku powyżej lat 18 oraz dorośli będą mogli pogłębiać i rozszerzać swoje
wykształcenie - w szkołach i na kursach dokształcających oraz przy pomocy innych instytucyj
oświaty pozaszkolnej według zasad, jakie ustala rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych
i Oświecenia Publicznego.
Art. 18.
W wypadkach, w których zdobycie wykształcenia poza szkołą jest możliwe, odpowiednio
zorganizowany przez Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego system egzaminów
pozwoli na uzyskanie takich uprawnień, jakie zapewniają świadectwa odpowiednich szkół.
IV. Szkolnictwo średnie ogólnokształcące
Art. 19.
Szkoła średnia ogólnokształcąca ma za zadanie dać młodzieży podstawy pełnego rozwoju
kulturalnego, przygotować ją do czynnego udziału w życiu zorganizowanego w ramach
państwowych społeczeństwa oraz przygotować ją do studjów w szkołach wyższych.
Art. 20.
(1)
Szkoła średnia ogólnokształcąca jest sześcioletnia i składa się z czteroletniego gimnazjum
i dwuletniego liceum.
(2)
Obok szkół, obejmujących gimnazjum i liceum, mogą być tworzone szkoły, obejmujące
tylko gimnazjum lub tylko liceum.
Art. 21.
(1)
Gimnazjum jest pod względem programowym w zasadzie jednolite i obejmuje naukę języka
łacińskiego. Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego może jednak tworzyć
gimnazja bez nauki języka łacińskiego.
(2)
Program gimnazjum opiera się na drugim szczeblu programowym szkoły powszechnej i uwzględnia
obok wykształcenia ogólnego praktyczne potrzeby życia.
Art. 22.
(1)
Liceum różniczkuje się pod względem programowym na wydziały, których podstawę dydaktyczną
stanowią odpowiednio dobrane grupy przedmiotów.
(2)
Program liceum opiera się na programie gimnazjum i daje teoretyczno - naukowe przygotowanie
do studjów w szkołach wyższych.
Art. 23.
Do pierwszej klasy gimnazjum przyjmuje się kandydatów, którzy ukończyli co najmniej
lat 12, - do liceum kandydatów, którzy ukończyli co najmniej lat 16. Górną granicę
wieku kandydatów ustala Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.
V. Szkolnictwo zawodowe
Art. 24.
Szkolnictwo zawodowe ma za zadanie przygotować wykwalifikowanych zawodowo pracowników
dla życia gospodarczego przez teoretyczne i praktyczne kształcenie zawodowe z uwzględnieniem
potrzebnego zakresu wykształcenia ogólnego oraz przez wychowanie społeczno-obywatelskie.
Art. 25.
(1)
Szkolnictwo zawodowe obejmuje szkoły i kursy zawodowe.
(2)
Szkoły zawodowe dzielą się na szkoły:
a)
dokształcające,
b)
typu zasadniczego,
c)
przysposobienia zawodowego.
Art. 26.
(1)
Szkoły dokształcające zawodowe dają młodzieży, pracującej zawodowo, która wypełniła
obowiązek szkolny i podlega obowiązkowemu dokształcaniu (art. 15 i 16), niezbędne
wiadomości zawodowe teoretyczne i pogłębienie wykształcenia praktycznego, otrzymywanego
w warsztacie pracy zarobkowej.
(2)
Program szkół dokształcających zawodowych, oparty bądź na pierwszym, bądź na drugim
szczeblu programowym szkoły powszechnej, rozłożony jest zasadniczo na trzy lata. Minister
Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego może zależnie od potrzeb zawodu skrócić
lub przedłużyć czas ten o rok.
Art. 27.
(1)
Szkoły zawodowe typu zasadniczego dają przygotowanie zawodowe teoretyczne i praktyczne
i dzielą się na szkoły stopnia:
a)
niższego,
b)
gimnazjalnego,
c)
licealnego.
(2)
Niezależnie od tych szkół organizowane są szkoły mistrzów i szkoły nadzorców.
Art. 28.
Szkoły zawodowe stopnia niższego mają charakter wybitnie praktyczny. Program ich opiera
się na pierwszym szczeblu programowym szkoły powszechnej i jest rozłożony zależnie
od zawodu na 2 do 3 lat. Na pierwszy rok nauczania przyjmuje się zależnie od zawodu
kandydatów, którzy w danym roku kalendarzowym kończą co najmniej 13 lub 14 lat życia.
Art. 29.
(1)
Szkoły zawodowe stopnia gimnazjalnego dają obok przygotowania praktycznego przygotowanie
zawodowe teoretyczne oraz uwzględniają w potrzebnym zakresie wykształcenie ogólne.
(2)
Program ich opiera się na drugim lub trzecim szczeblu programowym szkoły powszechnej
i zależnie od zawodu jest rozłożony na dwa do czterech lat. Dolną granicę wieku przyjmowania
kandydatów, która nie może schodzić poniżej lat 13, określa Minister Wyznań Religijnych
i Oświecenia Publicznego.
Art. 30.
W miarę możności będą tworzone kursy, na których odpowiednio uzdolnieni absolwenci
różnych stopni szkół zawodowych, pragnący przejść do szkół wyższych stopni, będą mogli
uzupełnić swe wykształcenie.
Art. 31.
Szkoły zawodowe stopnia licealnego dają, oprócz przygotowania praktycznego, głębsze
przygotowanie zawodowe teoretyczne oraz uwzględniają w odpowiednim zakresie wykształcenie
ogólne. Program ich opiera się na programie gimnazjum ogólnokształcącego, zależnie
zaś od zawodu jest rozłożony na 2 do 3-ch lat. Na pierwszy rok nauczania przyjmuje
się kandydatów, którzy w danym roku kalendarzowym kończą co najmniej 16 lat życia.
Art. 32.
Szkoły mistrzów i szkoły nadzorców są przeznaczone dla wykwalifikowanych rzemieślników
i pracowników przemysłowych lub technicznych i dają rozszerzenie wiedzy zawodowej.
Przyjmuje się do nich osoby, które złożyły egzamin czeladniczy lub posiadają inne
przygotowanie, uznane przez Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego za
wystarczające, oraz odbyły następnie 3-letnią praktykę zawodową.
Art. 33.
Szkoły przysposobienia zawodowego są przeznaczone dla absolwentów wszystkich szkół
wszelkich stopni i dają elementy wiedzy zawodowej dla wprowadzenia w zawód. Szkoły
te są roczne.
Art. 34.
(1)
Dolna granica wieku przyjęcia do szkół zawodowych stopnia niższego i gimnazjalnego
może być dla poszczególnych kandydatów obniżona o rok, jeżeli wynosi nie mniej niż
14 lat.
(2)
Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego ustala górną granicę wieku przyjmowania
kandydatów do wszelkich szkół zawodowych typu zasadniczego.
(3)
Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego po wysłuchaniu opinji ministrów,
zainteresowanych w zakresie ich ustawowo określonej właściwości, może w drodze rozporządzenia
uzależnić przyjęcie kandydatów do poszczególnych szkół typu zasadniczego oraz szkół
przysposobienia zawodowego od odbycia uprzedniej praktyki zawodowej. Minister Wyznań
Religijnych i Oświecenia Publicznego po wysłuchaniu opinji ministrów, zainteresowanych
w zakresie ich ustawowo określonej właściwości, może w drodze rozporządzenia również
uzależnić wydanie świadectwa ukończenia tych szkół od odbycia praktyki zawodowej poszkolnej.
Art. 35.
Kursy zawodowe przeznaczone są dla osób, specjalizujących się w pewnych działach danego
zawodu. Czas trwania kursów zależny jest od potrzeb danej specjalności.
VI. Kształcenie kandydatów na nauczycieli.
Art. 36.
Kształcenie kandydatów na nauczycieli ma na celu przygotowanie pracowników, posiadających
potrzebną do spełniania zawodu nauczycielskiego wiedzę oraz przygotowanie pedagogiczne
i społeczno - obywatelskie.
A.
Wychowawczynie przedszkoli
Art. 37.
(1)
Kształcenie kandydatek na wychowawczynie przedszkoli odbywa się:
a)
w 4-letnich seminarjach dla wychowawczyń przedszkoli,
b)
w 2-letnich liceach dla wychowawczyń przedszkoli.
(2)
Na pierwszy rok nauczania seminarjum przyjmuje się kandydatki, które w danym roku
kalendarzowym kończą co najmniej lat 13, - na pierwszy rok liceum kandydatki, które
ukończyły co najmniej lat 16. Górną granicę wieku kandydatek określa Minister Wyznań
Religijnych i Oświecenia Publicznego.
Art. 38.
(1)
Program seminarjum dla wychowawczyń przedszkoli opiera się na drugim szczeblu programowym
szkoły powszechnej, program liceum opiera się na programie gimnazjum.
(2)
Program seminarjum i liceum obejmuje wykształcenie ogólne, przygotowanie społeczno-obywatelskie
i pedagogiczne oraz praktykę pedagogiczną.
Art. 39.
Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego określa czas trwania i organizację
praktyki pedagogicznej uczennic seminarjów i liceów dla wychowawczyń przedszkoli;
praktyka ta odbywa się w przedszkolach, istniejących z reguły przy tych zakładach,
i w innych przedszkolach.
B.
Nauczyciele szkół powszechnych
Art. 40.
(1)
Kształcenie kandydatów na nauczycieli szkół powszechnych odbywa się:
a)
w 3-letnich liceach pedagogicznych,
b)
w 2-letnich pedagogiach.
(2)
Na pierwszy rok nauczania liceum pedagogicznego przyjmuje się kandydatów, którzy ukończyli
co najmniej lat 16, - na pierwszy rok pedagogium kandydatów, którzy ukończyli co najmniej
18 lat. Górną granicę wieku kandydatów określa Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia
Publicznego.
Art. 41.
(1)
Program liceum pedagogicznego opiera się na programie gimnazjum, program pedagogjum
na programie liceum ogólnokształcącego.
(2)
Program liceum pedagogicznego i pedagogjum obejmuje wykształcenie ogólne, przygotowanie
społeczno-obywatelskie, wykształcenie pedagogiczne oraz praktykę pedagogiczną.
(3)
Program pedagogium uwzględnia nadto specjalizację w zakresie obranych grup przedmiotów.
Art. 42.
Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego określa czas trwania i organizację
praktyki pedagogicznej uczniów tych zakładów; praktyka ta odbywa się w szkołach powszechnych,
istniejących z reguły przy tych zakładach (szkoły ćwiczeń) i w innych publicznych
szkołach powszechnych, względnie posiadających prawo publiczności.
Art. 43.
Dla umożliwienia młodzieży zamiejscowej uczenia się w liceach pedagogicznych i pedagogjach
będą przy tych zakładach z reguły organizowane internaty.
Art. 44.
Przygotowanie nauczycieli szkół powszechnych do nauczania w szkołach specjalnych odbywa
się w zakładach i na kursach rocznych lub dwuletnich,
C.
Nauczyciele szkół średnich ogólnokształcących, seminarjów i liceów dla wychowawczyń
przedszkoli, liceów pedagogicznych i pedagogjów
Art. 45.
(1)
Przygotowanie nauczycieli szkół średnich ogólnokształcących, seminarjów i liceów dla
wychowawczyń przedszkoli, liceów pedagogicznych i pedagogjów obejmuje wykształcenie
w zakresie obranej dziedziny wiedzy (umiejętności), przygotowanie społeczno-obywatelskie,
wykształcenie pedagogiczne oraz praktykę pedagogiczną.
(2)
Kształcenie w zakresie obranej dziedziny wiedzy (umiejętności) odbywa się w szkołach
wyższych na zasadach, jakie określa rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia
Publicznego po zasięgnięciu opinji Rad Wydziałowych szkół akademickich. W razie braku
odpowiednich szkół wyższych, kształcenie odbywa się w sposób, określony przez Ministra
Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.
(3)
Po ukończeniu kształcenia w zakresie obranej dziedziny wiedzy odbywa się kształcenie
pedagogiczne na kursach pedagogicznych co najmniej rocznych, przyczem dla kandydatów
na nauczycieli przedmiotów pedagogicznych czas ten może być skrócony. Kursy pedagogiczne
mogą być organizowane przy szkołach wyższych lub oddzielnie.
(4)
Przygotowanie społeczno-obywatelskie odbywa się bądź na studjum, przewidzianem w art.
53, bądź na kursach pedagogicznych,
(5)
Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego określa czas trwania i organizację
praktyki pedagogicznej. Praktyka ta odbywa się w szkołach, wymienionych w ustępie
pierwszym, bądź związanych z kursami pedagogicznemi (ust. 3), bądź nie związanych.
D.
Nauczyciele szkół zawodowych
Art. 46.
(1)
Przygotowanie nauczycieli przedmiotów zawodowych oraz prowadzących praktyczną naukę
zawodu nauczycieli i instruktorów obejmuje wykształcenie zawodowe i praktykę zawodową,
przygotowanie społeczno-obywatelskie, wykształcenie pedagogiczne i praktykę pedagogiczną.
(2)
Kształcenie zawodowe kandydatów na nauczycieli przedmiotów zawodowych odbywa się:
a)
dla szkół dokształcających zawodowych i szkół zawodowych stopnia niższego - w odpowiednich
szkołach zawodowych stopnia licealnego;
b)
dla szkół zawodowych stopnia gimnazjalnego i licealnego - w szkołach wyższych na zasadach,
jakie określa rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego,
wydane po wysłuchaniu opinji zainteresowanych ministrów;
c)
jeżeli chodzi o zawody, dla których niema szkół stopnia licealnego (pkt. a) lub szkół
wyższych (pkt. b), - w sposób, oznaczony przez Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia
Publicznego, po wysłuchaniu opinji zainteresowanych ministrów.
(3)
Kształcenie zawodowe kandydatów na nauczycieli, prowadzących naukę praktyczną zawodu
w szkołach dokształcających zawodowych oraz w szkołach zawodowych stopnia niższego,
gimnazjalnego i licealnego, odbywa się w zakładach, oznaczonych przez Ministra Wyznań
Religijnych i Oświecenia Publicznego, po wysłuchaniu opinji zainteresowanych ministrów.
(4)
Kształcenie zawodowe kandydatów na instruktorów odbywa się:
a)
w szkołach zawodowych stopnia gimnazjalnego;
b)
w szkołach mistrzów lub w szkołach nadzorców.
(5)
Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego po wysłuchaniu opinji zainteresowanych
ministrów określa czas trwania i organizację praktyki zawodowej zarówno dla kandydatów
na nauczycieli przedmiotów zawodowych, jak również dla kandydatów na nauczycieli i
instruktorów, prowadzących praktyczną naukę zawodu.
(6)
Przygotowanie społeczno-obywatelskie kandydatów na nauczycieli i instruktorów odbywa
się bądź na studjum, przewidzianem w art. 53, bądź na kursach pedagogicznych.
(7)
Kształcenie pedagogiczne kandydatów na nauczycieli i instruktorów odbywa się na kursach
pedagogicznych, przyczem dla kandydatów, kształconych w szkołach mistrzów lub w szkołach
nadzorców, będą z kursami pedagogicznemi połączone kursy uzupełniające wykształcenie
ogólne.
(8)
Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego określa czas trwania i organizację
praktyki pedagogicznej.
Art. 47.
(1)
Kształcenie kandydatów na nauczycieli przedmiotów pomocniczych, ściśle związanych
z zawodem, odbywa się według zasad, wskazanych w art. 46 dla kandydatów na nauczycieli
przedmiotów zawodowych, przyczem jednak zależnie od decyzji Ministra Wyznań Religijnych
i Oświecenia Publicznego praktyka zawodowa może nie być wymagana.
(2)
Kształcenie tych kandydatów może się odbywać również w sposób, przepisany dla kształcenia
kandydatów na nauczycieli tych samych przedmiotów w szkołach ogólnokształcących, a
mianowicie:
a)
dla szkół zawodowych stopnia niższego i dla szkół dokształcających zawodowych - w
sposób, określony w art. 40 - 42;
b)
dla szkół zawodowych stopnia gimnazjalnego i licealnego - w sposób, określony w art.
45.
(3)
Kandydaci, wymienieni w ustępie drugim, kształcą się nadto dodatkowo na specjalnych
kursach, wprowadzających w zagadnienia szkolnictwa zawodowego.
Art. 48.
Kształcenie kandydatów na nauczycieli przedmiotów pomocniczych, nie związanych bezpośrednio
z zawodem, odbywa się w sposób, przewidziany w art. 47 ust. 213.
Art. 49.
Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego określa, który ze sposobów kształcenia,
wymienionych w art. 46 i 47, odnosi się do kształcenia kandydatów na nauczycieli i
instruktorów szkół przysposobienia zawodowego, szkół mistrzów i szkół nadzorców.
E.
Dalsze kształcenie nauczycieli czynnych
Art. 50.
Dla wychowawczyń przedszkoli oraz dla nauczycieli czynnych w szkołach powszechnych,
średnich ogólnokształcących, w szkołach zawodowych, seminarjach i liceach dla wychowawczyń
przedszkoli, liceach pedagogicznych i pedagogjach oraz dla instruktorów czynnych w
szkołach zawodowych będą organizowane celem umożliwienia dalszego kształcenia się
osobne zakłady i kursy.
VII. Szkoły wyższe
Art. 51.
(1)
Szkoły wyższe dzielą się na akademickie i nieakademickie.
(2)
Organizację szkół akademickich określa osobna ustawa ze zmianami, wynikającemi z postanowień
art. 52 i 53 niniejszej ustawy,
(3)
Organizację szkół nieakademickich określają statuty, zatwierdzane przez Ministra Wyznań
Religijnych i Oświecenia Publicznego.
Art. 52.
(1)
W szkołach wyższych studjować mogą w charakterze studentów zwyczajnych absolwenci
liceów ogólnokształcących, liceów dla wychowawczyń przedszkoli i liceów pedagogicznych,
oraz szkół zawodowych stopnia licealnego, którzy wykażą się świadectwem kwalifikuiącem
do studjów w szkołach wyższych, jako też osoby, które uzyskały takież świadectwa na
podstawie egzaminu.
(2)
Nadto studjować mogą w charakterze studentów zwyczajnych osoby, które nie odpowiadają
powyższym warunkom, a uzyskały zezwolenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia
Publicznego na podstawie jednomyślnie przyjętego i przez Radę Wydziału umotywowanego
wniosku.
(3)
Rozporządzenia Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego po zasięgnięciu
opinji Rad Wydziałowych szkół akademickich wskażą, do jakich szkół wyższych i na jakie
wydziały dają wstęp świadectwa, wymienione w ustępie pierwszym, oraz określą potrzebne
egzaminy uzupełniające celem uzyskania wstępu do innych szkół wyższych, względnie
na inne wydziały.
(4)
O ile zajdzie potrzeba ściślejszego doboru kandydatów do szkół wyższych z pośród osób,
posiadających warunki, wymienione w ustępie pierwszym, Minister Wyznań Religijnych
i Oświecenia Publicznego po zasięgnięciu opinji Rad Wydziałowych szkół akademickich
określa sposób postępowania.
Art. 53.
(1)
Dla studentów szkół wyższych będzie zorganizowane studjum w zakresie obrony technicznej
Państwa i nauki obywatelstwa oraz sprawności fizycznej.
(2)
Studjum to będzie tworzone bądź przy szkołach wyższych, bądź oddzielnie na zasadach,
jakie ustala rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.
Postanowienia przejściowe
Art. 54.
(1)
Organizacja szkolnictwa, przewidziana w niniejszej ustawie, wprowadzona będzie w życie
w odniesieniu do szkół powszechnych, średnich ogólnokształcących, zawodowych, seminariów
dla wychowawczyń przedszkoli, liceów pedagogicznych i pedagogjów najdalej w ciągu
sześciu lat od dnia wejścia w życie ustawy.
(2)
Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego określa w drodze rozporządzenia
sposób przekształcenia, względnie likwidacji szkół, nie odpowiadających ustrojowi,
wprowadzonemu niniejszą ustawą; likwidacja, względnie przekształcenie takich szkół,
winna być zakończona najdalej w przeciąga 6 lat od dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy przy uwzględnieniu przepisu art. 55.
(3)
W istniejących w chwili wejścia w życie ustawy niniejszej seminarjach nauczycielskich
wstrzymuje się przyjmowanie kandydatów na pierwszy kurs.
Art. 55.
(1)
Przy wprowadzaniu ustroju szkolnictwa, przewidzianego w niniejszej ustawie, należy
zapewnić młodzieży uczęszczającej do szkół możność dokończenia nauki w odpowiednich
szkołach w takim okresie czasu, jaki w chwili przyjęcia ucznia był przewidziany dla
danych szkół, jako normalny czas trwania nauki.
(2)
Świadectwa, uzyskane w okresie przejściowym, zachowują takie uprawnienia, jakie dawały
przed wejściem w życie ustawy.
Art. 56.
Niezależnie od uprawnień, nadanych Ministrowi w poszczególnych artykułach niniejszej
ustawy, Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia
Publicznego ma prawo wydawać w drodze rozporządzeń przepisy wykonawcze, uzgadniające
i przejściowe, które okażą się niezbędne dla wprowadzenia w życie nowego ustroju szkolnictwa
i przystosowania do niego dotychczasowych przepisów ustawowych.
Postanowienia końcowe
Art. 57.
Wszędzie tam, gdzie ustawa niniejsza nadaje uprawnienia Ministrowi Wyznań Religijnych
i Oświecenia Publicznego, wchodzą w jego uprawnienia inni ministrowie w stosunku do
szkolnictwa, podlegającego ich kompetencji na mocy osobnych ustaw. Uprawnienia te
ministrowie wykonywają w porozumieniu z Ministrem Wyznań Religijnych i Oświecenia
Publicznego.
Art. 58.
(1)
Postanowienia ustawy niniejszej nie dotyczą szkól artystycznych; ustrój ich określa
rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.
(2)
Ustawa niniejsza nie dotyczy szkół, organizowanych dla celów wojskowych, bezpieczeństwa
publicznego, straży granicznej, oraz szkół rolniczych, podlegających kompetencji Ministra
Rolnictwa, i szkolnictwa zawodowo-sanitarnego, podlegającego kompetencji Ministra
Spraw Wewnętrznych.
Art. 59.
Wykonanie niniejszej ustawy porucza się Ministrowi Wyznań Religijnych i Oświecenia
Publicznego oraz innym ministrom we właściwym każdemu z nich zakresie działania w
porozumieniu z Ministrem Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.
Art. 60.
(1)
Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1932 r.
(2)
Przepisy niniejszej ustawy, o ile dotyczą szkolnictwa ogólnokształcącego oraz zawodowego
wszelkich typów i stopni, nie obowiązują na obszarze województwa śląskiego.
(3)
Z chwilą wejścia w życie niniejszej ustawy i w miarę reorganizowania szkolnictwa według
jej brzmienia tracą równocześnie na podstawie rozporządzenia Ministra Wyznań Religijnych
i Oświecenia Publicznego moc obowiązującą wszelkie sprzeczne z nią przepisy ustawowe,
między innemi: część druga zdania pierwszego (zaczynająca się po myślniku) i zdanie drugie art. 2,
oraz zdanie drugie ustępu pierwszego art. 85 ustawy z dnia 13 lipca 1920 r. o szkołach
akademickich w brzmieniu, nadanem jej ustawą z dnia 16 lipca 1924 r. .
(4)
W wypadkach, w których przewidziano wydanie rozporządzeń przez Ministra Wyznań Religijnych
i Oświecenia Publicznego, przepisy dotychczasowe zachowują moc obowiązującą w charakterze
rozporządzeń do czasu zastąpienia ich nowemi rozporządzeniami.