Ustawaz dnia 21 marca 1931 r.o ograniczeniu w sprzedaży, podawaniu i spożyciu napojów alkoholowych (przeciwalkoholowa)
Treść ustawy
Na mocy art. 44 Konstytucji ogłaszam ustawę następującej treści:
Art. 1.
(1)
Napojów alkoholowych, zawierających ponad 45° alkoholu, sprzedawać nie wolno. Zakaz
niniejszy nie dotyczy spirytusu, sprzedawanego na cele lecznicze, naukowe i domowe
oraz spirytusu pejsachowego.
(2)
Sprzedaż napojów, sporządzanych ze spirytusu nieoczyszczonego, zawierającego fuzle,
jest wzbroniona. Postanowienie to nie dotyczy napojów, które dla zachowania swoistych
właściwości są wyrabiane ze spirytusu nieoczyszczonego, w szczególności: starki, rumu
i araku oraz napojów ze spirytusu winnego i owocowego.
Art. 2.
(1)
Wprowadza się niżej wyszczególnione (art. 3 - 6) ograniczenia w sprzedaży i podawaniu
w lokalach i miejscach publicznych napojów, zawierających więcej niż 4,5° alkoholu.
(2)
Ograniczenia te dotyczą sprzedaży i podawania wspomnianych napojów tak w naczyniach
otwartych, jak i zamkniętych.
Art. 3.
(1)
Ilość miejsc detalicznej sprzedaży napojów alkoholowych w całem Państwie ustala się,
nie licząc bufetów stacyjnych, wagonów restauracyjnych i bufetów na statkach, w liczbie
20.000, z której najwyżej 3/4 może być przeznaczone do wyszynku. Rozdziału tej liczby
na poszczególne województwa dokona Minister Skarbu w porozumieniu z Ministrem Spraw
Wewnętrznych w drodze rozporządzenia, ogłoszonego w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej.
(2)
Upoważnia się Radę Ministrów do stopniowego zmniejszania ilości miejsc detalicznej
sprzedaży napojów alkoholowych, określonej w części poprzedniej artykułu niniejszego,
przez poddanie rewizji tej ilości w dwa lata po wejściu w życie niniejszej ustawy,
a następnie co pięć lat.
Art. 4.
Zakazuje się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, wymienionych w art. 2:
a)
w pociągach oraz na całym obszarze zabudowań kolejowych i przystani statków, z wyjątkiem
wagonów restauracyjnych i restauracyj kolejowych pierwszej i drugiej klasy na stacjach
węzłowych, końcowych i granicznych oraz bufetów kolejowych na stacjach końcowych i
granicznych w godzinach, które określi rozporządzenie wykonawcze;
b)
na całym obszarze zabudowań koszarowych i w obozach wojskowych, z wyjątkiem kasyn
wojskowych, o ile władze wojskowe zezwolą, a właściwe władze skarbowe wydadzą odpowiednie
uprawnienie;
c)
na całym obszarze zabudowań fabrycznych i przemysłowych, w pomieszczeniach straży
ogniowej oraz w lokalach i miejscach, przeznaczonych do ćwiczeń sportowych i gimnastycznych,
z wyjątkiem wypadków, w których lokale te użyte będą za każdorazowem zezwoleniem właściwych
władz do urządzania zabaw lub przedstawień;
d)
w domach ludowych oraz w pomieszczeniach i miejscach, w których odbywają się przetargi
publiczne - przez czas tych przetargów;
e)
w miejscowościach, w których został uchwalony przez gminy (art. 6) zakaz sprzedaży
napojów alkoholowych;
f)
w miejscowościach lub rejonach, w których celem utrzymania porządku i spokoju publicznego
Minister Spraw Wewnętrznych lub upoważnione przez niego w drodze rozporządzenia organy
administracyjne zakażą sprzedaży lub wyszynku napojów alkoholowych na czas wyborów
do ciał ustawodawczych lub ciał samorządu terytorjalnego, gospodarczego i ubezpieczeń
społecznych, poboru wojskowego lub mobilizacji, wprowadzenia sądów doraźnych, stanu
wyjątkowego, tłumnych zebrań ludności oraz w soboty i inne dni wypłat robotnikom od
godziny 14-ej
g)
w lokalach, oddanych do użytku służby publicznej;
h)
w dni świąteczne, przyczem ograniczenia w tym wypadku obowiązują od godziny 6-ej do
godziny 14-ej.
Art. 5.
(1)
Nie mogą być nadane zezwolenia na miejsca (lokale) detalicznej, sprzedaży napojów
alkoholowych z wyszynkiem, znajdujące się w odległości krótszej niż 100 metrów od
zewnętrznych granic budynków, w których mieszczą się kościoły, klasztory lub świątynie
wyznań, w Państwie uznanych, szkoły, zakłady naukowe i wychowawcze, sądy, więzienia,
dworce i stacje kolejowe, przystanie statków, koszary, zakłady, zatrudniające więcej
niż 50 robotników, oraz od zewnętrznych granic cmentarzy. Przepis niniejszy nie odnosi
się do lokali, wyjętych z pod zakazu, przewidzianego w art. 4.
(2)
Prezes właściwej izby skarbowej w porozumieniu z wojewodą w wypadkach szczególnych
ma prawo zezwalać na wyjątki od zasady powyższej.
(3)
Minister Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Skarbu i Ministrem Spraw Wojskowych
może zabronić wyszynku napojów alkoholowych w odległości do 1.000 metrów od zewnętrznych
granic budynków koszarowych i stałych obozów wojskowych oraz w restauracjach i bufetach
stacyjnych na czas trwania transportów wojskowych.
Art. 6.
(1)
Gminy miejskie i wiejskie władne są w obrębie swoich granic uchwalić całkowity zakaz
sprzedaży napojów alkoholowych, zawierających więcej niż 4,5° alkoholu. Uchwała taka
powinna zapaść w drodze głosowania powszechnego mieszkańców gminy zwykłą większością
głosów, przy udziale przynajmniej połowy uprawnionych do głosowania. Uprawnionym do
głosowania jest mieszkaniec gminy, posiadający czynne prawo wyborcze do Sejmu.
(2)
Głosowanie zarządza zarząd gminy bądź z własnej inicjatywy na skutek uchwały, powziętej
większością głosów, przy obecności 2,3 członków zarządu gminy, bądź na żądanie pisemne
przynajmniej 1/10 części mieszkańców gminy, posiadających czynne prawo wyborcze do
Sejmu.
(3)
Zarząd gminy zarządza głosowanie najdalej w ciągu 4 tygodni od daty przedstawionego
żądania.
(4)
Głosowanie odbywa się w dniu świątecznym. Sposób głosowania określą rozporządzenia
Ministrów Spraw Wewnętrznych i Skarbu.
(5)
Zarząd gminy powinien w ciągu miesiąca po powzięciu uchwały o zakazie sprzedaży napojów
alkoholowych przedstawić uchwałę taką właściwej władzy administracji ogólnej, która
może w ciągu miesiąca od dnia otrzymania uchwały sprzeciwić się wprowadzeniu jej w
życie, o ile uchwała powzięta została z naruszeniem postanowień niniejszej ustawy.
(6)
O ile właściwa władza administracji ogólnej w terminie, wskazanym w poprzednim ustępie,
nie podniesie sprzeciwu, zarząd gminy poda powziętą przez gminę uchwalę o zakazie
detalicznej sprzedaży napojów alkoholowych pisemnie do wiadomości właściwej władzy
skarbowej przynajmniej na 7 miesięcy przed jej wejściem w życie.
(7)
Uchwała o zakazie może pod warunkami, przewidzianemi w ustępach 5 i 6,' wejść w życie
tylko z dniem 1 lipca i 1 stycznia, a nadto po upływie co najmniej 9 miesięcy od chwili
jej powzięcia.
(8)
Zarząd gminy powinien uchwałę o zakazie podać do wiadomości publicznej w sposób, przyjęty
w danej miejscowości, równocześnie z zawiadomieniem właściwej władzy skarbowej (ustęp
6).
(9)
Z chwilą wejścia w życie uchwały o zakazie gasną z samego prawa i bez obowiązku jakiegokolwiek
odszkodowania ze strony Państwa wszystkie istniejące w tej gminie koncesje na detaliczną
sprzedaż napojów alkoholowych.
(10)
Rewizja powziętej uchwały może nastąpić nie wcześniej, niż po upływie lat trzech od
wejścia w życie zakazu. Do powzięcia uchwały rewizyjnej mają zastosowanie przepisy,
odnoszące się do uchwały o zakazie.
(11)
Ilość koncesyj, ustalona w myśl art. 3, odpowiednio zmniejsza się na skutek wejścia
w życie i w czasie obowiązywania uchwał o zakazie, powziętych w myśl niniejszego artykułu.
Art. 7.
Napoje alkoholowe, zawierające mniej niż 4,5” alkoholu, wolno wydawać do obrotu handlowego
z miejsca produkcji tylko w naczyniach zamkniętych, zaopatrzonych w etykietę z oznaczeniem
ilości i mocy napoju oraz firmy i jej siedziby.
Art. 8.
Zakazuje się sprzedaży detalicznej lub innego detalicznego pozbycia tudzież podawania
do spożycia w lokalach i miejscach publicznych napojów, zawierających jakiekolwiek
ilości alkoholu:
a)
nieletnim do lat 21 lub uczniom wszelkiego rodzaju szkół niższych i średnich bez względu
na ich wiek;
b)
innym spożywcom wzamian za zboże lub inne wytwory gospodarstwa wiejskiego, albo na
pokrycie zobowiązań lub za wykonaną pracę.
Art. 9.
(1)
Należytości, skredytowanych za napoje alkoholowe, sprzedane detalicznie lub pozbyte
detalicznie w inny sposób, a zwłaszcza za podane na miejscu do spożycia, nie można
dochodzić w drodze skargi. Umowy zastawu i poręki, zawarte w celu zabezpieczenia takich
należności, są prawnie nieważne.
(2)
Postanowienia ustępu pierwszego niniejszego artykułu nie stosują się do należności
za napoje alkoholowe, podane na kredyt gościom w hotelach, pensjonatach i innych tego
rodzaju zakładach, jeżeli goście ci otrzymują w tych zakładach mieszkanie i wyżywienie.
Art. 10.
(1)
Winni przekroczenia przepisów art. 1, 4, 5, 7 i 8 niniejszej ustawy karani będą grzywną
do 300 złotych lub aresztem do dwóch tygodni, w razie zaś powtórzenia przestępstwa
grzywną do 500 złotych lub aresztem do 4 tygodni. Kary aresztu i grzywny mogą być
nałożone łącznie.
(2)
Władza orzekająca oznaczy w orzeczeniu na wypadek niemożności ściągnięcia grzywny
karę zastępczego aresztu według swobodnego uznania, jednakże w wysokości nie ponad
2 tygodnie.
Art. 11.
(1)
Kto w stanie nietrzeźwości, wywołanej nadużyciem napojów alkoholowych, zachowaniem
swojem daje powód do publicznego zgorszenia, tudzież kto w stanie nietrzeźwości znajduje
się w miejscu publicznem, bez względu na swoje zachowanie, podlega karze, przewidzianej
w art. 10.
(2)
Takiej samej karze podlega ten, kto drugiego do stanu nietrzeźwości doprowadził, albo
kto drugiemu, będącemu w tymże stanie, napoje alkoholowe wydaje. Kto przekracza ten
przepis, odpowiada solidarnie z winnym nietrzeźwym za szkody i straty, wyrządzone
przez niego innym osobom.
Art. 12.
(1)
Kto po godzinie, prawnie przepisanej, przebywa w lokalu detalicznej sprzedaży napojów
alkoholowych z wyszynkiem, mimo, iż go gospodarz (koncesjonariusz, względnie jego
zastępca) lub przedstawiciel uprawnionej władzy wezwał do wyjścia, będzie karany grzywną
do 200 złotych.
(2)
Gospodarz lokalu (koncesjonarjusz, względnie jego zastępca), zezwalający na przebywanie
w swym lokalu detalicznej sprzedaży napojów alkoholowych gości po przepisanej prawnie
godzinie, będzie karany grzywną do 300 złotych lub aresztem do 2 tygodni.
(3)
Postanowienie drugiego ustępu art. 10 ma analogiczne zastosowanie z tem, że kara zastępczego
aresztu nie może przekraczać jednego tygodnia.
Art. 13.
(1)
Kto na zabezpieczenie należności, skredytowanych za napoje alkoholowe, sprzedane detalicznie
lub pozbyte detalicznie w inny sposób, a zwłaszcza podane na miejscu do spożycia,
żąda albo przyjmuje zastaw albo porękę, tudzież kto usiłuje obejść przepisy art. 8
pkt. b) i 9 zapomocą aktu pozornego, lub tym sposobem, że każe sobie wystawić dokument,
a w szczególności weksel, będzie karany grzywną do 1.000 złotych lub aresztem do 6
tygodni. Kary grzywny i aresztu mogą być nałożone łącznie.
(2)
Postanowienie drugiego ustępu art. 10 ma analogiczne zastosowanie z tem, że kara zastępczego
aresztu nie może przekraczać 4 tygodni.
Art. 14.
Karom, przewidzianym w art. 10, ulega także gospodarz lokalu (koncesjonarjusz, względnie
jego zastępca), rozmyślnie nie przeciwdziałający należycie popełnianiu w swem przedsiębiorstwie
przestępstw, przewidzianych w niniejszej ustawie.
Art. 15.
(1)
Gospodarz lokalu (koncesjonarjusz, względnie jego zastępca), dopuszczający skutkiem
braku dozoru lub innego niedbalstwa do popełnienia w jego przedsiębiorstwie przez
drugą osobę jednego z przestępstw, przewidzianych w niniejszej ustawie, będzie karany
grzywną do 300 złotych lub aresztem do 2 tygodni. Kary grzywny i aresztu mogą być
nałożone łącznie.
(2)
Postanowienie drugiego ustępu art. 10 ma analogiczne zastosowanie z tem, że kara zastępczego
aresztu nie może przekraczać jednego tygodnia.
Art. 16.
Jako okoliczność łagodzącą należy przyjąć dla zatrudnionego w przedsiębiorstwie działanie
z polecenia właściciela lokalu (koncesjonariusza, względnie jego zastępcy), jako okoliczność
obciążającą dla właściciela - udzielenie takiego polecenia.
Art. 17.
Sprawujący zarząd lub dozór przedsiębiorstwa lub jego części odpowiada narówni z właścicielem
lokalu (koncesjonarjuszem, względnie jego zastępcą).
Art. 18.
Udział (współwina) w przestępstwach, przewidzianych w niniejszej ustawie, jest karalny.
Art. 19.
(1)
W razie dwukrotnego w ciągu jednego roku kalendarzowego skazania w myśl niniejszej
ustawy może władza skarbowa w porozumieniu z powiatową władzą administracji ogólnej
cofnąć koncesję na detaliczną sprzedaż napojów alkoholowych, orzekając równocześnie
na pewien czas lub na zawsze niezdolność do uzyskania nowej koncesji.
(2)
Przepis ust. 1 nie stosuje się do skazania za przestępstwa, przewidziane w art. 15
niniejszej ustawy.
(3)
Koncesja na detaliczną sprzedaż napojów alkoholowych w restauracjach i bufetach kolejowych,
wymienionych w art. 4 pkt. a), może być cofnięta również na żądanie Ministra Komunikacji,
o ile gospodarz lokalu (koncesjonarjusz, względnie jego zastępca) nie zastosuje się
do zarządzeń Ministra Komunikacji, wydanych w przedmiocie wyszynku napojów alkoholowych
w restauracjach i bufetach kolejowych.
Art. 20.
Do orzekania o czynach przestępczych, przewidzianych w niniejszej ustawie, powołane
są powiatowe władze administracji ogólnej.
Art. 21.
Postanowienia niniejszej ustawy, dotyczące sprzedaży, podawania i spożycia napojów
alkoholowych w lokalach i miejscach publicznych, mają zastosowanie także do sprzedaży,
podawania i spożycia tych napojów w pomieszczeniach pomocniczych, przeznaczonych do
prowadzenia przedsiębiorstwa, jako też w pomieszczeniach, bezpośrednio z niem połączonych.
Art. 22.
Do współdziałania w wykonaniu niniejszej ustawy Minister Spraw Wewnętrznych w porozumieniu
z właściwymi ministrami powoła organa władz samorządowych, jak również organizacje
społeczne, mające na celu walkę z alkoholizmem, zrzeszenia oświatowe i spółdzielcze.
Art. 23.
(1)
Znosi się: a) ustawę z dnia 23 kwietnia 1920 r. o ograniczeniach w sprzedaży i spożyciu
napojów alkoholowych (Dz. U. R. P. Nr. 37, poz. 210) w brzmieniu, ogłoszonem w Dz.
U. R. P. z r. 1922 Nr. 35, poz. 299, b) ustawę z dnia 19 lipca 1877 r., zawierającą
przepisy, mające na celu położenie tamy opilstwu (Dz. U. austr. Nr. 67), c) art. 284,
286 i 317 kod. kar. ros. z 1903 r.
(2)
Skreśla się: a) w art. 315 p. 4 kod. kar. ros. z 1903 r. słowa: „bądź dopuszczenia
małoletniego, nie mającego lat 14, lub osoby widocznie pijanej do picia napojów wyskokowych
w tych zakładach”, b) w § 365 niem. kod. kar. z 1871 r. słowa: „w lokalu wyszynku
lub”, a w § 367 p. 16 słowa: „oraz o wydawaniu napojów wyskokowych przed przetargami
publicznemi lub podczas nich”.
Art. 24.
Zezwolenia (koncesje) na detaliczną sprzedaż napojów alkoholowych, które po dokonaniu
rozdziału na poszczególne województwa ustalonej w art. 3 niniejszej ustawy dla całego
Państwa ilości (20.000) miejsc detalicznej sprzedaży przewyższą normę w województwach,
posiadających obecnie nadmiar tych miejsc, pozostają nadal w mocy do czasu śmierci
uprawnionego, cofnięcia zezwolenia w wypadkach, prawem przewidzianych, lub zrzeczenia
się zezwolenia przez uprawnionego, w żadnym jednak wypadku najwyższa cyfra 20.000
miejsc detalicznej publicznej sprzedaży (art. 3) w całem państwie nie może być przekroczona.
Art. 25.
Uchwały o zakazie detalicznej sprzedaży napojów alkoholowych powzięte na zasadzie
postanowień ustawy z dnia 23 kwietnia 1920 r. o ograniczeniach w sprzedaży, podawaniu
i spożyciu napojów alkoholowych (Dz. U. R. P. z r. 1922 Nr. 35, poz. 299), winny być
poddane rewizji w ciągu 6 miesięcy i ponownemu głosowaniu powszechnemu w myśl postanowień.art.
6 niniejszej ustawy.
Art. 26.
Wykonanie ustawy niniejszej porucza się Ministrowi Spraw Wewnętrznych w porozumieniu
z Ministrem Skarbu i Ministrem Sprawiedliwości oraz Ministrem Komunikacji, o ile chodzi
o restauracje i bufety kolejowe.
Art. 27.
Ustawa niniejsza wchodzi w życie w 14 dni po jej ogłoszeniu.