Ustawaz dnia 25 listopada 1925 r.dotycząca zmiany niektórych postanowień ustawy z dnia 17 lutego 1922 r. o zakładaniu
i utrzymywaniu publicznych szkół powszechnych
Treść ustawy
Na mocy art. 44 Konstytucji ogłaszam ustawą następującej treści:
Art. 1.
W art. 1 ustawy z dnia 17 lutego 1922 r. o zakładaniu i utrzymywaniu publicznych szkół
powszechnych (Dz. U. R. P. № 18, poz. 143) po końcowem słowie: „gminie” kładzie się
zamiast kropki przecinek i dodaje się następujące słowa: „a w województwach poznańskiem
i pomorskiem także na obszarach dworskich”.
Jako drugi i trzeci ustępy tego artykułu dodaje się co następuje: „Obszary dworskie
posiadają pod względem ponoszenia kosztów zakładania i utrzymywania publicznych szkół
powszechnych prawa korporacji prawa publicznego.
Do czasu zrealizowania planu sieci szkolnej obowiązek powyższy dotyczy wszystkich
publicznych szkół powszechnych, zarówno istniejących w chwili wejścia w życie ustawy
z dnia 17 lutego 1922 r. (Dz. U. R. P. № 18, poz. 143), jak i od tego czasu założonych
lub mających powstać w przyszłości”.
Art. 2.
Art. 5 tej ustawy otrzymuje następujące brzmienie:
„
Jeżeli szkoła jest przeznaczona dla ludności dwu lub więcej gmin i obszarów dworskich,
obowiązek założenia i utrzymywania publicznej szkoły powszechnej ciąży na tej gminie
lub na tym obszarze dworskim, w których obrębie szkoła się znajduje lub ma być założona.
Inne gminy i obszary dworskie, korzystające ze szkoły, obowiązane są do pokrywania
części wydatków, ustalonej na podstawie wzajemnego porozumienia; w razie niedojścia
do porozumienia rozstrzygają władze, pełniące w pierwszej instancji nadzór nad gminami,
a jeżeli gminy i obszary dworskie należą do różnych powiatów - władze, pełniące w
drugiej instancji nadzór nad gminami; jeżeli gminy i obszary dworskie należą do różnych
województw-Minister Spraw Wewnętrznych
”
.
Art. 3.
W art. 7 tej ustawy zastępuje się słowa: „organów samorządu gminnego i szkolnego na
obszarze gminy” słowami: „organów samorządu gminnego, właścicieli obszarów dworskich,
oraz organów samorządu szkolnego w gminie i na obszarze dworskim”.
Art. 4.
W ustępie trzecim art. 8 tej ustawy po słowach: „łącznie z gminą” dodaje się słowa:
„albo z obszarem dworskim”.
Art. 5.
W art. 9 tej ustawy po końcowych słowach: „w gminie” dodaje się słowa: „lub na obszarze
dworskim”.
Art. 6.
W art. 10 lit. b) tej ustawy po słowie: „gminę” dodaje się słowa: „i obszar dworski”.
Art. 7.
W ustępie pierwszym art. 11 tej ustawy po słowie: „gmina” dodaje się słowa: „i obszar
dworski”, a w drugim ustępie tego artykułu po słowie: „gminy” dodaje się, słowa: „i
obszaru dworskiego”.
Art. 8.
W art. 12 tej ustawy po słowie: „gminy” dodaje się słowa: „i obszary dworskie”.
Art. 9.
W art. 13 tej ustawy po słowach: „w „gminach” dodaje się słowa: „i na obszarach dworskich”,
po słowach: „budżetu szkolnego gmin” dodaje się słowa: „i obszarów dworskich”, a po
końcowem słowie: „uchwalenia” kładzie się zamiast kropki przecinek i dodaje się słowa:
„a właścicielom obszarów dworskich do wiadomości i wykonania”.
Art. 10.
Na końcu art. 15 tej ustawy dodaje się następujące dwa dalsze ustępy:
„
Na obszarach dworskich obowiązek ten w odniesieniu do organu samorządu szkolnego na
obszarze dworskim ciąży na właścicielu obszaru dworskiego.
Jeżeli obszar dworski nie jest wyłączną własnością właściciela dóbr, albo jeżeli w
granicach obszaru dworskiego przysługuje innej osobie prawo zabudowy, lub jeżeli na
obszarze dworskim mieszkają osoby, nie będące w stosunku służbowym do właścicieli,
a opłacające podatki państwowe od gruntów, domów, przemysłu lub dochodu, to wydatki
na założenie i utrzymanie publicznej szkoły powszechnej rozdzielane będą przez właściwy
wydział powiatowy na wymienionych właścicieli gruntów i mieszkańców obszaru dworskiego
w stosunku do opłaconych przez nich podatków państwowych
”
.
Art. 11.
W art. 16 tej ustawy, jako drugie zdanie, dodaje się słowa: „w razie zwłoki w dostarczeniu
funduszów przez obszary dworskie, zaległe sumy będą ściągane drogą egzekucji administracyjnej”.
Art. 12.
W art. 17 tej ustawy po słowach: „na terenie gminy” dodaje się słowa: „lub obszaru
dworskiego”, a po słowach: „organy samorządu szkolnego gminy” dodaje się słowa: „lub
obszaru dworskiego”; po słowie: „gmina” dodaje się słowa: „właściciel obszaru dworskiego”.
Art. 13.
Po art. 18 ustawy dodaje się następujące artykuły: 19, 20, 21, 22, 23.
„
Art. 19.
Na obszarze województw poznańskiego i pomorskiego znosi się patronaty szkolne oraz
inne przywileje i zobowiązania do świadczeń na rzecz publicznych szkół powszechnych,
natomiast zobowiązania osób trzecich fizycznych i prawnych na rzecz publicznych szkół
powszechnych, opierające się na szczególnych tytułach prawnych, pozostają nadal w
mocy. Tak zwany serwitut leśny na obszarach województwa pomorskiego we wsiach dominjalnych
(art. 45 ordynacji szkolnej dla szkół elementarnych w prowincjach Prusy Wschodnie
i Prusy Zachodnie z dnia 11 grudnia 1845 r.) pozostaje w mocy.
Art. 20.
Istniejące na obszarze województw poznańskiego i pomorskiego gminy szkolne (publiczno-prawne
spółki szkolne) i publiczne szkoły powszechne, wyposażone w osobowość prawną, znosi
się.
Zniesienie publicznych szkół powszechnych, wyposażonych w osobowość prawną, nie pociąga
za sobą zamknięcia odnośnych szkół, jako zakładów naukowych.
Art. 21.
Majątek zniesionej na podstawie art. 20 gminy szkolnej, oraz szkoły, wyposażonej w
osobowość prawną, przechodzi jako całość na obowiązaną do utrzymywania odnośnej szkoły
gminę miejską lub wiejską, lub takiż obszar dworski (art. 1).
Majątek ten może być użyty tylko na cele publicznego szkolnictwa powszechnego.
Majątek ten zostanie w chwili przejęcia zinwentaryzowany.
Art. 22.
Do udowodnienia przejścia praw (art. 21) wystarcza wobec osób trzecich fizycznych
i prawnych poświadczenie właściwego inspektora szkolnego. Poświadczenie takie należy
na żądanie wydać każdemu, kto wykazuje, w tem interes prawny.
Art. 23.
Prawo stawiania wniosków na przepisanie na gminę miejską lub wiejską, albo obszar
dworski, prawa własności lub innego prawa, dotyczącego gruntu szkolnego, wpisanego
w księdze gruntowej na rzecz zniesionej gminy szkolnej, lub szkoły, wyposażonej w
osobowość prawną, przysługuje, oprócz stron interesowanych, także Inspektorowi szkolnemu.
Na obszarze województw poznańskiego i pomorskiego w odniesieniu do majątku gmin szkolnych,
rozwiązanych przed wejściem w życie niniejszej ustawy, który na mocy postanowienia
§ 192 pruskiego powszechnego prawa krajowego (część II tytuł 6) stał się własnością
Skarbu Państwa, stawia odpowiedni wniosek kurator okręgu szkolnego
”
.
Art. 14.
Art. 19 ustawy z dn. 17 lutego 1922 r. (Dz. U. R. P. № 18, poz. 143) otrzymuje liczbę
porządkową 24, a art. 20 liczbę porządkową 25.
Art. 15.
Wykonanie niniejszej ustawy powierza się Ministrowi Wyznań Religijnych i Oświecenia
Publicznego w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami. Ministra Wyznań Religijnych
i Oświecenia Publicznego upoważnia się do ogłoszenia ponownego całkowitego tekstu
ustawy z dnia 17 lutego 1922 r. (Dz. U. R. P. № 18, poz. 143) wraz ze zmianami, wprowadzonemi
niniejszą ustawą.
Art. 16.
Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.