Ustawaz dnia 17 grudnia 1921 r.o zasileniu finansów miejskich i o karach, nakładanych przez gminy miejskie za fałszywe
zeznania podatkowe na obszarach b. zaboru rosyjskiego i austrjackiego
Treść ustawy
I.
Przekazanie gminom miejskim części wpływów z państwowego podatku dochodowego i przyjęcie
annuitetów od długów miast, zaciągniętych na pokrycie wydatków, poniesionych w zastępstwie
Państwa.
Art. 1.
Miasta i miasteczka b. zaboru rosyjskiego, z wyłączeniem osad, położonych na obszarze
b. Królestwa Polskiego, oraz gminy b. zaboru austrjackiego, podpadające pod ustawy
krajowe z d. 13 marca 1889 r. (Dz. Ust. Kr. № 24), niemniej z dnia 3 lipca 1896 r.
(Dz. Ust. Kr. № 51), tudzież miasta stołeczne Lwów i Kraków otrzymają z państwowego
podatku dochodowego 30%, zaś Warszawa 50% wpływów z tego podatku w poszczególnych
miejscowościach.
Art. 2.
Miejscowości, wymienione w art. 1 niniejszej ustawy, otrzymują ze Skarbu Państwa raty
umorzenia (annuitety) od długów, zaciągniętych w okresie od dnia 1 sierpnia 1914 r.
do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy na pokrycie wydatków, poniesionych w zastępstwie
Państwa, przy potrącaniu udzielonych miastom zaliczek ze Skarbu Państwa.
Bliższe określenie rodzaju i sposobu ustalenia wysokości tych wydatków zawierać będzie
rozporządzenie wykonawcze.
II.
Podatek od obrotu i dodatki do państwowego zasadniczego podatku przemysłowego.
Art. 3.
Miejscowości, wymienione w art. 1, mają prawo pobierać do końca roku 1923:
a)
podatek od obrotu od przedsiębiorstw oraz zajęć zawodowych, które na podstawie ustawy
o państwowym podatku przemysłowym podlegają procentowemu podatkowi od zysku (art.
483 ust. o państw, podatku przemysłowym),
b)
dodatki do państwowego zasadniczego podatku przemysłowego od wszystkich innych przedsiębiorstw
i zajęć zawodowych i zarobkowych, które na podstawie powyższej ustawy podlegają tylko
państwowemu zasadniczemu podatkowi przemysłowemu.
Art. 4.
Podatkowi od obrotu podlegają obroty tych jednostek podatkowych, które są pociągnięte
do państwowego podatku przemysłowego w obrębie danej miejscowości. Przedsiębiorstwa,
obowiązane do publicznego składania rachunków, płacą podatek od obrotu w takiej wysokości,
jaka wypada ze stosunku zasadniczego podatku przemysłowego (patentów), opłaconego
w obrębie danej miejscowości, do ogólnej sumy państwowego zasadniczego podatku przemysłowego
opłaconego przez dane przedsiębiorstwo.
Art. 5.
Miarodajne dla wymiaru podatku od obrotu są sumy obrotów, ustalone w myśl postanowień
art. 470 i 495 ustawy o państw. podatku przem. i § 162 instrukcji, do tejże ustawy
przez organy skarbowe powołane do wymiaru państwowego podatku procentowego od zysku.
Art. 6.
Stopa podatku wynosi:
a)
od obrotu-nie wyżej 0,2%,
b)
dodatków do państwowego zasadniczego podatku przemysłowego-nie wyżej 50% tego podatku.
Art. 7.
Na poczet podatku od obrotu mogą być pobrane dodatki do zasadniczego podatku przemysłowego
(patentów) od przedsiębiorstw, wymienionych w art. 3 lit a), jednak nie wyżej niż
100% tego podatku.
Nadwyżki zapłacone z tego tytułu ponad kwoty wymierzonego podatku od obrotu podlegają
zwrotowi po potrąceniu przypadających od płatnika z innych tytułów miejskich należności
podatkowych.
Art. 8.
Przedsiębiorcy widowisk, opłacający podatek miejski od widowisk i rozrywek mają prawo
potracić przy wymierzaniu podatku od obrotu i od dodatków do państwowego zasadniczego
podatku przemysłowego, prócz wymierzanych w ustawie o państwowym podatku przemysłowym,
kwoty wpłacane do kasy miejskiej tytułem podatku od widowisk i rozrywek.
Art. 9.
Bliższy sposób pobierania podatku od obrotu i dodatków do państwowego podatku przemysłowego
określi statut podatkowy, zatwierdzony przez Ministra Spraw Wewnętrznych w porozumieniu
z Ministrem Skarbu.
Art. 10.
Do czasu wprowadzenia jednolitej ustawy o państwowym podatku przemysłowym na obszarze
b. zaboru austrjackiego zamiast art. 3-8 obowiązują następujące postanowienia:
Podatek od obrotu w wysokości ustalonej w art. 6, pobiera się od przedsiębiorstw zarobkowych
i zatrudnień, na zysk obliczonych, oraz przedsiębiorstw, obowiązanych do publicznego
składania rachunków, podlegających powszechnemu względnie szczególnemu podatkowi zarobkowemu
(ustawa o bezpośrednich podatkach osobistych z dnia 25 października 1896 r.)-(austr.
Dz. Ust. P. № 220-i późniejsze nowele).
Organy wymiarowe I instancji winny ustalić obrót powyższych przedsiębiorstw i zatrudnień
przy sposobności wymiaru podatku zarobkowego. Obrót przedsiębiorstw, podlegających
szczególnemu podatkowi zarobkowemu, rozdziela się na poszczególne miejscowości w ten
sam sposób, w jaki wedle dotychczasowych przepisów przypisywano tangenty łącznego
podatku zarobkowego na odnośne miejscowości w celu obliczenia dodatków autonomicznych.
Na poczet podatku od obrotu, tytułem zaliczki, będą pobierane na obszarze b. zaboru
austrjackiego dodatki miejskie do powszechnego, względnie szczególnego, podatku zarobkowego
w wysokości, przez zarządy wymienionych w art. 1 miejscowości ustalić się mającej.
Nadwyżka zaliczki podlega zwrotowi w myśl postanowień art. 7.
III.
Przekazania gminom miejskim podatku od nieruchomości.
Art. 11.
Pobierany na rzecz Skarbu Państwa podatek od nieruchomości miejskich, zaprowadzony
w b. zaborze rosyjskim ustawą z dnia 6/19 czerwca 1910 r. (ros. Zb. Pr. i Rozp. z
1910 r. № 113), przekazuje się do końca r. 1923 na rzecz tych miast, w których on
obecnie istnieje, względnie stosownie do przepisów powyższej ustawy winien być zaprowadzony.
Wymiar i pobór podatku mają uskuteczniać miasta, na zasadach powołanej wyżej ustawy
i wydanych do niej instrukcji oraz przepisów wykonawczych ze zmianami, określonemi
w art. 12 - 16 niniejszej ustawy.
Art. 12.
Podatkowi podlegają wyłącznie nieruchomości, leżące na obszarze miasta.
Art. 13.
Wolne od podatku są jedynie:
1)
Nieruchomości, dające mały dochód, od których podatek nie wynosiłby 10 mk. rocznie.
2)
Nieruchomości, należące do instytucji wyznaniowych, wszelkich uznanych w Państwie
wyznań, oraz instytucji opieki społecznej, publicznych restytucji leczniczych i naukowych,
a nie przynoszących dochodów przez oddanie ich w najem lub w dzierżawą.
3)
Grunta, należące do dróg żelaznych typu normalnego, wraz z budynkami i konstrukcjami,
przeznaczonemi na potrzeby ruchu kolejowego.
Art. 14.
Aż do uchylenia ustawy o ochronie lokatorów okresem wymiarowym jest każdy rok kalendarzowy
oddzielnie, przyczem wymiar podatku może być dokonywany na podstawie czynszów najmu,
ustalonych już poprzednio i z uwzględnieniem ewentualnych podwyżek, jakie na dany
rok będą prawnie dopuszczone, bez ponownego przeprowadzenia przepisanego ustawą postępowania
wymiarowego. Sposób i termin przeprowadzenia przepisanej w art. 5 ustawy z dnia 6/19
czerwca 1910 r. lustracji nieruchomości, lub sprostowania kwot podatkowych na wypadek
podwyżki określi Minister Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Skarbu.
Art. 15.
Wysokość podatku uchwala na każdy okres podatkowy reprezentacja miejska, przyczem
jednak podatek nie może wynosić mniej niż 15%, ani więcej niż 30% przeciętnego podatkowego
dochodu netto z nieruchomości.
Art. 16.
W miejsce urzędów i organów, powołanych obecnie do ogólnego zarządu podatkiem od nieruchomości
miejskich i do wykonywania potrzebnych do tego czynności, wstępują urzędy i organy
miejskie.
Bliższe postanowienia wyda Minister Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem
Skarbu.
Art. 17.
Uchyla się pobór podatku domowo-czynszowego do końca r. 1923, zaprowadzonego w b.
zaborze austrjackim ustawą z dnia 9 lutego 1882 r. (austr. Dz. Ust. P. № 17), - względnie
ustawą z dnia 12 lipca 1896 r. (austr. Dz. Ust. P. № 120). Zarazem uchyla się w gminach
miejskich b. zab. austrjackiego (art. 1 niniejszej ustawy) pobór podatku domowo-klasowego,
zaprowadzonego austr. patentem cesarskim z dnia 23 lutego 1820 r., względnie ustawą
z dnia 9 lutego 1882 r. (austr. Dz. Ust. P. № 17); natomiast rozciąga się ten podatek
także na budowle wynajęte w całości lub części, jeżeli znajdują się poza obrębem gmin
miejskich. Uchylenie tego podatku ma moc do końca 1923 r.
Art. 13.
W gminach miejskich b. zaboru austrjackiego, określonych w art. 1 niniejszej ustawy,
zaprowadza się podatek od nieruchomości, który ma być na rzecz tych gmin wymierzany
i pobierany według zasad, podanych w art. 11-16 niniejszej ustawy, względnie wedle
zasad rosyjskiej ustawy z dn. 6/19 czerwca 1910 r. (ros. Zb. Pr. i Rozp. № 113, 1910 r.),
w brzmieniu tekstu, ogłoszonego w myśl art. 31 niniejszej ustawy, do końca r. 1923.
Art. 19.
Ustawa niniejsza nie narusza przysługującego nowym budowlom na mocy obowiązujących
w b. zaborze austrjackim ustaw czasowego i całkowitego zwolnienia od podatku, natomiast
inne ulgi podatkowe uchyla się.
Również uchyla się przypis idealnego podatku dla celów wymiaru dodatków samorządowych.
Do budowli, rozpoczętych po dn. 31 grudnia 1920 r., przepisy powyższych ustaw austrjackich
nie będą stosowane. Miasta mogą jednak dla takich budowli ustanowić odpowiednie czasowe
ulgi podatkowe.
Art. 20.
Przypadający od nowych budowli w b. zaborze austrjackim na mocy ustaw z 25 marca 1880 r.
(austr. Dz. Ust. P. № 39) i 9 lutego 1882 r. (austr. Dz. Ust. P. № 17) 5% podatek
w miejscowościach, podlegających podatkowi od nieruchomości (art. 17 i 18 niniejszej
ustawy), będzie pobierany na rzecz tychże miejscowości.
Właścicielom nowych budowli przysługuje jednak prawo żądania, by zamiast powyższego
5% podatku był wymierzany i pobierany podatek od nieruchomości miejskich wedle przepisów
niniejszej ustawy.
IV.
Ustanowienie w gminach miejskich podatku od lokali.
Art. 21.
W miejscowościach, w których do końca roku 1919 istniał państwowy podatek mieszkaniowy,
zaprowadzony w byłym zaborze rosyjskim, zaprowadza się na rzecz gmin miejskich podatek
od lokali. Innym miejscowościom byłego zaboru rosyjskiego może Minister Spraw Wewnętrznych
w porozumieniu z Ministrem Skarbu zezwolić na pobór tego podatku. Zarazem zaprowadza
się podatek od lokali w miejscowościach byłego zaboru austrjackiego, w art. 1 podanych.
Art. 22.
Podatkowi od lokali podlegają z wyjątkami, wskazanemi w art. 23, mieszkania, zakłady
przemysłowo-handlowe lub inne ubikacje bez względu na to, czy mieszkanie lub ubikacje
są wynajęte, bądź oddane do użytku bezpłatnie, bądź też znajdują się w domu własnym.
Art. 23.
Podatkowi nie podlegają:
a)
pomieszczenia świątyń, otwartych dla ogółu poszczególnych wyznań,
b)
lokale, zajmowane przez instytucje naukowe, oświatowe i dobroczynne, z wyjątkiem lokali,
odnajmowanych lub oddawanych przez te instytucje do użytkowania i przynoszących dochód,
c)
lokale w domach nowo wybudowanych, nadbudowanych lub odbudowanych po dniu 1 stycznia
1919 roku-przez lat dziesięć od wprowadzenia lokatorów;
d)
zajęte przez cudzoziemskich przedstawicieli dyplomatycznych, uwierzytelnionych przy
Rządzie polskim, i inne osoby, należące do składu poselstw i misji, przez konsulów
generalnych, konsulów, wicekonsulów i agentów konsularnych, będących poddanymi tego
państwa, które ich mianowało, jeżeli z państwem tem Polska zawarła konwencję co do
spraw konsularnych, albo jeżeli przedstawiciele polscy w tych państwach korzystają
z podobnych ulg, oraz lokale, służące na potrzeby tych poselstw, misji lub konsulatów.
Art. 24.
Podatek opłacają osoby fizyczne lub prawne, zajmujące lokale, podlegające podatkowi.
Podatek ten winni ściągać właściciele realności wraz z komornem i innemi należytościami.
Za pobór tego podatku otrzymają właściciele realności odszkodowanie w wysokości 5%
od kwoty, wpłaconej do kasy miejskiej.
W razie odmowy zapłaty, a najdalej w miesiąc po terminie płatności, winien właściciel
lub jego zastępca donieść kompetentnej władzy o odmowie lub zwłoce, poczem następuje
egzekucja ze strony gminy. O ileby właściciel w oznaczonym terminie trzydziestodniowym
nie doniósł o odmowie, obowiązek uiszczenia tego podatku przechodzi na właściciela
z prawem regresu do lokatora.
Rozporządzenie wykonawcze określi wysokość odsetek zwłoki oraz termin, od którego
mają być płacone.
Podatek od lokalu w miejscowościach leczniczych i w letniskach unormuje rozporządzenie
wykonawcze, wydane stosownie do art. 31.
Art. 25.
Wysokość podatku określa stosownie do faktycznego komornego lub wartości czynszowej
na każdy rok podatkowy reprezentacja miejska z mocą obowiązującą dopiero w 2 miesiące
po ogłoszeniu uchwały. Najniższa jednakże norma tego podatku ma wynosić 25% faktycznego
komornego lub wartości czynszowej. Podatek opłaca się w terminach kwartalnych: 1 stycznia,
kwietnia, lipca i października.
Po zmianach ustawy o ochronie lokatorów stawki podatku od lokali ulegną ponownemu
zatwierdzeniu Rządu.
Art. 26.
Wymierzanie i ściąganie podatku od lokali wykonywają urzędy i organa miejskie.
V.
O karach nakładanych przez gminy miejskie za fałszywe zeznania podatkowe.
Art. 27.
Wniesienie świadomie fałszywych zeznań przez płatników wszelkiego rodzaju podatków
i opłat miejskich, pobieranych bezpośrednio przez organa miast, wymienionych w art.
1, oraz udzielanie fałszywych wyjaśnień w tych sprawach podatkowych przez inne osoby,
będzie karane grzywną do wysokości 1.000.000 Mk. Grzywnę na wypadek niemożności ściągnięcia
zastąpi pozbawienie wolności na czas do 3 miesięcy.
Do orzekania powołany jest magistrat. Od orzeczenia karnego magistratu można odwołać
się do państwowej władzy nadzorczej magistratu w ciągu dni 14, licząc od dnia następującego
po doręczeniu orzeczenia karnego, a od orzeczenia władzy nadzorczej w tym samym terminie
do miejscowego właściwego sądu okręgowego, który rozstrzyga ostatecznie przy odpowiedniem
zastosowaniu przepisów, dotyczących odwołania się od wyroku sądów pokoju (powiatowych).
Sąd okręgowy nie może jednak uchylić orzeczenia administracyjnego z poleceniem ponownego
rozpatrzenia sprawy i wydania nowego orzeczenia.
Odwołanie do władzy nadzorczej lub do sądu nie wstrzymuje wykonania kary, z wyjątkiem
kary pozbawienia wolności.
O wykonanie kary pozbawienia wolności należy zwrócić się do sądu pokoju (powiatowego),
który wydaje polecenie w tym przedmiocie po stwierdzeniu prawomocności orzeczenia
i bezskuteczności egzekucji na podstawie przesłanych mu w tym celu akt sprawy.
VI.
Postanowienia końcowe.
Art. 28.
Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą obowiązującą od dnia 1
stycznia 1921 r. na obszarze b. zaboru rosyjskiego i b. zaboru austrjackiego.
Termin oraz sposób przekazania czynności wymiaru i poboru podatku od nieruchomości
organom miejskim będzie określony przez Ministra Skarbu w porozumieniu z Ministrem
Spraw Wewnętrznych.
Wpływy Skarbu Państwa z podatku od nieruchomości i z podatku domowo-czynszowego, względnie
domowo-klasowego (art. 17), pobranych za czas od 1 stycznia 1921 roku, będą przelane
do kas miejskich sposobem, który określi Minister Skarbu w drodze rozporządzenia.
Upoważnia się Ministra Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Skarbu, ewentualnie
z Ministrem b. Dzielnicy Pruskiej, do rozciągnięcia niniejszej ustawy na obszar b.
dzielnicy pruskiej drogą rozporządzenia.
Art. 29.
Przepisy niniejszej ustawy nie naruszają prawa miejscowości, wymienionych w art. 1,
do dalszego poboru, względnie wprowadzania podatków i danin miejskich, opartych na
dekrecie w przedmiocie skarbowości gmin miejskich z 7 lutego 1919 r. (Dz. P. P. P.
№14, poz. 150), względnie dekrecie w przedmiocie skarbowości powiatowych związków
komunalnych z 7 lutego 1919 r. (Dz. P. P. P. № 14, poz. 151), oraz na ustawach gminnych,
obowiązujących w Małopolsce i ustawie z 24 października 1919 r. (Dz. U. R. P. № 88,
poz. 479) w przedmiocie zmian tychże ustaw gminnych, o ile odnośne postanowienia tych
dekretów i ustaw nie są sprzeczne z niniejszą ustawą.
Opodatkowanie przemysłu i handlu oraz zajęć zawodowych i zarobkowych na rzecz miejscowości,
wymienionych w art. 1 niniejszej ustawy, odbywać się może jedynie na podstawie art.
1-27 niniejszej ustawy.
Art. 30.
Wszelkie przepisy, sprzeczne z postanowieniami niniejszej ustawy, tracą moc obowiązującą.
Art. 31.
Wykonanie tej ustawy porucza się Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Ministrowi Skarbu,
których nadto upoważnia się, aby teksty ustaw rosyjskich z dn. 6/19 czerwca 1910 r.
o podatku państwowym od nieruchomości w miastach i z dnia 14/27 maja 1893 roku o państwowym
podatku mieszkaniowym z uwzględnieniem zmian, zawartych w art. 12-16 i 22-25 niniejszej
ustawy, tudzież zmian, wynikających z odnośnego unormowania ustroju administracyjnego
i kompetencji władz w Polsce, ogłosili z mocą obowiązującą na obszarach b. zaboru
rosyjskiego i austrjackiego.