Ustawaz dnia 10 czerwca 1921 r.w przedmiocie zmiany przepisów ustawy z dnia 16 grudnia 1906 r. o ubezpieczeniu pensyjnem
funkcjonarjuszy w służbie prywatnej i niektórych funkcjonarjuszy w służbie publicznej
w brzmieniu, ustalonem rozporządzeniem cesarskiem z dnia 25 czerwca 1914 r. o ubezpieczeniu
pensyjnem
Treść ustawy
Art. 1.
Artykuł 1: „Rozporządzenia cesarskiego z dnia 25 czerwca r. 1914 zmienia się następująco:
„
Przytoczone w dalszym ciągu paragrafy ustawy z dnia 16 grudnia 1906 r. (Austr. Dz.
Ust. № 1 z r. 1907), oraz rozporządzenia cesarskiego z dnia 25 czerwca 1914 r. o ubezpieczeniu
pensyjnem funkcjonarjuszy opiewać będą, jak następuje:
I.
Rozciągłość obowiązku ubezpieczenia.
§ 1 otrzymuje brzmienie następujące:
„
Obowiązkowi ubezpieczenia podlegają funkcjonarjusze, którzy:
1)
ukończyli 18 rok życia;
2)
pozostają w stosunku służbowym i których stałe miejsce zatrudnienia znajduje się na
ziemiach b. państw austrjackiego i węgierskiego, wchodzących w skład Rzeczypospolitej
Polskiej, oraz
3)
których zatrudnienie ma charakter urzędowania, bądź którzy spełniają czynności przeważnie
umysłowe, bądź są objęci ustawą o pomocnikach handlowych z dnia 16 stycznia 1910 r.
(Austr. Dz. Ust. № 20), wreszcie wogóle wszyscy funkcjonarjusze nie zatrudnieni w
charakterze służby czeladnej i robotników przemysłowych (w szerszem znaczeniu), górniczych,
rolnych, leśnych i t. p.
”
§ 1a skreśla się.
Art. 2.
W § 2 wprowadza się zmiany następujące:
Punkt 2 otrzymuje brzmienie:
„
Inwalidzi, których zdolność do zarobkowania zmniejszyła się więcej niż o 40%. albo
pobierający zaopatrzenie (pensję, rentę, prowizję i t. p.), dosięgające 30% pierwszych
poborów, służących za podstawę do ubezpieczenia, jakie funkcjonarjusz otrzymał, będąc
już inwalidą
”
.
Punkt 3 otrzymuje brzmienie:
„
Małżonek (małżonka) służbodawcy
”
.
Punkt 5 otrzymuje brzmienie:
„
Funkcjonarjusze państwowi tudzież przedsiębiorstw państwowych, o ile mają zapewnione
prawa emerytalne
”
.
Punkt 6 otrzymuje brzmienie:
„
Funkcjonarjusze ciał samorządowych i wogóle funkcjonarjusze instytucji, zakładów,
korporacji publicznych lub przeznaczonych w myśl ustawy do spełnienia zadań publicznych,
jakoteż ich zakładów i przedsiębiorstw, o ile mają zapewnione prawidłowe, t. j. z
posadą przez nich piastowaną połączone prawa do świadczeń, conajmniej w wysokości
przewidzianej tą ustawą; funkcjonarjusze ci są zwolnieni od obowiązku ubezpieczenia
pod warunkiem, że służbodawca ich zobowiązał się raz na zawsze wobec władzy nadzorczej,
że w razie, gdyby tacy funkcjonarjusze w czasie późniejszym, bez poprzedniego przejścia
w stan spoczfnku, objęli posadę, uzasadniającą obowiązek ubezpieczenia, przekaże podmiotowi
ubezpieczającemu, który będzie wówczas dla nich właściwym, kwotę odpowiadającą tej
rezerwie premjowej, jaka powinnaby była już być dla tych funkcjonarjuszy zebraną,
gdyby oni przez czas ich zatrudnienia u tego służbodawcy byli członkami zakładu pensyjnego
dla funkcjonarjuszy
”
.
Skreśla się punkty 7, 8, 11, 12.
W p. 9 skreśla się wyrazy: „zwyczajni słuchacze szkół wyższych i zakładów pokrewnych
tudzież”.
W § 2 wprowadza się ustęp końcowy w brzmieniu następującem:
„
Na własne żądanie winni być zwolnieni z obowiązku ubezpieczenia zwyczajni słuchacze
szkół wyższych i zakładów pokrewnych, kandydaci adwokaccy i notarjalni, lekarze, zajęci
w klinikach uniwersyteckich, w zakładach dla chorych i sanatorjach, oraz funkcjonarjusze,
zatrudnieni u techników cywilnych (inżynierów cywilnych wszelkich kategorji i geometrów
cywilnych), a zapisani w jednej z izb inżynierskich, jako kandydaci do jednego z tych
zawodów
”
.
Art. 3.
Pierwsze cztery ustępy § 3 otrzymują brzmienie następujące:
„
Za podstawę do ubezpieczenia funkcjonarjuszy, wymienionych w § 1 niniejszej ustawy,
przyjmuje się każdorazowe ich policzalne pobory roczne. Funkcjonarjusze; nie pobierający
za swoją pracę żadnego wynagrodzenia, bądź też ci, których pobory nie dosięgają kwoty
3.000 mk. rocznie, mają być ubezpieczeni tak, jak gdyby ich pobory wynosiły kwotę
3.000 mk. rocznie, funkcjonarjuszom zaś, których pobory roczne przewyższają kwotę
60.000 marek rocznie, ma być policzona do ubezpieczenia tylko kwota powyższa. Roczne
pobory, służące za podstawę do ubezpieczenia, zaokrągla się do pełnych setek w ten
sposób, że nie uwzględnia się kwot, nie przekraczających 50 mk., kwoty zaś ponad 50
mk. liczy się za pełną setkę.
Za pobory policzalne uważać należy oprócz plac stałych wszelkie niejednorazowe dodatki,
jako to: dodatki na mieszkanie, aktywalne, funkcyjne, drożyźniane, wojenne i t. p.,
tudzież wszelkie rodzaje poborów w naturze.
Wartość mieszkania z opałem, światłem, lub utrzymaniem oznacza corocznie władza administracyjna
drugiej instancji po wysłuchaniu mężów zaufania pracodawców i ubezpieczonych. Wartość
innych dodatków w naturze (ordynarja, mleko i t. p.) obliczać należy według cen, ustanowionych
przez władze, względnie według normalnych cen miejscowych.
Pobory zmienne, jak tantjemy i inne pobory, zawisłe od prowadzenia interesów lub pracy,
należy obliczać w pierwszym roku służby w umówionej kwocie minimalnej, a następnie
w kwocie, otrzymanej w poprzednim roku kalendarzowym od tego samego pracodawcy
”
.
W § 3 wprowadza się ustęp ostatni w brzmieniu:
„
W wypadku zniżenia poborów funkcjonarjusz ma prawo utrzymać ubezpieczenie w stosunku
do poborów wyższych, o ile je pobierał przynajmniej przez 6 miesięcy. Służbodawca
jednak nie ma obowiązku pokrywać różnicy premji, chyba że się do tego wyraźnie zobowiązał
”
.
Art. 4.
W § 4 wprowadza się punkt la w brzmieniu nąstępującem:
„
1 a) do dodatków do renty nieudolności i renty na starość (§ 11-a)
”
.
W § 4 punkt 4 otrzymuje brzmienie:
„
do jednorazowej odprawy dla pozostałej wdowy, względnie dzieci, oraz dla żyjących
w niedostatku (§§ 18, 19) matki lub ojca
”
.
Art. 5.
Ustęp pierwszy § 5 otrzymuje brzmienie następujące:
„
Prawo do świadczeń, określonych w punktach 1, 1a, 2 i 3 § 4, zależne jest poza wszelkiemi
innemi warunkami, w tej mierze przewidzianemu także od upływu czasu wyczekiwania,
który wynosi 60 miesięcy wkładkowych, zaliczonych według ustępu siódmego § 73
”
.
Art. 6.
Ustęp pierwszy § 7 otrzymuje brzmienie następujące:
„
Niezdolnym do zarobkowania jest ten, czyja zdolność do pracy zawodowej, ostatnio wykonywanej,
wskutek ułomności cielesnej lub umysłowej nie dosięga polowy zdolności osoby zdrowej
fizycznie i duchowo o podobnem wykształceniu i uzdolnieniu
”
.
Art. 7.
W § 7 a punkt a) wyrazy: „zarówno kwotę 600 k., jak i dwie trzecie” zastępuje się
wyrazami: „zarówno kwotę 7.200 mk., jak i połowę”.
W § 7-a punkt b) wyraz: „może” zastępuje się wyrazem „winien”, oraz skreśla się wyrazy:
„lub w części”.
Art. 8.
Pierwsze 6 ustępów § 8 otrzymują brzmienie następujące:
„
Renta nieudolności składa się z kwoty zasadniczej i rosnącej. Kwota zasadnicza wynosi
20% przeciętnych poborów rocznych, służących za podstawę do ubezpieczenia (§ 3) w
okresie wyczekiwania. Rosnąca kwota renty wynosi: w pięcioletnim okresie, następującym
po 60-ym miesiącu wkładkowym, 2%. za dalszy czasokres po upływie 120 miesięcy wkładkowych
11/2% sumy poborów, służących za podstawę do ubezpieczenia (§ 3) w każdym z tych czasokresów.
Jeżeli niezdolność nastąpiła przed upływem czasu wyczekiwania wskutek wypadku (ustęp
drugi § 5), dla brakujących do czasu wyczekiwania miesięcy uwzględnia się pobory,
służące za podstawę do ubezpieczenia w chwili wypadku
”
.
Art. 9.
Drugi ustęp § 9 otrzymuje brzmienie następujące:
Pobór renty nieudolności przez osoby, otrzymujące zasiłki na podstawie ustawy o ubezpieczeniu
na wypadek choroby, rozpoczyna się od chwili wygaśnięcia prawa do tych zasiłków
”
.
Art. 10.
Po § 11 wprowadza się § 11-a z nagłówkiem i brzmieniem następującem:
„
Dodatki do rent nieudolności i na starość.
Pobierający rentę nieudolności, a znajdujący się w takim stanie bezradności, że stale
potrzebują opieki drugiej osoby, otrzymują dodatek do renty w wysokości połowy tejże,
przyczem jednak renta nieudolności łącznie z dodatkiem nie może przekraczać przeciętnych
policzalnych poborów rocznych w ciągu ostatnich 60 miesięcy wkładkowych, względnie
krótszego czasu służby (ustęp drugi § 5).
Osoby, pobierające rentę nieudolności lub na starość, mają prawo do dodatków na każde
dziecko do lat 18, niezarobkujące, w wysokości 1/6 renty, przyczem nie uwzględnia
się kwoty rosnącej po upływie 120 miesięcy wkładkowych. Suma jednak tych dodatków
nie może przekraczać kwoty zasadniczej renty. Ojcowie dzieci nieślubnych, nielegitymowanych
i dzieci, pochodzących z małżeństwa, zawartego przeć ubezpieczonego w czasie pobierania
przezeń renty nieudolności lub na starość, nie mają z tytułu posiadania tych dzieci
prawa do powyższych dodatków. Również nie mają prawa do tych dodatków ojcowie córek
zamężnych
”
.
Art. 11.
W § 15 wprowadza się ustęp drugi w brzmieniu następującem:
„
Prawo do dodatku na wychowanie przysługuje dzieciom i po ukończeniu 18 lat życia,
o ile są nadal niezdolne do zarobkowania (§ 7) wskutek ułomności cielesnej lub umysłowej,
przez cały czas trwania tej niezdolności
”
.
Art. 12.
W ustępach pierwszym i drugim § 16 wyrazy: „bez ewentualnej kwoty rosnącej” zastępuje się wyrazami: „bez kwoty rosnącej po upływie 120 miesięcy wkładkowych”.
Art. 13.
W ustępie pierwszym § 18 wyrazy: „a gdyby wdowa nie pozostała” zastępuje się wyrazami: „a gdyby nie było wdowy uprawnionej”.
Ustęp drugi § 18 otrzymuje brzmienie następujące:
„
Jeżeli po ubezpieczonym, który nie pobierał renty nieudolności lub renty na starość,
nie pozostały osoby, wymienione w ustępie pierwszym niniejszego artykułu, uprawnione
do jednorazowej odprawy, pozostali matka lub ojciec, do których utrzymania przyczyniła
się osoba ubezpieczona, o ile są w niedostatku, mają prawo do jednorazowej odprawy,
niezależnie od ilości miesięcy wkładkowych ubezpieczonego. Do odprawy matka ma pierwszeństwo
przed ojcem
”
.
Art. 14.
§ 19 otrzymuje brzmienie następujące:
„
Tytułem jednorazowej odprawy należy się wdowie, względnie dzieciom, podwójna, matce
zaś lub ojcu pojedyncza kwota zasadnicza renty nieudolności, do jakiej ubezpieczona
osoba miałaby prawo, gdyby uległa wypadkowi (ustęp drugi § 8).
”
Art. 15.
Ustępy pierwszy i drugi § 25 otrzymują brzmienie następujące: „Osoby, których obowiązek
ubezpieczenia lub dobrowolne ubezpieczenie (§ 24, 30) wygasło, pominąwszy powód, wymieniony
w § 24 p. 2, jak również osoby, wyłączone od obowiązku ubezpieczenia, mają prawo do
zwrotu tej części rzeczywiście wpłaconych za nie premji bez odsetek, która przypada
na nie według klucza, ustanowionego w §33, chociażby nawet służbodawca nie zrobił
użytku z przysługującego mu prawa potrącenia (§ 36), tudzież do zwrotu wpłat bez odsetek
za ewentualne ubezpieczenie dobrowolne i zakupno lat służby. Osoby wyżej wymienione
mają prawo do zwrotu premji, o ile:
1)
przebywszy okres wyczekiwania, usamodzielniły się gospodarczo, względnie, jeśli idzie
o osoby płci żeńskiej, zawarły związek małżeński, i
2)
przynajmniej przez 6 miesięcy pozostawały bez zajęcia, uzasadniającego obowiązek ubezpieczenia.
Osób, wyłączonych od ubezpieczenia, bądź stale przebywających zagranicą, lub które
stały się niezdolnemi do zarobkowania (§ 7), do tyczą tylko przepisy p. 2 niniejszego
artykułu.
Przedewszystkiem zwraca się dobrowolnie wpłacone premje i premje za zakupno lat służby,
następnie zaś część premji za ubezpieczenie obowiązkowe. Zwrot premji za ubezpieczenie
dobrowolne i zakupno lat służby nie może być częściowy.”
Art. 16.
§ 26 otrzymuje brzmienie następujące:
„
Zwrot premji za dobrowolne ubezpieczenie (§ 28), za zakupno lat służby (§ 31) i osobom
płci żeńskiej wskutek zamążpójścia (ustęp trzeci § 25) uważa się za całkowitą odprawę.
Częściowy zwrot premji pociąga za sobą redukcję ekspektatyw, względnie policzalnego
czasu wkładkowego, w takim stosunku, jaki zachodzi między kwotą zwrotu a premją przypadającą
do chwili wygaśnięcia ubezpieczenia, przyczem jednak nie uwzględnia się ułamku miesiąca
wkładkowego, nie przekraczającego połowy, ułamek zaś większy liczy się za całą jednostkę
”
.
Art. 17.
§ 27 otrzymuje brzmienie następujące:
„
W razie ponownego wstąpienia do ubezpieczenia nowe ekspektatywy dolicza się do poprzednio
nabytych lub zredukowanych w myśl § 26, jeżeli przerwa w ubezpieczeniu była skutkiem
powstania prawa do renty nieudolności lub trwała najwyżej 6 lat od chwili płatności
ostatniej premji. W przeciwnym razie przy odnowieniu ubezpieczenia ekspektatywy poprzednio
uzyskane uważają się za wygasłe
”
.
Art. 18.
W ustępie pierwszym § 27-a wyrazy:. 120 miesięcy wkładkowych” zastępuje się wyrazami:.
60 miesięcy wkładkowych”.
W ustępie drugim wyrazy: „14 dni” zastępuje się wyrazami:. 6 tygodni”.
Art. 19.
W końcu ustępu pierwszego § 28 dodaje się wyrazy: „i nie są niezdolni do zarobkowania według ustępu pierwszego § 7”.
W § 28 skreśla się ustępy drugi i trzeci.
Ustęp pierwszy § 29 otrzymuje brzmienie:
„
Do ubezpieczeń dobrowolnych stosują się przepisy §§ 24 i 27-a.
Osoba ubezpieczona dobrowolnie winna uiszczać całą premję, oznaczoną w § 33. Przed
upływem czasu wyczekiwania premję uiszcza się od kwoty ostatnich poborów, służących
za podstawę do ubezpieczenia, po upływie zaś tego czasu osoba ubezpieczona może zniżyć
lub podwyższyć premję
”
.
§ 30 p. 3 otrzymuje brzmienie następujące:
„
Przenosi się na stały pobyt za granicę Rzeczypospolitej Polskiej
”
.
Art. 20
: § 31 otrzymuje brzmienie następujące:
„
Każdemu ubezpieczonemu można przez policzenie lat służby podwyższyć spodziewane świadczenia
ponad wymiar ustawowy, jeżeli dokona zakupna lat służby, t. j. zapłaci taką kwotę,
która odpowiada przypadającej za te lata rezerwie premjowej. Za podstawę obliczenia
należy wziąć wiek i pobory, służące za podstawę do ubezpieczenia w chwili policzenia
lat służby.
Policzenie lat służby jest dozwolone tylko pod warunkiem faktycznego jej odbycia,
a nadto tylko w przeciągu 5 lat od nastąpienia obowiązku ubezpieczenia i nie dalej
wstecz jak do 18 roku życia.
Lata, spędzone w służbie wojskowej lub cywilnej podczas wojny, mogą być przez ubezpieczonego
zakupione, licząc jeden rok za dwa. Zakupno to jednak może być dokonane tylko przed
upływem 5 lat od przeprowadzenia ogólnej demobilizacji.
Przez policzenie lat służby nie skraca się ustawowego czasu wyczekiwania (§ 5). Prawo
do ekspektatywy z tytułu zakupna lat służby uzyskuje się dopiero po upływie dwóch
lat kalendarzowych po roku, w którym dokonano zakupna. Jeżeli nieudolność lub śmierć
ubezpieczonego nastąpi przed upływem tego okresu, to uprawnionym do poboru zwraca
się zapłaconą za zakupno lat premję z doliczeniem 4%.
Ograniczenia powyższe nie mają zastosowania do policzenia lat służby w razie przeniesienia
ubezpieczenia prowizyjnego w jednej z górniczych kas brackich do ubezpieczenia pensyjnego
(§ 92-b), jako też przy przekazaniu rezerwy premjowej za osoby, przenoszące się ze
służby publicznej (§ 2 p. 6) do zajęć, uzasadniających obowiązek ubezpieczenia.
Prawa, uzyskane dotychczas przez policzenie lat służby, pozostają zachowane
”
.
Art. 21.
W § 32 wprowadza się ustęp drugi w brzmieniu następującem: „Celem zbadania, czy stała
premja odpowiada świadczeniom, przewidzianym ustawą niniejszą, zakład pensyjny winien
przeprowadzać techniczną rewizję funduszów (bilans asekuracyino-techniczny) w odstępach
pięcioletnich, po raz pierwszy na rok 1921. Ewentualna zmiana premji i matematycznej
stopy procentowej może być dokonana drogą rozporządzenia Rady Ministrów na wniosek
Ministra Pracy i Opieki Społecznej”.
Art. 22.
§ 33 otrzymuje brzmienie następujące:
„
Stałe premje za każdy miesiąc płacy (miesiąc wkładkowy) wynoszą 1% od poborów rocznych,
służących za podstawę do ubezpieczenia.
Za ubezpieczonego, który nie pobiera wcale wynagrodzenia, bądź pobiera wynagrodzenie
tylko w naturze, bądź którego pobory, służące za podstawę do ubezpieczenia, nie przewyższają
3.000 mk. rocznie, służbodawca opłaca premję w całości; przy wyższych policzalnych
poborach rocznych do kwoty 40 000 mk. włącznie, służbodawca płaci 2/3, ubezpieczony
1/3 część premji, o ile zaś pobory roczne ubezpieczonego przewyższają kwotę 40.000
mk., służbodawca i ubezpieczony płacą premję po połowie.
Obowiązek płacenia premji zaczyna się z powstaniem obowiązku ubezpieczenia i razem
z nim się kończy
”
.
Art. 23.
§ 37 skreśla się.
Art. 24.
W § 38 oprocentowanie zaległych premji podwyższa się z 4% na 6%.
Art. 25.
Tytuł X otrzymuje brzmienie następujące:
„
Organizacja ubezpieczenia. Zakład pensyjny dla funkcjonariuszy
”
.
Art. 26.
W § 39 wyrazy: „oraz przez jego biura krajowe” zastępuje się wyrazami: „oraz przez jego ewentualne oddziały i biura”.
Art. 27.
W ustępie pierwsym § 23-a oraz w ustępie pierwszym § 40 i 91 skreśla się wyraz „powszechny”.
Ustępy drugi i trzeci § 40 otrzymują brzmienie następujące:
„
Siedzibę jego, jak również ewentualnych oddziałów oznacza Minister Pracy i Opieki
Społecznej.
Sądem zwyczajnym zakładu pensyjnego i ewentualnych jego oddziałów będzie sąd właściwy
siedziby zakładu pensyjnego, względnie jego oddziału
”
.
Art. 28.
W § 42 p. 3 skreśla się zdanie końcowe (wiersz siódmy), poczynające się od słów: „Co
do ustanawiania...” do końca tego punktu.
W § 42 p. 12 skreśla się.
Art. 29.
§ 44 otrzymuje brzmienie następujące:
„
Wydział kierujący zakładu pensyjnego składa się z prezesa i z 12-18 członków, z których
2/3 należy do grupy ubezpieczonych, a 1/3 do grupy służbodawców
”
.
Art. 30.
§ 45 otrzymuje brzmienie następujące:
„
Prezesa zakładu pensyjnego mianuje Minister Pracy i Opieki Społecznej na okres pięcioletni
z pośród 3 kandydatów, przedstawionych przez wydział kierujący zakładu
”
.
Art. 31.
W ustępie pierwszym § 46 wyraz „prezydenta” zastępuje się wyrazem „prezesa”.
Ustęp drugi § 46 otrzymuje brzmienie następujące:
„
Członków wydziału kierującego wybiera walne zgromadzenie z pośród osób, będących osobiście
członkami zakładu pensyjnego, lub też reprezentujących przedsiębiorstwa, których funkcjonarjusze
są w zakładzie ubezpieczeni, oraz mających czynne prawo wyborcze do Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej. W taki sam sposób walne zgromadzenie wybiera zastępców w liczbie 6-9 osób.
Członkowie wydziału kierującego oraz zastępcy muszą być obywatelami Rzeczypospolitej
Polskiej
”
.
Ustęp trzeci § 46 skreśla się.
Art. 32.
W ustępie pierwszym § 47 skreśla się wyrazy: „i biura krajowe”, oraz koniec ustępu w nawiasach.
Art. 33.
W ustępie drugim § 49 wyrazy: „kierującego urzędnika” zastępuje się wyrazami: „dyrektora, jego stałego zastępcy”.
Art. 34.
Ustęp drugi § 50 otrzymuje brzmienie następujące:
„
Wybory delegatów odbywają się w odrębnych zgromadzeniach służbodawców i ubezpieczonych
według regulaminu wyborczego, który wyda Minister Pracy i Opieki Społecznej. Wybory
te mają być tajne i proporcjonalne. Z liczby delegatów 2/3 musi należeć do grupy ubezpieczonych,
a 1/3 do grupy służbodawców
”
.
Ustępy trzeci i czwarty § 50 skreśla się.
Art. 35.
§ 51 p. 1 otrzymuje brzmienie, następujące:
„
Wybór członków wydziału kierującego, asesorów sądu polubownego i ich zastępców (§
46. 76)
”
.
W § 51 p. 4 skreśla się wyrazy: „i biur krajowych zakładu pensyjnego”.
Art. 36.
Skreśla się napis przed § 52 „B. Biura krajowe zakładu pensyjnego”, skreśla się również:
§§ 53-54 włącznie, ostatni ustęp § 55, §§ 56-59 włącznie i §§ 61-63 włącznie.
§ 52 otrzymuje brzmienie:
„
Oddziały zakładu pensyjnego załatwiają w imieniu tego zakładu czynności, które wkłada
na nie ustawa, statut, względnie regulamin
”
.
Przepisy § 55 oraz następnych §§, dotyczące biur krajowych, stosują się odpowiednio
do zakładu pensyjnego, względnie do ewentualnych jego oddziałów.
W § 55 wyrazy: „Do biur krajowych” skreśla się i zastępuje się wyrazami: „Do zakładu pensyjnego, względnie jego oddziałów”.
Art. 37.
§ 63 otrzymuje brzmienie następujące:
„
Dla wydawania uchwał co do wszelkich roszczeń osób ubezpieczonych i członków ich rodzin
wobec zakładu pensyjnego, opartych na ustawie o ubezpieczeniu pensyjnem, ustanowiona
będzie z łona wydziału kierującego komisja rentowa. Komisja ta składać się będzie
z 3 osób i tyluż zastępców, zamieszkałych w siedzibie zakładu i wybranych na przeciąg
jednego roku. Przewodniczącego komisji i jego zastępcę wybiera wydział kierujący z
pośród grupy ubezpieczonych wydziału, z pozostałych dwóch członków komisji i ich zastępców
jednego wybiera się z grupy służbodawców wydziału, a drugiego z grupy ubezpieczonych.
Przy głosowaniach komisji rentowej głosuje także przewodniczący. W razie niedojścia
do skutku jednogłośnej uchwały komisji co do przyznania lub odrzucenia pewnego roszczenia,
lub co do jego wymiaru, albo też co do odebrania renty, prawo decyzji przysługuje
wydziałowi kierującemu zakładu pensyjnego
”
.
Art. 38.
§ 64 otrzymuje brzmienie następujące:
„
Obowiązkowi ubezpieczenia można zadośćuczynić także w zakładzie zastępczym (§ 65).
Wybór zakładu ubezpieczającego przysługuje pracodawcy, za zgodą jednak większości
funkcjonarjuszy, podlegających obowiązkowi ubezpieczenia, i z tem ograniczeniem, że
słuźbodawca, ubezpieczający swych funkcjonarjuszy w zakładzie pensyjnym, lub który
tamże ich ostatnio ubezpieczał, nie może przenieść ubezpieczenia do zakładu zastępczego.
Wszyscy funkcjonarjusze, obowiązani do ubezpieczenia. a zatrudnieni w tym samym przedsiębiorstwie
lub u tego samego służbodawcy, muszą być ubezpieczeni w jednym i tym samym zakładzie.
Zakład zastępczy ponosi za osoby doń przynależne odpowiedzialność, wypływającą z ubezpieczenia
przymusowego. Ubezpieczenie w niewłaściwym zakładzie jest ważne aż do chwili zaprowadzenia
stanu prawnego.
W razie zmiany nazwy lub posiadacza przedsiębiorstwa (zmiana tytułu firmy, przekształcenia
się osoby prawnej, przejścia własności w drodze sprzedaży, darowizny, spadku), dotychczasowa
przynależność funkcjonarjuszy pod względem ubezpieczenia pozostaje w mocy. Służbodawca
jednak ma prawo do zmiany zakładu ubezpieczającego w sposób, określony w ustępie pierwszym
niniejszego artykułu.
Wszyscy obowiązani do ubezpieczenia, dla których jedna z instytucji zastępczych nie
stała się właściwą w oznaczony powyżej sposób, są pod względem ubezpieczenia przynależnymi
do zakładu pensyjnego
”
.
Art. 39.
W ustępie drugim § 64-a skreśla się na początku ustępu wyrazy: „W sprawie istnienia obowiązku ubezpieczenia w przypadkach ubezpieczenia za pomocą
umów zastępczych jakoteż”.
Art. 40.
§ 65 otrzymuje brzmienie następujące:
„
Istniejące dotychczas zakłady zastępcze mogą nadal działać na warunkach następujących:
1)
Stała liczba ubezpieczonych winna wynosić przypuszczalnie najmniej 1000 osób. Jeżeli
zakład jest przeznaczony tylko dla ubezpieczonych jednego służbodawcy, to wystarczy
liczba 100 osób pod warunkiem, że będzie istniała rezerwa bezpieczeństwa w wysokości
10% każdorazowej normalnej rezerwy premjowej, lub też pracodawca dostarczy innych
dostatecznych gwarancji. Minister Pracy i Opieki Społecznej może zrobić wyjątek od
wymaganej minimalnej stałej ilości członków zakładu zastępczego, o ile zakład istniał
już przed 1 stycznia 1909 r., jako instytucja zaopatrzenia.
2)
Świadczenia ubezpieczeniowe (§ 4) i zwroty premji (§ 25) nie mogą być związane z warunkami
ostrzejszemi, niż przewidziane ustawą niniejszą; pozatem należy zadośćuczynić postanowieniom
ustępu drugiego § 24 oraz §§ 26-31 włącznie''.
3)
Podstawą wymiaru świadczeń są ostatnie policzalne i zaliczone do ubezpieczenia w myśl
przepisów niniejszej ustawy pobory roczne funkcjonarjusza (§ 3). Renta nieudolności
po pięcioletniem trwaniu ubezpieczenia winna wynosić przynajmniej 30% ubezpieczonej
kwoty i za każdy następny miesiąc wkładkowy wzrastać przynajmniej o jedną szóstą od
sta ubezpieczonej kwoty w taki sposób, że po 480 miesiącach wkładkowych renta nieudolności
osiągnie 100% zaliczonych do ubezpieczenia ostatnich poborów. Renta wdowia wynosić
ma conajmniej połowę renty nieudolności; przy zwrotach premji mają być zwrócone wszystkie
wpłaty ubezpieczonego.
4)
Część składki członków, podlegających obowiązkowi ubezpieczenia, nie może przekraczać
tej części składki ogólnej, jaka wypada według ustalonego w § 33 klucza podziałowego.
Premje jednorazowe z powodu podwyższenia podstawy wymiaru świadczeń mają być pokryte
w całkowitej wysokości wymagań ubezpieczeniowo-technicznych.
5)
Rozstrzyganie sporów w sprawie roszczeń, przewidzianych ustawą pensyjną, pozostawia
się sądowi polubownemu zakładu pensyjnego (§ 76). Świadczenia i zwroty premji przyznają
komisje rentowe.
6)
W ciałach kierujących i komisjach rentowych zakładu zastępczego 2/3 głosów należy
się ubezpieczonym i ich reprezentanci winni wchodzić do tych ciał i komisji w drodze
wyboru.
Tworzenie nowych zakładów zastępczych jest dopuszczalne tylko wówczas, o ile chodzi
o przekształcenie istniejących umów zastępczych służbodawców, lub w razie połączenia
się kilku pokrewnych umów zastępczych. W tym wypadku obowiązują przepisy wyżej wymienione
i przepisy § 66 a
”
.
Art. 41.
Skreśla się: § 66 oraz w ustępie pierwszym § 70 wyrazy: „lub też ogółu pretensji do zaopatrzenia, wynikających ze stosunku umownego z pewnym
służbodawcą, o którym była mowa w § 66”, w § 74-a wyrazy: „lub instytucja zastępcza według § 66 p. a)”, w § 75 ustęp pierwszy wyrazy: „i przez jego biura krajowe”, zaś w ustępie drugim wyrazy: „względnie przed właściwy sąd zwyczajny (§ 65 I. 3)”, w § 76 ustęp drugi-wyrazy: „lub do wydziału biura krajowego”, w § 78 ustęp pierwszy-wyrazy: „i jego biura krajowe”, ustęp drugi: „i jego biur krajowych”, oraz: „i wydziały biur krajowych”, w § 80
ustępy 1 i 2-wyrazy: „jego biura krajowe” i „jego biurom krajowym”, w ustępie piątym § 87-wyrazy: „tudzież do postanowień umów zastępczych. (§ 66)” i w § 89 cały drugi ustęp.
Art. 42.
§ 66-
a otrzymuje brzmienie następujące:
„
Przedstawiciele tych instytucji zastępczych, które zatrzymują lub pragną uzyskać właściwości
zakładu zastępczego, winni zwrócić się w przeciągu 6 miesięcy po wejściu w życie niniejszej
ustawy do Ministra Pracy i Opieki Społecznej z podaniem o zatwierdzenie zmienionego
w myśl przepisów niniejszej ustawy statutu. W przeciągu następnego 6-cio miesięcznego
okresu należy udowodnić wypełnienie wszystkich warunków ustawowych (§ 65).
Po upływie terminu wymienionego wyżej lub po otrzymaniu decyzji odmownej, istniejące
instytucje zastępcze przestają funkcjonować jako takie. Wówczas rezerwy premjowe i
kapitały na pokrycie świadczeń, wynikających z ubezpieczenia zastępczego, mają być
przekazane zakładowi pensyjnemu. Przekazanie to może być dokonane za zgodą zakładu
pensyjnego w wypadkach wyjątkowych ratami i to najpóźniej do dnia 1 stycznia 1923 r.
z doliczeniem 6%. W odniesieniu do tych przekazań i wynikających stąd sporów mają
odpowiednie zastosowanie przepisy §§ 68 i 77.
Zakład pensyjny ponosi odpowiedzialność za pretensje i ekspekpektatywy, przechodzące
nań z powodu utraty przez instytucję zastępczą zatwierdzenia, w odniesieniu do świadczeń
ustawowych bezwarunkowo, a w odniesieniu do świadczeń wyższych tylko w stosunku do
otrzymanego pokrycia. Zakład pensyjny jest również upoważniony do przejęcia świadczeń,
należnych z innego niż ubezpieczenie zastępcze tytułu.
Postanowienia statutowe zakładów i umów zastępczych, sprzeczne z postanowieniami niniejszej
ustawy, tracą swoją moc i aż do ponownego zatwierdzenia statutu przez władzę nadzorczą
obowiązują odpowiednie postanowienia niniejszej ustawy. W szczególności ubezpieczeni
zastępczo mają prawo w oznaczonym powyżej czasie przynajmniej do takich świadczeń,
jakie w analogicznym wypadku przypadałyby im od zakładu pensyjnego
”
.
Art. 43.
§ 67 otrzymuje brzmienie następujące:
„
Zakłady zastępcze winny co pięć lat, po raz pierwszy na dniu 31 grudnia 1921 r., przeprowadzić
techniczną rewizję funduszów (bilans asekuracyjno-techniczny). W razie stwierdzenia
niedoborów należy przedsięwziąć środki zaradcze, przyczem jednak ubezpieczeni tylko
o tyle mogą być obciążeni, o ile na to zezwolą przepisy § 65 p. 4.
Przy wszelkich obliczeniach ubezpieczeniowo-technicznych zakłady zastępcze mają stosować
podstawy rachunkowe zakładu pensyjnego.
Zatwierdzenie zakładu zastępczego może być odwołane:
a)
jeżeli wymagane środki zaradcze nie będą przeprowadzone w terminie, przepisanym przez
Ministra Pracy i Opieki Społecznej;
b)
jeżeli pomimo dwukrotnego piśmiennego ostrzeżenia nie będą wypełniane ustawowe lub
statutowe przepisy, oraz zarządzenia władz nadzorczych;
c)
jeżeli jeden z warunków § 65 przestaje istnieć
”
.
Art. 44.
§ 68 otrzymuje brzmienie następujące:
„
W razie przejścia ubezpieczonego przed upływem 6 lat od chwili wygaśnięcia ubezpieczenia
obowiązkowego lub dobrowolnego z jednego zakładu ubezpieczającego do drugiego, dotychczasowy
zakład winien przekazać nowemu całkowitą zebraną u siebie rezerwę premjową.
Obowiązek powyższy ciąży na zakładzie ubezpieczającym także w razie przejścia ubezpieczonego
do służby publicznej, zwalniającej od obowiązku ubezpieczenia (pp. 5 i 6 § 2).
Suma przekazywana powinna być wypłacana nowemu zakładowi ubezpieczającemu w przeciągu
4 tygodni po otrzymaniu zawiadomienia o przyjęciu (§ 68 a) z podaniem wszystkich okoliczności,
dotyczących dotychczasowego ubezpieczenia i przekazywanej sumy, wraz z 4%. licząc
od dnia przyjęcia przez nowy zakład.
Jeżeli przekazana kwota jest wystarczająca, nabywa ubezpieczony w nowej instytucji
ubezpieczającej takie ekspektatywy, jakie na podstawie dotychczas zaliczonego okresu
wkładkowego odpowiadają warunkom ubezpieczeniowym nowej instytucji.
Jeżeli suma przekazana przekracza wymaganą rezerwę premjową w nowym zakładzie, to
nadwyżkę należy oprocentować na rzecz ubezpieczonego w wysokości 4% i razem z odsetkami
przy ponownem przejściu przekazać odnośnej instytucji, a w razie wypłaty świadczeń
lub zwrotu premji wypłacić ubezpieczonemu lub uprawnionym do poboru. Ubezpieczony
może jednak w przeciągu 3 miesięcy po ustaleniu wysokości nadwyżki żądać następującego
jej zużytkowania:
a)
w razie przejścia do zakładu pensyjnego,-na zawarcie ubezpieczenia dodatkowego, jeżeli
podług taryf zakładu nadwyżka ta wystarczy na ubezpieczenie renty w wysokości conajmniej
240 mk. rocznie;
b)
w razie przejścia do zakładu zastępczego,-na podwyższenie podstawy wymiaru renty o
taką sumę, jaka odpowiada tej nadwyżce, jako premji jednorazowej.
Jeżeli suma przekazana nie dosięga wymaganej rezerwy premjowej, to należy odpowiednio
zmniejszyć ekspektatywy, względnie policzalny czas wkładkowy w sposób, przewidziany
w § 26. Przez przejście do innego zakładu nie może być jednak przedłużony okres wyczekiwania
(§ 5). Ubezpieczony może w przeciągu 3 miesięcy po ustaleniu wysokości sumy brakującej
wpłacić ją w całości lub częściowo nowemu zakładowi ubezpieczającemu. Wpłata taka
nie wpłynie jednak na świadczenia ubezpieczeniowe, jeżeli one wypadną w ciągu najbliższych
6 miesięcy po jej dokonaniu
”
.
Art. 45.
W § 73 w ustępie pierwszym wyrazy: „w właściwem dla nich biurze krajowem” zastępuje się wyrazami: „w zakładzie pensyjnym”.
W ustępie czwartym wyrazy: „w właściwem biurze krajowem zakładu pensyjnego” zastępuje się wyrazami: „w zakładzie pensyjnym”, zaś wyrazy: „biura krajowego” zastępuje się wyrazem „zakładu”.
W ustępie szóstym wyrazy: „Biuro krajowe winno” zastępuje się wyrazami: „Zakład winien”.
W ustępie siódmym tego paragrafu, jak również wszędzie dalej, gdzie one się powtarzają,
wyrazy: „niniejszego rozporządzenia” zastępuje się wyrazami: „niniejszej ustawy”.
W końcu ustępu siódmego § 73 dodaje się zdanie:
„
O ile zakład ubezpieczający poweźmie wiadomość, że funkcjonarjusz, podlegający obowiązkowi
ubezpieczenia, za czas poprzedniego zatrudnienia nie był zgłoszony do zakładu, to
zakład ma obowiązek wydać rezolucję o obowiązku ubezpieczenia, oraz ściągać premje
za ten okres czasu. Dodatkowe zgłoszenia po zajściu wypadku, uprawniającego do świadczeń,
przewidzianych ustawą niniejszą, są nieważne
”
.
Na końcu § 73 wyrazy: „w właściwem biurze krajowem” zastępuje się wyrazami: „w zakładzie pensyjnym”.
W § 73-a w ustępie trzecim wyrazy: „właściwemu biuru krajowemu” zastępuje się wyrazami: „zakładowi pensyjnemu”.
Art. 46.
Wprowadza się § 73-b w brzmieniu następującem:
„
Kasy Chorych obowiązane są udzielać wszelkich informacji zakładowi pensyjnemu w sprawach,
dotyczących ujawnienia osób, podlegających obowiązkowi ubezpieczenia pensyjnego, tudzież
ustalenia wysokości ich poborów
”
.
W § 74 w ustępie pierwszym wyrazy: „przed właściwem biurem krajowem zakładu pensyjnego” zastępuje się wyrazami: „przed zakładem pensyjnym”, w ustępie drugim wyrazy: „Biuro krajowe” zastępuje się wyrazem „Zakład”, zaś w ustępie trzecim wyrazy: „winno biuro krajowe” wyrazami: „winien zakład”.
Art. 47.
Ustęp pierwszy § 76 otrzymuje brzmienie następujące:
„
W siedzibie zakładu pensyjnego tworzy się stały sąd polubowny.
Według uznania Ministra Pracy i Opieki Społecznej sądy takie mogą być utworzone i
w innych miejscowościach
”
.
Art. 48.
Kwotę, przewidzianą w § 27 a, oraz grzywny pieniężne, przewidziane w §§ 81, 82, 83,
powiększa się dziesięciokrotnie.
Art. 49.
W ustępie drugim § 88 wyraz „austrjackich” zastępuje się wyrazem „polskich”, oraz skreśla się drugie zdanie od słów: „Zakład pensyjny”-aż do końca.
Ustępy piąty i siódmy § 88 skreśla się.
Art. 50.
Skreśla się art. II, V. VI.
Pierwsze cztery ustępy art. IV otrzymują brzmienie następujące:
„
Zakład pensyjny może:
a)
ubezpieczać swych członków w celu otrzymywania świadczeń wyższych ponad ustawowe;
b)
ubezpieczać osoby zarobkujące niesamodzielnie, nie podlegające obowiązkowi ubezpieczenia,
w celu otrzymywania zapewnionych ustawą niniejszą lub wyższych świadczeń, jeżeli osoby,
podlegające obowiązkowi ubezpieczenia i pracujące w tem samem przeosiębiorstwie, są
ubezpieczone w zakładzie pensyjnym;
c)
ubezpieczać osoby, których miejsce zatrudnienia znajduje się w b. zaborze rosyjskim,
w celu otrzymywania przewidzianych ustawą niniejszą lub wyższych świadczeń, o ile
te osoby podlegałyby obowiązkowi ubezpieczenia, gdyby miejsce ich zatrudnienia znajdowało
się na ziemiach b. państwa austriackiego, wchodzących w skład Rzeczypospolitej Polskiej.
Do przeprowadzenia ubezpieczenia świadczeń, wymienionych w ustępie pierwszym niniejszego
artykułu, służy osobny oddział z odrębną administracją i rachunkowością.
Odnośne warunki ubezpieczeniowe i taryfy podlegają zatwierdzeniu Ministra Pracy i
Opieki Społecznej
”
.
Art. 51.
Kompetencja politycznych władz powiatowych i krajowych, oraz Ministra Spraw Wewnętrznych,
przewidziana w austrjackiej ustawie pensyjnej w brzmieniu, ustalonem rozporządzeniem
cesarskiem z dnia 25 czerwca 1914 r. (Austr. Dz. Ust. № 138), przysługuje odpowiednio
władzom administracyjnym I i II instancji oraz Ministrowi Pracy i Opieki Społecznej
Art. 52.
Wysokość kwot, określonych w koronach i halerzach w ostatnim ustępie § 8, w §§ 27
a, 81, 82, 83 ustawy z dnia 16 grudnia 1906 r. (Austr. Dz. Ust. № z 1907 r.) w brzmieniu,
ustalonem rozporządzeniem cesarskiem z dnia 23 czerwca 1914 r. (Austr. Dz. Ust. №
138), podnosi się o tyle, żeby kwoty te wynosiły odpowiednio tyleż w markach polskich
i fenigach, ile wynosiły poprzednio w koronach i halerzach austrjacko-węgierskich.
Art. 53.
Minister Pracy i Opieki Społecznej wydaje rozporządzenia, dotyczące przyznania ubezpieczonym
w zakładzie pensyjnym lub zastępczo dodatków drożyźnianych do świadczeń bądź już płynnych,
bądź przewidzianych ustawą pensyjną w brzmieniu, ustalonem ustawą niniejszą.
Dodatki drożyźniane stanowią integralną część świadczeń.
Koszty pokrycia tych dodatków ponoszą służbodawcy i ubezpieczeni w stosunku do premji
stałych w sposób, przewidziany w ustawie niniejszej dla premji stałych.
Przepisy przechodnie i wykonawcze.
Art. 54.
Reorganizacja zakładu pensyjnego, wymagana przez niniejszą ustawę, dokonana będzie
drogą rozporządzenia Ministra Pracy i Opieki Społecznej.
Art. 55.
Jeżeli obowiązkowe lub dobrowolne ubezpieczenie wygasło (§§ 24, 30) przed wejściem
w życie ustawy niniejszej, wówczas nie stosuje się jej postanowienia, z wyjątkiem
§§ 27, 27 a, 28 i 68.
Przy obliczaniu kwoty zasadniczej renty osób, podlegających obowiązkowi ubezpieczenia
lub dobrowolnie ubezpieczonych w chwili wejścia w życie ustawy niniejszej, stosują
się odpowiednie przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 1906 r. (Austr. Dz. Ust. № 1 z 1907
roku) w brzmieniu, ustalonem rozporządzeniem cesarskiem z dnia 25 czerwca 1914 r.
(Austr. Dz. Ust. № 138), o ile osoby te mają do ubezpieczenia zaliczonych przynajmniej
120 miesięcy wkładkowych, w razie zaś zaliczenia mniejszej ilości miesięcy wkładkowych,
- tylko w tym wypadku, jeżeli osoby te nie były ubezpieczone bez przerwy w klasie
VI płacy i o ile byłoby to dla nich korzystniejsze.
Przepisy ustępu drugiego niniejszego artykułu stosują się także do osób, wymienionych
w ustępie pierwszym niniejszego artykułu w razie ponownego ich wstąpienia do ubezpieczenia.
Art. 56.
Do przerwy w ubezpieczeniu przewidzianej w § 27 i w ustępie pierwszym § 68, nie wlicza
się czasu służby wojskowej w okresie od 1/VIII 1914 r. do chwili przeprowadzenia ogólnej
demobilizacji bądź czasu niewoli, internowania i ewakuacji.
Art. 57.
Ustawa niniejsza wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po jej ogłoszeniu.
Z tą chwilą tracą moc obowiązującą sprzeczne z ustawą niniejszą postanowienia dotychczas
obowiązujące, z wyjątkiem wypadków, przewidzianych w art. 55 i 56.
Art. 55.
Wykonanie ustawy niniejszej oraz wydanie przepisów wykonawczych i wyjaśnień obowiązujących
porucza się Ministrowi Pracy i Opieki Społecznej.