Treść orzeczenia
Sygn. akt 139/2/B/2011
Postanowienie
z dnia 1 kwietnia 2011 r.
Sygn. akt Ts 49/09
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Marek Kotlinowski – przewodniczący
Stanisław Rymar – sprawozdawca
Zbigniew Cieślak,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 grudnia 2010 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Władysława G., postanawia: nie uwzględnić zażalenia.
Uzasadnienie
W skardze konstytucyjnej z 20 lutego 2010 r. skarżący zarzucił, że art. 1059 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.; dalej: k.c.) w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 26 października 1971 r. zmieniającą ustawę – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 27, poz. 252) oraz w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 55, poz. 321) – w zakresie, w jakim przepis ten stosuje się do dziedziczenia spadków obejmujących gospodarstwa rolne, które zostały otwarte po wejściu w życie przepisów kodeksu cywilnego o dziedziczeniu gospodarstw rolnych, a przed dniem 14 lutego 2001 r., odnośnie do których nieprawomocne orzeczenie nastąpiło przed 14 lutego 2001 r. – jest niegodny z art. 2, art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 21 ust. 1 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji.
Postanowieniem z 14 grudnia 2010 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W uzasadnieniu Trybunał podkreślił, że wskazany przez skarżącego art. 1059 k.c. był podstawą postanowień wydanych w sprawie spadkowej przez sądy w latach 1999 i 2001. W związku z tymi postanowieniami nie mogła być skutecznie wniesiona w 2009 r. skarga konstytucyjna ze względu na upływ terminu, o którym mowa w art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). W niniejszej sprawie skarżący dołączył do skargi konstytucyjnej również postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z 12 marca 2008 r. i postanowienie Sądu Najwyższego z 17 października 2008 r., jednak podstawą odrzucenia skargi o wznowienie jest niespełnienie przesłanki z art. 4011 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.), a nie kwestionowany przepis prawa materialnego – art. 1059 k.c. Ponadto Trybunał stwierdził, że sytuacja skarżącego mieści się w zakresie zastosowania art. 1059 k.c., który był przedmiotem kontroli w sprawie o sygn. P 4/99 (wyrok TK z 5 stycznia 2001 r., OTK ZU nr 1/2001, poz. 5).
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił, że Trybunał Konstytucyjny dokonał nieprawidłowych ustaleń, polegających na przyjęciu, że art. 1059 k.c. nie był podstawą rozstrzygnięć Sądu Okręgowego w Rzeszowie z 12 marca 2008 r. i Sądu Najwyższego z 17 października 2008 r. W ocenie skarżącego, choć postępowanie, w którym wydano powyższe orzeczenia, toczyło się w trybie wznowieniowym, to „jednak bez względu na powyższe, postępowanie dotyczyło przepisu art. 1059 k.c., który został powołany w przedmiotowej skardze konstytucyjnej”. Odnosząc się do wyroku w sprawie P 4/99, skarżący wskazał, że „co do zasady tego wyroku nie kwestionuje, a jedynie podnosi, że zgodnie z Konstytucją prawo ograniczające dziedziczenie gospodarstw rolnych, skoro zostało uznane za niekonstytucyjne, to już przynajmniej od tej daty nie powinno być stosowane”.
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje
Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, zaś argumenty podniesione w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu i dlatego nie zasługują na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Trybunał Konstytucyjny w wyniku wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej jest jedynie prawidłowość dokonanego w nim rozstrzygnięcia.
Skarżący błędnie pojmuje przedmiot postępowania wznowieniowego. Nie jest nim bowiem rozstrzygnięcie o prawach podmiotowych, wynikających z przepisów materialnych, ale orzeczenie o tym, czy zachodzi jedna z podstaw wznowienia postępowania, wymieniona w art. 401 lub art. 4011 k.p.c. Ani Sąd Okręgowy w Rzeszowie, ani Sąd Najwyższy nie mogły wydać (i nie wydały) orzeczeń w przedmiocie nabycia praw do spadku.
Trybunał Konstytucyjny ustalił również, że w zażaleniu nie sformułowano stanowiska, które podważyłoby trafność uznania uzasadnienia skargi konstytucyjnej za polemikę skarżącego z wyrokiem w sprawie P 4/99.
Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, należało na podstawie art. 49 w zw. z art. 36 ust. 7 ustawy o TK nie uwzględnić zażalenia wniesionego na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 14 grudnia 2010 r. o odmowie nadania niniejszej skardze konstytucyjnej dalszego biegu.