descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt 287/3/B/2012

Postanowienie

z dnia 11 czerwca 2012 r.

Sygn. akt Ts 328/10

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Marek Zubik – przewodniczący

Piotr Tuleja – sprawozdawca

Andrzej Wróbel,

Uzasadnienie

W skardze konstytucyjnej z 29 listopada 2010 r. MKS Sp. z o.o. (dalej: skarżąca) zarzuciła niezgodność art. 217 § 2 i art. 299 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji.

Postanowieniem z 17 października 2011 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Podstawę odmowy stanowiło ustalenie, że szczegółowy wywód zawarty w skardze konstytucyjnej odnosi się do okoliczności sprawy i wskazuje, że przyjęcie niekorzystnego dla skarżącej stanowiska przez sądy orzekające w jej sprawie prowadzi, w ocenie skarżącej, do ograniczenia konstytucyjnych praw i wolności. Ponadto Trybunał stwierdził, że skarżąca nie wykazała, iż kwestionowane przepisy są wykładane w orzecznictwie – bądź jednolicie, bądź w większości orzeczeń najwyższych instancji sądowych – w sposób sprzeczny z konstytucyjnym prawem lub wolnością, jak również nie udowodniła, na czym ta niezgodność polega.

Powyższe postanowienie zostało zaskarżone zażaleniem z 27 października 2011 r. W ocenie skarżącej kwestionowane postanowienie zostało wydane w niewłaściwym składzie jednoosobowym, podczas gdy „formalne rozpoznanie skargi konstytucyjnej winno nastąpić w pięcioosobowym składzie”; nadto nie ma możliwości udowodnienia stałej utrwalonej praktyki niekonstytucyjnej interpretacji przepisu, ponieważ skarżąca posiada dostęp tylko do akt tych spraw, których jest stroną.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a argumenty podniesione w zażaleniu nie podważają przedstawionych w tym orzeczeniu podstaw odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej i dlatego nie zasługują na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Trybunał Konstytucyjny w wyniku wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej jest jedynie prawidłowość dokonanego w nim rozstrzygnięcia.

Trybunał Konstytucyjny ustalił, że w zażaleniu skarżąca nie podważyła zawartego w zakwestionowanym postanowieniu stwierdzenia, iż przedmiotem skargi jest nieprawidłowe – zdaniem skarżącej – stosowanie prawa w konkretnej sprawie, a zarzuty skargi odnoszą się do okoliczności faktycznych.

Zarzuty odnoszące się do nieprawidłowego składu, który wydał zakwestionowane postanowienie, są zaś oczywiście bezzasadne. Powoływany przez skarżącą art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) dotyczy etapu merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej w składzie pięciu sędziów. Zagadnienie składu Trybunału Konstytucyjnego na etapie wstępnej kontroli zostało uregulowane w art. 36 ust. 1 w zw. z art. 49 ustawy o TK oraz art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o TK; ponadto również w § 16 ust. 1 i § 19 ust. 1 Regulaminu Trybunału Konstytucyjnego (uchwała Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 października 2006 r. w sprawie Regulaminu Trybunału Konstytucyjnego, M. P. Nr 72, poz. 720; dalej: regulamin]), wydanego na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 i art. 40 ustawy o TK. Zgodnie z art. 36 ust. 1 w zw. z art. 49 ustawy o TK (oraz w myśl § 16 ust. 1 regulaminu) skargę konstytucyjną, z uwzględnieniem kolejności jej wpływu, Prezes Trybunału kieruje do wyznaczonego sędziego Trybunału w celu wstępnego rozpoznania. Postanowienie z 17 października 2011 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej zostało zatem wydane we właściwym – jednoosobowym – składzie.

Ponadto, jak trafnie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, stosowanie prawa przez sądy w sprawie skarżącej pozostaje poza kognicją Trybunału Konstytucyjnego, który rozpoznaje skargę „na przepis”, a nie „na rozstrzygnięcie” w konkretnej sprawie (wyrok TK z 15 października 2002 r., SK 6/02, OTK ZU nr 5/A/2002, poz. 65); konstytucyjność normy wynikającej z utrwalonej praktyki stosowania kwestionowanych przepisów może być jedynie wyjątkowo badana.

Wbrew twierdzeniom skarżącej zawartym w zażaleniu, rolą Trybunału nie jest wyręczanie strony (i jej pełnomocnika) ani w wykazaniu istnienia związku koniecznego (typu conditio sine qua non) między zarzucanym naruszeniem wolności (praw) konstytucyjnych a rozstrzygnięciem, które ów skutek spowodowało, ani też w przeprowadzeniu dowodu, że przyczyną zarzucanego naruszenia jest niekonstytucyjność samego przepisu będącego prawną podstawą orzeczenia (por. powołany wyrok SK 6/02).

Niezależnie od powyższego Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że z art. 45 ust. 1 Konstytucji wynika prawo do sprawiedliwego rozstrzygnięcia, co oznacza, że skarżąca ma prawo składać wnioski dowodowe, a sąd obowiązany jest je rozpoznawać. Jednak z tego przepisu Konstytucji wynika równocześnie prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, którego konkretyzacją jest 217 § 2 k.p.c. Jeżeli skarżąca uważała, że zakwestionowana norma procesowa ogranicza nadmiernie jej prawo do sprawiedliwego rozstrzygnięcia, powinna była to wykazać w skardze konstytucyjnej. Nieudowodnienie związku między brakiem konstytucyjności przepisu a naruszeniem prawa lub wolności oznacza, że skarżąca nie wykazała sposobu naruszenia konstytucyjnych praw.

Na podstawie uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Tychach, IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 13 kwietnia 2010 r. (sygn. akt IV Pm 36/08, s. 6 uzasadnienia) Trybunał ustalił, że prezes zarządu skarżącej był przesłuchiwany w charakterze strony. Trafnie zatem uznano w zakwestionowanym postanowieniu o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, że – wbrew twierdzeniom skarżącej – nie została ona pozbawiona prawa do wysłuchania przez sąd.

W pozostałym zakresie skarżąca jedynie powtórzyła twierdzenia o niekonstytucyjności kwestionowanych przepisów, które w jej ocenie naruszają prawo do sądu. Ponowne przywołanie zarzutów zawartych w skardze konstytucyjnej i nieodniesienie się do zaskarżonego postanowienia zwalniają Trybunał z kontroli zażalenia w tej części.

Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny na podstawie art. 49 w zw. z art. 36 ust. 7 ustawy o TK, nie uwzględnił zażalenia wniesionego na postanowienie o odmowie nadania niniejszej skardze konstytucyjnej dalszego biegu.