descriptionTreść orzeczenia

Postanowienie

z dnia 27 lipca 2011 r.

Sygn. akt Ts 217/09

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz,

Uzasadnienie

W skardze konstytucyjnej zarzucono niezgodność art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.; dalej: ustawa o samorządzie gminnym) z art. 45 ust. 1, art. 32 ust. 1 w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji.

Skarga konstytucyjna została wniesiona na tle następującego stanu faktycznego. Postanowieniem z 6 listopada 2007 r. (sygn. akt II SA/Bk 261/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku – Wydział II odrzucił skargę na uchwałę Rady Narodowej Miasta i Gminy w Sokółce z 7 kwietnia 1988 r. (nr XXX/113/88) wniesioną przez skarżącego. Postanowieniem z 23 czerwca 2008 r. (sygn. akt II OSK 859/08), doręczonym skarżącemu 30 czerwca 2008 r., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od tego rozstrzygnięcia. Następnie skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego powyższym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarga o wznowienie postępowania została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 maja 2009 r. (sygn. akt II OSK 1530/08), doręczonym skarżącemu 12 czerwca 2009 r.

Zdaniem skarżącego art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, umożliwiający zaskarżenie do sądu administracyjnego uchwały podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, w zakresie w jakim nie ma zastosowania do funkcjonujących nadal w obrocie prawnym uchwał dawnych rad narodowych, narusza zasadę równego dostępu do sądu oraz równych szans obrony swoich praw przez obywatela i gminę.

Skarżący wskazał również, że jego zdaniem termin do wniesienia skargi konstytucyjnej rozpoczął swój bieg w dniu doręczenia mu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie oddalenia skargi o wznowienie postępowania. Na wypadek uznania przez Trybunał innej daty za rozpoczynającą bieg terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej, skarżący wniósł o jego przywrócenie.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, zakwestionować zgodność z Konstytucją przepisów ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie których sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego prawach lub wolnościach albo obowiązkach określonych w Konstytucji. Zasady, na jakich dopuszczalne jest korzystanie z tego środka ochrony wolności i praw, precyzuje ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Zgodnie z jej art. 46 ust. 1 skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie termin ten został przekroczony, co przesądza o odmowie nadania skardze dalszego biegu.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego trzymiesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej określony w art. 46 ust. 1 ustawy o TK jest związany z uzyskaniem w ramach drogi prawnej orzeczenia niepodlegającego zaskarżeniu przy użyciu zwykłych środków zaskarżenia, a więc w wypadku postępowania sądowego prawomocnego wyroku lub postanowienia (zob. np. postanowienia TK z 25 stycznia 2008 r., Ts 58/07, OTK ZU nr 3/B/2008, poz. 107 oraz 14 grudnia 2009 r., Ts 97/08, OTK ZU nr 1/B/2010, poz. 16) wydanych na postawie zaskarżonych w skardze przepisów. Takim orzeczeniem w sprawie skarżącego jest postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2008 r. w przedmiocie oddalenia skargi kasacyjnej, nie zaś postanowienie w przedmiocie oddalenia skargi o wznowienie postępowania. Wniesienie takiej skargi nie stanowi bowiem elementu wyczerpania drogi prawnej w rozumieniu art. 46 ust. 1 ustawy o TK, a sam wyrok wydany w wyniku jej wniesienia – co przyznaje sam skarżący – nie może być uznany za orzeczenie wydane na podstawie kwestionowanego w skardze konstytucyjnej art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Dlatego termin do wniesienia skargi konstytucyjnej w przedmiocie zbadania konstytucyjności zaskarżonego przepisu rozpoczął swój bieg z dniem doręczenia skarżącemu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2008 r., a więc 30 czerwca 2008 r. Upłynął on 30 września 2008 r., zaś skarga konstytucyjna została nadana w placówce pocztowej 12 września 2009 r., a więc z prawie rocznym przekroczeniem ustawowego terminu do jej wniesienia.

Na wypadek przyjęcia przez Trybunał, że termin do wniesienia skargi konstytucyjnej upłynął, skarżący wniósł o jego przywrócenie. Jak wielokrotnie podkreślał w swoim orzecznictwie Trybunał Konstytucyjny, trzymiesięczny termin przewidziany w art. 46 ust. 1 ustawy o TK nie podlega przywróceniu. Ma on charakter materialnoprawny i jest terminem zawitym. Wyznacza granice czasowe dla podjęcia przez skarżącego obrony przysługujących mu praw i wolności przez zakwestionowanie w skardze konstytucyjnej generalnego aktu normatywnego (zob. np. postanowienia TK z: 5 października 1999 r., Ts 74/99, OTK ZU Nr 7/1999, poz. 206; 17 stycznia 2001 r., Ts 123/00, OTK ZU nr 1/2001, poz. 20; 5 kwietnia 2006 r., Ts 46/06, OTK ZU nr 5/B/2006, poz. 234; 4 marca 2008 r., Ts 223/07, OTK ZU nr 3/B/2008, poz. 119). W związku z tym nie jest dopuszczalne wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi konstytucyjnej. Wniosek skarżącego w tym przedmiocie podlega więc odrzuceniu.

Przekroczenie terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej stanowi – w myśl art. 49 w zw. z art. 36 ust. 3 oraz art. 46 ust. 1 ustawy o TK – samodzielną podstawę odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Mając powyższe na względzie, Trybunał Konstytucyjny orzekł jak w sentencji.