Treść orzeczenia
Sygn. akt 110/2/B/2006
Postanowienie
z dnia 7 grudnia 2005 r.
Sygn. akt Ts 185/05
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Jerzy Stępień,
po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Ryszarda Janasa w sprawie zgodności: art. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) z art. 2 oraz 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, postanawia: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
Uzasadnienie
W skardze konstytucyjnej złożonej do Trybunału Konstytucyjnego 5 października 2005 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o stwierdzenie, że art. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) narusza zasadę równości wobec prawa wynikającą z art. 2 oraz art. 32 Konstytucji.
Skarżący wystąpił do Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie mu świadczenia przewidzianego przepisami zaskarżonej ustawy. Decyzją z 22 października 1998 r. (nr 0009020943/1) Kierownik Urzędu, działając w oparciu o zaskarżony przepis, odmówił mu przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego. 2 kwietnia 2001 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o zmianę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Decyzją z 11 maja 2001 r. (nr DO-O/K0599/0009020943/2001) Kierownik Urzędu odmówił zmiany decyzji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu utrzymał ją w mocy decyzją z 6 lipca 2001 r. (nr DO-o/K0366/0009020943/2001). Wniesioną na powyższe rozstrzygnięcie skargę Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku oddalił wyrokiem z 10 kwietnia 2002 r. (sygn. akt II S.A./Gd 2401/01). W dniu 2 października 2002 r. skarżący wystąpił z podaniem o wniesienie rewizji nadzwyczajnej do Ministra Sprawiedliwości, który w piśmie z 24 października 2002 r. odmówił jej wniesienia, stwierdzając brak podstaw do wystąpienia z tym środkiem zaskarżenia.
Naruszenia zasady równości upatruje skarżący w odmiennym traktowaniu osób deportowanych do Rzeszy Niemieckiej od osób, które podobnie jak skarżący, zostały przeniesione z miejsca zamieszkania do terenów przyłączonych do III Rzeszy. Tylko tej pierwszej kategorii osób przepisy zaskarżonej ustawy przyznały świadczenie pieniężne.
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje
Skarga konstytucyjna stanowi sformalizowany środek ochrony konstytucyjnych praw lub wolności, którego wniesienie poprzedzone być winno spełnieniem szeregu przesłanek, stanowiących warunek sine qua non przekazania go do merytorycznego rozpoznania, a wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i z ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.; dalej: ustawa o TK). Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o TK ze skargą konstytucyjną można wystąpić w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia orzeczenia przesądzającego o wyczerpaniu przysługującej skarżącemu drogi prawnej od rozstrzygnięcia, z którego wydaniem wiąże on naruszenie przysługujących mu praw lub wolności konstytucyjnych. Wniesienie skargi po upływie wskazanego terminu jako jednoznaczne z niespełnieniem jednej z przesłanek formalnych skargi konstytucyjnej uzasadnia odmowę nadania jej dalszego biegu.
Skarga stanowiąca przedmiot wstępnego rozpoznania nie spełnia wskazanej powyżej przesłanki. Orzeczeniem nadającym walor ostateczności decyzji z 11 maja 2001 r. (nr DO-O/K0599/0009020943/2001) jest wyrok NSA – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z 10 kwietnia 2002 r. (sygn. akt II S.A./Gd 2401/01). Wprawdzie skarżący nie podaje daty doręczenia tego rozstrzygnięcia, jednakże z dołączonych do sprawy pism wynika jednoznacznie, iż wyrok ten był mu znany najpóźniej 24 października 2002 r. Ponieważ ze skargą konstytucyjną wystąpiono 5 października 2005 r., oznacza to, iż skarżący znacznie przekroczył ustawowy trzymiesięczny termin do jej wniesienia.
Na marginesie wskazać tylko należy, iż skarżący nieprecyzyjnie wskazuje decyzję, z której wydaniem wiąże naruszenie przysługujących mu praw. W skardze powołuje się na decyzję z 22 października 1998 r. (nr 0009020943/1) zaznaczając jednak, iż zaskarżył ją do Naczelnego Sądu Administracyjnego i powołując wskazany powyżej wyrok NSA. Nie budzi wątpliwości Trybunału Konstytucyjnego, iż wskazane rozstrzygnięcie sądowe kończy drogę prawną od decyzji z 11 maja 2001 r. (nr DO-O/K0599/0009020943/2001), odmawiającej zmiany decyzji z 22 października 1998 r. Ta ostatnia decyzja, jak wynika z dołączonych do skargi pism, nie została zakwestionowana w przewidzianym do tego przez prawo trybie. Z tego względu nawet przyjęcie, iż to z jej wydaniem wiąże skarżący naruszenie przysługujących mu praw, nie umożliwia przekazania skargi do merytorycznego rozpoznania. W takim przypadku przesłanką odmowy nadania dalszego biegu byłoby nie tylko wniesienie skargi z przekroczeniem ustawowego terminu, ale ponadto niewyczerpanie przysługującej skarżącemu drogi prawnej.
Mając powyższe na względzie, należało orzec jak w sentencji.