Treść orzeczenia
Postanowienie
z dnia 27 lutego 2001 r.
Sygn. Ts 177/99
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Marek Safjan – przewodniczący
Jadwiga Skórzewska-Łosiak – sprawozdawca
Janusz Trzciński
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 11 października 2000 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Jarosława S. postanawia: nie uwzględnić zażalenia.
Uzasadnienie
W skierowanej do Trybunału Konstytucyjnego skardze konstytucyjnej pełnomocnik skarżącego – Jarosława S. – zakwestionował zgodność art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (dalej: przepisy wprowadzające) z art. 21 i art. 64 Konstytucji RP. Pełnomocnik wskazał przy tym na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 1999 r. (sygn. II SAB/Po 108-109/99), jako na ostateczne orzeczenie o konstytucyjnych prawach skarżącego, wydane na podstawie zakwestionowanego w skardze przepisu. Orzeczeniem tym Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił jako niedopuszczalną skargę skarżącego na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego.
Postanowieniem z 11 października 2000 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu. W uzasadnieniu postanowienia wskazano na niedopełnienie przez skarżącego wymogu wyczerpania drogi prawnej przysługującej w sprawie. Dołączone do skargi konstytucyjnej postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 1999 r., odrzucające skargę na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego nie może być – zdaniem Trybunału Konstytucyjnego – potraktowane jako ostateczne orzeczenie, wydane na podstawie zakwestionowanych w skardze przepisów ustawy. Ponadto wskazano na oczywistą bezzasadność sformułowanych w skardze zarzutów, koncentrujących się na problemie relacji zaskarżonych unormowań do przepisów innych ustaw (przede wszystkim kodeksu cywilnego i ustawy o gospodarce nieruchomościami). Podniesiono również brak jakiegokolwiek uzasadnienia postawionego w skardze zarzutu niezgodności art. 73 przepisów wprowadzających z art. 21 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny wskazał też na związek zachodzący między przedmiotem niniejszej skargi konstytucyjnej i rozstrzygnięciem podjętym przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. P. 5/99, w której nie stwierdzono niezgodności art. 73 ust. 1 i 5 przepisów wprowadzających z art. 21 i art. 64 ust. 3 Konstytucji.
Zażalenie na powyższe postanowienie Trybunału Konstytucyjnego pełnomocnik skarżącego złożył 30 października 2000 r. (data nadania zażalenia w urzędzie pocztowym). Sformułowano w nim cały szereg zarzutów pod adresem organów administracji publicznej, przede wszystkim Zarządu Dróg Miejskich w Poznaniu, związanych z nieprzestrzeganiem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, przewidujących załatwianie spraw w drodze decyzji administracyjnych. Ponownie podniesiono argument o niekonstytucyjności art. 73 przepisów wprowadzających, nie popierając go jednak konkretnym wskazaniem i uzasadnieniem sposobu, w jaki przepis ten naruszać miałby konstytucyjne prawa skarżącego, określone w art. 21 i art. 64 Konstytucji. W zażaleniu pełnomocnik skarżącego nie odniósł się natomiast do problemu kwalifikacji postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 1999 r., dokonywanej w świetle prawnych przesłanek występowania w niniejszej sprawie ze skargą konstytucyjną.
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje
Zażalenie pełnomocnika skarżącego nie może być uwzględnione.
Stwierdzić należy na wstępie, iż jego treść koncentruje się przede wszystkim na zarzucie nieprawidłowego – w świetle przepisów kodeksu postępowania administracyjnego – postępowania organów administracji publicznej, właściwych w sprawie przejęcia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w art. 73 przepisów wprowadzających. Zarzut ten nie mieści się w zakresie postępowania prowadzonego przed Trybunałem Konstytucyjnym, tym samym nie wpływa on w żadnym stopniu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia o odmowie nadania skardze dalszego biegu.
Pełnomocnik skarżącego nie podniósł w treści zażalenia żadnych argumentów, które by kwestionowały zasadność głównej przesłanki odmowy nadania niniejszej skardze dalszego biegu, tj. problemu niewskazania ostatecznego orzeczenia sądu bądź organu administracji, wyczerpującego drogę prawną, a wydanego w sprawie skarżącego na podstawie zaskarżonego art. 73 przepisów wprowadzających. W związku z powyższym, Trybunał Konstytucyjny ogranicza się w tym zakresie do stwierdzenia prawidłowości stanowiska przyjętego w zaskarżonym postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z 11 października 2000 r., uznając za niecelowe powtarzanie szczegółowej argumentacji wyrażonej w uzasadnieniu tego postanowienia.
W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, w sprawie skarżącego nadal nie spełniona została również inna przesłanka dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej, związana z koniecznością wskazania sposobu naruszenia konstytucyjnych praw bądź wolności skarżącego przez zaskarżony przepis ustawy. Pełnomocnik skarżącego ograniczył się w tym zakresie do sformułowania bardzo ogólnikowych zastrzeżeń dotyczących art. 73 przepisów wprowadzających. Tymczasem zakwestionowany w skardze art. 73 wyraża bardzo zróżnicowane w swojej treści normy prawne (merytoryczne, kompetencyjne, proceduralne), co determinuje konieczność bliższego wskazania, wobec której z nich stawiane są zarzuty niezgodności z konstytucją. Należy podkreślić w tej mierze aktualność wypowiadanego już w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego stanowiska, zgodnie z którym konsekwencją dyspozycji art. 66 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym jest m.in. niedopuszczalność doprecyzowania przedmiotu skargi konstytucyjnej przez samodzielnie (z własnej inicjatywy) działający Trybunał Konstytucyjny.
Uwagę zwraca w tej mierze zwłaszcza zasygnalizowana przez skarżącego kwestia odszkodowania należnego byłym właścicielom nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. Brak sprecyzowania postawionego zarzutu, także w kontekście dokonanej przez ustawodawcę nowelizacji art. 73 ust. 4 przepisów wprowadzających (na mocy art. 7 ustawy z dnia 7 stycznia 2000 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw, Dz.U. Nr 6, poz. 70), uniemożliwia ocenę zasadności stanowiska pełnomocnika skarżącego.
Trybunał Konstytucyjny nie podziela również zastrzeżeń wyrażonych w zażaleniu pełnomocnika skarżącego dotyczących zasadności uwzględnienia w niniejszym postępowaniu treści rozstrzygnięcia podjętego przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. P. 5/99. Przede wszystkim podkreślić należy, iż o zasadności nienadania niniejszej skardze konstytucyjnej dalszego biegu samoistnie przesądzały omówione już wyżej braki formalne tej skargi. Odwołanie się do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 14 marca 2000 r. może być natomiast pomocne dla samego skarżącego w zrozumieniu przyjętego w orzecznictwie sposobu interpretacji art. 73 przepisów wprowadzających, przede wszystkim w świetle przepisów konstytucyjnych wskazanych także w niniejszej skardze jako wzorzec dla jego kontroli.
W tym stanie rzeczy, podtrzymując stanowisko zawarte w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z 11 października 2000 r. należało nie uwzględniać zażalenia złożonego na to postanowienie.