descriptionTreść orzeczenia

Postanowienie

z dnia 12 grudnia 2001 r.

Sygn. Ts 113/01

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Marian Zdyb

Uzasadnienie

W skardze konstytucyjnej z 30 lipca 2001 r. (data nadania skargi w urzędzie pocztowym) pełnomocnik skarżącej – Ewy Kawa zakwestionował zgodność z Konstytucją przepisu – zdanie 4 Uwag ogólnych do Działu 33 Rozporządzenia Ministra Finansów z 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy Celnej (dalej: zaskarżony przepis). Zdaniem pełnomocnika zaskarżony przepis wydany został z przekroczeniem zakresu upoważnienia ustawowego określonego w art. 13  7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), przez co jest niezgodny z art. 92 ust. 1, a także art. 22 Konstytucji. W ocenie pełnomocnika przekroczenie granic upoważnienia ustawowego polegać ma na pominięciu w treści zaskarżonego przepisu zwrotu “między innymi”, co spowodowało objęcie jego zakresem towaru, którego import wymaga – w świetle obowiązujących przepisów – uzyskania koncesji.

Zgodnie z treścią dokumentów dołączonych do skargi konstytucyjnej, skarżąca jest wspólnikiem CAWA Poland Ltd Sp. z o.o. (dalej: Spółka), uprawnionym do jej reprezentowania, stanowiąc jednocześnie jednoosobowy zarząd Spółki.

Skarga sformułowana została w oparciu o następujący stan faktyczny. Wyrokiem z 26 marca 2001 r. (sygn. akt I SA/Ka 1513/00) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółki na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z 22 maja 2000 r. (nr DOT-I-5540-168/00/1681/AS). Decyzją tą utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Cieszynie z 6 grudnia 1999 r. (01-pc-5060-0391/99/EKL) w przedmiocie cofnięcia towaru za granicę. Organy celne uznały, że towar sprowadzony przez Spółkę winien być zaklasyfikowany do kategorii produktów, których obrót z zagranicą dozwolony jest w przypadku posiadania koncesji.

Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego wezwano pełnomocnika do wskazania, jakie konstytucyjne prawa lub wolności skarżącej i w jaki sposób zostały naruszone przez zakwestionowany w skardze przepis rozporządzenia, ponadto do dostarczenia odpisów decyzji wydanych w sprawie przez organy celne. W piśmie z 29 września 2001 r. pełnomocnik wyjaśnił, że przekroczenie granic upoważnienia ustawowego z art. 13  7 ustawy z 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny spowodowało naruszenie konstytucyjnej wolności działalności gospodarczej skarżącej. Dokonana w oparciu o kwestionowany przepis kwalifikacja celna towaru sprowadzonego przez Spółkę spowodowała, że działalność prowadzona przez ten podmiot objęta została wymogiem uzyskania koncesji.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

Skardze konstytucyjnej nie może być nadany dalszy bieg.

Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wydanie przez sąd lub organ administracji publicznej ostatecznego orzeczenia o konstytucyjnych prawach lub wolnościach przysługujących skarżącemu, którego normatywną podstawę stanowi unormowanie zakwestionowane w skardze. Wskazanie orzeczenia wykazującego taką kwalifikację stanowi jeden z podstawowych obowiązków skarżącego (art. 47 ust. 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym), zaś jego niedopełnienie skutkuje odmową nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Podmiotem legitymowanym do wystąpienia ze skargą jest więc ten, wobec kogo sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie i czyje konstytucyjne prawa lub wolności zostały w ten sposób naruszone.

Uwzględniając treść orzeczeń dołączonych do niniejszej skargi konstytucyjnej (decyzji administracyjnych i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego) nie ulega wątpliwości, że podmiotem wobec którego orzeczenia te zostały wydane jest CAWA Poland Ltd Sp. z o.o. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie skargi konstytucyjnej wskazywano wielokrotnie na zasadność szerokiego rozumienia pojęcia “każdy” zastosowanego w treści art. 79 ust. 1 Konstytucji. Zgodnie z takim rozumieniem tego przepisu w zakresie jego zastosowania mieszczą się nie tylko osoby fizyczne, ale również inne podmioty prawa. Warunkiem uznania ich legitymacji do występowania ze skargą jest jednak stwierdzenie, że postawiony w skardze zarzut ma za swój przedmiot naruszenie takich konstytucyjnie określonych wolności i praw, z których podmioty te mogą korzystać (por. postanowienie TK z 6 kwietnia 1998 r., sygn. Ts 9/98, OTK ZU Nr I(30)/1999, poz. 27). Niezależnie od tego podkreślić należy, że występowanie w sprawie w charakterze skarżącego osoby prawnej warunkowane jest dołączeniem do skargi konstytucyjnej takiego ostatecznego orzeczenia, które wydane zostało w sprawie tego podmiotu. Spełnienie powyższych przesłanek uzasadnia dopiero jego legitymację do wystąpienia ze skargą konstytucyjną.

Przyjmując szerokie rozumienie kręgu podmiotów uprawnionych w świetle art. 79 Konstytucji do występowania ze skargą konstytucyjną, przyjąć jednak trzeba, że stwierdzenie takiej legitymacji osoby prawnej wyłącza możliwość występowania w danej sprawie innych podmiotów, które powyższych warunków nie spełniają. Należy przy tym odróżnić sytuację działania osoby fizycznej występującej w charakterze organu danej osoby prawnej, od sytuacji wystąpienia ze skargą konstytucyjną przez osobę fizyczną, nawet będącą udziałowcem spółki, jednakże występującą we własnym imieniu, nie zaś w charakterze podmiotu (organu) reprezentującego osobę prawną.

Treść orzeczeń dołączonych do skargi konstytucyjnej jednoznacznie wskazuje, że podmiotem w sprawie którego zostały one podjęte jest Spółka, nie zaś osoba fizyczna występująca w niniejszej sprawie ze skargą konstytucyjną. Oznacza to więc, że skargę skierował podmiot nie mający legitymacji do występowania z tym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Nie zmienia tej kwalifikacji stwierdzenie praw skarżącej do występowania w charakterze organu Spółki (zarządu). Uwzględnienie treści skargi konstytucyjnej (przede wszystkim określenia w niej strony skarżącej), jak i pełnomocnictwa udzielonego do jej sporządzenia, prowadzi do wniosku, że skarżąca występuje w tym przypadku indywidualnie, nie zaś jako osoba reprezentująca Spółkę. To zaś wyklucza uznanie jej za podmiot uprawniony do występowania w niniejszej sprawie ze skargą konstytucyjną.

Należy podkreślić, że powyższe ustalenie w żaden sposób nie oddziaływuje na problem legitymacji samej Spółki do kierowania skargi konstytucyjnej. Okoliczności uzasadniające odmowę nadania niniejszej skardze konstytucyjnej dalszego biegu nie wiążą się bowiem w żaden sposób z oceną spełnienia przez Spółkę przesłanek dopuszczalności wystąpienia ze skargą konstytucyjną. Ocena taka wykracza zaś poza ramy niniejszego postępowania.

Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, działając na podstawie art. 49 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643 ze zm.), orzeka się jak w sentencji.