Treść orzeczenia
Sygn. akt 70/4/A/2008
Postanowienie
z dnia 26 maja 2008 r.
Sygn. akt SK 25/07
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Zbigniew Cieślak – przewodniczący
Adam Jamróz
Marek Kotlinowski
Teresa Liszcz – sprawozdawca
Ewa Łętowska,
po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 maja 2008 r., wniosku Jacka Garbacza o zawieszenie lub wstrzymanie wykonania postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2006 r. (sygn. akt V Pen 1506/05) złożonego wraz ze skargą konstytucyjną o zbadanie zgodności: art. 248 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, ze zm.) z art. 41 ust. 4 i art. 40 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz z art. 2 Konstytucji, postanawia: nie uwzględnić wniosku.
Uzasadnienie
I
Jacek Garbacz po złożeniu skargi konstytucyjnej, w piśmie, które wpłynęło do Trybunału Konstytucyjnego 18 lutego 2008 r., na podstawie art. 50 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK), wystąpił z wnioskiem o wydanie postanowienia tymczasowego o zawieszeniu lub wstrzymaniu postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu, V Wydziału Penitencjarnego. W uzasadnieniu skarżący poinformował, że z powodu bezprawnego przetrzymywania go w przeludnionych celach dokonał licznych samookaleczeń i był trzykrotnie operowany. Stwierdził, że wydanie tymczasowego postanowienia jest zasadne dla ochrony jego konstytucyjnych praw jako obywatela.
II
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje
Trybunał Konstytucyjny przypomina, że skarga konstytucyjna ma charakter uzupełniający wobec innych środków ochrony praw i wolności człowieka i obywatela. Tym bardziej charakter taki ma postanowienie tymczasowe o wstrzymaniu bądź zawieszeniu wykonania orzeczenia. Przepis art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) stanowi, że postanowienie tymczasowe o zawieszeniu lub wstrzymaniu wykonania wyroku, decyzji albo innego orzeczenia w sprawie, której skarga dotyczy, może zostać wydane, jeżeli wykonanie tego orzeczenia mogłoby spowodować skutki nieodwracalne, wiążące się z dużym uszczerbkiem dla skarżącego, lub gdy przemawia za tym ważny interes publiczny albo inny ważny interes skarżącego.
Podstawą do wydania postanowienia tymczasowego mogą być zatem jedynie okoliczności wskazane w tym przepisie. Ocena ich wystąpienia oderwana jest od merytorycznej oceny zasadności skargi konstytucyjnej (por. postanowienie TK z 26 czerwca 2001 r., sygn. SK 19/01, OTK ZU nr 6/2001, poz. 168). Środek w postaci wstrzymania wykonania lub zawieszenia orzeczenia, jako jedyny, pozwalający Trybunałowi Konstytucyjnemu ingerować w postępowanie indywidualne, powinien być wykorzystywany tylko wyjątkowo. Określone w art. 50 ust. 1 ustawy o TK przesłanki jego zastosowania nie mogą więc być interpretowane rozszerzająco. Wynika to z przyjętej konstrukcji skargi konstytucyjnej, która nie jest skierowana bezpośrednio przeciwko orzeczeniu zapadłemu w sprawie, ale przeciwko zakwestionowanemu przepisowi stanowiącemu podstawę rozstrzygnięcia (por. postanowienia z 14 grudnia 2004 r., sygn. SK 26/02, OTK ZU nr 11/A/2004, poz. 121 oraz z 15 lutego 2006 r., sygn. SK 58/05, niepublikowane).
W rozpatrywanej sprawie skarżący złożył wniosek o zawieszenie lub wstrzymanie wykonania postanowienia, nie dookreślając, jakie rozstrzygnięcie powinno podlegać zawieszeniu lub wstrzymaniu. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego wniosek skarżącego jest w istocie prośbą o zmianę (cofnięcie) uznaniowej decyzji dyrektora zakładu karnego polegającej na umieszczeniu skazanego (skarżącego) na czas określony w celi mniejszej niż 3 m² na osobę. Trybunał Konstytucyjny, szczególnie w sprawach karnych, nie może stawać się kolejną merytoryczną instancją w postępowaniu sądowym, zwłaszcza gdy sprawa w istocie nie dotyczy merytorycznego rozstrzygnięcia sądowego, ale kwestii tzw. wpadkowej. Decyzja dyrektora zakładu karnego nie powoduje skutków nieodwracalnych, gdyż – w miarę możliwości lokalowych – skazani mogą w każdym czasie zostać umieszczeni w celach spełniających minimalne standardy. Postanowienie Sądu Okręgowego nie ma zatem skutków nieodwracalnych, jak również inne przesłanki określone w art. 50 ust. 1 ustawy o TK nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie.
Z tych wszystkich względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.