Treść orzeczenia
Sygn. akt XVII Ka 179/16
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 13 maja 2016r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu, Wydział XVII Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Justyna Andrzejczak
Protokolant: apl.rad. Karol Woźniak
po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2016r. sprawy J. M. oskarżonego o przestępstwo z art. 65 § 1 i 4 kks na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Lesznie z dnia 19.11.2015r., sygn. sprawy II W 472/15,
1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 439 §1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art.51§1 i 2 k.k.s. postępowanie przeciwko oskarżonemu umarza;
2. kosztami postępowania w obu instancjach obciąża Skarb Państwa, a nadto zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. N. kwotę 516,60zł( w tym VAT), tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym.
Justyna Andrzejczak
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 listopada 2015 roku w sprawie II W 472/15 Sąd Rejonowy w Lesznie uznał oskarżonego za winnego wykroczenia skarbowego z art. 65 § 4 i 1 k.k.s. (k. 471 – 471v).
Apelację od wyroku Sądu Rejonowego wniósł obrońca oskarżonego (k. 490 – 494).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Zarzuty apelacji obrońcy oskarżonego nie podlegały rozpoznaniu, albowiem karalność wykroczenia skarbowego będącego przedmiotem niniejszej sprawy uległa przedawnieniu.
Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego przypisanego mu wykroczenia skarbowego, które zostało popełnione w dniu 28 maja 2013 roku.
Tymczasem zgodnie z przepisem art. 51 § 1 k.k.s. karalność wykroczenia skarbowego ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok. Przepisy art. 44 § 2 – 4 i 6 – 7 k.k.s. stosuje się odpowiednio.
Natomiast zgodnie z przepisem art. 51 § 2 k.k.s. jeżeli w okresie przewidzianym w § 1 wszczęto postępowanie przeciwko sprawcy, karalność popełnionego przez niego wykroczenia skarbowego ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu.
Zgodnie z przytoczonym przepisem art. 51 § 1 k.k.s. zdanie pierwsze karalność przypisanego oskarżonemu wykroczenia skarbowego ustała z dniem 28 maja 2014 roku, albowiem do tego dnia nie wszczęto skutecznie przeciwko niemu postępowania karnego.
Jak wynika z lektury akt sprawy postanowienie o przedstawieniu oskarżonemu zarzutów zostało sformułowane przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze dopiero w dniu 10 lipca 2014 roku, a ponadto nie zostało ono nigdy formalnie jemu ogłoszone (k. 338 – 339v).
Zastosowano bowiem wobec oskarżonego procedurę postępowania w stosunku do nieobecnego (art. 173 § 1 k.k.s.) na skutek postanowienia z dnia 8 kwietnia 2015 roku wydanego przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze (k. 416).
W tym stanie rzeczy oczywistym i bezsprzecznym jest, że do dnia 28 maja 2014 roku nie wszczęto postępowania przeciwko oskarżonemu, w związku z czym z dniem tym, na mocy przepisu art. 51 § 1 k.k.s. zdanie pierwsze ustała karalność wykroczenia skarbowego przypisanego oskarżonemu w zaskarżonym wyroku, co obligowało Sąd odwoławczy do uchylenia wyroku i umorzenia postępowania przeciwko J. M..
Zgodnie bowiem z przepisem art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia Sąd odwoławczy na posiedzeniu uchyla zaskarżone orzeczenie, jeżeli zachodzi jedna z okoliczności wyłączających postępowanie, określonych w art. 17 § 1 pkt 5, 6 i 8 – 11 k.p.k. Natomiast zgodnie z przepisem art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy nastąpiło przedawnienie karalności.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawie przepisu art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 51 § 1 i 2 k.k.s. uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie w sprawie przeciwko J. M..
Sąd odwoławczy podkreśla, iż uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie w sprawie przeciwko oskarżonemu z powodu przedawnienia karalności przypisanego mu wykroczenia skarbowego, albowiem lektura akt sprawy nie pozwoliła w sposób oczywisty i bezsprzeczny na ustalenie, iż oskarżonego należałoby uniewinnić. Natomiast wyłącznie w takich okolicznościach Sąd odwoławczy obowiązany byłby do wydania orzeczenia reformatoryjnego – uniewinniającego, zamiast kasatoryjnego – umarzającego postępowanie w sprawie z powodu zaistnienia negatywnej przesłanki procesowej. Stanowisko to wynika z utrwalonej judykatury Sądu Najwyższego, który wskazał: „Postępowanie należy umorzyć w sytuacji, gdy nastąpiło przedawnienie karalności, ale tylko wtedy, gdy nie ma od razu podstaw do uniewinnienia oskarżonego z braku czynu lub braku znamion czynu jako wykroczenia albo braku winy. Umorzenie z racji przedawnienia wchodzi też zawsze w rachubę, gdyby kwestie istnienia czynu, jego znamion i odpowiedzialności wymagały dalszego dowodzenia, gdyż postępowaniu w tej materii stoi już na przeszkodzie przedawnienie karalności” (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2002 roku, IV KKN 264/99, Lex 54407; P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, t. I, Warszawa 2007, s. 151, teza 23).
O kosztach obrony z urzędu oskarżonego J. M. za postępowanie odwoławcze Sąd Okręgowy orzekł na podstawie przepisu art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku prawo o adwokaturze (tj. Dz.U. z 2009 roku, Nr 146, poz. 1188, ze zm.) i § 17 ust. 2 pkt 4 w zw. z § 4 ust. 1 i 3 w zw. z § 2 ust. 1 w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 roku, poz. 1801). Z tego też tytułu Sąd Okręgowy zasądził na rzecz adw. K. N. kwotę 516,60 złotych (w tym podatek VAT).
Zważywszy na treść wyroku na podstawie przepisów art. 634 k.p.k. w zw. z art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. Sąd odwoławczy kosztami procesu za obie instancje obciążył Skarb Państwa.
Justyna Andrzejczak