descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt XVII AmT 24/24

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 12 listopada 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

w składzie:

Przewodniczący –

Sędzia SO Małgorzata Wiliński

Protokolant –

SSO Małgorzata Wiliński

Uzasadnienie

wyroku z 12 listopada 2025 r.

Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej ( dalej: organ, Prezes UKE, pozwany) decyzją z 2 listopada 2021 r., Nr (...), po rozpatrzeniu wniosku (dalej: wniosek) Z. K. (1) prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) (dalej: operator, operator korzystający, OK, zainteresowany) z 2 grudnia 2020 r. o wydanie decyzji zmieniającej:

1. umowę nr (...)-ów 2018 z dnia 1 marca 2018 r. (dalej „(...)),

2. umowę nr (...)-ów 2018 z dnia 24 stycznia 2018 r. (dalej „(...)),

3. umowę nr (...)-ów 2017 z dnia 5 września 2017 r. (dalej „(...)),

4. umowę nr (...)-ów 2015 z dnia 15 lipca 2015 r. (dalej „(...)),

5. umowę nr (...)-ów 2018 z dnia 24 stycznia 2018 r. (dalej „Umowa (...)),

6. umowę nr (...)-ów 2020 z dnia 11 marca 2020 r. (dalej „Umowa (...)"),

7. umowę nr (...)-ów 2020 z dnia 11 marca 2020 r. (dalej „Umowa (...)),

8. umowę nr (...)-ów 2019 z dnia 5 grudnia 2019 r. (dalej „Umowa (...)),

(dalej łącznie: Umowy) zawarte pomiędzy (...) S.A. w L. (dalej: (...) S.A., powód, powódka, skarżąca, udostępniający, OU) a Operatorem poprzez zmianę wysokości opłat określonych w Umowach dotyczących udostępnienia słupów elektroenergetycznych linii niskiego napięcia (dalej: Słupy), na podstawie art. 22 ust. 1 i 2 w zw. z art. 24a ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy z 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 777 ze. zm.) (dalej: ustawa o wruist, ustawa o wspieraniu rozwoju) oraz art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.,) (dalej: k.p.a.) w zw. z art. 206 ust. 1 ustawy z 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 576), (dalej: Pt) w związku z art. 62 k.p.a. , zmienił, jak niżej, postanowienia Umów w ten sposób, że:

1. § 4 ust. 1 Umowy (...), § 4 ust. 1 Umowy (...), § 4 ust. 1 Umowy (...), § 4 ust. 1 Umowy (...), § 4 ust. 1 Umowy (...) otrzymują następujące brzmienie:

„Za najem części konstrukcji wsporczych sieci elektroenergetycznej do podwieszenia Kabli telekomunikacyjnych (teletechnicznych) w miejscowości określonej w § 1 ust. 1, Operator zobowiązany jest do wnoszenia miesięcznej opłaty netto za dostęp do jednego słupa linii nN w celu podwieszenia jednego Kabla telekomunikacyjnego (teletechnicznego) w wysokości 1,73 złote (słownie: jeden 73/100 złote),

przy czym

- przez Kabel abonencki rozumie się Kabel telekomunikacyjny (teletechniczny) służący dostarczaniu usług telekomunikacyjnych do wyłącznie jednego obiektu budowlanego i podłączeniu tego obiektu budowlanego do sieci telekomunikacyjnej OK, na odcinku od zakończenia sieci lub punktu styku znajdujących się w tym obiekcie budowlanym do najbliższego i umieszczonego na słupie, rozdzielacza sygnału telekomunikacyjnego (splittera optycznego lub mufy światłowodowej) - wraz z osprzętem towarzyszącym,

- przez Kabel telekomunikacyjny (teletechniczny) rozumie się kabel w dowolnej technologii, przeznaczony do świadczenia usług telekomunikacyjnych,

- opłata za Kable abonenckie zawiera się w stawce za dostęp do słupa linii nN.",

2. § 7 ust. 1 Umowy (...), § 7 ust. 1 Umowy (...), § 7 ust. 1 Umowy (...) otrzymują następujące brzmienie:

„Strony ustalają, że miesięczna opłata za udostępnienie Przedmiotu Umowy w celu podwieszenia linii światłowodowej, o którym mowa w § 1 niniejszej Umowy, od każdego wykorzystywanego słupa linii nN w celu podwieszenia jednego Kabla telekomunikacyjnego wynosi 1,73 złote (słownie: jeden 73/100 złote) netto,

przy czym

- przez Kabel abonencki rozumie się Kabel telekomunikacyjny służący dostarczaniu usług telekomunikacyjnych do wyłącznie jednego obiektu budowlanego i podłączeniu tego obiektu budowlanego do sieci telekomunikacyjnej OK, na odcinku od zakończenia sieci lub punktu styku znajdujących się w tym obiekcie budowlanym do najbliższego i umieszczonego na słupie, rozdzielacza sygnału telekomunikacyjnego (splittera optycznego lub mufy światłowodowej) - wraz z osprzętem towarzyszącym,

- przez Kabel telekomunikacyjny rozumie się kabel w dowolnej technologii, przeznaczony do świadczenia usług telekomunikacyjnych,

- opłata za Kable abonenckie zawiera się wstawce za dostęp do słupa.".

Na podstawie art. 206 ust. 2aa w związku z art. 206 ust. 2 pkt 6 Pt Prezes UKE stwierdził, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu.

(decyzja, k. 7 - 13 akt sądowych)

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła (...) S.A., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 22 ust. 1-3 ustawy o wruist w związku z art. 24a ust. 1 i art. 1 ust. 1 ustawy o wruist, poprzez określenie wysokości opłat za dostęp do Słupów stanowiących własność skarżącej przez zainteresowanego w sposób uniemożliwiający uzyskanie przez skarżącą należnej jej części zwrotu kosztów, które ponosi ona w związku z utrzymaniem tej infrastruktury, na skutek:

- ustalenia opłaty za dostęp do Słupów w kwocie istotnie zaniżonej, z pominięciem istotnych argumentów podnoszonych przez skarżącą oraz pozostałych operatorów sieci dystrybucyjnych elektroenergetycznych (dalej: OSD) podnoszonych w toku postępowania administracyjnego przed pozwanym zakończonym wydaniem decyzji 12 lutego 2021 r. ((...)) - wyjaśnienia w odpowiedzi na wezwania pozwanego z 29 kwietnia 2020 r. przywołane na s. 10 zaskarżonej decyzji,

- nieuwzględnienia przy kalkulacji wysokości opłat skutków finansowych związanych z szybszym zużyciem Słupów, na których dodatkowo podwieszona zostanie infrastruktura telekomunikacyjna,

- błędnego przyjęcia, że opłaty za udostępnienie Słupów mogą być kalkulowane w oparciu o uśrednione koszty związane z utrzymaniem infrastruktury przez wszystkich OSD, podczas gdy przepis art. 22 ust. 3 ustawy o wruist jednoznacznie odnosi się do kosztów ponoszonych przez dany podmiot udostępniający infrastrukturę,

- błędnego przyjęcia, że koszty utrzymania infrastruktury będące podstawą do kalkulacji opłat z tytułu udostępniania Słupów to wyłącznie koszty przyrostowe utrzymania linii elektroenergetycznej,

- błędnego przyjęcia, iż koszty związane z utrzymaniem infrastruktury skarżącej odnoszą się wyłącznie do Słupów, z pominięciem kosztów utrzymania linii elektroenergetycznych, które wspólnie ze słupami tworzą jedną ruchomość.

Z uwagi na wyżej sformułowany zarzut skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z 2 listopada 2021 r. w całości poprzez odmowę zmiany postanowień niżej wymienionych umów zawartych przez skarżącą z zainteresowanym:

- umowy nr (...)-ów 2018 z dnia 1 marca 2018 r.,

- umowy nr (...)-ów 2018 z dnia 24 stycznia 2018 r.,

- umowy nr (...)-ów 2017 z dnia 5 września 2017 r.,

- umowy nr (...)-ów 2015 z dnia 15 lipca 2015 r.,

- umowy nr (...)-ów 2018 z dnia 24 stycznia 2018 r.,

- umowy nr (...)-ów 2020 z dnia 11 marca 2020 r.,

- umowy nr (...)-ów 2020 z dnia 11 marca 2020 r.,

- umowy nr (...)-ów 2019 z dnia 5 grudnia 2019 r.

Skarżąca wniosła ponadto o:

1) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny ekonomiki przedsiębiorstw energetycznych celem określenia stawek opłat za dostęp do Słupów stanowiących własność skarżącej na potrzeby podwieszania infrastruktury telekomunikacyjnej zainteresowanego, w sposób zgodny z przepisem art. 22 ust. 3 ustawy o wruist, tj. w wysokości, która umożliwia zwrot części kosztów, które skarżąca ponosi w związku z utrzymaniem tej infrastruktury,

2) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków: W. K. oraz F. K., obaj świadkowie na okoliczności:

- typowych czynności koniecznych do wykonania po stronie (...) S.A. związanych z korzystaniem przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych z infrastruktury (Słupów) stanowiących własność (...) S.A.,

- kosztów, które ponosi Spółka w związku z utrzymaniem infrastruktury w postaci linii elektroenergetycznych niskiego napięcia, w tym w związku z utrzymaniem Słupów,

- wpływu podwieszania linii telekomunikacyjnych na Słupach na: okres eksploatacji tych słupów, możliwość zapewnienia ciągłości dostaw energii elektrycznej do odbiorców i wyprowadzenia energii elektrycznej z instalacji wytwórczych przy zachowaniu parametrów jakościowych energii oraz wymagań w zakresie obsługi odbiorców,

- wpływu podwieszenia infrastruktury telekomunikacyjnej na trwałość linii niskiego napięcia oraz na niezawodność ich funkcjonowania,

- zakresu zwiększenia wycinki drzew lub przycinki gałęzi i prac eksploatacyjnych w przypadku linii niskiego napięcia, na których umieszczona jest infrastruktura telekomunikacyjna,

- zasad monitorowania i nadzorowania pracy linii elektroenergetycznych niskiego napięcia należących do (...) S.A., w tym zasad funkcjonowania urządzeń i systemów do monitorowania pracy sieci takich jak telemechanika, inteligentne układy pomiarowe AMI czy systemy SCADA oraz zakresu niezbędnych czynności, związanych z monitorowaniem i nadzorowaniem pracy linii elektroenergetycznych niskiego napięcia należących do (...) S.A. i częstotliwości ich podejmowania,

3) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonej do odwołania ekspertyzy sporządzonej przez (...) S.A. nr (...) pt. „Analiza wpływu podwieszenia sieci telekomunikacyjnych na istniejących elektroenergetycznych liniach napowietrznych nN" z 26 lipca 2020 r., na okoliczności: jej treści, wpływu podwieszenia linii telekomunikacyjnych na istniejących elektroenergetycznych liniach napowietrznych niskiego napięcia i wzrostu kosztów ponoszonych przez (...) S.A. oraz innych USD na utrzymanie tych linii,

4) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonego dokumentu - postanowienia Prezesa URE z 14 grudnia 2020 r. ((...) (...)), wydanego w związku z postępowaniem prowadzonym przez pozwanego w sprawie określenia warunków zapewnienia dostępu do infrastruktury technicznej (...) S.A. w odpowiedzi na pismo pozwanego z 16 listopada 2020 r. nr (...), na okoliczność: treści tego dokumentu, stanowiska Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki co do projektu decyzji o sprawie określenia warunków zapewnienia dostępu do infrastruktury technicznej (...) S.A. i opinii Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki co do finansowych warunków współpracy w zakresie dostępu do infrastruktury technicznej (...) S.A.,

5) zawieszenie niniejszego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy zawisłej przed tutejszym Sądem pod sygnaturą XVII AmT 34/21, zainicjowanej odwołaniem skarżącej od decyzji pozwanego wydanej 12 lutego 2021 r. ((...)), albowiem treść wskazanej, nieprawomocnej decyzji pozwanego z 12 lutego 2021 r. determinowała treść zaskarżonej decyzji, zatem ocena wyrażona przez Sąd Okręgowy w Warszawie w wyniku zaskarżenia wskazanej decyzji pozwanego będzie rzutować na wynik niniejszego postępowania,

6) zasądzenie od pozwanego na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, przy uwzględnieniu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

(odwołanie k. 14- 48 akt sądowych)

W odpowiedzi na odwołanie pozwany Prezes UKE wniósł o:

1. oddalenie odwołania w całości jako bezzasadnego;

2. przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy na okoliczności przebiegu postępowania administracyjnego, ustalonego przez Prezesa UKE stanu faktycznego oraz treści tych dokumentów, w szczególności na okoliczność, iż Prezes UKE prawidłowo określił decyzją wysokości opłat przewidzianych w Umowach dotyczących udostępniania Słupów;

3. oddalenie zgłoszonych przez (...) S.A. wniosków dowodowych;

4. zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

(odpowiedź pozwanego na odwołanie, k. 59- 63 akt sądowych)

Na rozprawie w dniu 12 listopada 2025 r. skarżąca cofnęła wniosek o zawieszenie postępowania.

(protokół rozprawy z 12 listopada 2025 r. k. 80 akt sądowych).

Zainteresowany Z. K. (2) nie zajął stanowiska w sprawie.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny.

(...) spółka akcyjna z siedzibą w L. jest spółką prawa handlowego wpisaną do rejestru przedsiębiorców KRS prowadzonego przez Sąd Rejonowy Lublin –Wschód w Lublinie z siedzibą w Ś. pod numerem: (...). Przedmiotem działalności spółki jest dystrybucja energii elektrycznej, naprawa i konserwacja urządzeń elektronicznych i optycznych, wykonywanie instalacji elektrycznych, roboty związane z budową linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych.

(odpis z KRS powódki – (...) S.A. w L., k. 21- 28 akt sądowych)

Do świadczenia usług dystrybucji energii elektrycznej spółka wykorzystuje rozległą infrastrukturę techniczną, w szczególności słupy elektroenergetyczne, na których m.in. podwieszane są kable elektryczne.

Z. K. (1) prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) jest przedsiębiorcą telekomunikacyjnym wpisanym do rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych pod numerem (...).

(okoliczności niesporne)

Obydwóch przedsiębiorców łączą Umowy, tj.:

1. umowa nr (...)-ów 2018 z dnia 1 marca 2018 r. (dalej „(...)),

2. umowa nr (...)-ów 2018 z dnia 24 stycznia 2018 r. (dalej „(...)),

3. umowa nr (...)-ów 2017 z dnia 5 września 2017 r. (dalej „(...)),

4. umowa nr (...)-ów 2015 z dnia 15 lipca 2015 r. (dalej (...)),

5. umowa nr (...)-ów 2018 z dnia 24 stycznia 2018 r. (dalej „Umowa (...)),

6. umowa nr (...)-ów 2020 z dnia 11 marca 2020 r. (dalej „(...)),

7. umowa nr (...)-ów 2020 z dnia 11 marca 2020 r. (dalej „Umowa (...)"),

8. umowa nr (...)-ów 2019 z dnia 5 grudnia 2019 r. (dalej „Umowa (...)"),

które dotyczą podwieszenia kabli telekomunikacyjnych ww. przedsiębiorcy telekomunikacyjnego na istniejących słupach elektroenergetycznych linii napowietrznych nN stanowiących własność (...) S.A..

Stronami przedmiotowych Umów są (...) S.A. jako operator udostępniający infrastrukturę techniczną na potrzeby szybkiej sieci telekomunikacyjnej oraz operator korzystający – Z. K. (1) prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...).

(Umowy z załącznikami k. 14- 71 akt administracyjnych)

W dniu 23 lipca 2020 r. udostępniający otrzymał nadany przez operatora wniosek z dnia 21 lipca 2020 r. o zmianę Umów w zakresie wysokości opłat za najem konstrukcji wsporczych słupów nN dla podwieszenia kabli telekomunikacyjnych Operator zaproponował zamiast dotychczasowych 5,71 zł netto stawkę 1,73 zł netto od jednego słupa.

(pismo operatora z dnia 21 lipca 2020 r. k. 3- 5 akt adm. wraz z potwierdzeniem odbioru pisma przez udostępniającego w dniu 23 lipca 2020 r. k.6-7 akt administracyjnych)

Pismem z dnia 18 sierpnia 2020 r. udostępniający poinformował operatora, że udostępnienie Słupów udostępniającego odbywa się na zasadach określonych w wewnętrznych regulacjach udostępniającego i zgodnie z tym opłata za udostępnienie Słupów wynosi 5,74 zł miesięcznie za jeden słup na potrzeby przedsiębiorców telekomunikacyjnych oraz 3,64 zł miesięcznie za jeden słup na potrzeby Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa.

(pismo udostępniającego z dnia 18 sierpnia 2020 r. k. 8 akt administracyjnych)

Pismem z dnia 24 sierpnia 2020 r. operator podtrzymał wniosek o obniżenie danych opłat w Umowach do poziomu 1,73 zł netto.

(pismo operatora z dnia 24 sierpnia 2020 r. k. 9 akt administracyjnych)

Pismem z dnia 8 września 2020 r. udostępniający poinformował operatora, że nie wyraża zgody na zmianę opłat.

(pismo Udostępniającego z dnia 8 września 2020 r. k. 13 akt administracyjnych)

Z uwagi na fiasko prowadzonych między stronami negocjacji w sprawie zmiany Umów, operator wystąpił 2 grudnia 2020 r. z wnioskiem do Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej o zmianę Umów poprzez ustalenie wysokości opłat dotyczących udostępnienia słupów elektroenergetycznych niskiego napięcia na poziomie 1,73 zł netto za każde jedno wykorzystywane stanowisko słupowe.

(wniosek operatora z 2 grudnia 2020 r. k. 1- 2 akt administracyjnych)

Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej 7 grudnia 2020 r. wszczął postępowanie administracyjne w tej sprawie, tj. o wydanie decyzji dotyczącej zmiany Umów łączących operatora i (...) S.A., na potrzeby szybkiej sieci telekomunikacyjnej, z wniosku operatora z 2 grudnia 2020 r.

(zawiadomienie o wszczęciu postępowania k. 74 akt administracyjnych )

W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa UKE o wszczęciu postępowania administracyjnego (...) S.A. udzieliła odpowiedzi pismem z 12 stycznia 2021 r., w którym przedstawiła swoje stanowisko w sprawie wniosku operatora, uznając go za niezasadny.

(pismo (...) S.A. z załącznikami k. 152- 192 akt administracyjnych).

Materiał dowodowy w niniejszej sprawie, z woli organu, został rozszerzony o kopię decyzji Prezesa UKE z 12 lutego 2021 r., nr (...) wraz z załącznikiem nr 1 do decyzji, o czym Prezes UKE zawiadomił strony pismem z 25 lutego 2021 r.

(zawiadomienie wraz z decyzją Prezesa UKE z 12 lutego 2021 r. k. 193 – 301 akt administracyjnych)

Pismem z 9 lipca 2021 r. Prezes UKE zawiadomił strony o włączeniu do materiału dowodowego kolejnych dokumentów w postaci wezwania Prezesa UKE z dnia 29 kwietnia 2020 r. skierowanego przez Prezesa UKE w postępowaniach administracyjnych prowadzonych pod sygnaturami (...)oraz odpowiedzi na to wezwanie udzielone przez: udostępniającego pismem z 28 maja 2020 r., (...) sp. z o.o. pismem z 28 maja 2020 r., (...) S.A. pismem z 27 maja 2020 r., (...) S.A. pismem z 28 maja 2020 r., innogy (...) sp. z o.o. pismem z 27 maja 2020 r.

(zawiadomienie z załącznikami, k. 311- 327 akt administracyjnych)

W ramach prowadzonego postępowania administracyjnego w kwestii wydania decyzji w niniejszej sprawie Prezes UKE wszczął 16 lipca 2021 r. postępowanie konsultacyjne. Wobec powyższego, pismami z 19 lipca 2021 r., Prezes UKE zawiadomił o powyższym strony oraz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.

(zawiadomienie o postępowaniu konsultacyjnym k. 351, 357, 359 akt administracyjnych)

Prezes UOKIK nie zgłosił zastrzeżeń do projektu decyzji.

(pismo Prezesa UOKIK z 28 lipca 2021 r. k. 361- 362 akt adm.)

Prezes UKE przekazał Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki projekt decyzji z prośbą o opinię w przedmiocie zmiany Umów w zakresie finansowych warunków współpracy.

(pismo Prezesa UKE z 1 września 2021 r. wraz z projektem decyzji k. 370- 377 akt administracyjnych)

Postanowieniem z dnia 29 września 2021 r. Prezes URE uzgodnił projekt decyzji, nie wnosząc zastrzeżeń do finansowych warunków współpracy w zakresie dostępu do infrastruktury technicznej OSD.

(postanowienie Prezesa URE z dnia 29 września 2021 r. k. 391- 392 akt adm.)

Ani udostepniający ani operator nie przedstawili stanowiska konsultacyjnego dotyczącego projektu decyzji.

(okoliczności niesporne)

Zawiadomieniem z 1 października 2021 r. Prezes UKE poinformował strony o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

(zawiadomienie, k. 395 akt administracyjnych)

W dniu 2 listopada 2021 r., Prezes UKE wydał decyzję w niniejszej sprawie, zaskarżoną przez udostępniającego.

(decyzja, k. 400- 406 akt administracyjnych)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów złożonych w trakcie postępowania administracyjnego i sądowego, których autentyczność nie była podważana przez żadną ze stron postępowania, jak też w oparciu o niekwestionowane twierdzenia stron.

N a podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c., Sąd postanowił pominąć wnioski dowodowe zawarte w odwołaniu (...) S.A. wskazane w punkcie 1 i 2 odwołania, k. 15, jako że okazały się one zbędne dla wydania rozstrzygnięcia.

Sąd postanowił dopuścić dowód z decyzji Prezesa UKE z 12 lutego 2021 r., nr (...) (k. 8- 114) oraz wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 9 marca 2023 r., sygn. akt XVII AmT 34/21 (k. 554- 555) na okoliczność wydania przez Prezesa Urzędu decyzji o ustalenie warunków dostępu do infrastruktury technicznej oraz rozstrzygnięcia Sądu wydanego na skutek wniesionych odwołań od decyzji, w tym prawomocności rozstrzygnięcia.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje

1. Przedmiotem rozpoznania Sądu jest sprawa o sygnaturze XVII AmT 24/24.

2. Podmiot skarżący, tj. (...) S.A. wniósł odwołanie od decyzji organu z 2 listopada 2021 r., zmieniającej postanowienia Umów, które dotyczyły podwieszenia kabli telekomunikacyjnych na istniejących słupach sieci niskiego napięcia. Przedmiotowa decyzja określiła generalnie nowe warunki finansowe zapewnienia operatorowi przez (...) S.A. dostępu do słupów elektroenergetycznych i podlegała natychmiastowemu wykonaniu. (...) S.A. wystąpiła o zmianę wskazanej wyżej decyzji, uznając nowe warunki finansowe Umów w sprawie dostępu do infrastruktury technicznej łączących ją z operatorem za niezasadne.

3. Podstawę prawną wszczętego przez organ regulacyjny postępowania stanowiły przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych z dnia 7 maja 2010 r. (Dz.U. Nr 106, poz. 675). Pomimo, że ustawa ta została znowelizowana przepisami wprowadzającymi ustawę - Prawo komunikacji elektronicznej z 12 lipca 2024 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 1222), to zgodnie z art. 98 ustawy wprowadzającej do postępowań sądowych i sądowoadministracyjnych wszczętych na skutek odwołań od decyzji Prezesa UKE, skarg na decyzje Prezesa UKE i zażaleń na postanowienia wydane przez Prezesa UKE, i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1 (ustawa o wspieraniu – Sąd), stosuje się przepisy dotychczasowe. W postępowaniu sądowym należy zatem stosować przepisy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji.

4. Definicję legalną infrastruktury technicznej zawiera art. 2 pkt 6 ustawy o wspieraniu. Jest to każdy element infrastruktury lub sieci, który może służyć do umieszczenia w nim lub na nim elementów sieci telekomunikacyjnej lub infrastruktury telekomunikacyjnej, nie stając się jednocześnie aktywnym elementem tej sieci telekomunikacyjnej. Przykładowo, są to rurociągi, kanalizacja, maszty, kanały, komory, studzienki, szafki, budynki i wejścia do budynków, instalacje antenowe, antenowe konstrukcje wsporcze, wieże i słupy. Zgodnie z art. 17 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci operator sieci (zdefiniowany w art. 2 pkt 8 tej ustawy) zapewnia przedsiębiorcom telekomunikacyjnym dostęp do infrastruktury technicznej, w tym współkorzystanie z niej, w celu realizacji szybkiej sieci telekomunikacyjnej. Dostęp do infrastruktury technicznej jest odpłatny, chyba że strony umowy postanowią inaczej. Udzielenie dostępu do infrastruktury technicznej jest zatem obowiązkiem operatora sieci, tj. przedsiębiorcy telekomunikacyjnego lub podmiotu wykonującego zadania z zakresu użyteczności publicznej, w tym jednostek samorządu terytorialnego. Warunki dostępu do infrastruktury technicznej (techniczne, eksploatacyjne i finansowe) na mocy art. 18 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju, strony ustalają w umowie o tym dostępie, zawartej na piśmie pod rygorem nieważności.

5. Powyższe regulacje wynikają z implementacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/61/UE z 15 maja 2014 r. (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 155, str. 1), (dalej: dyrektywa kosztowa) w sprawie środków mających na celu zmniejszenie kosztów realizacji szybkich sieci łączności elektronicznej. Ułatwienie i wspieranie realizacji szybkich sieci łączności elektronicznej poprzez promowanie wspólnego korzystania z istniejącej infrastruktury technicznej oraz poprzez umożliwianie efektywniejszej realizacji nowej infrastruktury technicznej w celu zmniejszenia kosztów związanych z realizacją takich sieci (art. 1 dyrektywy kosztowej), jest zasadniczym celem tej dyrektywy i przesądza o kierunku wykładni krajowych regulacji, w szczególności zaś tych zawartych w ustawie o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, i jest kluczowe dla oceny prawidłowości ich stasowania przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej.

6. Postępowanie administracyjne w rozpatrywanej sprawie, tj. w zakresie zmiany Umów, łączących (...) S.A. i operatora, zostało zainicjowane przez operatora, który wniósł o zmianę Umów zapewniających dostęp do infrastruktury technicznej udostępniającego w zakresie opłat za dostęp do słupów elektroenergetycznych stanowiących własność (...) S.A. Podstawę tegoż żądania stanowił przepis art. 24a ustawy o wspieraniu, który w zakresie zmiany umowy o dostępie do infrastruktury technicznej odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów art. 19 i art. 21-24 tej ustawy. Wynika z tego, że:

- przedsiębiorą telekomunikacyjny może wystąpić do operatora sieci o zmianę umowy o dostępie do infrastruktury technicznej,

- operator sieci jest obowiązany prowadzić negocjacje w sprawie zmiany tej umowy,

- w przypadku odmowy zmiany umowy przez operatora sieci w terminie 60 dni od dnia złożenia wniosku, każda ze stron może zwrócić się do Prezesa UKE z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie zmiany umowy o dostępie do infrastruktury technicznej,

- Prezes UKE wydaje decyzję w terminie 60 dni od dnia złożenia wniosku o jej wydanie, biorąc pod uwagę w szczególności konieczność zapewnienia niedyskryminacyjnych i proporcjonalnych warunków dostępu,

- decyzja Prezesa Urzędu w zakresie nią objętym zastępuje umowę stron,

- decyzję wydaje się w uzgodnieniu z Prezesem URE - w odniesieniu do przedsiębiorstw energetycznych i Prezesem UTK - w odniesieniu do przedsiębiorstw zapewniających infrastrukturę techniczną na potrzeby transportu kolejowego.

7. Prezes UKE, wydając decyzję w sprawie dostępu do infrastruktury technicznej przedsiębiorcy telekomunikacyjnego, bierze pod uwagę, aby opłaty z tego tytułu umożliwiały zwrot poniesionych przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego kosztów, w szczególności bierze pod uwagę cele określone w art. 8 Dyrektywy 2002/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywa ramowa) (Dz. U. UE L 108 z 24.04.2002, str. 33, ze zm.) oraz wpływ dostępu do infrastruktury technicznej na plan biznesowy tego przedsiębiorcy telekomunikacyjnego, w szczególności na realizowane przez niego inwestycje dotyczące szybkich sieci telekomunikacyjnych. Ponadto Prezes UKE określa opłaty z tytułu dostępu do infrastruktury technicznej podmiotu wykonującego zadania z zakresu użyteczności publicznej w wysokości, która umożliwia zwrot części kosztów, które ponosi ten podmiot w związku z utrzymaniem tej infrastruktury.

8. Zgodnie natomiast z art. 15 Prawa telekomunikacyjnego w zw. z art. 22 i 23 ustawy o wspieraniu rozwoju, Prezes UKE przed podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie dostępu do infrastruktury technicznej przeprowadza postępowanie konsultacyjne, umożliwiając zainteresowanym podmiotom wyrażenie stanowiska do projektu rozstrzygnięcia. W oparciu o regulację art. 16 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego, Prezes UKE informuje o wszczęciu postępowania konsultacyjnego Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes UOKiK). Ponadto, na postawie art. 22. ust. 6 pkt 1 ustawy o wspieraniu, decyzję w sprawie dostępu do infrastruktury wydaje się w uzgodnieniu z Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki.

9. Z ustaleń Sądu wynikało, że negocjacje w sprawie zmiany Umów były prowadzone ponad 60 dni i nie zostały sfinalizowane. Oznacza to, że złożenie przez operatora wniosku na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu skutecznie zainicjowało postępowanie przed Prezesem UKE, którego stronami stali się operator i udostępniający.

8. Wniosek operatora wskazywał, że sporne były jedynie stawki za najem konstrukcji wsporczych sieci elektroenergetycznej, tj. słupów linii nN dla podwieszania kabli telekomunikacyjnych, co potwierdza stanowisko udostępniającego.

10. W ramach przeprowadzonego przez Prezesa UKE postępowania konsultacyjnego wpłynęło stanowisko konsultacyjne Prezesa UOKiK, Prezesa URE. Strony nie skorzystały z prawa do zajęcia stanowiska wobec projektu decyzji.

11. Prezes UKE wydając zaskarżoną decyzję miał obowiązek wziąć pod uwagę stanowiska stron, przy jednoczesnym uwzględnieniu ogólnych zasad określonych w art. 17 ust 1 ustawy o wspieraniu oraz kryteriów z art. 22 tej ustawy, odpowiednio stosowanych do zmiany umowy o dostępie do infrastruktury technicznej na podstawie art. 24a ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju, tj. przy uwzględnieniu konieczności zapewnienia niedyskryminacyjnych i proporcjonalnych warunków dostępu. Powyższe wynika z prawodawstwa Unii Europejskiej, w tym przede wszystkim z Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 202 z 7.6.2016, s. 1).

12. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że zaskarżona decyzja została wydana ze szczególnym uwzględnieniem obu zasygnalizowanych wyżej kryteriów, tj. konieczności zapewnienia niedyskryminacyjnych i proporcjonalnych warunków dostępu. Toteż zarzuty skarżącej w tym zakresie należało uznać za bezpodstawne.

13. Zasada proporcjonalności oznacza, że ustalone w ramach decyzji administracyjnej warunki dostępu do słupów elektroenergetycznych, muszą być konieczne i odpowiednie, a zastosowane środki jak najmniej dotkliwe. Z zasady proporcjonalności wynika zakaz stosowania działań władczych ponad potrzebę. Ocena konieczności oraz zakresu działania należy z kolei do kompetencji organu, który weryfikuje przesłanki przewidziane w przepisach prawa, kierując się właśnie tą zasadą. Przedmiotowa zasada obliguje organ rozstrzygający spór, uwzględnić konkurencyjne interesy stron.

14. W ocenie Sądu Prezes UKE, wydając zaskarżoną decyzję zapewnił niedyskryminacyjne i proporcjonalne warunki dostępu, zgodnie z wymaganiem przepisu art. 22 ust. 1 ustawy o wspieraniu. Określone w decyzji warunki dostępu do infrastruktury technicznej (...) S.A. są zdaniem Sądu niezbędne i odpowiednie do osiągnięcia zamierzonych celów (są więc proporcjonalne).

15. Po pierwsze, decyzja określa tylko minimalne warunki zapewnienia dostępu do słupów i to tylko w kwestiach, które stanowiły lub mogłyby stanowić bariery lub utrudnienia w uzyskaniu dostępu. Jednocześnie decyzja określa te obszary, które winny znaleźć w niej uregulowanie, aby zapobiegać sporom dotyczącym dostępu, co znacznie ułatwia wspólne korzystanie z infrastruktury. Narzucone w decyzji rozwiązania dotyczą w równym stopniu (...) S.A. jak i przedsiębiorcy telekomunikacyjnego, oraz pozwalają na wyeliminowanie nieuzasadnionej odmowy dostępu lub narzucania nieracjonalnych warunków, ale jednocześnie nie stanowią dla przedsiębiorców telekomunikacyjnych bezwzględnej podstawy dla uzyskania dostępu w każdych warunkach.

17. W doktrynie wskazuje się, że wymóg zapewnienia niedyskryminujących warunków dostępu, adresowany do organu, który uwzględnia ten wymóg w odniesieniu do przedsiębiorców, oznacza nakaz jednakowego traktowania przedsiębiorców znajdujących się w podobnych sytuacjach. ( por. S. Piątek, Prawo telekomunikacyjne. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2019, Legalis, komentarz do art. 28, teza 7). Ogólnie rzecz ujmując, stwierdzić należy, że stworzenie przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu możliwości korzystania z infrastruktury (...) S.A. nie może być utożsamiane z dyskryminacją przedsiębiorcy, gdyż to zgodnie z założeniem ustawodawcy operator infrastruktury technicznej musi znosić korzystanie z niej przez inny podmiot, jeśli przyczynia się to do rozwoju szybkich sieci łączności elektronicznej. Zatem ograniczenie praw przedsiębiorstw energetycznych dystrybucyjnych w korzystaniu z własnej infrastruktury jest celowym zamiarem ustawodawcy, uzasadnionym szczególnym celem, jakiemu ma służyć owe ograniczenie operatorów udostępniających. Dodać także należy, że na brak dyskryminacji (...) S.A. wskazuje także identyczne ukształtowanie warunków dostępu dla przedsiębiorców telekomunikacyjnych do infrastruktury technicznej wszystkich pozostałych przedsiębiorstw dystrybucyjnych, działających na obszarze RP na takich samych zasadach.

18. Odnosząc się szczegółowo do podniesionych zarzutów Sąd w pierwszej kolejności wskazuje, że Prezes Urzędu uzasadniając decyzję oraz swoje stanowisko w toku procesu podkreślił, że dokonując zmiany umowy zastosował rozwiązanie, które było już praktykowane w innych sprawach, bowiem wysokość opłaty należnej udostępniającemu z tytułu udostępniania słupów odpowiada ustaleniom dokonanym w 5 decyzjach dotyczących określenia warunków zapewnienia dostępu do infrastruktury technicznej należącej do OSD (k. 8v- 9 decyzji). Przyjęty model rozstrzygnięcia służył zapewnieniu przewidywalności regulacyjnej, dzięki czemu podmioty funkcjonujące na rynku telekomunikacyjnym mogą oczekiwać rozstrzygnięć o kształcie tożsamym lub zbliżonym do wydanych rozstrzygnięć. Pewne odstępstwa mogą wynikać jedynie z okoliczności charakterystycznych dla danej sprawy. Sąd zgadza się z tą argumentacją, gdyż w swoich bieżących działaniach organy administracji publicznej zobowiązane są zasadniczo do respektowania dotychczas utrwalonej praktyki, która została wypracowana na gruncie analogicznych spraw o zbliżonych stanach faktycznych. Jest to podyktowane art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego , zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Przepis ten ustanawia zasadę pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej. Przejawia się ona między innymi poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego zgodnie z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego, a także dążeniem do jednolitości rozstrzygnięć.

19. Wydając decyzję w przedmiocie umowy o dostępie Prezes Urzędu nie może kierować się interesami tylko jednej ze stron, zwłaszcza jeżeli zaistniał pomiędzy nimi spór, co miało miejsce w sprawie niniejszej. Dopuszczalne jest zastosowanie rozwiązań alternatywnych, od tych które zostały jednostronnie mu przedstawione. Słuszna jest konstatacja, że zaskarżona decyzja została wydana w tzw. sprawie spornej, w której oprócz strony inicjującej swoim wnioskiem postępowanie, występuje jeszcze druga strona o sprzecznych interesach. Decyzja ma być wówczas wyrazem rozwiązania optymalnego.

20. Nie można przy tym zapominać, że po stronie pozwanej występuje wyspecjalizowany organ regulacyjny posiadający władzę, której specyfiką jest dyskrecjonalność, przejawiająca się w szeroko zakreślonej swobodzie decyzyjnej w wykładni przepisów zawierających pojęcia nieostre, jak również wyborze adekwatnego do konkretnej sytuacji rozstrzygnięcia, co jest określane mianem uznania regulacyjnego. Także w literaturze przedmiotu wskazuje się, że cechą charakterystyczną organów regulacyjnych jest wyposażenie ich w większą swobodę decyzyjną niż w przypadku "zwykłych" organów egzekutywy ( zob. K. Werhan, Principles of Administrative Law, St. Paul 2008, s. 5; N. D. Koulouris, The Independent Administrative Authorities, w: E. P. Spilotopoulos, A. Makrydemetres (red.), Public Administration in Greece, Athens-Komotini 2001, s. 96; Z. Kmieciak, Niezależne organy regulacyjne (aspekt prawnoporównawczy), w: J. Boć, A. Chalbowicz (red.), Nowe problemy badawcze w teorii prawa administracyjnego, Wrocław 2009, s. 18-22)". Powierzenie mu (organowi regulacyjnemu) przez ustawodawcę dyskrecjonalnej władzy obejmującej ocenę stanu rynku oraz zachowań działających na nim przedsiębiorców oraz możliwość władczej interwencji ex ante lub ex post opartej na analizie tegoż rynku jest skorelowane z posiadaną przez ten organ wyspecjalizowaną kadrą, unikalną pamięcią instytucjonalną oraz bezpośrednią styczność z realiami rynkowymi ( zob. wyrok Sądu Najwyższego w wyroku z 27 listopada 2019 r. w sprawie I NSK 95/18, opubl. Lex, Legalis ).

21. Przy rozstrzyganiu nie można było nadto pomijać, że Prezes UKE musiał uwzględnić fakt, że decyzja Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z 12 lutego 2021 r. Nr (...) w sprawie dostępu do infrastruktury technicznej do (...) S.A. w zakresie słupów elektroenergetycznych stała się prawomocna. Odwołanie od tej decyzji zostało oddalone wyrokiem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia

9 marca 2023 r. sygn. akt XVII AmT 34/21 ( niepubl.), od którego nie wniesiono środka odwoławczego. W puncie II przywołanej decyzji określono, że (...) S.A. zapewni gotowość do zawierania Umów Ramowych i Umów Szczegółowych, a także rozpatrywania Zapytań o dostęp do Słupów elektroenergetycznych zgodnie z postanowieniami Warunków Dostępu określonych w Załączniku nr 1 do decyzji, w terminie do 90 dni od dnia doręczenia decyzji; do czasu wdrożenia ww. funkcjonalności (...) S.A. jest zobowiązana do udostępniania infrastruktury technicznej w zakresie Słupów elektroenergetycznych na dotychczasowych zasadach, stosowanych w ramach przedsiębiorstwa (...) S.A.

22. Przywołana decyzja stanowi tzw. decyzję warunkową określającą brzegowe warunki dostępu do infrastruktury technicznej, mające zastosowanie do wszystkich umów zawieranych - w związku z zakresem decyzji - przez operatora sieci będącego adresatem rozstrzygnięcia. Przez warunki rozumie się m.in.: prawa i obowiązki stron; tryb zawarcia umowy ramowej oraz umów szczegółowych dotyczących konkretnych lokalizacji; terminy realizacji poszczególnych etapów udzielenia dostępu; warunki prowadzenia prac na danym rodzaju infrastruktury technicznej oraz wysokość opłat z tytułu zapewnienia dostępu. (zob. Z. J., (...) 2021, V. 2, Zasada nieinstruowania Prezesa UKE a obowiązek uzgodnienia niektórych rozstrzygnięć z Prezesem URE i Prezesem (...) ). Co znamienne, zgodnie z treścią art. 18 ust. 6 ustawy o wspieraniu operator sieci, któremu wydano decyzję w sprawie określenia warunków zapewnienia dostępu do infrastruktury technicznej, jest obowiązany do zawierania umów, na warunkach nie gorszych niż określone w tej decyzji, dlatego też przywołana wyżej decyzja z dnia 12 lutego 2021 r. determinowała orzekanie w sprawie.

23. Niewątpliwie część kompetencji Prezesa UKE dotyczy stosunków cywilnoprawnych, gdzie pierwszoplanową rolę odgrywa wola stron. Działanie organu w takich przypadkach jest wtórne, wkracza on bowiem ze swymi uprawnieniami dopiero w sytuacjach przewidzianych w przepisach prawa materialnego i tylko w ramach kompetencji wyraźnie tam wskazanych. Kompetencji Prezesa UKE do wkraczania w sferę stosunków cywilnoprawnych nie można interpretować w sposób rozszerzający. Uprawnienia te należy traktować jako wyjątek od zasady swobody zawierania umów. Do rozstrzygania sporów w zakresie stosunków cywilnoprawnych właściwy jest wyłącznie sąd powszechny. Kompetencje Prezesa Urzędu są ograniczone regulacjami ustawowymi. Dla przykładu Prezes Urzędu nie może w ramach zmiany umowy o dostępie ingerować w takie jej zapisy, które nie służą realizacji celów ustawy o wspieraniu. Organ regulacyjny powinien bowiem respektować postanowienia indywidualnie uzgodnione pomiędzy stronami, o ile te nie naruszają obowiązującego prawa. Działania władcze uzasadnione mogą być tylko koniecznością realizowania założeń ustawy ( zob. wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 lutego 2025 r. sygn. akt XVII AmT 9/23 i z dnia 27 lutego 2025 r. sygn. akt XVII amT 19/23, niepubl.).

24. Przykładem uzasadniającym konieczności wprowadzenia zmian, są te dotyczące wynagrodzenia za korzystanie z infrastruktury technicznej. Prezes Urzędu dokonując modyfikacji opłat za dostęp określił, że:

za najem części konstrukcji wsporczych sieci elektroenergetycznej do podwieszenia kabli telekomunikacyjnych (teletechnicznych) / za udostepnienie przedmiotu umowy w celu podwieszenia linii światłowodowej, operator zobowiązany jest do wnoszenia miesięcznej opłaty netto za dostęp do jednego słupa linii nN / od każdego wykorzystywanego słupa linii nN, w celu podwieszenia jednego kabla telekomunikacyjnego, w wysokości 1,73 złote (słownie: jeden 73/100 złote).

Wysokość tej opłaty jest zgodna z żądaniem operatora zgłoszonym do udostępniającego o zmianę Umów poprzez obniżenie opłat do poziomu 1,73 zł netto od każdego słupa linii nN..

25. Jeżeli chodzi o zarzuty odwołania dotyczące określonej w decyzji ww. opłaty z ustaleń Sądu wynikało, że zarzuty te były właściwie tożsame z częścią zarzutów podniesionych w związku z przytaczaną wyżej decyzją Prezesa UKE z 12 lutego 2021 r., w sprawie dotyczącej warunków dostępu do infrastruktury (...) S.A., i zostały ocenione przez SOKiK w wyroku z 9 marca 2023 r., sygn. akt XVII AmT 34/21. Powielone zarzuty odwołania odpowiadają zarzutom wskazanym w pkt 4 i 8d) odwołania w sprawie XVII AmT 34/21.

26. Zdaniem Sądu zarzuty (...) S.A. co do wysokości opłat za dostęp do infrastruktury technicznej (...) S.A., nie były uzasadnione i nie mogły skutkować zmianą decyzji. Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu opłaty z tytułu dostępu do infrastruktury technicznej podmiotu wykonującego zadania z zakresu użyteczności publicznej określa się w wysokości, która umożliwia zwrot części kosztów, które ponosi ten podmiot w związku z utrzymaniem tej infrastruktury. Koszty związane w utrzymaniem infrastruktury dotyczą jednak tylko tej części infrastruktury, która jest rzeczywiście udostępniana, a więc jedynie słupów elektroenergetycznych linii SN i nN, a nie kosztów utrzymania całej linii elektroenergetycznej. Zatem opłata nie może być pochodną kosztów utrzymania całej linii elektroenergetycznej. Rację ma więc Prezes UKE, że wykluczył taką możliwość, bowiem kalkulacja opłaty w oparciu o koszy utrzymania całej linii elektroenergetycznej jest niedopuszczalna z powodu zakazu subsydiowania skośnego, czyli zakazu pokrywania kosztów usług dystrybucji energii otrzymywanymi przez (...) opłatami ponoszonymi przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych za dostęp do infrastruktury (...). Należy mieć bowiem na względnie fakt, że koszty usług dystrybucji są już uwzględniane w taryfie (art. 45 Prawa energetycznego ) i odzyskiwane w opłatach (cenie usług) za dystrybucję energii elektrycznej, ponoszonych przez odbiorców energii. Z zakazem subsydiowania skośnego wiąże się też obowiązek podmiotów udostępniających, a zatem także (...) S.A., wynikający z art. 25 ustawy o wspieraniu, tj. prowadzenia ewidencji kosztów w sposób umożliwiający odrębne obliczenia kosztów, przychodów, zysków i strat w zakresie swojej podstawowej działalności oraz dostępu do infrastruktury technicznej (także na poziomie Prawa energetycznego obowiązuje zakaz subsydiowania skośnego uregulowany w art. 44 i 45 Prawa energetycznego). Zakaz subsydiowania skrośnego został wyrażony także w motywie 16 Dyrektywy 2014/61, który stanowi, że „Jednocześnie środki określone w niniejszej dyrektywie nie powinny powodować uszczerbku dla możliwości zwiększenia przez państwa członkowskie atrakcyjności udzielania dostępu do infrastruktury przez operatorów użyteczności publicznej poprzez wyłączenie przychodów pochodzących z takiej usługi, z podstawy służącej do obliczania taryf dla użytkowników końcowych, w odniesieniu do głównych przedmiotów działalności takiego operatora, zgodnie z obowiązującym prawem Unii.” Zatem opłata mogła być pochodną jedynie kosztów związanych z dostępem do infrastruktury i nie mogła pokrywać innych kosztów podmiotu udostepniającego poza tymi związanymi z dostępem. Oczywiste jest więc także, że koszty te mogły obejmować jedynie koszty przyrostowe, a więc tylko tę cześć kosztów, związaną z utrzymaniem słupa elektroenergetycznego, które powstały w wyniku jego udostępnienia (koszty, które wystąpiły w związku z udostępnieniem słupów). Opłata z tytułu dostępu winna zapewnić jedynie zwrot kwoty, o jaką wzrosną koszty utrzymania udostępnionej infrastruktury technicznej, w związku z faktem udostępnienia.

27. Na potrzeby ustalenia wielkości opłaty organ wezwał poszczególnych Operatorów Sieci Dystrybucyjnych do wykazania zarówno średnich miesięcznych kosztów utrzymania linii elektroenergetycznej nN oraz SN w przeliczeniu na jeden słup (w podziale na poszczególne kategorie kosztowe), jak i średnich miesięcznych kosztów przyrostowych utrzymania linii elektroenergetycznej nN i SN w przeliczeniu na jeden słup wynikających z podwieszenia infrastruktury telekomunikacyjnej (w podziale na określone kategorie kosztowe).

Koszty uwzględnione w opłacie jako koszty przyrostowe obejmowały:

• koszty eksploatacji,

• koszty usuwania awarii,

• koszty administracyjne,

• koszty transportu,

• pozostałe koszty.

Do kosztów przyrostowych nie zaliczono kosztów amortyzacji środka trwałego, bo te oczywiście nie były kosztami przyrostowymi, związanymi z udostępnianiem słupów.

28. Prezes UKE przy wyliczaniu opłaty za dostęp, prawidłowo w ocenie Sądu, bazował na wartości średniej kosztów przyrostowych 5 OSD, którzy byli adresatami decyzji Prezesa UKE z 12 lutego 2021 r. Dane kosztowe przedstawione przez OSD zostały uśrednione (wartość średnia kosztów przyrostowych wszystkich OSD), gdyż jak słusznie zauważył Prezes UKE, celem regulacji art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu była przede wszystkim eliminacja barier finansowych i organizacyjnych, w tym właśnie różnych warunków dostępu u poszczególnych OSD i różnych opłat. Dlatego celowe było nie tylko ujednolicenie warunków dostępu, ale właśnie także ujednolicenie opłat za ten dostęp. Różnica w stawkach poszczególnych OSD stanowiłaby ograniczenie w dostępie do udostępnianej przez operatorów udostępniających infrastruktury technicznej i mogłaby powodować ograniczenie konkurencji. Nie bez znaczenia dla uśrednienia opłaty był też fakt, że zakres działalności, a także liczba posiadanych przez poszczególnych OSD słupów elektroenergetycznych były analogiczne (poza jednym przypadkiem). Zatem brak wyraźnej dysproporcji w posiadanej infrastrukturze także uzasadniał uśrednienie opłaty, będącej pochodną możliwych do udostępnienia zasobów (słupów) każdego z OSD. Po ustaleniu średnich dla wszystkich OSD miesięcznych kosztów utrzymania linii elektroenergetycznej nN oraz SN w przeliczeniu na jeden słup (w podziale na poszczególne kategorie kosztowe), dla każdej kategorii kosztowej został ustalony współczynnik przedstawiający stosunek kosztów przyrostowych do całkowitych kosztów utrzymania linii elektroenergetycznej w przeliczeniu na jeden słup. Średni dla wszystkich OSD, stosunek kosztów przyrostowych do całkowitych miesięcznych kosztów utrzymania linii nN wynosił:

– koszty eksploatacji 19,58%

– koszty usuwania awarii 21,09%

– koszty administracyjne 11,95%

– koszty transportu 10,39 %

– pozostałe koszty 17,70%

Następnie organ obliczył opłatę miesięczną za dostęp do słupów jako iloczyn średnich miesięcznych kosztów utrzymania linii elektroenergetycznej oraz średniego stosunku kosztów przyrostowych do całkowitych miesięcznych kosztów utrzymania linii elektroenergetycznej nN i SN. Ostatecznie, średnie miesięczne koszty przyrostowe, które stały się podstawą do obliczenia opłaty za dostęp składały się (odpowiednio dla linii nN i SN) z kosztów:

• koszty eksploatacji – 0,86 zł i 1,30 zł

• koszty usuwania awarii – 0,31 zł i 0,33 zł

• koszty administracyjne – 0,44 zł i 0,95 zł

• koszty transportu – 0,07 zł i 0,09 zł

• pozostałe koszty ¬ 0,05 zł i 0,08 zł

Średnie miesięczne koszty przyrostowe utrzymania linii elektroenergetycznej dla słupa linii nN wyniosły1,73 zł oraz 2,75 zł za dostęp do słupa linii SN.

29. Tak ustalonych kosztów nie można uznać za wadliwe obliczonych. W szczególności organ przeprowadził analizę kosztów (...), ale też kosztów pozostałych OSD i opracował listę kategorii kosztowych, które zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o wspieraniu, mogły być alokowane do stawki opłaty za dostęp do infrastruktury.

30. Ustalając wysokość opłaty na średnim poziomie poszczególnych OSD organ realizował postulat dyrektywy, aby prowadzona polityka [w agendzie cyfrowej] doprowadziła do obniżenia kosztów zapewnienia dostępu szerokopasmowego na całym terytorium Unii (motyw 4 preambuły). Uśrednienie kosztów niewątpliwe realizuje postulat zwiększania efektywności kosztowej i przyczynia się do dążenia do ich sukcesywnego obniżenia, szczególnie przez operatorów mniej efektywnych.

31. Wobec powyższego, Sąd uznał zarzuty odwołującej za bezzasadne.

32. Na zakończenie wywodu zaakcentować trzeba, że Prezes UKE, wydając decyzję ma również na względzie cele i kierunki rozwoju rynku telekomunikacyjnego w postaci: wspierania równoprawnej i skutecznej konkurencji w zakresie świadczenia dostępu do usług telekomunikacyjnych, rozwoju i wykorzystania nowoczesnej infrastruktury telekomunikacyjnej, zapewnienia użytkownikom maksymalnych korzyści w zakresie różnorodności, ceny i jakości usług telekomunikacyjnych oraz zapewnienia neutralności technologicznej. Regulacja rynku telekomunikacyjnego jest co do zasady regulacją ex ante, co oznacza, że ma charakter prewencyjny. Jej zadaniem jest bowiem przeciwdziałanie niepożądanym – z punktu widzenia ochrony konkurencji oraz interesów użytkowników końcowych – zjawiskom ( por. prof. M. Rogalski, Prawo telekomunikacyjne, Warszawa 2011, s. 110).

33. Zaskarżona decyzja nie nosi znamion dowolności, a przyjęte w niej rozwiązania oparte są w zasadniczej części wprost na bezwzględnie obowiązujących przepisach prawa, zaś pozostałe rozwiązania prawne kształtują relacje przedsiębiorców z poszanowaniem zasad proporcjonalności, nie są dyskryminacyjne, a także pozwalają wyeliminować kluczowe, potencjalne sporne aspekty współpracy przedsiębiorców. Przede wszystkim jednak ukształtowane decyzją Warunki Dostępu nie są arbitralne, a realizują zasadniczy cel dyrektywy kosztowej i przepisów ustawy o wspieraniu, jakim jest ułatwienie wspólnego korzystania z istniejącej infrastruktury technicznej na potrzeby szybkiej sieci telekomunikacyjnej.

34. O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z art. 98 § 3 w zw. z art. 99 k.p.c. Powód, który był stroną przegrywającą został obciążony kosztami niezbędnymi do celowej obrony, poniesionymi przez pozwanego, którymi były koszty wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 720,00 zł, ustalone w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

SSO Małgorzata Wiliński