Treść orzeczenia
Sygn. akt XVII AmE 46/17
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 31 grudnia 2018 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie:
SSO Dariusz Dąbrowski
starszy sekretarz sądowy Jadwiga Skrzyńska po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2018 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z odwołania (...) Spółki Akcyjnej w D. (dawniej: (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w D.) przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o wymierzenie kary pieniężnej na skutek odwołania powoda od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 29 grudnia 2016 roku Nr (...).(...)
1. zmienia decyzję Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 29 grudnia 2016 roku Nr (...).(...) w pkt 1. ten sposób, że przyjmuje, iż (...) Spółka Akcyjna w D. naruszyła obowiązek opisany w pkt 1 Decyzji w dniu 12 sierpnia 2015 roku;
2. zmienia decyzję Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 29 grudnia 2016 roku Nr (...).(...) w pkt 2. ten sposób, że obniża nałożoną na (...) Spółkę Akcyjną w D. karę pieniężną do wysokości 10646,28 zł (dziesięć tysięcy sześćset czterdzieści sześć złotych dwadzieścia osiem groszy),
3. znosi wzajemnie koszty postępowania między stronami.
SSO Dariusz Dąbrowski
Uzasadnienie
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzją z dnia 29 grudnia 2016 r., znak: (...).(...), na podstawie art. 56 ust. 2 i art. 56 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 11 i art. 11 d ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r., poz. 1059 z późn. zm.) w zw. z §5 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła (Dz. U. z 2007 r. Nr 133, poz. 924) oraz na podstawie art. 104 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w dniu 24 czerwca 2016 r. w sprawie wymierzenia kary pieniężnej (...) Sp. z o.o. Sp. Komandytowa z siedzibą w D. za niedostosowanie do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wprowadzonych w dniach 10 – 31 sierpnia 2015 r. (art. 56 ust. 1 pkt 3a ustawy – Prawo energetyczne), orzekł, że (...) Sp. z o.o. Sp. Komandytowa z siedzibą w D. w dniach 10 – 12 sierpnia 2015 r. w odniesieniu do obiektu zlokalizowanego w miejscowości (...), gm. N., naruszyła obowiązek w zakresie dostosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wynikający z art. 11 i art. 11d ust. 3 ustawy – Prawo energetyczne i za to działanie, wymierzył Przedsiębiorcy karę pieniężną w wysokości 80660 zł.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył przedsiębiorca - (...) Sp. z o.o. Sp. Komandytowa z siedzibą w D. zaskarżając ja w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 23 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 15 w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 roku Prawo energetyczne, poprzez nałożenie lary pieniężnej na podmiot inny niż przedsiębiorstwo energetyczne, podczas gdy kompetencje Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki obejmują regulowanie dzielności tylko przedsiębiorstw energetycznych a nie innych podmiotów;
2. naruszenie art. 56 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 11d ust. 3 w zw. z art. 11c ust. 2 pkt 2 Prawa energetycznego w zw. z §5 pkt 1 w zw. z §9 w zw. z §10 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła, poprzez błędne uznanie, że powód jest podmiotem zobowiązanym do stosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, podczas gdy w umowie kompleksowej nie określono wielkości mocy umownej ani mocy bezpiecznej, a tym samym ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej nie dotyczyły powoda;,
3. naruszenie art. 56 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 11d ust. 3 w zw. z art. 11c ust. 2 pkt 2 Prawa energetycznego, poprzez nałożenie kary pieniężnej z tytułu niestosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii w okresie od 10 do 11 sierpnia 2015 roku, podczas gdy w tym okresie ograniczenia zostały wprowadzone na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 Prawa energetycznego, a art. 56 ust. 1 pkt 3a ustawy nie przewiduje możliwości nałożenia kary pieniężnej w przypadku ograniczeń wprowadzonych na tej podstawie, zaś art. 11d ust. 3 Prawa energetycznego nie stanowi samodzielnej podstawy do wprowadzenia ograniczeń w poborze energii;
4. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnym ustaleniu stopnia szkodliwości czynu i uznanie go za znaczny, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przekroczenie ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej miało charakter krótkotrwały, a dostosowanie się do nich w tym okresie z uwagi na proces technologiczny było niemożliwe i tym samym stopień szkodliwości czynu był znikomy;
5. naruszenie art. 56 ust. 6a Prawa energetycznego, poprzez błędne uznanie, że stopień szkodliwości działań powoda nie był znikomy, co skutkowało brakiem odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej;
6. naruszenie art. 56 ust. 6 Prawa energetycznego, poprzez błędne uznanie, że z uwagi na wprowadzenie ograniczeń w dostawie i poborze energii elektrycznej po raz pierwszy w sierpniu 2015 roku, nie ma możliwości oceny dotychczasowego zachowania powoda w aspekcie przestrzegania przepisów Prawa energetycznego i aktów wykonawczych, podczas gdy w stosunku do powoda nie było nigdy prowadzone żadne postępowanie dotyczące przestrzegania przepisów Prawa energetycznego i aktów wykonawczych, a tym samym okoliczność tę należało uwzględnić jako przemawiającą na korzyść powoda, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości nieadekwatnej do stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia oraz dotychczasowego zachowania powoda.
Odwołujący wniósł o:
1. zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez umorzenie postępowania przed Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki, względnie poprzez odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, a w przypadku nieuwzględnienia któregoś z powyższych wniosków o obniżenie kary pieniężnej,
2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Na rozprawie strony podtrzymały swoje stanowisko w sprawie.
Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:
(...) Spółka Akcyjna w D. jest przedsiębiorcą wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego pod pozycją 0000667523. Wcześniej przedsiębiorca prowadził działalność pod firmą (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa. (k. 80-83 akt sprawy)
Przedsiębiorcę wiązała Z (...) S.A. kompleksowa umowa sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usługi dystrybucji dla odbiorców grupy taryfowej A, B i (...). (k. 31-51 akt administracyjnych) Odbiorca – (...) S.A. w sierpniu 2015 roku miała ustaloną moc bezpieczną na wartość 1000 kW. (k. 92, 98-99 akt administracyjnych, zeznania świadka G. N. k. 87 akt sądowych)
W dniu 10 sierpnia 2015 roku (...) S.A. w związku z obniżeniem dostępnych rezerw zdolności wytwórczych poniżej niezbędnych wielkości spowodowanych wyjątkowo wysokimi temperaturami i niskimi stanami wód w zbiornikach wodnych i rzekach, stwierdziły wystąpienie zagrożeń bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej w rozumieniu postanowień art. 3 pkt 16d ustawy Prawo energetyczne i wprowadziły od godz. 10.00 ograniczenie w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. (bezsporne)
W dniu 10 sierpnia 2015 roku (...) S.A. powiadomiły Ministra Gospodarki o wystąpieniu zagrożenia, podjętych działaniach oraz zgłosiły konieczność wprowadzenia ograniczeń na podstawie art. 11 ust. 7 ustawy Prawo energetyczne. (bezsporne)
W dniu 10 sierpnia 2015 roku (...) S.A. powiadomił powoda o wprowadzonych ograniczeniach w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej i konieczności dostosowania się do nich. Zawiadomienia nastąpiły meilowo oraz telefonicznie. (k. 92-104 akt administracyjnych)
W dniu 11 sierpnia 2015 roku Rada Ministrów wydała rozporządzenie w sprawie wprowadzenia ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, które zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw pod poz. 1136, wprowadzając ograniczenia w okresie od dnia 11 sierpnia 2015 roku od godz. 24:00 do dnia 31 sierpnia 2015 roku do godz. 24:00. (bezsporne)
Ograniczenia w poborze energii miały obowiązywać w następujących okresach:
- 10 sierpnia 2015 roku od godz. 10:00 do godz. 22:00 – 20 stopień zasilania,
- 11 sierpnia 2015 roku od godz. 10:00 do godz. 13:00 – 19 stopień zasilania,
- 11 sierpnia 2015 roku od godz. 13:00 do godz. 15:00 – 17 stopień zasilania,
- 11 sierpnia 2015 roku od godz. 15:00 do godz. 17:00 – 15 stopień zasilania,
- 12 sierpnia 2015 roku od godz. 10:00 do godz. 13:00 – 16 stopień zasilania. (bezsporne)
Zarząd powoda w dniach 10-12 sierpnia 2015 roku nie podjął decyzji o ograniczeniu poboru energii. (k. 6-8, 10-12 akt administracyjnych, zeznania świadka G. N. k. 86 akt sprawy) Przekroczenie dopuszczalnego poboru mocy przez Przedsiębiorcę wyniosło w dniach:
- 10 sierpnia 2015 roku – 16,399760 (MW w godzinie),
- 11 sierpnia 2015 roku – 6,9383900 (MW w godzinie),
- 12 sierpnia 2015 roku – 3,5487600 (MW w godzinie).
(k. 6-8, 10-12 akt administracyjnych)
Od 13 sierpnia 2015 roku powód przestrzegał ograniczeń w poborze mocy. Przedsiębiorca wystąpił o zwiększenie wartości mocy bezpiecznej, dostosował także swoje przedsiębiorstwo do ograniczeń w przyszłości. (zeznania świadka G. N., k. 86-88 akt sprawy)
W dniu 24 czerwca 2016 roku Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wszczął wobec powoda postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z podejrzeniem naruszenia obowiązku stosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. (k. 1-3 akt administracyjnych)
Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym i sądowym, które nie były przez żadną ze stron niniejszego postępowania kwestionowane, jak też zeznania świadka G. N., które są uznał prawdziwe, a strony także nie kwestionowały ich prawdziwości.
Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył co następuje
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej możliwości ustalenia przez powoda popełnienia deliktu administracyjnego w dniach 10 i 11 sierpnia 2015 roku. Sąd uznał zarzut określony nr 3) w odwołaniu za prawidłowy, co prowadziło do zmiany wysokości wymierzonej Przedsiębiorcy kary pieniężnej.
Zgodnie z treścią art. 56 ust. 1 pkt 3a) Prawa energetycznego karze pieniężnej podlega ten kto nie stosuje się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii, wprowadzonych na podstawie art. 11, art. 11c ust. 3 lub art. 11d ust. 3.
Art. 11 stanowi, że:
1. W przypadku zagrożenia:
1) bezpieczeństwa energetycznego Rzeczypospolitej Polskiej polegającego na długookresowym braku równowagi na rynku paliwowo-energetycznym,
2) bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej,
3) bezpieczeństwa osób,
4) wystąpieniem znacznych strat materialnych
- na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części mogą być wprowadzone na czas oznaczony ograniczenia w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła.
2. Ograniczenia w sprzedaży paliw stałych polegają na sprzedaży tych paliw na podstawie wydanych odbiorcom upoważnień do zakupu określonej ilości paliw.
3. Ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła polegają na:
1) ograniczeniu maksymalnego poboru mocy elektrycznej oraz dobowego poboru energii elektrycznej;
2) zmniejszeniu lub przerwaniu dostaw ciepła.
4. Ograniczenia wprowadzone na zasadach określonych w ust. 2 i 3 podlegają kontroli w zakresie przestrzegania ich stosowania.
5. Organami uprawnionymi do kontroli stosowania ograniczeń są:
1) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki - w odniesieniu do dostarczanej sieciami energii elektrycznej;
2) wojewodowie - w odniesieniu do paliw stałych oraz ciepła;
3) organy właściwe w sprawach regulacji gospodarki paliwami i energią, o których mowa w art. 21a - w odniesieniu do jednostek wymienionych w tym przepisie.
6. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb wprowadzania ograniczeń, o których mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę znaczenie odbiorców dla gospodarki i funkcjonowania państwa, w szczególności zadania wykonywane przez tych odbiorców.
6a. Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 6, określa w szczególności:
1) sposób wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub w dostarczaniu ciepła, umożliwiający odbiorcom tej energii i ciepła dostosowanie się do tych ograniczeń w określonym czasie;
2) rodzaje odbiorców objętych ograniczeniami w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub w dostarczaniu ciepła;
3) zakres i okres ochrony odbiorców przed wprowadzonymi ograniczeniami w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub w dostarczaniu ciepła;
4) zakres planów wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub w dostarczaniu ciepła oraz sposób określania w nich wielkości tych ograniczeń;
5) sposób podawania do publicznej wiadomości informacji o ograniczeniach w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub w dostarczaniu ciepła.
7. Rada Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw energii, w drodze rozporządzenia, może wprowadzić na czas oznaczony, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części, ograniczenia w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej i ciepła, w przypadku wystąpienia zagrożeń, o których mowa w ust. 1.
8. Przedsiębiorstwa energetyczne nie ponoszą odpowiedzialności za skutki ograniczeń wprowadzonych rozporządzeniem, o którym mowa w ust. 7.
9. Minister właściwy do spraw energii informuje niezwłocznie Komisję Europejską i państwa członkowskie Unii Europejskiej oraz państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym o:
1) wprowadzonych ograniczeniach, o których mowa w ust. 7, w zakresie dostarczania i poboru energii elektrycznej;
2) podjętych działaniach i środkach dla usunięcia stanu zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, o których mowa w art. 11c ust. 2 i 3.
Zgodnie z treścią art. 11c ust. 3 „Operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego niezwłocznie powiadamia ministra właściwego do spraw energii oraz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o wystąpieniu zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, podjętych działaniach i środkach w celu usunięcia tego zagrożenia i zapobieżenia jego negatywnym skutkom oraz zgłasza konieczność wprowadzenia ograniczeń na podstawie art. 11 ust. 7”.
Natomiast art. 11d ust. 3 stanowi, że „W okresie występowania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej operatorzy systemu elektroenergetycznego mogą wprowadzać ograniczenia w świadczonych usługach przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, w zakresie niezbędnym do usunięcia tego zagrożenia.”
W pierwszej kolejności, należy odnieść się do zarzutów powoda, w których podnosił, że nie jest przedsiębiorcą energetycznym wobec czego Prezes URE nie miał uprawnień do jego ukarania oraz, że nie był podmiotem zobowiązanym do stosowania się do ograniczeń w poborze energii elektrycznej. Z zarzutami tymi zgodzić się nie można.
Skarżący nie wskazał na jakiej podstawie twierdzi, że kompetencje Prezesa URE obejmują jedynie regulowanie działalności tylko przedsiębiorstw energetycznych. Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 Prawa energetycznego Prezes Urzędu Regulacji Energetyki realizuje zadania z zakresu spraw regulacji gospodarki paliwami i energią oraz promowania konkurencji. W przepisie brak jest ograniczenia działań Prezesa URE do przedsiębiorstw energetycznych. Jeżeli zaś art. 56 ust. 1 pkt 3a daje możliwość ukarania także podmiotów nie dostosowujących się do ograniczeń w poborze energii to, zdaniem Sądu wskazuje to, na możliwość ukarania przedsiębiorcy, który pobiera energię, nie będąc przedsiębiorcą energetycznym.
Podobnie brak jest podstaw do przyjęcia twierdzeń powoda, że w umowie kompleksowej nie zostały określone ani wielkości mocy umownej, ani mocy bezpiecznej, co miałoby prowadzić do tego, że ograniczenia w poborze energii przedsiębiorcy nie dotyczyły. Twierdzenia te nie znajdują potwierdzenia już w samych zeznaniach świadka – G. N. – pracownika powoda, który zeznał, że zakład miał ograniczenie w poborze mocy przy 20 stopniu zasilania do 1 MW. Plan ograniczeń przedsiębiorca otrzymał od Operatora i dopiero po wydarzeniach w 2015 roku wystąpił o zwiększenie mocy. (k. 87) Wielkości mocy były określone w §1 załącznika A do umowy kompleksowej sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług dystrybucyjnych z dnia 29 sierpnia 2011 roku (k. 31 akt administracyjnych).
Zgodzić się należy z wywodami powoda, twierdzącego, że brak było podstaw do nałożenia na niego kary pieniężnej za nie dostosowanie się do ograniczeń w poborze energii za dni 10 i 11 sierpnia 2015 roku. Przytoczone wyżej przepisy prawa energetycznego nie dają podstaw do uznania, że czyn Przedsiębiorcy stanowi podstawę do przypisania mu popełnienia deliktu administracyjnego, a co najwyżej odpowiedzialności kontraktowej, co musiało by mieć podstawę w umowie między Operatorem a powodem.
Jak wskazano powyżej podstawą nałożenia na powoda kary pieniężnej może być naruszenie przez niego przepisów art. 11, 11c ust. 3 i 11d ust. 3 prawa energetycznego. W myśl art. 11d ust. 3 prawa energetycznego, w okresie występowania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej operatorzy systemu elektroenergetycznego mogą wprowadzać ograniczenia w świadczonych usługach przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, w zakresie niezbędnym do usunięcia tego zagrożenia. Zdaniem Sądu, aby można było przypisać powodowi naruszenie tego właśnie przepisu, musiałby on stanowić podstawę wprowadzenia ograniczeń w odbiorze energii. Tymczasem, co jest bezsporne (...) S.A. wprowadziły ograniczeni na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 prawa energetycznego. Na tą podstawę wprowadzenia ograniczeń wskazał także Prezes URE w uzasadnieniu decyzji (wers 6 uzasadnienia decyzji). Tymczasem przepis ten nie stanowi podstawy ukarania w oparciu o art. 56 ust. 1 pkt 3a. Na powyższe zwróciło uwagę także piśmiennictwo. F. E. w komentarzu do Prawa Energetycznego („Prawo Energetyczne. Tom I. Komentarz do art. 1-11s” pod redakcją Mariusza Swory i Zdzisława Murasa, Wolters Kluwer 2016, wyd. 2, s. 1370) wskazał, że „Zgodnie z art. 56 ust. 1 pkt 3a pr.en. karze pieniężnej podlega ten, kto „nie stosuje się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii, wprowadzonych na podstawie (…) art. 11c ust. 3”. Przepis art. 11 ust. 3 pr. En. Nie stanowi tymczasem samoistnej podstawy do wprowadzenia ograniczeń, odsyłając w tym zakresie do trybu wprowadzenia ograniczeń określonego w art. 11 ust. 7 pr. En. Niewątpliwie mamy tutaj do czynienia z błędem ustawodawcy, który w normie art. 56 ust. 1 pkt 3a powinien był odesłać do art. 11c ust. 2 pr.en.” Jeżeli zaś ograniczenie w dniach 10 i 11 sierpnia 2012 roku zostało wprowadzone na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2, a nie dostosowanie się do tej normy nie jest penalizowane, to nie można obecnie wywieść odpowiedzialności deliktowej Przedsiębiorcy z art. 11d ust. 3 prawa energetycznego. Ma rację skarżący podnosząc, że brak jest podstaw do stosowania w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Przepis przewidujący możliwość nałożenia na podmiot sankcji karnoadministracyjnej wymaga precyzyjnego określenia przez ustawodawcę zasad i przesłanek odpowiedzialności. Przepisy o charakterze karnoadministracyjnym muszą być stosowane w sposób precyzyjny i jednoznaczny.
Mając powyższe na uwadze, wobec tego, że przepisy prawa energetycznego nie przewidują wprost odpowiedzialności za naruszenie ograniczeń wprowadzonych na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 prawa energetycznego, brak jest podstaw do ukarania Przedsiębiorcy z tytułu niezastosowania się do ograniczeń w dostawie i poborze energii elektrycznej wprowadzonych przez (...) w dniach 10 i 11 sierpnia 2015 roku. Dlatego też Sąd w punkcie 1 wyroku zmienił skarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił iż naruszenie miało miejsce jedynie w dniu 12 sierpnia 2015 roku. Wymierzona kara została zmniejszona odpowiednio do wartości przekroczonych w dniu 12 sierpnia.
Niewątpliwie Przedsiębiorca swoim zachowaniem naruszył ograniczenia w dostawie i poborze energii elektrycznej wprowadzone przez Radę Ministrów na podstawie rozporządzanie z dnia 11 sierpnia 2015 roku, określone w art. 11 ust. 7 prawa energetycznego. Zachowanie to jest niewątpliwie penalizowane na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 11 prawa energetycznego. Wprowadzone rozporządzeniem ograniczenia obowiązywały Przedsiębiorcę już w dniu 12 sierpnia 2015 roku i powinien się do nich zastosować, został o nich poinformowany już w dniu 10 sierpnia i niewątpliwie powinien się przygotować do wprowadzenia ograniczeń.
Odnosząc się do zarzutów określonych w punkcie 4, 5 i 6 odwołania, to o są one niezasadne odnośnie do naruszenia dokonanego przez powoda w dniu 12 sierpnia 2015 roku. Sąd podziela stanowisko pozwanego, podniesione w odpowiedzi na odwołanie, który wskazał, ze wymiar kary był skrupulatnie miarkowany w oparciu o wytyczne ustawowe.
Zgodnie z treścią art. 56 ust. 6 prawa energetycznego ustalając wysokość kary Prezes URE uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, dotychczasowe zachowanie podmiotu oraz jego możliwości finansowe.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym zeznania świadka G. N., nie mogą pozostawiać wątpliwości, że powód nie dochował należytej staranności wymaganej od przedsiębiorców. Jak wynika z zeznań świadka powód wiedział o wprowadzanych ograniczeniach w dostarczaniu i poborze energii, jednakże pracownicy Przedsiębiorcy nie mogli skontaktować się z osobą decyzyjną, która mogła zdecydować o odpowiednich ograniczeniach w zużyciu energii. Z uwagi na charakter przedsiębiorstwa bez zgody osoby decyzyjnej pracownicy nie podjęli odpowiednich czynności (k. 86-87 akt sądowych). Nie wypełniając obowiązku wynikającego z rozporządzenia powód musiał się liczyć z tym, że dokonuje naruszenia przepisów prawa, co spowoduje reakcję karnoadministracyjną Prezesa URE. Trudności w dostosowaniu się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, wynikające ze specyfiki funkcjonowania przedsiębiorstwa powoda powinny zostać wyeliminowane na etapie planowania i aktualizacji planu ograniczeń, co jak wynika z zeznań świadka zostało zrealizowane po zaistnieniu zdarzenia opisanego w skarżonej decyzji.
Sąd zgadza się z oceną pozwanego, iż czynowi powoda można przypisać znaczny stopień szkodliwości czynu. Działanie Przedsiębiorcy miał bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo Krajowego Systemu Elektroenergetycznego, co sprowadzało realne zagrożenie bezpieczeństwa pracy sieci elektroenergetycznej w całym kraju. Należy w tym wypadku mieć na uwadze całość przekroczeń w tym czasie i ich wpływu na całość systemu. Zagrożenie dostaw energii elektrycznej było realne i obejmowało terytorium całego kraju. Nawet niski stopień przekroczenia poboru mocy miało istotny wpływ na bezpieczeństwo systemu. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że brak było podstaw do skorzystania wobec powoda z możliwości odstąpienia od wymierzenia mu kary.
Mając na uwadze, że penalizacji na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 3a podlegało jedynie zachowanie powoda w dniu 12 sierpnia 2015 roku, Sąd obniżył karę do przekroczenia, którego Przedsiębiorca dokonał w tym dniu. Wartość przekroczenia przez powoda dopuszczalnego poboru mocy w dniu 12 sierpnia 2015 roku wyniosła 3,5487600 MW w godzinie. Sąd podziela przy tym wartość mnożnika ustalonego przez Prezesa URE w oparciu o poziom najwyższej możliwej ceny rozliczeniowej za 1 MW energii elektrycznej na rynku bilansującej (1500 zł). Dokonane w ten sposób obliczenie dało wynik 10646,28 zł i do takiej wysokości kara wymierzona przez pozwanego, została przez Sąd obniżona. Kara w tej wysokości mieści się w limicie określonym w art. 56 ust. 3 prawa energetycznego, nie wpłynie też na możliwości finansowe powoda. Wysokość kary gwarantuje osiągnięcie jej prewencyjnych i represyjnych celów. Stanowi realną dolegliwość dla podmiotu, mając zaś na uwadze dalsze działania powoda, zadziałała prewencyjnie dla zapobieżenia powtarzaniu się nagannego zachowania w przyszłości.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 479 53 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Zdaniem Sądu właściwe było w przedmiotowej sprawie zastosowanie do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania przepisu art. 100 k.p.c., który pozwala znieść wzajemnie między stronami koszty postępowania, w sytuacji gdy każda z nich uległa w jakiejś części swoim żądaniom.
SSO Dariusz Dąbrowski