Treść orzeczenia
Sygn. akt XVII AmE 293/17
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 18 czerwca 2018 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w składzie:
Przewodniczący –
SSO Ewa Malinowska
Protokolant –
Stażysta Joanna Nande
po rozpoznaniu 18 czerwca 2018 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z odwołania (...) sp. z o.o. z siedzibą w G. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o wymierzenie kary pieniężnej na skutek odwołania (...) sp. z o.o. z siedzibą w G. od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 10 sierpnia 2017 r. Nr (...)
1. uchyla zaskarżoną decyzję;
2. zasądza od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz (...) sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.
SSO Ewa Malinowska
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 10 sierpnia 2017 r. wydaną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w sprawie (...) na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 12 i art. 56 ust. 2, w związku z art. 56 ust. 3 i 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 220 ze zm.) w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r.( poz. 1257), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorcy - (...) Sp. z o. o. z siedzibą w miejscowości G. (...), (...)-(...) G., posiadającemu numer identyfikacji podatkowej NIP: (...) w związku z naruszeniem warunku określonego w przedmiocie i zakresie koncesji na obrót paliwami ciekłymi udzielonej decyzją Prezesa URE z dnia 22 maja 2015 r. nr (...) oraz art. 56 ust. 1 pkt 12 ustawy-Prawo energetyczne, stwierdził że Przedsiębiorca - (...) Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości G. (...), (...)-(...) G., naruszył warunek określony w przedmiocie i zakresie koncesji na obrót paliwami ciekłymi udzielonej decyzją Prezesa URE z dnia 22 maja 2015 r. nr (...) oraz art. 56 ust. 1 pkt 12 ustawy-Prawo energetyczne, w związku z czym wymierzył przedsiębiorcy (...) Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
( decyzja k. 3-4)
Powód (...) sp. z o.o. w G. wniosła odwołanie od tej decyzji zaskarżając ją w całości zarzucając, że decyzja nie odpowiada wymogom art. 104 k.p.a. Zarzucił także naruszenia art. 7, 8 i 9 k.p.a. a także art. 56 ust. 6 prawa energetycznego poprzez niewskazanie przyczyn wymierzenia kary w wysokości wskazanej w decyzji i nie odniesienie się do kwestii możliwości finansowych przedsiębiorcy. Zarzucając powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
(odwołanie k. 5-6)
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Powód (...) sp. z o.o. w G. jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą na podstawie koncesji z dnia 22 maja 2015 r. na obrót paliwami ciekłymi. Przedmiotem działalności objętej koncesją jest działalność gospodarcza w zakresie obrotu paliwami ciekłymi z wyłączeniem obrotu tymi paliwami przy wykorzystaniu stacji/baz paliw, autocystern i samodzielnych stacji gazu płynnego oraz z wyłączeniem obrotu konfekcjonowanymi paliwami ciekłymi.
(koncesja k. 33-36)
W toku kontroli podatkowej przeprowadzonej przez Urząd Skarbowy w N. stwierdzono, że powód wykonywał działalność gospodarczą w zakresie obrotu paliwami ciekłymi przy wykorzystaniu infrastruktury technicznej stacji paliw przy ul. (...) w G., stacji paliw w miejscowości P. ul. (...). oraz dwóch cystern. Działalność na stacji paliw w G. powód wykonywał w okresie 17.01.2017 r. do 9.02.2017 r., a działalność na stacji paliw w P. od 31.01.2017 r. do 9.02.2017 r.
(pismo k. 1 i 3 akt adm.)
W roku 2016 powód osiągnął przychód z działalności koncesjonowanej w wysokości (...) zł.
(formularz k. 37)
Sąd ustalił powyższe okoliczności na podstawie dokumentów wskazanych powyżej, które nie były kwestionowane przez żadną ze stron niniejszego postępowania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Odwołanie jest zasadne.
Powód podniósł w nim dwa rodzaje zarzutów: naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i naruszenie prawa materialnego: art. 56 ust. 6 PE.
Odnośnie do zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego Sąd Okręgowy podziela utrwalone w judykaturze stanowisko, iż zasadniczo tego typu zarzuty są nieskuteczne przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów, ponieważ Sąd ten nie może ograniczyć sprawy wynikającej z odwołania od decyzji Prezesa Urzędu tylko do funkcji sprawdzającej prawidłowość postępowania administracyjnego, które poprzedza postępowania sądowe. Jednak jeżeli w że w postępowaniu administracyjnym doszło do uchybień proceduralnych, to zarzuty w tym zakresie są skuteczne, o ile uchybienia te nie mogą być sanowane w toku postępowania sądowego.
Decyzja wydana przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nie może być poddana kontroli z uwagi na niespełnienie przesłanek z art. 107 § 3 k.p.a.
Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
W zakresie deliktu Prezes URE wskazał w uzasadnieniu poprzez jakie działania powód naruszył warunki koncesji i nietrafne są zarzuty odwołania dotyczące błędnej wykładni zapisów koncesji przez Prezesa URE . Nietrafne jest także stanowisko powoda, że zbiorniki paliwa na stacji paliw nie stanowią stacji paliw ani bazy i że korzystanie przez przedsiębiorcę jedynie ze zbiorników odbywało się zgodnie z warunkami koncesji. Powód przyznał w swoim piśmie z dnia 8 kwietnia 2017 r. (k.3 akt adm.), że prowadził działalność polegającą na obrocie paliwami ciekłymi w zakresie szerszym, niż określony w koncesji i że podjął działania zmierzające do jej rozszerzenia. Wniósł także o łagodny wymiar kary. Sąd zatem zarzutów w tym zakresie nie podzielił.
Decyzja wydana w niniejszej sprawie nie spełnia jednak kryteriów art. 107 ust. 3 k.p.a. ponieważ Prezes URE nie wykazał w niej, jaki przychód z działalności osiągnął przedsiębiorca w roku 2016, co czyni niemożliwym kontrolę decyzji pod kątem spełnienia kryteriów z art. 56 ust. 3 PE i co zarazem czyni zasadnym zarzut naruszenia prawa materialnego podniesiony w odwołaniu.
Ponadto zgodnie z art. 56 ust. 6 PE ustalając wysokość kary pieniężnej, Prezes URE uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia oraz dotychczasowe zachowanie podmiotu i jego możliwości finansowe. Zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienie w zakresie ustawowych wytycznych wymiaru kary, więc również w tym zakresie nie może zostać poddana kontroli. W wyroku z 10.07.1985 r. NSA w Krakowie (SA/Kr 579/85, ONSA 1985/2, poz. 14), stwierdził, że: „Wymienienie przez organ w uzasadnieniu decyzji tylko numeracji artykułów (paragrafów, ustępów) przepisów prawnych przyjętych za jej podstawę prawną, nie spełnia warunku przytoczenia przepisów prawa, o jakim mówi art. 107 § 3 k.p.a."), natomiast wyjaśnienie podstawy prawnej – na wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. W wyroku z 23.02.1988 NSA w Poznaniu ( SA/Po 1317/87, CBOSA), stwierdził, że „«Wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa» polega nie tylko na obowiązku powołania podstawy prawnej w każdej decyzji i przytoczeniu obowiązującego prawa, ale także na wszechstronnym wyjaśnieniu podstawy prawnej i faktycznej decyzji, czyli na wytłumaczeniu się, dlaczego właściwy organ orzekający zastosował określony przepis rozstrzygając sprawę, względnie też dlaczego daną wykładnię przyjął, skoro strona przedstawiła wykładnię odmienną". Stanowisko to Sąd Okręgowy w pełni podziela.
Ponadto istotne jest również to, że za utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego należy uznać pogląd, że w sprawach o nałożenie kary pieniężnej należy stosować określone gwarancje dla strony właściwe prawu karnemu (zob. wyroki SN: z dnia 14 kwietnia 2010 r. III SK 1/10, OSNP 2011, nr 21-22, poz. 288, z dnia 1 czerwca 2010 r. III SK 5/10, Lex nr 622205 i z dnia 21 kwietnia 2011 r., III SK 45/10, Lex nr 901645). W decyzji nie zawarto oceny dotyczącej stopnia szkodliwości czynu i stopnia zawinienia czym naruszono art. 56 ust. 6 k.p.a. a ponadto brak uzasadnienia w tym zakresie godzi w prawo do obrony przedsiębiorcy. Brak ustalenia przychodu przedsiębiorcy oznacza także, że organ nie dokonał oceny możliwości finansowych przedsiębiorcy i decyzja nie może zostać poddana kontroli również w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 479 53 . § 1 k.p.c.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto, zgodnie z wyrażoną w art. 98 § 1 k.p.c., zasadą odpowiedzialności za wynik procesu przyjmując, że na koszty należne wygrywającemu składa się zwrot opłaty w wysokości 100 zł.
SSO Ewa Malinowska