descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt XVII AmE 189/25

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 18 grudnia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

w składzie:

Przewodniczący –

Sędzia SO Małgorzata Perdion - Kalicka

Protokolant –

SSO Małgorzata Perdion - Kalicka

Uzasadnienie

wyroku z 18 grudnia 2025 r.

Decyzją z dnia 31 grudnia 2024 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, dalej: Prezes URE, pozwany, na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 w związku z art. 39 ust. 2 oraz art. 40 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1047), dalej: e.e., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorcy: Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w Ś., posiadającemu numer identyfikacji podatkowej (NIP): (...), dalej: powód orzekł, że:

1) przedsiębiorca: Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w Ś., nie wywiązał się za 2019 r. z określonego w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 maja 2021 r.) obowiązku realizacji przedsięwzięcia lub przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej u odbiorcy końcowego, w wyniku których uzyskuje się oszczędność energii finalnej w wysokości określonej w art. 14 ust. 1, potwierdzonego audytem efektywności energetycznej, o którym mowa w art. 25, lub uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki świadectwa efektywności energetycznej, o którym mowa w art. 20 ust. 1 tej ustawy – z zastrzeżeniem art. 11,

2) za zachowanie opisane w punkcie pierwszym wymierzył Przedsiębiorstwu (...) Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w Ś., karę pieniężną w kwocie 129 059,15 zł.

Od decyzji odwołanie złożył syndyk masy upadłości Przedsiębiorstwa (...) sp. z o.o. w upadłości zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie:

1) przepisu art. 40 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż uprawnia on organ do nałożenia kary minimalnej;

2) art. 56 ust. 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy nie ma on zastosowania w przedmiotowej sprawie;

3) błąd w ustaleniach faktycznych i brak wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, polegający na braku zwrócenia się do (...) Sp. z o.o. i zobowiązania tej spółki do przedłożenia dowodów wykonania porozumienia z dnia 25.05.2020 r., o co wnioskował syndyk w piśmie z dnia 28 czerwca 2024 r.

Wobec powyższego powód wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,

2) zasądzenie od organu na rzecz odwołującego zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na odwołanie, pozwany Prezes URE wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

Decyzją Prezesa URE z dnia 26 kwietnia 2016 r., znak: (...), została udzielona Przedsiębiorstwu (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Ś. koncesja na wytwarzanie ciepła na okres od dnia 26 kwietnia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2030 r., która pozostawała w obrocie prawnym do dnia 18 stycznia 2020 r. (okoliczności bezsporne)

W ramach prowadzonej działalności przedsiębiorca w 2019 r. dokonał sprzedaży ciepła do odbiorców końcowych przyłączonych do sieci na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ilości 167 559,873 GJ, co odpowiada 4 002,099 toe, a zatem był zobowiązany do uzyskania oszczędności energii finalnej w wysokości 60,031 toe, co odpowiada 99 276,27 zł. ( pismo Syndyka z 23.04.2024 r. z zał. k. 4-15 akt adm).

Powód nie wypełnił przedmiotowego obowiązku za rok 2019 w żadnym zakresie, gdyż nie zrealizował przedsięwzięcia lub przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej u odbiorcy końcowego, w wyniku których uzyskuje się oszczędności energii finalnej ani nie przedstawił za ten okres Prezesowi URE do umorzenia świadectwa efektywności energetycznej.

W dniu 25 maja 2020 r. pomiędzy Przedsiębiorstwem (...) sp. z o.o. z siedzibą w Ś. a Ciepłownią (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ś. zawarte zostało porozumienie dotyczące wzajemnych rozliczeń finansowych . W porozumieniu tym zawarto oświadczenie, że Ciepłownia (...) przejmuje obowiązek Przedsiębiorstwa (...) do dokonania opłaty zastępczej – białe certyfikaty w ilości:

- 93 (z czego 20 % może być zrealizowany opłatą zastępczą) do dnia 30 czerwca 2020 r.,

- 94 (z czego 10 % może być zrealizowany opłatą zastępczą) do dnia 30 czerwca 2021 r..

Będąca stroną porozumienia Ciepłownia (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego za numerem (...) w dniu 26 listopada 2019 r. Spółka ta przejęła działalność Przedsiębiorstwa (...) sp. z o.o. w zakresie przesyłu i dystrybucji ciepła, która prowadzi na podstawie stosownej koncesji ( pismo Syndyka z 28.06.2024 r. k. 19 akt adm.; porozumienie z dnia 25.05.2020 r. k. 32 akt adm., oświadczenie z dnia 04.06.2020 r. 33 akt adm.)

Przedsiębiorstwo (...) sp. z o.o. w 2023 r. nie osiągnęło przychodów (o świadczenie syndyka z 17.06.2024 r. k. 31 akt adm.)

Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dowody z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym i sądowym, które nie były przez żadną ze stron niniejszego postępowania kwestionowane.

Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył co następuje

Odwołanie w części było zasadne, a decyzja w zakresie pkt. 2 podlega uchyleniu.

Spór stron zaistniał na gruncie art. 10 ustawy o efektywności energetycznej z dnia 20 maja 2016 r. (Dz.U.2021.468 t.j. z dnia 2021.03.16), który stanowi, że przedsiębiorstwo energetyczne, o którym mowa w art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy (tj. przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania lub obrotu energią elektryczną, ciepłem lub gazem ziemnym i sprzedające energię elektryczną, ciepło lub gaz ziemny odbiorcom końcowym przyłączonym do sieci na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej) jest obowiązane zrealizować przedsięwzięcie lub przedsięwzięcia służące poprawie efektywności energetycznej u odbiorcy końcowego, w wyniku których uzyskuje się oszczędności energii finalnej w wysokości określonej w art. 14 ust. 1, potwierdzone audytem efektywności energetycznej, o którym mowa w art. 25, lub uzyskać i przedstawić do umorzenia Prezesowi URE świadectwo efektywności energetycznej, o którym mowa w art. 20 ust. 1 - z zastrzeżeniem art. 11.

W myśl art. 11 ust. 3 ustawy e.e. powyższy obowiązek, za 2019 r., podmiot zobowiązany mógł zrealizować opłatą zastępczą, jeżeli w transakcjach sesyjnych w ciągu roku kalendarzowego, którego dotyczy obowiązek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, nie nabył praw majątkowych wynikających ze świadectw efektywności energetycznej z uwagi na fakt, że cena praw majątkowych wynikających z tych świadectw była wyższa niż wysokość jednostkowej opłaty zastępczej, o której mowa w art. 12 ust. 2 i 3, lub z uwagi na niewystarczającą liczbę ofert sprzedaży tych praw.

Zakres obowiązku – w odniesieniu do podmiotów, o których mowa powyżej - został określony w art. 14 ust. 1 ustawy (w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 maja 2021 r.). Zgodnie z tym przepisem podmioty zobowiązane muszą uzyskać w każdym roku oszczędność energii finalnej w wysokości 1,5% ilości energii elektrycznej, ciepła lub gazu ziemnego, wyrażonej w tonach oleju ekwiwalentnego, sprzedanych w danym roku odbiorcom końcowym przyłączonym do sieci na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pomniejszonej o ilość energii zaoszczędzonej przez odbiorców końcowych, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, określonej w oświadczeniu wskazanym w tym przepisie.

Prezes Urzędu ustalił, że Przedsiębiorstwo Energetyki (...) sp. z o.o. (dalej też odwołująca, spółka, przedsiębiorca) w 2019 r. dokonało sprzedaży ciepła do odbiorców końcowych przyłączonych do sieci na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ilości 167 559,873 GJ, co odpowiada 4 002,099 toe, a zatem było zobowiązane do uzyskania oszczędności energii finalnej w wysokości 60,031 toe. Za ten okres nie zrealizowano przedsięwzięcia lub przedsięwzięć służących poprawie efektywności u odbiorcy końcowego, w wyniku których uzyskuje się oszczędność energii finalnej oraz nie przedstawiono za ten okres Prezesowi URE do umorzenia świadectwa efektywności energetycznej, jak tego wymagał przepis art. 10 ustawy e.e. Były to okoliczności w sprawie bezsporne.

Spór koncentrował się na dwóch zagadnieniach. Po pierwsze, czy spółka mogła zrealizować obowiązek z art. 10 ustawy e.e. i czy go zrealizowała poprzez uiszczenie opłaty zastępczej, a po drugie, czy w razie uznania, że nie zadośćuczyniono przepisom ustawy, czy istniały podstawy do nałożenia kary pieniężnej.

W myśl art. 12 ust. 4 ustawy e.e. opłatę zastępczą uiszcza się na rachunek bankowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, do dnia 30 czerwca roku następującego po roku, którego dotyczy obowiązek.

Jako że sprawa dotyczyła obowiązku za rok 2019 r., opłata taka powinna zostać uregulowana do 30 czerwca 2020 r.

Ponadto, w myśl art. 16 ust. 1 ustawy podmiot zobowiązany może rozliczyć wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10 ust. 1, w zakresie nierealizowanym opłatą zastępczą, do dnia 30 czerwca trzeciego roku następującego po roku, którego dotyczy obowiązek, chyba że złożył do Prezesa URE wniosek o łączne rozliczenie wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 10 ust. 1, za dwa lub trzy lata. W konsekwencji, obowiązek mógł być zrealizowany aż do 30 czerwca 2022 r.

Faktu, nie uiszczenia tej opłaty przedsiębiorstwo nie kwestionowało. Jednakże, obrona strony w tym zakresie koncentrowała się na twierdzeniu, że obowiązek ten na mocy porozumienia z dnia 25 maja 2020 r. przejęty został przez Ciepłownię (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (która została wpisana do KRS w dniu 26 listopada 2019 r. r. (vide wpis spółki w KRS nr (...)). Twierdzenia te nie podważyły jednak ustaleń Prezesa Urzędu dokonanych w punkcie I decyzji z następujących powodów.

Realizacja obowiązków wynikających z art. 10 ust. 1 ustawy poprzez uiszczenie opłaty zastępczej, mogła być zrealizowana pod warunkiem spełnienia przesłanek wynikających z art. 11 ust. 3 ustawy.

Z art. 11 ust. 3 ustawy wynika, że realizacja obowiązku poprzez uiszczenie opłaty zastępczej jest możliwa, jeżeli zobowiązany przedsiębiorca, w transakcjach sesyjnych w ciągu roku kalendarzowego, którego dotyczy obowiązek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, nie nabył praw majątkowych wynikających ze świadectw efektywności energetycznej z uwagi na fakt, że cena praw majątkowych wynikających z tych świadectw była wyższa niż wysokość jednostkowej opłaty zastępczej, o której mowa w art. 12 ust. 2 i 3, lub z uwagi na niewystarczającą liczbę ofert sprzedaży tych praw.

Na gruncie niniejszej sprawy, pozwany słusznie zauważa, iż powód nie wykazał, aby składał zlecenia kupna praw majątkowych wynikających ze świadectw efektywności energetycznej w transakcjach sesyjnych w ciągu 2019 r., lecz ich nie nabył z uwagi na fakt, że cena praw majątkowych wynikających z tych świadectw była wyższa, niż wysokość jednostkowej opłaty zastępczej, o której mowa w art. 12 ust. 2 i 3 ustwy, lub z uwagi na niewystarczającą liczbę ofert sprzedaży tych praw. Ponadto, podmiot korzystający z powyższego uprawnienia do realizacji obowiązku z art. 10 ustawy e.e. poprzez uiszczenie opłaty zastępczej, powinien złożyć oświadczenie, o którym mowa w art. 16 ust. 5 ustawy o treści : "Świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wynikającej z art. 233 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny oświadczam, że składałem zlecenia kupna praw majątkowych wynikających ze świadectw efektywności energetycznej w transakcjach sesyjnych, lecz z powodu niewystarczającej liczby ofert sprzedaży tych praw/oferowanej ceny tych praw wyższej niż wysokość jednostkowej opłaty zastępczej, o której mowa w art. 12 ust. 2 albo 3, nie nabyłem tych praw w roku kalendarzowym, którego dotyczy obowiązek, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 468).".

Oczywiste jest w sprawie, że powód nie złożył także powyższego oświadczenia.

W konsekwencji, wobec nie spełnienia wskazanych powyżej przesłanek powód nie mógł zrealizować obowiązku za 2019 r. poprzez uiszczenie opłaty zastępczej. Zatem twierdzenie powoda, o przeniesieniu obowiązku uiszczenia opłaty zastępczej na Ciepłownię (...) jest bezpodstawne, skoro powód nie wykazał, że był uprawniony do wykonania obowiązku z art. 10 poprzez uiszczenie opłaty zastępczej. Tym samym nie było potrzeby weryfikacji czy Ciepłownia (...) dokonała w imieniu powoda uiszczenia opłaty zastępczej w ramach realizacji obowiązku z art. 10 ustawy e.e za 2019r.

Już zatem chociażby z tych powodów w/w spółka nie mogła do 30 czerwca 2020 r. zrealizować za odwołującego obowiązku ustawowego. Po upływie tego terminu obowiązek uiszczenia opłaty zastępczej przekształcił się w obowiązek uiszczenia kary pieniężnej. Zatem po dniu 30 czerwca 2020 r. na spółce odwołującej nie spoczywał już obowiązek uiszczenia opłaty zastępczej, ale wyłącznie obowiązek uiszczenia kary pieniężnej. Uiszczenie przez podmiot zobowiązany opłaty zastępczej po tej dacie oznacza spełnienie świadczenia nienależnego, które powinno zostać na ogólnych zasadach (art. 410 w zw. z art. 405 k.c.) zwrócone wpłacającemu taką kwotę (tak Sąd Okręgowy - Są Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z 4 sierpnia 2022 r. sygn. akt XVII AmE 176/21, opubl. Legalis).

Powyższe wskazuje, że strona powodowa nie wykonała obowiązku określonego w art. 10 ust. 1 ustawy tj. ani nie zrealizowała przedsięwzięć lub przedsięwzięcia służące poprawie efektywności energetycznej u odbiorcy końcowego, ani nie przedstawiła do umorzenia Prezesowi URE świadectwa efektywności energetycznej, a jednocześnie nie zostało wykazane przez powoda, że spółka mogła zrealizować obowiązek poprzez uiszczenie opłaty zastępczej.

W związku z powyższym, organ prawidłowo stwierdził w pkt 1 decyzji dopuszczenie się przez przedsiębiorstwo deliktu administracyjnego.

Dalej rozważyć należało, jakie są konsekwencje naruszenia przepisów ustawy o efektywności energetycznej i czy możliwe było zastosowanie sankcji pieniężnej określonej w pkt II decyzji.

W myśl art. 39 ust. 1 pkt 1 i 2 e.e. karze pieniężnej podlega ten, kto nie dopełnia obowiązku, o którym mowa w art. 10 ust. 1, nie uiszcza opłaty zastępczej w przypadku, o którym mowa w art. 11. Z kolei po myśli art. 40 e.e. wysokość kary pieniężnej wymierzonej we wskazanych przypadkach nie może być wyższa niż 10% przychodu ukaranego przedsiębiorstwa energetycznego osiągniętego w poprzednim roku podatkowym. Ustalając wysokość kar pieniężnych Prezes URE uwzględnia zakres naruszeń, powtarzalność naruszeń oraz możliwości finansowe ukaranego podmiotu. Przy czym sam fakt stwierdzenia opisanego przewinienia decyduje o tym, że kara pieniężna musi zostać przedsiębiorcy wymierzona.

Z przytoczonej wyżej regulacji wynika wprost, iż karze podlega ten kto nie dopełnia obowiązku, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy e.e. Zatem Prezes URE był co do zasady obowiązany, a nie uprawniony do nałożenia kary w razie stwierdzenia okoliczności podlegających karze ( zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. akt III SK 21/10, opubl. LEX nr 737390 lub z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt III SK 22/09, opubl. LEX nr 578154) . Przy czym należy odnotować, że odpowiedzialność administracyjna z tytułu niewykonania omawianego obowiązku ma charakter odpowiedzialności obiektywnej, zatem niezależnej od winy.

Na przeszkodzie dla nałożenia na powoda kary pieniężnej stanął natomiast fakt, że spółka w roku 2023, a więc roku poprzedzającym wydanie decyzji administracyjnej (który stosownie do treści art. 40 ust 1 pkt 1 ustawy e.e. jest adekwatnym odniesieniem dla wymiaru kary) nie osiągnęła żadnych przychodów.

Prezes Urzędu wydając decyzję w 2024 r. wysokość nałożonej kary pieniężnej odniósł do przychodów osiągniętych przez przedsiębiorcę w roku 2019, wynoszących (...) zł, które były ostatnimi znanymi przychodami. Jednocześnie określając karę na poziomie 129 059,15 zł w uzasadnieniu decyzji wskazano, że ta nie przekracza 10 % przychodu i mieści się w granicach określonych przepisami prawa.

Jak wynika z przytoczonego przepisu art. 40 e.e. ustawodawca określił w ustawie górny pułap możliwej do nałożenia kary na poziomie 10% odnosząc go do przychodu ukaranego przedsiębiorstwa energetycznego osiągniętego w poprzednim roku podatkowym. Tak sformułowana norma dotyczy tylko ekonomicznego aspektu kary pieniężnej i to tylko w odniesieniu do sytuacji w jakiej znajduje się ukarany przedsiębiorca. Represyjność kary ma być ustalana, a nawet miarkowana (ograniczona) sytuacją podlegającego karze przedsiębiorcy, mierzoną poziomem uzyskanego przychodu. Dlatego słuszna jest wykładnia "roku poprzedniego" jako roku poprzedniego w stosunku do daty orzeczenia o karze (ukarania), chodzi przecież o uwzględnienie aktualnej sytuacji ekonomicznej ukaranego przedsiębiorcy ( zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2012 r. w sprawie sygn. akt III SK 15/12, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2011 r. sygn. akt III SK/13/11, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2016 r. sygn. akt VI ACa 190/15, z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt VI ACa 401/12, z dnia 24 stycznia 2022 r., sygn. akt VII AGa 704/21).

W ustawie o efektywności energetycznej brak jest natomiast regulacji dotyczących kary minimalnej czy też innych zasad dotyczących możliwości odniesienia kary do przychodu z innego roku niż rok poprzedzający nałożenie kary, które odnajdujemy w zbliżonych konstrukcjach prawnych dotyczących nakładania innych administracyjnych kar pieniężnych. Tytułem przykładu w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 16 lutego 2007 r. (Dz.U. Nr 50, poz. 331) w art. 106 ustawodawca odnosząc wysokość kary pieniężnej do obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jednocześnie wskazał, że w przypadku, gdy przedsiębiorca w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary nie osiągnął obrotu lub osiągnął obrót w wysokości nieprzekraczającej równowartości 100 000 euro, uwzględnia się średni obrót osiągnięty przez przedsiębiorcę w trzech kolejnych latach obrotowych poprzedzających rok nałożenia kary. Z kolei w art. 56 ustawy Prawo energetyczne z dnia 10 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 54, poz. 348) przewidziano określoną kwotowo karę minimalną. Podobne rozwiązanie przewidywał art. 210 ust. 4 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 243 ze zm.), zgodnie z którym, jeżeli podmiot nie osiągnął w poprzednim roku kalendarzowym przychodu, za podstawę wymiaru kary przyjmuje się kwotę 10.000 zł.

Jednocześnie orzecznictwo sądów na tle regulacji prawa energetycznego sprzed wprowadzeniem kwoty kary minimalnej stało na stanowisku, że brak jest możliwości wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorcy, który nie osiągną przychodu (tak m.in. Sąd Apelacyjny w Warszawie - VI Wydział Cywilny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt VI ACa 381/15 ( opubl. Legalis). Także w piśmiennictwie prezentowane jest stanowisko, że nieosiągnięcie w poprzednim roku podatkowym przez przedsiębiorcę żadnego przychodu z prowadzonej działalności uniemożliwia zastosowanie sankcji ( Ustawa o efektywności energetycznej. Komentarz red. dr Magdalena Porzeżyńska, Jan Sakławski, 2021, opubl. Legalis).

Powyższe uregulowania ustawy o efektywności energetycznej, które nie przewidywały żadnych odstępstw od zasady, że kara nie może przekraczać 10% przychodu osiągniętego w poprzednim roku podatkowym, nie pozwalały zatem na nałożenie na powoda kary pieniężnej, gdyż przy przychodzie powoda wynoszącym w roku 2023 (...) złotych, kara maksymalna 10 % mogła wynosić (...) zł, co oznacza brak możliwości nałożenia kary pieniężnej

Jednocześnie brak było podstaw prawnych do uwzględniania przy wymierzaniu kary pieniężnej przychodu osiągniętego w latach wcześniejszych, jak tego dokonał organ.

Oczywiście Sąd miał na uwadze, że celem ustawy było stworzenie ram prawnych dla działań na rzecz poprawy efektywności energetycznej gospodarki, m.in. przez wprowadzenie mechanizmu wsparcia tych działań, co w konsekwencji miało wpłynąć na ograniczenie szkodliwego oddziaływania sektora energetycznego na środowisko. Przepisy stanowią bowiem zachętę do inwestycji mających na celu zwiększenia efektywności energetycznej, w szczególności oszczędności energii. Jednak nie można zapominać, że sprawa z odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nakładającej karę pieniężną na przedsiębiorcę energetycznego powinna zostać rozpoznana z uwzględnieniem standardów ochrony praw oskarżonego obowiązujących w postępowaniu karnym. Chociaż więc kary pieniężne nakładane przez organy regulacji rynku nie mają charakteru sankcji karnych (kar kryminalnych), to w zakresie w jakim dochodzi do wymierzenia przedsiębiorcy kary pieniężnej, zasady sądowej weryfikacji prawidłowości orzeczenia organu regulacji powinny odpowiadać wymaganiom analogicznym do tych, jakie obowiązują sąd orzekający w sprawie karnej ( zob. wyroki Sądu Najwyższego z: 5 stycznia 2011 r., III SK 32/10; 14 kwietnia 2010 r., III SK 1/10; 1 czerwca 2010 r., III SK 5/10; 21 września 2010 r., III SK 8/10;) 15 lutego 2019 r., I NSK 4/18, a także uchwała Sądu Najwyższego z 9 lipca 2019 r., I NSZP 1/19). Wypływająca z art. 7 Konstytucji RP zasada legalizmu umożliwia nakładanie kar administracyjnych tylko wówczas, gdy ustawa wprost przewiduje możliwość ich nałożenia, a nadto określa przesłanki, tryb i wysokość .

Przedstawione wywody prowadziły do uchylenia decyzji w pkt 2 na podstawie art. 479 53 § 2 k.p.c. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów sprawuje kontrolę nie tylko zasadnością i celowością decyzji, ale także legalnością jej wydania. Uchylenie decyzji następuje zatem wówczas, gdy brak było podstaw do jej wydania, a tak było w przypadku nałożenia sankcji za delikt stwierdzony w decyzji.

Uzupełniająco Sąd wskazuje, że w stanie faktycznym sprawy nie było podstaw do uchylenia punktu 1 decyzji i w tym zakresie odwołanie podlegało oddaleniu. W tym zakresie nie stwierdzono wydania decyzji bez podstawy prawnej czy faktycznej, gdyż Prezes Urzędu prawidłowo ustalił popełnienie deliktu administracyjnego przez powoda. Natomiast względy aksjologiczne przemawiają za tym, iż w obrocie prawnym powinna pozostać decyzja stwierdzająca naruszenie przepisów prawa przez spółkę, co może w przyszłości mieć wpływ na przesłankę wymiaru kary jaką jest dotychczasowe zachowanie podmiotu i powtarzalność naruszeń.

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. zgodnie z którym, w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Przepis ten odnosi się do kompensaty kosztów procesu, która umożliwia sprawiedliwe ich rozłożenie pomiędzy stronami, jeżeli żądania lub obrona uwzględnione zostały jedynie częściowo. Uwzględniając z jednej strony wynik procesu, a z drugiej strony przedstawiony kierunek interpretacji, Sąd uznał, że w sprawie zachodziły podstawy ku temu, aby każda ze stron pozostała przy swoich kosztach.

SSO Małgorzata Perdion - Kalicka