Treść orzeczenia
Sygnatura akt XII C 1381/16
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Poznań, dnia 6 kwietnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu XII Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący:SSO Ewa Hoffa
Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Krystyna Wojciechowska-Trawka
po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2017 r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa B. P. /PESEL:(...)/ przeciwko Towarzystwu (...) z siedzibą w W. /KRS: (...) o zapłatę
I. Zasądza od pozwanego na rzecz powoda, tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, kwotę 20.000 zł /dwadzieścia tysięcy złotych/ z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 6 kwietnia 2017 r. do dnia zapłaty.
II. W pozostałej części powództwo oddala.
III. Kosztami postępowania obciąża powoda w ¾ części, a pozwanego w ¼ części i z tego tytułu zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2608 zł /dwa tysiące sześćset osiem złotych/.
/-/ E. Hoffa
Sygn akt XII C 1381/16
Uzasadnienie
Powód, B. P., wniósł o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w kwocie 80.000 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 3 kwietnia 2016 r. /k. 1/, a także o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie7200 zł z opłatą skarbową w kwocie 17 zł /k.2/.
Pozwany, Towarzystwo (...) w W. - Biuro (...) w P., wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powodów kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych /k. 60/.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Dnia 14 listopada 2015 r. ubezpieczony u pozwanego od odpowiedzialności cywilnej Z. C., nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że kierując samochodem ciężarowym marki FS L. o numerze rejestracyjnym (...) i włączając się do ruchu, to znaczy wyjeżdżając z posesji na drogę główną, nie obserwował należycie drogi i przystępując do manewru włączenia się do ruchu, potrącił rowerzystkę G. P., powodując u niej nieumyślnie obrażenia ciała i w konsekwencji jej natychmiastowy zgon w wyniku urazu zmiażdżeniowego klatki piersiowej. Za to przestępstwo został prawomocnie skazany, a sąd nie ustalił jakiegokolwiek przyczynienia się ofiary wypadku /k.15- 23- kserokopia wyroku z dnia 17 marca 2016 r. wydanego w sprawie (...) Sądu Rejonowego w Kościanie z uzasadnieniem i wyroku z dnia 14 lipca 2016 r. wydanego w sprawie (...) Sądu Okręgowego w Poznaniu/.
G. P. w dacie wypadku była zamężna ze S. P. i mieli sześcioro dzieci. Czworo z nich, w tym dwie małoletnie córki, mieszkało z rodzicami.
Powód, urodzony (...), /k.13- kserokopia odpisu skróconego aktu urodzenia/ wyprowadził się z domu rodzinnego w wieku 20 lat, zamieszkał w P., zdobył zawód kucharza i podjął pracę w tym zawodzie.
Utrzymywał kontakty telefoniczne z rodziną w K., a także bywał w domu rodzinnym przeciętnie 2 razy w miesiącu, lub częściej.
Od około 2010 r. poznał A. B. z którą mniej więcej rok później zamieszkał i od tej pory żyli w konkubinacie. W 2014 r. postanowili zawrzeć małżeństwo, a datę ślubu ustalili na dzień 11 czerwca 2016 r.
W 2014 r. powód objął stanowisko szefa kuchni w restauracji (...) w P..
Dnia (...) urodziła się M. P. (1) - córka powoda i A. B.. Było to 1 miesiąc przed tragicznym wypadkiem matki powoda.
Ponieważ ojciec powoda, S. P., pracował jako kierowca na trasach zagranicznych powód był bliżej uczuciowo związany z matką, która nie pracowała zawodowo prowadząc gospodarstwo domowe i wychowując dzieci.
Po poznaniu A. B., zacieśnieniu tej znajomości i życia w konkubinacie nadal spotykał się z matką i członkami rodziny generacyjnej. Ponieważ G. P. była dobrą kucharką- praktykiem i lubiła gotować powód i ona często rozmawiali o potrawach, sposobach ich przyrządzania i doskonaleniu przepisów.
Ze względu na to, że w dniu wypadku ojciec powoda był w pracy poza Polską i zdołał przyjechać dopiero po dwóch dniach, to powód z dorosłymi siostrami i ciotką załatwiał wszelkie formalności związane z pogrzebem.
Zawiadomiony o wypadku przez ciotkę K. J. niezwłocznie pojechał do K. i uczestniczył, jako świadek, w czynnościach Policji i Prokuratury. Widział też zmasakrowane przez ciężarówkę ciało matki.
Nie korzystał z pomocy lekarskiej, ani psychologicznej, bowiem starał się być oparciem dla zrozpaczonego rodzeństwa i ojca i opanować się w ich obecności. Rozpaczał w obecności A. B., lub w samotności.
Pobierał dostępne bez recepty środki uspokajające i odczuwał problemy ze snem. Po powrocie z urlopu czuł się wypalony zawodowo. Jeszcze w marcu 2016 r. pracował jako szef kuchni /k.31 i 32- kserokopia protokołu sporządzonego przez pracownika pozwanej/, ale gdy w późniejszym czasie właścicielka restauracji przeniosła go na stanowisko kucharza z identycznym wynagrodzeniem jak poprzednio zmienił miejsce zatrudnienia i w marcu 2017 r. podjął pracę w innej restauracji. Jego żona A. P. (1) pozostaje na jego utrzymaniu prowadząc dom i opiekując się córką.
Dnia 11 czerwca 2016 r. odbył się zaplanowany ślub powoda i A. B., jednak uroczystość weselną ograniczono ze względu na trwającą żałobę, powód wspominał swą matkę przemawiając zwyczajowo do gości, a na uroczystym miejscu stało zdjęcie G. P..
W domu rodzinnym powoda z powrotem zamieszkała najstarsza z jego sióstr K. P., a ojciec powoda przestał pracować zawodowo i opiekuje się najmłodszymi dziećmi- małoletnimi K. i W.. M. P. (2) i A. P. (2) – pełnoletnie rodzeństwo powoda mieszkają nadal w rodzinnym domu.
Powód i jego żona utrzymują z nimi regularne kontakty.
Dnia 23 marca 2016 r. pozwany wypłacił powodowi kwotę 20.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę /k.29 i 30- zawiadomienie o wypłacie z informacją o przesłankach wymiaru zadośćuczynienia/.
Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie w/w dokumentów złożonych w poświadczonych kserokopiach. Treść tych dokumentów nie budziła wątpliwości, a strony ich nie kwestionowały.
Dla sprawdzenia obrazu stosunków rodzinnych sąd przeprowadził też dowód z materiału zdjęciowego dokumentującego uroczystości i spotkania rodzinne /k.112- 177- wydruki zdjęć utrwalonych tez na płycie CD jak k.111/.
Zeznaniom świadków: S. P.- ojca powoda /k.97-98/, A. P. (2)- brata powoda /k.99/, zeznaniom sióstr powoda M. P. (2) /k.99-100/ i K. P. /k.100- 101/, oraz żony powoda A. P. (1) /k.183- 186/ i zeznaniom powoda /k.102- 103- zeznania informacyjne następnie podtrzymane i uzupełnione na k.186- 187/ sąd dał wiarę w takiej części w jakiej były zgodne z dokumentami przyjętymi za podstawę ustaleń i ze sobą wzajemnie.
Ponieważ powód nie kwestionował treści protokołu z dnia 13 marca 2016 r. /k.31- 32/ sporządzonego przez W. O. sąd uznał za zbędne przesłuchanie tego świadka /k.61- wniosek dowodowy pozwanego/.
Zbędne było też przeprowadzenie dowodu z bilingów wskazujących daty i częstotliwość połączeń między numerem telefonicznym powoda, a numerem telefonicznym jego matki, bowiem bilingi nie wskazują treści i tematów rozmów, a relacje powoda z matka zostały ustalone przy pomocy innych dowodów wskazanych powyżej.
Sąd zważył co następuje
Art. 446§4 k.c. określa, że Sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.
Zadośćuczynienie to ma na celu zrekompensowanie pogorszenia sytuacji życiowej, a mianowicie szkód trudnych do konkretnego ustalenia jak cierpienia wynikające z utraty członka najbliższej rodziny, poczucie krzywdy wynikające z nagłej i niespodziewanej śmierci w rodzinie, uczucie osamotnienia i żalu.
Powód w dacie wypadku był mężczyzną 30- letnim, od około 10 lat mieszkał poza domem rodzinnym i w innym mieście, żył w utrwalonym konkubinacie i był ojcem 1- miesięcznej córki z tego konkubinatu, ale nadal był z matką uczuciowo związany. Utrzymywał z nią regularne kontakty telefoniczne, systematycznie odwiedzał ją i rodzeństwo w K..
Aczkolwiek częstotliwość tych kontaktów wskazana przez powoda i świadków, w ocenie sądu, została spotęgowana na potrzeby niniejszego postępowania w stopniu niemożliwym do pogodzenia z pracą zawodową i życiem codziennym człowieka obarczonego własnym życiem rodzinnym i towarzyskim, ale niewątpliwie kontakty te były systematyczne.
Zgodne zeznania członków rodziny powoda o znacznym zaangażowaniu jego ojca w pracę zawodową i jego licznych pobytach na delegacjach znacznie uprawdopodobniają ocenę, że powód był bliżej związany uczuciowo i psychicznie z matką niż z ojcem.
Powód udowodnił wspólne zainteresowania gastronomiczne, serdeczność i życzliwość we wzajemnych kontaktach, oraz fakt, że on i matka starali się wspierać wzajemnie. Powód mógł też liczyć na rady matki w zakresie wykonywanego zawodu i w różnych okolicznościach życiowych.
Rozważając wysokość zadośćuczynienia sąd wziął pod uwagę wyżej przytoczone okoliczności, czyli zachowany w znacznym stopniu zakres relacji emocjonalnej między matką, a synem mimo odrębnego zamieszkania i założenia nieformalnej rodziny, trudne do zniesienia przeżycia związane z uczestniczeniem w oględzinach zwłok na miejscu wypadku, nagłą, niespodziewaną i nieodwracalną utratę osoby bliskiej, oraz związane z tym cierpienie. Powód nie wykazał, aby skutkiem wypadku był rozstrój zdrowia. Jego zeznania o przyjmowaniu dostępnych bez recepty środków na uspokojenie, kłopotach ze snem i nawracających koszmarach z miejsca wypadku są wiarygodne z punktu widzenia doświadczenia życiowego i okoliczności udowodnionych w niniejszym postępowaniu.
Sąd nie uwzględnił sugerowanego przez powoda i jego żonę związku przyczynowego między zmianą stanowiska pracy powoda i jego przeniesieniem się do pracy w innej restauracji, a stanem zdrowia i stanem psychicznym powoda po wypadku.
Zmiana pracy nastąpiła w marcu 2017 r., a powiązanie tego faktu z wypadkiem matki powoda jako przyczyną tej zmiany nie zostało uprawdopodobnione.
Powód doznał wielkiej straty i istotnego naruszenia w/w dóbr osobistych wiążących się z utratą dobrej i oddanej matki jednak zasądzane na podstawie art. 446§4 k.c w związku art. 822 k.c. zadośćuczynienie nie powinno przekraczać rozsądnych granic, gdyż jego celem nie jest wzbogacenie powoda, lecz stosowna kompensata. Kompensata ta, z natury swojej, jest częściowa i zawsze niedostateczna, ponieważ krzywda doznana przez powoda jest niewymierna, a śmierć dobrej, serdecznej i życzliwej matki nie może być w pełni zrekompensowana żadną kwotą pieniężną.
Według oceny Sądu, przy uwzględnieniu całokształtu wyżej opisanych okoliczności sprawy, zadośćuczynienie to nie powinno przekroczyć 40.000 zł..
Powód poniósł bolesną stratę i doznał krzywdy, ale jest osobą dorosłą, samodzielną i ustabilizowaną życiowo. Przed śmiercią matki żył w konkubinacie, miał dziecko i planował małżeństwo zatem obiektywnie oceniając, jego cierpienia były innego rodzaju niż na przykład cierpienia małoletniego dziecka, które matka wychowywała i z którym mieszkała.
Podczas postępowania likwidacyjnego rozpoczętego przez pozwanego po zgłoszeniu szkody przez powoda pismem z dnia 16 lutego 2016 r. /k.24- 28/ pozwany przeprowadził wywiad z powodem i bez istotnej zwłoki wypłacił zadośćuczynienie w kwocie 20.000 zł.
Było one w zasadzie adekwatne do ustalonych wówczas okoliczności, a żądanie wypłaty zadośćuczynienia w kwocie 250.000 zł /k.24/ słusznie zostało uznane za rażąco przesadne.
Wnioski dowodowe umożliwiające uprawdopodobnienie rzeczywistych relacji rodzinnych – bliższych niż by to wynikało z miejsca zamieszkania i sytuacji osobistej i życiowej powoda w dacie wypadku zostały zgłoszone dopiero w niniejszym pozwie.
Ocena okoliczności istotnych dla meritum sprawy była możliwa po zakończeniu postępowania dowodowego i w przeważającej części sprowadzała się do analizy zeznań osób wysoce zainteresowanych wynikiem sprawy w zestawieniu z w/w dokumentami. Pozwany nie ponosi za to odpowiedzialności . Ponadto pozwany, po wypłacie zadośćuczynienia w kwocie 20.000 zł miał podstawy do trwania w przekonaniu, że świadczenie należne powodowi już spełnił.
Z tych przyczyn sąd ocenił, że pozwany powinien uiścić zasądzone świadczenie w dniu wydania wyroku w niniejszej sprawie i orzekł o odsetkach za opóźnienie należnych od 6 kwietnia 2017 r. na podstawie art. 476 k.c. w związku z art. 481§1 i 2 k.c. Inflacja między wypłatą poprzednią, a zasądzoną jest znikoma.
Sąd oddalił, jako wygórowane, powództwo o zadośćuczynienie przekraczające kwoty zasądzone w punkcie I wyroku.
Koszty sądowe to wyłącznie opłata od pozwu wynosząca 4000 zł, Powód łącznie przegrał sprawę w 3/4 części i powinien ponieść 3000 z tytułu kosztów sądowych , a pozwany 1/4 część tych kosztów, czyli 1000 zł.
Strony reprezentowane były przez pełnomocników, których wynagrodzenia wynoszą po 7217 zł /§2 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych..– Dz. U. z 2015 r. poz.1804 i §2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie …Dz. U. z 2015 r poz.1800/, czyli łącznie 14.434 zł.
Obciążające powoda 3/4 tej kwoty wynosi 10.825 zł, a ¼ część obciążająca pozwanego wynosi 3609 zł,
Łącznie powoda obciąża więc kwota 13.825 zł /3000+10.825/, z tytułu kosztów postępowania, a pozwanego kwota 4609 zł /1000+3609/ z tego tytułu.
Powód uiścił opłatę od pozwu /k.58- potwierdzenie zapłaty kwoty 4000 zł/ i wynagrodzenie pełnomocnika /7217 zł/, łącznie 11.217 zł.
Jest to o 2608 zł mniej niż obciążające go koszty postępowania.
Pozwany opłacił wyłącznie koszty zastępstwa procesowego, czyli 7217 zł.
Jest to 2608 zł więcej niż obciążające go koszty postępowania /7217- 4609/. Należało w tej sytuacji zasądzić od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2608 zł jak w punkcie II wyroku.
Podstawą prawną orzeczenia o kosztach postępowania jest art. 100 k.p.c.
/-/ E. Hoffa