descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt XI Ka 520/13

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 18 lipca 2013 roku

Sąd Okręgowy w Lublinie w XI Wydziale Karnym-Odwoławczym

w składzie: Przewodniczący: SSO Włodzimierz Śpiewla

Sędziowie: SO Ewa Bogusz - Patyra

SO Elżbieta Daniluk – spr.

Protokolant: prot. Katarzyna Zabielska

Uzasadnienie

K. D. i K. J. zostali oskarżeni o to, że:

w dniu 5 czerwca 2011r. w B. woj. (...), wzięli udział w bójce, w której wzajemnie zostali narażeni na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub nastąpienia skutku określonego w art. 156§1 kk, w ten sposób, że wzajemnie zadawali sobie ciosy oraz kopali po całym ciele, przy czym w trakcie bójki M. C. G. J. używał niebezpiecznego narzędzia w postaci noża i zadawał tym nożem ciosy w następstwie czego K. F. doznał obrażeń w postaci: rany ciętej długości 12 cm w lewym śródbrzuszu kierującej ku górze, rany kłutej jelita cienkiego, zapalenia otrzewnej, krwotoku z przeciętych mięśni prostych brzucha – obrażeń realnie zagrażających jego życiu, natomiast K. J. – rany płatowej przedramienia lewego z odciętym fragmentem mięśnia ramienno-promieniowego, rany kłutej 2 cm linii środkowoobojczykowej naruszających funkcje narządów ciała na czas poniżej 7 dni

tj. o czyn z art. 158§2 kk.

Wyrokiem z dnia 18 marca 2013r., Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej uznał oskarżonych za winnych popełnienia zarzucanego im czynu, który wyczerpuje dyspozycję art. 158§2 kk i za to na podstawie art. 158§2 kk skazał obydwu oskarżonych na kary po roku pozbawienia wolności; na zasadzie art. 69§1 kk, art. 70§1 pkt.1 kk wykonanie kar pozbawienia wolności wobec obydwu oskarżonych warunkowo zawiesił na okres 2/dwóch/ lat próby;

Zasądził od każdego z oskarżonych na rzecz Skarbu państwa kwotę 180 złotych tytułem opłaty oraz kwotę 188,71 zł tytułem zwrotu wydatków.

Wyrok powyższy, w całości, zaskarżył obrońca oskarżonych zarzucając mu:

I. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, t.j.:

1) art. 4 k.p.k. i 7 k.p.k. w z w. z art. 410 kpk poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego polegającą na:

- bezzasadnym uznaniu, że są nieprawdziwe twierdzenia oskarżonego K. D. i K. J., iż M. J. G. przyjmował agresywną postawę w przedmiotowym zdarzeniu a oni działali w obronie własnej, uznając to jedynie za ich linię obrony, w sytuacji gdy również z zapisu z monitoringu wynika, iż obywatel K. po opuszczeniu lokalu nie uciekał i to on pierwszy na widok oskarżonych wykonał krok w ich kierunku, trzymając w ręku nóż, który przekładał z ręki do ręki, przy tym wykrzykiwał do oskarżonych

2. art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 366 § l k.p.k. poprzez zaniechanie poczynienia ustaleń:

-danych personalnych dwóch taksówkarzy, będących bezpośrednimi świadkami inkryminowanego zdarzenia oskarżonym poprzez zwrócenie się do korporacji taksówkarskich na terenie miasta B. i przesłuchania tych osób w charakterze świadków, w sytuacji gdy zapis z monitoringu sprzed lokalu nie odzwierciedlenia w pełni przebiegu zdarzenia, a jest to okoliczność niezmiernie istotna dla stwierdzenia przebiegu zajścia przed klubem (...), w szczególności posługiwania się przez M. J. G. nożem, jego zachowania wobec oskarżonych, czy kierował wobec nich jakieś słowa, kto pierwszy zaatakował, tym bardziej iż zapis z monitoringu z uwagi na posturę oskarżonych nie oddaje w pełni przebiegu tego zdarzenia a świadkowie Ci obserwowali je z innej strony niż zapis z kamery;

-danych personalnych mężczyzny, który jak wynika z zapisu z monitoringu wyprowadził na zewnątrz M. J. G. bezpośrednio po zajściu na dole klubu (...), w sytuacji gdy zeznania tego świadka pozwoliłyby ustalić, jak się On zachowywał, czy był agresywny, czy stawiał opór, a co mogło mieć istotne znaczenie dla ustalenia okoliczności w jakich doszło do uszkodzenia odzieży M. J. G. i oceny wiarygodności wyjaśnień oskarżonych w tym zakresie,

3) art. 7 k.p.kv art. 410 k.p.k art. 424 § l pkt l k.p.k. poprzez rozstrzyganie wynikających z materiału dowodowego wątpliwości na niekorzyść oskarżonego, wybiórcze potraktowanie materiału dowodowego i dowolną jego ocenę, danie wiary niespójnym zeznaniom M. J. G. podającym różne wersje przedmiotowego zdarzenia, mimo, że są one sprzeczne z wyjaśnieniami oskarżonych i świadków przesłuchanych w sprawie, przy całkowitym pominięciu treści zeznań świadka funkcjonariusza policji B. P., z którego zeznań złożonych przed Sądem na rozprawie w dniu 9 października 2012 roku wynika iż bezpośrednio po zatrzymaniu M. J. G., przyznał, że nóż miał przy sobie już w wewnątrz lokalu, a także że nie doznał żadnych obrażeń ciała podczas zajścia w dniu 5 czerwca 2011 roku;

4) art. 424 § l pkt l k.p.k. poprzez przytoczenie w uzasadnieniu wyroku dowodów, na podstawie których Sąd ustalił stan faktyczny, mimo, że z dalszej części uzasadnienia wynika, że Sąd tych dowodów w ogóle nie ocenił; co w konsekwencji doprowadziło do poczynienia przez Sąd błędnych ustaleń faktycznych

II. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść orzeczenia poprzez:

- nieuzasadnione przyjęcie, iż w trakcie zdarzenia M. J. G. został zaatakowany przez oskarżonych i w obronie własnej użył noża, w sytuacji gdy oskarżony K. D. i K. J. wyjaśnił, iż to M. J. G. czekał na oskarżonych przed lokalem i to on pierwszy go zaatakował (czego dowodem jest również zapis z monitoringu, gdzie widać, jak trzyma w ręku nóż, który przekładał z ręki do ręki, to on pierwszy zbliżył się w stronę oskarżonych przy tym zachowywał się agresywnie, wobec czego oskarżony obawiał się napaści w postaci rzucenia w niego nożem tym bardziej, że w środku lokalu Kubańczyk próbował rzucić w niego butelką), i K. D. próbował mu nogą wybić z ręki nóż działał w obawie o własne życie, zaś zeznań M. J. G. nie można uznać za wiarygodne, gdyż w toku postępowania przedstawił on różne wersje zdarzenia, które wzajemnie się wykluczały, a jego zachowanie w sposób oczywisty zmierzało do jak największego obciążenia K. D. i K. J. za całe to zdarzenie, co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego uznania oskarżonego K. D. i K. J. za winnych zarzucanego im czynu.

Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o:

- uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji dopuszczenie dowodu z zeznań świadka:

a) Z. D., i wezwanie go na adres (...), (...)-(...) B., ul. (...) na okoliczność przebiegu zdarzenia z dnia 5 czerwca 2011 roku przed lokalem C. z udziałem K. D., K. J. oraz M. J. G. a także ustalenia danych personalnych drugiego taksówkarza, a po ustaleniu tych danych wezwania w charakterze świadka na w/w okoliczności;

a) M. B., zam. (...)-(...) B. ul. (...) na okoliczność przebiegu czynności polegającej na wyprowadzeniu M. J. G. na zewnątrz lokalu C., w szczególności jak się on zachowywał, czy był agresywny, czy stawiał opór, czy kierował wobec oskarżonych jakieś słowa, czy podczas tego mogło dojść do rozerwania jego koszulki; ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego K. D. i K. J. od popełnienia zarzucanego im czynu.

Przedłożył dwa opisane zdjęcia: pierwsze przedstawiające ranę 14 dni po zdarzeniu, a drugie zakrwawioną koszulkę na okoliczność obrażeń jakich doznał oskarżony K. D. po zadanych ciosach przez M. J. G. w dniu 5 czerwca 2011 roku oraz stanu koszuli w której tego dnia był ubrany K. D. po zadanych mu ciosach, wnosząc o zaliczenie w/w zdjęć w poczet materiału dowodowego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

Zaskarżenie przez obrońcę całości wyroku, obligowało Sąd odwoławczy do skontrolowania całego orzeczenia pod kątem ewentualnego istnienia uchybień określonych we wszystkich podstawach odwoławczych wymienionych w art. 438 kpk. W jej wyniku Sąd Okręgowy stwierdził zasadność sformułowanego jako alternatywny w środku odwoławczym – wniosku o uchylenie wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.

Oskarżonym zostało przypisane przestępstwo udziału w bójce. Treść części dyspozytywnej wyroku nie pozostawia żadnych wątpliwości co do sposobu ich działania, jeśli chodzi o realizację znamion zarzuconego im /i przypisanego/przestępstwa. Wynika z niej, że oskarżeni /a także świadek M. C. G. J., który używał noża/ wzajemnie zadawali sobie ciosy oraz kopali po całym ciele. Ustaleń takich nie zawierają natomiast wywody zawarte w pisemnym uzasadnieniu wyroku. W tym jego fragmencie, który odnosi się do ustalenia przebiegu zdarzeń, Sąd Rejonowy ogranicza się do lakonicznego i nic nie mówiącego stwierdzenia o „szarpaninie” pomiędzy oskarżonymi a świadkiem M. C. G. J. wewnątrz lokalu, tak też określa ich wzajemne zachowanie na zewnątrz budynku, precyzując jedynie kopnięcie zadane ww świadkowi przez K. D.. Ten fragment uzasadnienia wyroku, w którym winno nastąpić wyjaśnienie podstawy prawnej, Sąd meritii ogranicza do przepisania zarzutu aktu oskarżenia i odniesienia do faktu posługiwania się przez świadka niebezpiecznym narzędziem.

Pisemne motywy wyroku, nie pozwalają nawet na snucie domysłów, na czym udział oskarżonych, zwłaszcza K. J., w bójce miałby polegać, poza sprecyzowanym działaniem K. D. – zadaniu świadkowi jednego ciosu nogą, co przecież nie jest tożsame z kopaniem po całym ciele - i bezspornie ustalonym zachowaniem M. C. G. J.. Sprzeczność pomiędzy opisem czynu zawartym w części dyspozytywnej wyroku, a ustaleniami zaprezentowanymi w jego uzasadnieniu staje się oczywista.

Jak wynika z pisemnego uzasadnienia wyroku, Sąd Rejonowy prawidłowo pojmuje istotę występku bójki. Określa, iż jej warunkiem koniecznym jest udział w starciu co najmniej trzech osób, z których każda jest jednocześnie napastnikiem i broniącym się. Sąd Okręgowy zauważa przy tym, co jest rzeczą oczywistą, że udział w bójce i pobiciu nie musi ograniczać się wyłącznie do działań tego rodzaju, jak bicie rękami czy kopanie. Jednakże w każdym przypadku przypisania tego przestępstwa konieczne jest wykazanie, na czym konkretnie udział danego sprawcy polegało, jakie było jego zachowanie, uznawane za udział w bójce. Bez tego rodzaju precyzyjnych ustaleń i wniosków, o zasadności przypisania przestępstwa tego rodzaju nie może być mowy. Zaakcentować przy tym należy, że z art.158§2 kk może odpowiadać tylko uczestnik bójki lub pobicia. A contrario- jeśli zdarzenie, którego wynikiem są skutki w postaci ciężkiego uszkodzenia ciała cech bójki lub pobicia nie miało, odpowiedzialność na podstawie ww przepisu jest wykluczona.

Nie do zaakceptowania w aktualnym stanie dowodowym sprawy, jest twierdzenie, iż K. D. zadał M. C. G. J. cios nogą. W szczególności okoliczność ta nie wynika z zeznań wskazanego świadka, zaś oskarżeni w sposób jednolity wyjaśniają, że cios ten, choć wymierzony, okazał się niecelny, a zatem de facto nie został zadany. Samego uderzenia nogą nie dowodzi również zapis monitoringu, w oparciu o który można twierdzić jedynie, że oskarżony istotnie wykonał ruch nogą w kierunku świadka na wysokości jego pasa, ale już nie to, że do samego kopnięcia doszło. Jak wynika z protokołu rozprawy /k. 169/ zapis ów nie pozwolił również na sprecyzowanie, jaki był dalszy przebieg zajścia określanego przez Sąd Rejonowy po raz kolejny mianem szarpaniny, oraz roli w nim każdego z oskarżonych. Stwierdzić należy, w oparciu o treść wspomnianego protokołu, że nagranie z kamer nie dostarczyło podstaw do jakichkolwiek stanowczych ustaleń co do przebiegu zdarzenia, za wyjątkiem ww elementu zachowania K. D.– o ile chodzi o sposób działania każdego z oskarżonych. W tym stanie rzeczy uchybieniem ze strony Sądu Rejonowego, plasującym się w płaszczyźnie obrazy art. 366§1 kpk, było podnoszone przez skarżącego zaniechanie uzupełnienia materiału dowodowego choćby poprzez wykorzystanie możliwości wynikających z art. 397§1 kpk. Nie można bowiem wykluczyć, że przesłuchanie w charakterze świadków kierowców taksówek zarobkowych oraz mężczyzny wyprowadzającego na zewnątrz lokalu M. C. G. J., mogło pozwolić na weryfikację wyjaśnień oskarżonych i doprowadzić Sąd Rejonowy do odmiennych ustaleń faktycznych.

Argumentując swoje przekonanie o dążeniu przez oskarżonych K. D. i K. J. do konfrontacji z M. C. G. J., Sąd meritii po raz kolejny odwołuje się do zapisów monitoringu. Pomija przy tym, że K. D. opuścił lokal na wyraźne polecenie pracowników ochrony M. R. i T. C., którzy odprowadzali go do oczekujących pod lokalem taksówek, jak też że zachowanie pierwszego z oskarżonych nastąpiło bezpośrednio po ostrzeżeniu przez nn osobę, iż oczekujący pod wejściem do lokalu M. C. G. J. ma nóż. Okoliczności te, w przyczyn oczywistych nie wynikające z zapisu kamer monitoringu, przy analizie zachowania oskarżonych nie zostały uwzględnione.

Z powyższych przyczyn zaszła konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, w którym koniecznym będzie powtórzenie postępowania dowodowego w całości i uzupełnienie go o dowody zawnioskowane w apelacji.

Sąd Rejonowy rozważy wnikliwie zachowanie oskarżonych, co umożliwi trafne określenie ich odpowiedzialności karnej. Ustalenia w przedmiocie sposobu udziału oskarżonych w bójce /jeśli dojdzie do przekonania, że miał on miejsce/ winny znaleźć swoje odzwierciedlenie tak w uzasadnieniu wyroku, jak i w jego części dyspozytywnej. Będzie przy tym pamiętał o szerokim zakazie z art. 443 kpk.

Z tych przyczyn Sąd Okręgowy orzekł, jak w części dyspozytywnej swojego wyroku.