descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt XI GC 576/19

Uzasadnienie

F. D. wniósł o zasądzenie od (...) Spółki Akcyjnej V. (...) w W. (poprzednio (...) Spółki Akcyjnej w W.) kwoty 1314,15 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 31 października 2018 roku do dnia zapłaty wraz z kosztami procesu. Powód jako nabywca wierzytelności od poszkodowanego zdarzeniem drogowym dochodzi dopłaty do odszkodowania tytułem najmu pojazdu zastępczego wypłaconego od pozwanego ubezpieczyciela sprawcy szkody jak dotychczas w kwocie 485,85 zł.

Dnia 13 lutego 2019 roku Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, zgodnie z żądaniem powoda.

W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Pozwana zakwestionowała zastosowaną stawkę najmu, wskazując, iż została ona znacznie zawyżona, nie odpowiada stawkom rynkowym aut z segmentu B, zaś pozwana zaproponowała organizację najmu pojazdu zastępczego, z czego poszkodowany nie skorzystał, naruszając obowiązek minimalizacji szkody. Pozwana zakwestionowała też okres najmu, przyjmując 5 dni uzasadnionego najmu samochodu zastępczego.

W toku procesu strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 9 października 2018 roku doszło do zdarzenia drogowego, w wyniku którego uszkodzony został pojazd marki S. (...) nr rej. (...) należący do M. Z. (1). Sprawca kolizji posiadał ważne ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych zawarte z pozwaną. Poszkodowany następnego dnia zgłosił szkodę pozwanej, która wszczęła postępowanie likwidacyjne (szkoda nr (...)). Wiadomością e-mail pozwana potwierdziła przyjęcie zgłoszenia szkody i wezwała do złożenia niezbędnych do likwidacji szkody dokumentów oraz poinformowała, że jest w stanie zapewnić poszkodowanym pojazd zastępczy po stawce 79 zł za dobę. Następnie z poszkodowanym skontaktował się telefonicznie przedstawiciel pozwanej w celu ustalenia, czy pojazd jest jezdny oraz z prośbą o kontakt w sprawie samochodu zastępczego przed oddaniem pojazdu do naprawy. Poszkodowanemu zależało na aucie zastępczym z instalacją (...) ze względu na zdecydowanie niższe koszty eksploatacji, przy czym poszkodowany dojeżdżał do pracy na terenie (...).

W dniu 10 października 2018 roku odbyły się oględziny uszkodzonego pojazdu. Poszkodowany uzyskał od ubezpieczyciela sprawcy informację, że nie jest w stanie zapewnić mu pojazdu z instalacją (...), dlatego poszkodowany nie zapoznawał się ze stawkami najmu akceptowanymi przez ubezpieczyciela.

Na czas naprawy uszkodzonego pojazdu poszkodowany wynajął samochód zastępczy od powoda, którego znał z polecenia ojca, prowadzącego szkołę nauki jazdy. Poszkodowany oddał samochód do warsztatu na umówiony termin naprawy w dniu 22 października 2018 r. W tym samym dniu zawarł z powodem umowę najmu auta zastępczego marki T. (...). (...) było przystosowane do nauki jazdy oraz wyposażone w instalację (...), na której mu zależało. W umowie najmu strony ustaliły dobową stawkę najmu na kwotę 200 zł brutto.

W dniu 22 października 2018 r. powód zawarł z M. Z. (2) umowę cesji wierzytelności, na mocy której poszkodowany przelał na powoda wierzytelności przysługujące mu z tytułu zdarzenia z dnia 22 października 2018 r. w pojeździe S. (...) nr rej (...).

Naprawa pojazdu przedłużała się, warsztat przekładał termin zakończenia naprawy i odbioru auta.

Aneksem z dnia 30 października 2018 r. strony ustanowiły termin zakończenia umowy na dzień 30 października 2018 r. W dniu 30 października 2018 r. powód wystawił na poszkodowanego M. Z. (2) fakturę Vat nr (...) na kwotę 1800 zł netto z tytułu 9 dób najmu samochodu T. (...) po stawce dobowej najmu 200 zł.

Pozwana decyzją z dnia 15 stycznia 2019 r. przyznała kwotę 485,85 zł z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego uznając 5 dni, weryfikując stawkę dobową najmu do kwoty 79 zł netto.

Dowód:

- kalkulacja k.32-39,

- nagranie rozmowy na płycie CD wraz z dokumentacją zdjęciową k.54,

- e-mail pozwanej z dnia 11.110.2018 r. wraz z informacja do klienta k.29-31,

- umowa najmu k.8,

- aneks do umowy najmu k.9,

- faktura k.10,

- pismo pozwanej z dnia 27.11.2018 r. k.12,

- decyzja pozwanej z dnia 15.01.2019 r. k.13,

- zeznania świadka M. Z. (1) k.78-80,

Uszkodzenia powstałe w samochodzie S. (...) nr rej (...) na skutek zdarzenia z dnia 9 października 2018 r. nie ograniczały w żaden sposób technicznej możliwości dalszej jego normalnej eksploatacji. Uszkodzony pojazd nie stwarzał zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zasadny czas naprawy omawianego pojazdu wynosił 5 dni roboczych. Uzasadniony łączny czas trwania wynajmu przez poszkodowanego samochodu zastępczego trwał od początku naprawy i wynajmu, czyli od poniedziałku, dnia 22 października 2018 r. do piątku, dnia 26 października 2018 r., kiedy to przy zachowaniu przez warsztat naprawczy należytej staranności pojazd powinien zostać naprawiony - łącznie przez 5 dni kalendarzowych. Wobec faktu wcześniejszego uzgodnienia oczywistego zakresu koniecznej naprawy pojazd musiał pozostawać w warsztacie naprawczym tylko na czas realizacji czynności naprawczych.

Dowód:

- opinia biegłego sadowego W. S. k.88-92,

- uzupełniająca opinia biegłego sądowego W. S. k.116-117.

Stawki za wynajem pojazdu zastępczego na rynku S. za wynajem samochodu zastępczego na rynku lokalnym w klasie samochodów odpowiadających marce uszkodzonego samochodu S. (...), czyli w klasie (...) przy założeniu wynajmu na okres ponad 14 dni, a także przy uwzględnieniu zniesienia udziału własnego w szkodach i przy pełnym ubezpieczeniu AC/OC/NW w I połowie 2016 roku zawierały się w opcji bez limitu kilometrów w przedziale w zakresie 110-157 zł, przeciętnie około 129 zł netto za dobę.

Stawki za wynajem pojazdu zastępczego na rynku (...) w 2018 r. w klasie odpowiadającej marce wynajętego pojazdu (segment B) z limitem kilometrów i ze zniesionym udziałem własnym wynosiły średnio 114 zł netto/doba, a zawierały się w przedziale od 100 zł do 125 zł.

Okoliczności znane sądowi z urzędu ze spraw o sygn. akt XI GC 1980/18, sygn. akt XI GC 1974/18, o sygn. akt XI GC 2009/18.

Stan faktyczny w zakresie, w jakim nie był bezsporny, Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów, w tym zapisu nagrania rozmowy telefonicznej oraz akt szkody zapisanych na płycie CD oraz zeznań M. Z. (1). Strony nie kwestionowały autentyczności złożonych w sprawie dokumentów, wyciągając jedynie częściowo odmienne wnioski. Sąd jako szczere i prawdziwe ocenił zeznania przesłuchanego w sprawie świadka. Jako wiarygodne Sąd ocenił zeznania M. Z. (1), iż powziął od ubezpieczyciel sprawcy informację, że nie jest w stanie zapewnić poszkodowanemu pojazdu zastępczego z instalacją (...), na której mu szczególnie zależało z uwagi na dojazdy do pracy na terenie (...). Nie dyskredytuje wiarygodności świadka treść nagranej rozmowy telefonicznej, z której wynika prośba pozwanego o kontakt w sprawie zorganizowania pojazdu zastępczego, przed oddaniem auta do naprawy. Nie wyklucza to bowiem wersji przedstawionej przez świadka. M. Z. (1) zdaniem sądu szczerze zeznał, iż w związku z powzięciem wiadomości od pozwanej, że nie zapewni auta z instalacją (...), nie analizował informacji z cennikami stawek dobowych najmu akceptowanych przez ubezpieczyciela. Zwraca przy tym uwagę, że zeskanowany fragment pisma jak na k. 30 posiada odmienną treść, aniżeli druk informacji jak na k. 29-29 v, m.in. zachodzą rozbieżności w zakresie akceptowanych stawek. Powyższe stawia pod znakiem zapytania, która i w jakiej formie informacja w przedmiocie najmu pojazdu zastępczego miała być przekazana poszkodowanemu.

Sąd bazował także na pisemnej opinii biegłego sądowego, przyjęta przez biegłego metodologia wyceny nie budziła zastrzeżeń sądu i została w sposób przekonywający wyjaśniona. Ponadto biegły w opinii uzupełniającej ustosunkował się do zarzutów strony powodowej szczegółowo wyjaśniając, że zasadny czas naprawy, a tym samym najmu winien wynosić 5 dni, gdyż uzgodniono wcześniej oczywisty zakres koniecznej naprawy. Strona powodowa, na której spoczywał ciężar dowodu w tym zakresie, nie naprowadziła również żadnych dowodów na okoliczność przyczyn, z których okres naprawy „mógł się przedłużyć”. W szczególności nie wynika to z zeznań świadka. Biegły przekonywająco wytłumaczył, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak jest uzasadnienia naprawy trwającej 9 dni.

Pozwane towarzystwo ubezpieczeń nie zakwestionowało opinii, ani wniosków z nich płynących.

Strona pozwana zakwestionowała, iżby stawka powoda odpowiadała stawkom rynkowym aut segmentu B, przy czym żadna ze stron nie naprowadziła na tę okoliczność dowodu z opinii biegłego sądowego. Z kolei powód na te okoliczność przedłożył internetowe wydruki cenników, z których nie wynika rynkowość stawki powoda, gdyż sąd nie dysponuje warunkami najmu z wydruków.

Niemniej jednak posiłkując się faktami znanymi urzędowo z akt innych spraw, gdzie także dopuszczono dowód z opinii biegłego sądowego W. S., co zasygnalizowano stronom na ostatniej rozprawie, sąd ustalił stawki dla najmu pojazdów segmentu B na okres ponad 14 dni. Na tej podstawie sąd ustalił, że stawka dobowa wynajętego auta przekraczała ówczesne średnie stawki na rynku lokalnym, dla aut z segmentu B. Stawki te wg opinii biegłego nie ulegały od 2016 roku istotnym zmianom.

Sąd zważył, co następuje

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie jedynie częściowo.

Jego podstawę prawną stanowi przepis art. 822 § 1 i § 4 k.c.

Legitymacja czynna powoda nie była kwestionowana przez stronę pozwaną, wynikała z przywołanego wyżej art. 822 § 4 k.c. oraz przelewu wierzytelności z tytułu odszkodowania, przysługującemu M. Z. (1) (art. 509 k.c.). Sąd podziela argumentację prawną wyrażoną w wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie VIII Wydział Gospodarczy z dnia 23 maja 2019 r., sygnatura akt VIII Ga 94/19. Zgodnie z nim „oczywistym jest, że umowy przelewu zawierane z podmiotami świadczącymi jednocześnie usługi w zakresie najmu pojazdów zastępczych mają na celu umożliwienie dochodzenia przez wynajmującego roszczeń wobec ubezpieczycieli z pominięciem poszkodowanego.” W niniejszej sprawie nie zachodzą również podstawy do uznania umowy przelewu za nieważną, w szczególności brak jest naruszenia normy wynikającej z art. 510 § 2 k.c.

Strona pozwana zakwestionowała roszczenie powoda co do wysokości, zarzucając, iż poszkodowany nie skorzystał z oferty zorganizowania pojazdu zastępczego przez ubezpieczyciela. Kwestia zastosowanych stawek najmu jest przedmiotem wielu wypowiedzi judykatury, a podsumowaniem orzecznictwa w tym zakresie jest uchwała Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2017 r. w sprawie III CZP 20/17 - wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione. W świetle poczynionych ustaleń faktycznych poszkodowany nie skorzystał z propozycji pozwanej pojazdu zastępczego na czas naprawy uszkodzonego auta, gdyż ta nie zapewniała auta wyposażonego w instalację (...), na której mu zależało ze względów ekonomicznych i dojazdy do pracy do (...). Ciężar wykazania, że ubezpieczyciel faktycznie zaoferował poszkodowanemu na czas naprawy , a tym samym zapewnił auto zastępcze, wyposażone w instalację (...) spoczywał w tym przypadku na pozwanym (art. 6 k.c.). Pozwany temu obowiązkowi nie sprostał. Nie sposób więc przypisać poszkodowanemu naruszenia art. 354 § 2 k.c. poprzez podejmowanie działań zmierzających zwiększeniu szkody, zważywszy że uszkodzone auto służyło do dojazdów do pracy. Wobec czego poszkodowany, nie dysponując innym pojazdem, którym mógł się poruszać (gdyż auto było w naprawie), zasadnie wynajmował pojazd zastępczy od powoda.

Niemniej jednak ostatecznie zarzut pozwanej w zakresie okresu i zawyżenia przez powoda dobowej stawki najmu okazał się częściowo uzasadniony.

Sąd w przedmiocie uzasadnionego okresu najmu pojazdu zastępczego przyjął za biegłym, iż zasadny okres najmu wynosił 5 dni, a powód nie wykazał zasadności najmu ponad zaakceptowany przez pozwanego okres. W świetle poczynionych ustaleń na rynku lokalnym stawki dobowe najmu aut zastępczych z segmentu B (do których należała uszkodzona S.) przy uwzględnieniu zniesienia udziału własnego w szkodach i przy pełnym ubezpieczeniu AC/OC/NW w opcji bez limitu kilometrów zawierały się w przedziale 110-157 zł. Od 2016 roku stawki te nie ulegały znaczącej zmianie. Powód zastosował stawkę 200 zł netto, która nie mieściła się w powyższym zakresie i jest zawyżona. Z tych przyczyn Sąd przyjął, że powód mógł w niniejszej sprawie domagać się kosztów najmu przy zastosowaniu stawki na poziomie co najwyżej 157 zł netto i ostatecznie też taką stawką uznał za uzasadnioną.

Mając powyższe na uwadze, uzasadniony koszt najmu pojazdu zastępczego wynosił 965,55 zł brutto (785 zł netto) stanowiący iloczyn 5 dni najmu oraz dobowej stawki najmu w kwocie 157 zł netto, która mieściła się w przedziale ówczesnych stawek lokalnych. Kwotę tę należało pomniejszyć o dotychczas wypłacone odszkodowanie tytułem najmu pojazdu zastępczego, czyli kwotę 485,85 zł. Przy uwzględnieniu ww. wypłaconej kwoty podlegające uwzględnieniu roszczenie powoda w tym zakresie zamyka się kwotą 479,70 zł, którą zasądzono na jego rzecz od pozwanego.

Odsetki od zasądzonej w punkcie I sentencji kwoty liczone od 31 października 2018 r. należą się za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego (art. 481 k.c.), a termin spełnienia świadczenia przez zakład ubezpieczeń wynika z art. 817 § 1 i 2 k.c.

Stąd orzeczono jak w punkcie I wyroku.

Dalej idące powództwo oddalono, orzekając jak w punkcie II sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu znajduje podstawę prawną w art. 100 zd. 1 k.p.c., zgodnie z którym w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione albo stosunkowo rozdzielone. Powód wygrał spór w 36,5 %, natomiast pozwany utrzymał się z obroną w 63,5 %. Na koszty poniesione przez powoda w kwocie ogółem 353 zł złożyły się: opłata sądowa od pozwu – 66 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł, koszty zastępstwa procesowego – 270 zł (ustalone zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. 36,5 % tej kwoty wynosi w zaokrągleniu 129 zł. Natomiast na koszty poniesione przez pozwaną w kwocie ogółem 1152,92 zł składały się koszty zastępstwa procesowego - 270 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, wydatek na wynagrodzenie biegłego w kwocie 865,92 zł, pokryte z uiszczonej przez zaliczki w kwocie 1500 zł. 63,5 % tej kwoty wynosi w zaokrągleniu 732 zł. W konsekwencji wzajemnej kompensaty kosztów, w zakresie w jakim strony traktowane są jak wygrane, powód obowiązany jest zwrócić p[ozwanej kwotę 603 zł (732-129 zł), o czym orzeczono w punkcie III sentencji wyroku.

W pkt IV zwrócono pozwanej niewykorzystaną zaliczkę (art. 84 ust. 1 u.k.s.c.).

(...) K. G.

ZARZĄDZENIE

1. (...)

2. (...)

3. (...)