descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt X Ga 329/13

Postanowienie

Dnia 14 lutego 2014 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach, X Wydział Gospodarczy

w składzie

Przewodniczący Sędzia SO Leszek Guza (spr.)

Sędzia SO Barbara Przybyła

Sędzia SO Małgorzata Korfanty

Protokolant Katarzyna Bocian

z dnia 25 września 2013 roku

Sygn. akt X KRS 14902/13/012

SSO Barbara Przybyła SSO Leszek Guza SSO Małgorzata Korfanty

Uzasadnienie

Wnioskodawca O. S. „. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. ponownie złożył wniosek o wykreślenie z rejestru wspólnika łącznego w osobach: P. D., M. H., R. A. i M. W. i wpisanie do rejestru w jego miejsce Spółki Zakładów (...) S.A. jako właściciela 715 udziałów.

Pierwszy wniosek z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt Gl.X Ns-Rej. KRS 3711/13/652 został zwrócony przez referendarza sądowego zarządzeniem z dnia 27 marca 2013 r.

Postanowieniem z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt Gl.X Ns-Rej. KRS 5428/13/619, referendarz sądowy w punkcie 1 oddalił wniosek, a w punkcie 2 stwierdził, iż koszty postępowania ponosi w całości wnioskodawca.

Wnioskodawca złożył skargę na powyższe postanowienie i wniósł

o uwzględnienie jego wniosku.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 września 2013 r. Sąd Rejonowy

w Gliwicach oddalił wniosek oraz stwierdził, że koszty postępowania ponosi w całości wnioskodawca.

W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, że w rejestrze jako wspólnicy ujawnieni są: Zakłady (...) Spółka Akcyjna posiadająca 408 udziałów

o łącznej wysokości 204.000 zł, Grupa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością posiadająca 406 udziałów o łącznej wysokości 153.000 zł oraz jako wspólnik łączny: P. D., M. H., R. A. i M. W. posiadający łącznie 307 udziałów o łącznej wysokości 153.500 zł.

Zgodnie z § 9 ust. 2 umowy Spółki zbycie udziałów lub ich zastawienie wymaga zezwolenia w formie uchwały wspólników podjętej bezwzględną większością głosów. Stosownie zaś do § 9 ust. 4 umowy Spółki wspólnicy mają pierwszeństwo do nabycia udziałów przeznaczonych do zbycia proporcjonalnie do posiadanych udziałów.

Wnioskodawca załączył do wniosku umowę z dnia 1 marca 2013 r. przeniesienia 307 udziałów w spółce z o.o. w wykonaniu umowy zlecenia powierniczego zawartą pomiędzy zbywcą - Kancelarią Radców Prawnych i (...) spółką cywilną P. D., M. H., R. A., M. W.,

a nabywcą - Zakładami (...) S.A. Nadto wnioskodawca przedłożył listę wspólników Spółki na dzień 1 marca 2013 r.

Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2013 r. sygn. akt Gl.X Ns-Rej. KRS 5428/13/619, referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do przedłożenia uchwały zgromadzenia wspólników wyrażającej zgodę na zbycie przez Kancelarię Radców Prawnych i (...) s.c. 307 udziałów o na rzecz Zakładów (...) S.A., o której mowa w § 9 pkt 2 umowy spółki

w terminie 7 dni pod rygorem odmowy wpisu.

W odpowiedzi w piśmie z dnia 25 kwietnia 2013 r. wnioskodawca wskazał, że umowa z dnia 1 marca 2013 r. dotyczącą przeniesienia udziałów Spółki w wykonaniu umowy zlecenia powierniczego nie wymagała osobnej uchwały Zgromadzenia Wspólników Spółki, albowiem uchwała z dnia 14 maja 2010 r. wyrażała zgodę na zbycie przedmiotowych udziałów „komukolwiek”, a zatem miała charakter otwarty i nabycie udziałów w dniu 31 stycznia 2011 r. przez Kancelarię miało charakter jedynie powierniczy, a w istocie nastąpiło na rzecz Zakładów (...) S.A. W załączeniu przedłożył uchwałę nr (...) Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 14 maja 2010 r., umowę zbycia 307 udziałów z dnia

31 stycznia 2011 r. zawartą pomiędzy sprzedawcą (...). L. (...)Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością a ich nabywcą Kancelarią oraz umowę zlecenia powierniczego nabycia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zawartą w dniu 28 stycznia 2011 r. pomiędzy Zakładami (...) S.A. a Kancelarią.

Sąd Rejonowy wskazał, że z załączonej uchwały nr (...) z dnia 14 maja 2010 r. wynika, że zgodę na sprzedaż udziałów uzyskał wspólnik (...) Sp. z o.o. W ocenie Sądu użyty w uchwale zwrot: „Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników wyraża Spółce (...) Sp. z o.o.” świadczy o tym że uchwała ta dotyczy tylko jednego konkretnie wskazanego podmiotu - B. (...) (...)

Sp. z o.o. (...) ta zawiera zezwolenie na sprzedaż udziałów przez ten podmiot „komukolwiek”, o czym świadczy sformułowanie „udziały mogą zostać zbyte na rzecz dowolnych osób trzecich” – ale nie tak jak chce tego skarżący przez „kogokolwiek” –

a więc także przez nabywcę tych udziałów, tj. wspólników Kancelarii Radców Prawnych

i (...) s.c. Prawo do zbycia tych udziałów nie przeszło zatem na wspólników Kancelarii ze zbywcy udziałów. Tylko bowiem Spółka (...). L. (...) Sp. z o.o. uzyskała prawo swobodnego dysponowania udziałami, z uwzględnieniem prawa pierwszeństwa. Każde kolejne zbycie udziałów wymaga, zdaniem Sądu Rejestrowego, uzyskania odrębnej zgody zgromadzenia wspólników na taką czynność. Zgodnie bowiem z zasadą równego traktowania wspólników wyrażoną w art. 20 ksh niedopuszczalna byłaby sytuacja, gdyby jedni wspólnicy potrzebowali zgody na zbycie udziałów, a inni nie.

Sąd Rejonowy powołując się na uregulowania art. 182 § 1 ksh i art. 63 kc wskazał, że w sprawie brak jest uchwały Zgromadzenia Wspólników Spółki O. S. „.Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. wyrażającej zgodę na sprzedaż udziałów przez wspólników Kancelarii Radców Prawnych i (...) s.c. wraz z protokołem i listą obecności uczestników na rzecz Zakładów (...) S.A., o której mowa w § 9 pkt 2 umowy Spółki oraz brak również jakiegokolwiek dokumentu świadczącego o istnieniu stosownej uchwały. Oznacza to, że czynność zbycia udziałów przez wspólników Kancelarii dokonana w dniu 1 marca 2013 r. jest bezskuteczna i to zarówno wobec Spółki, jak i pomiędzy stronami umowy. A zatem, żeby zbycie tych udziałów było skuteczne i wpis żądanej zmiany mógł być dokonany w rejestrze konieczne jest przedłożenie zgody zgromadzenia wspólników na zbycie tych udziałów wymaganej przez umowę spółki.

Sąd Rejestrowy podkreślił, że nabycie udziałów we własnym imieniu na zlecenie innej osoby, jak w niniejszej sprawie - umową zlecenia powierniczego zawartą w dniu

28 stycznia 2011 r. pomiędzy zleceniodawcą - Zakładami (...) S.A. a zleceniobiorcą – Kancelarią, nie daje zleceniodawcy żadnych praw własności udziałów, a jedynie roszczenie zagrożone zwykłą odpowiedzialnością odszkodowawczą żądania spełnienia umówionego świadczenia. To, że zbycie udziałów miało charakter powierniczy oznacza bowiem tylko tyle, że wykonywanie prawa z tych udziałów przez nabywcę podlega wobec zbywcy ograniczeniom wynikającym z umowy zlecenia powierniczego z dnia 28 stycznia 2011 r. Nadto bez znaczenia dla skuteczności nabycia i konsekwencji prawnych z nim związanych jest to, że Kancelaria nabyła udziały nie za swoje pieniądze, a za pieniądze Zakładów (...) S.A. Umowa nabycia 307 udziałów w spółce przez Kancelarię Radców Prawnych

i (...) s.c. od (...). L. (...) Sp. z o.o. z dnia 31 stycznia 2011 r. doprowadzała bowiem do skutecznego przejścia własności tych udziałów łącznie na wspólników Kancelarii.

W związku z powyższym Sąd Rejestrowy na mocy powołanych przepisów oraz art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym wobec braku uchwały zgromadzenia wspólników wyrażającej zgodę na zbycie przez wspólników Kancelarii Radców Prawnych i (...) s.c. 307 udziałów na rzecz Zakładów (...) S.A. orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji.

Orzeczenie o kosztach wydano w oparciu o art. 694 8 § 1 kpc.

Wnioskodawca w apelacji od powyższego orzeczenia wniósł o jego uchylenie

w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejestrowemu oraz przyznanie kosztów postępowania odwoławczego.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to

art. 182 § 1 ksh przez przyjęcie, że w niniejszej sprawie potrzebna jest „dodatkowa” uchwała Zgromadzenia Wspólników Odlewni (...) Sp. z o.o. wyrażająca zgodę na obrót udziałami.

Dodatkowo skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego, a to art. 232 kpc przez przyjęcie, że wnioskodawca nie wskazał wszystkich dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzi skutki prawne.

W uzasadnieniu skarżący ponownie podkreślił, że uchwała z dnia 14 maja 2010 r. wyrażała zgodę ówczesnemu wspólnikowi B. (...) (...)

(...) Sp. z o.o. na zbycie 307 udziałów „komukolwiek”, a zatem miała charakter otwarty. Podał dalej, że docelowym nabywcą udziałów od (...) Sp. z o.o. były Zakłady (...) S.A.,

a nabycie przez Kancelarię w dniu 31 stycznia 2011 r. udziałów miało charakter powierniczy i dokonane zostało na rachunek Zakładów (...) S.A. Zdaniem skarżącego w istocie rzeczy od dnia 31 stycznia 2011 r. „ekonomicznym” właścicielem udziałów były Zakłady (...) S.A., ponieważ sfinansowały transakcję, w pełni decydowały o wykonywaniu wszelkich praw z przedmiotowych udziałów i Kancelaria władała tymi udziałami jedynie powierniczo. Nadto podał, że biorąc na wzgląd relacje korporacyjne poprzez umowę

z 1 marca 2013 r. co do przedmiotowych 307 udziałów nie pojawił się nowy wspólnik, ale wspólnik, który od 31 stycznia 2011 r. wykonywał pośrednio wszelkie prawa udziałowe

z tych udziałów. Zwrócił uwagę, że przy analizie niniejszego przypadku należy uwzględnić wszelkie okoliczności transakcji z 31 stycznia 2011 r. i 1 marca 2013 r.,

a także okoliczność, że Zakłady (...) S.A. już od dnia

31 stycznia 2011 r. miały pełną kontrolę nad pakietem 307 udziałów.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

Sąd Okręgowy, rozpoznając przedmiotową sprawę, dokonał oceny zaskarżonego postanowienia w granicach zarzutów podniesionych w apelacji, uznając zaskarżone orzeczenie za prawidłowe.

Sąd Okręgowy uznał, że Sąd I instancji, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, właściwie zastosował obowiązujące przepisy prawa materialnego oraz dokonał prawidłowej ich wykładni.

Nie można zarzucić Sądowi I instancji nieprawidłowości w rozumowaniu czy też błędów logicznych.

Ponowne przytaczanie tych argumentów jest zbędne i niecelowe.

W rozpatrywanej sprawie kluczowym było, że z treści umowy zlecenia powierniczego nabycia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zawartej pomiędzy Kancelarią Radców Prawnych i (...) s.c. P. D., M. H., R. A., M. W., jako zleceniobiorcą,

a Zakładami (...) S.A., jako zleceniodawcą wynika, że zleceniobiorcy zlecono nabycie we własnym imieniu, za środki przekazane przez zleceniodawcę 307 udziałów jakie przysługują (...).L. (...)

(...) Sp. z o.o. w Odlewni (...) Sp. z o.o., a następnie odsprzedaży przedmiotowych udziałów zleceniodawcy.

Zleceniobiorca był zobowiązany do zbycia udziałów osobie wskazanej przez zleceniodawcę. Zleceniodawca mógł także zażądać przekazania udziałów na swój rachunek (§ 1 ust. 4 umowy).

W celu wykonaniu powyższej umowy, po podjęciu przez Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Odlewni (...) Sp. z o.o. uchwały nr 114/2010

z dnia 14 maja 2010 r. w przedmiocie udzielenia zgody (...) Sp. z o.o. na sprzedaż udziałów, w dniu 31 stycznia 2011 r. została zawarta umowa zbycia 307 udziałów pomiędzy sprzedawcą (...). (...), a ich nabywcą Kancelarią.

W konsekwencji zawarcia powyższej umowy doszło do skutecznego przejścia własności 307 udziałów w spółce łącznie na wspólników Kancelarii.

Słusznie zwrócił uwagę zarówno Referendarz Sądowy, jak i Sąd Rejestrowy, że

w sprawie bez znaczenia było to, że Kancelaria nabywająca udziały była związana jakimś stosunkiem obligacyjnym z osobą trzecią - w tym przepadku umową zlecenia

z Zakładami (...) S.A - lub, że nabywca nabył udziały nie za swoje pieniądze. Nabycie udziałów we własnym imieniu na zlecenie innej osoby, nie daje zleceniodawcy żadnych praw własności udziałów, a daje mu jedynie roszczenie zagrożone zwykłą odpowiedzialnością odszkodowawczą żądania spełnienia umówionego świadczenia.

Powyższe koreluje w pełni z treścią § 1 ust. 7 umowy zlecenia powierniczego nabycia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, w którym wskazano, że zleceniodawca został zaznajomiony z ryzykiem prawnym jakie wiąże się z treścią § 9 ust. 4 umowy spółki, co do roszczeń wspólników Odlewni (...) Sp. z o.o. (osób trzecich) dotyczących wykonania prawa pierwszeństwa nabycia udziałów. Zleceniodawca zrzekł się wszelkich roszczeń w stosunku do zleceniobiorcy w przypadku zakwestionowania przez osobę trzecią transakcji nabycia udziałów z powołaniem się na naruszenie w szczególności prawa pierwszeństwa.

Zgodnie z § 9 ust. 2 umowy Spółki zbycie udziałów lub ich zastawienie wymaga zezwolenia w formie uchwały wspólników podjętej bezwzględną większością głosów. Stosownie zaś do § 9 ust. 4 umowy Spółki wspólnicy mają pierwszeństwo do nabycia udziałów przeznaczonych do zbycia proporcjonalnie do posiadanych udziałów.

W świetle treści powyższego, a także przy uwzględnieniu faktu, że w oparciu

o uchwałę nr (...) z dnia 14 maja 2010 r. tylko (...). L. (...) Sp. z o.o. uzyskała prawo swobodnego dysponowania udziałami,

z uwzględnieniem prawa pierwszeństwa, słusznie wskazał zarówno Referendarz Sądowy, jak i następnie Sąd Rejestrowy, że każde kolejne zbycie udziałów wymaga uzyskania odrębnej zgody zgromadzenia wspólników na taką czynność.

Odmienne stanowisko skarżącego w powyższym zakresie stanowi jedynie nieuzasadnioną polemikę ze stanowiskiem Sądu Rejestrowego, nie popartą żadnymi dowodami.

W rozpatrywanej sprawie brak zaś jest uchwały zgromadzenia wspólników wyrażającej zgodę na zbycie przez wspólników Kancelarii Radców Prawnych i (...) s.c. 307 udziałów na rzecz Zakładów (...) S.A.

Z powyższych względów Sąd rozpoznając sprawę w granicach zarzutów apelacji nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia i po myśli art. 385 k.p.c.

w zw. z art. 13 § 2 kpc oddalił apelację, jako bezzasadną.

SSO Barbara Przybyła SSO Leszek Guza SSO Małgorzata Korfanty