descriptionTreść orzeczenia

ODPIS

Sygn. akt VIII U 974/16

Wyrok

W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 listopada 2016 r.

Sąd Okręgowy w Poznaniu VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie : Przewodniczący SSO Maciej Nawrocki

Protokolant st. prot. sąd. Magdalena Pelz

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 5 maja 2016 r., znak (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P., na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 887 ze zm.; dalej: ustawa emerytalno-rentowa) oraz rozporządzenia rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r., Nr 8, poz. 43; dalej: rozporządzenie z dnia 07.03.1983 r.), po rozpoznaniu wniosku złożonego dnia 7 marca 2016 r., odmówił E. F. prawa do emerytury. Uzasadniając wskazał, iż wnioskodawca nie udowodnił wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a jedynie 7 lat, 2 miesiące i 18 dni z tytułu zatrudnienia od 1 stycznia 1990 r. do 18 kwietnia 1993 r. w (...) Spółdzielni (...) w C. i od 1 lutego 1995 r. do 31 grudnia 1998 r. w (...) w B.. Ponadto organ rentowy ustalił, że E. F. wykazał staż ubezpieczeniowy wynoszący 27 lat, 3 miesiące i 0 dni okresów składkowych, bez okresów nieskładkowych. /vide decyzja w aktach ZUS/

Dnia 16 maja 2016 r., w formie i terminie przewidzianym prawem, E. F. złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o ponowną ocenę przedłożonych dokumentów i uznanie, że na dzień 1 stycznia 1999 r. posiada 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W uzasadnieniu wskazał, że do wniosku o przyznanie świadczenia emerytalnego przedłożył wszystkie dokumenty na okoliczność swojego zatrudnienia. Zaznaczył, iż w okresie od 16 czerwca 1980 r. do 31 grudnia 1989 r. był zatrudniony w Wojewódzkim Zakładzie (...), zajezdnia w C., gdzie pracował jako kierowca samochodów ciężarowych powyżej 3,5 tony. Na świadectwie pracy wskazano tylko, że odwołujący był zatrudniony jako kierowca bez podania informacji szczegółowych. /vide odwołanie k. 8 akt/

Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, przytaczając argumentację prawną i faktyczną zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. /vide odpowiedź na odwołanie k. 2 akt/

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

E. F. urodził się dnia (...) Jest członkiem OFE, ale złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa.

Decyzją z dnia 5 maja 2016 r. organ rentowy ustalił kapitał początkowy E. F. na dzień 1 stycznia 1999 r. Organ rentowy uwzględnił na ten dzień staż ubezpieczeniowy wynoszący 27 lat, 3 miesiące i 0 dni okresów składkowych. Do wniosku o ustalenie kapitału początkowego odwołujący dołączył m.in. świadectwo pracy z 2 stycznia 1990 r. wystawione przez Wojewódzki Zakład (...), w którym wskazano, iż był zatrudniony od 16 czerwca 1980 r. do 31 grudnia 1989 r. na stanowisku kierowcy.

bezsporne; nadto dowód: decyzja w aktach dot. kapitału początkowego

Dnia 7 marca 2016 r. odwołujący zwrócił się o przyznanie prawa do emerytury przy obniżonym wieku emerytalnym i to z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach.

Po analizie zgromadzonych dokumentów, decyzją z dnia 5 maja 2016 r. organ rentowy odmówił prawa do emerytury. Zakład uznał, iż odwołujący legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999 r. stażem ubezpieczeniowym w ilości 27 lat, 3 miesięcy i 0 dni, ale nie udokumentował wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

bezsporne; nadto dowód: dokumenty w aktach emerytalnych odwołującego

Dnia 7 czerwca 1980 r. przyznano odwołującemu prawo jazdy kategorii C i E, tj. uprawnienie do kierowania samochodami ciężarowymi z przyczepami.

W okresie od 16 czerwca 1980 r. do 31 grudnia 1989 r. odwołujący był zatrudniony w Wojewódzkim Zakładzie (...) w P. – zajezdnia w C., która mieściła się obok mleczarni. Składając podanie o pracę, odwołujący przedłożył także życiorys, w którym wskazał, iż posiada prawo jazdy kategorii A, B, C, E, T. Odwołujący został zatrudniony na stanowisku kierowcy w pełnym wymiarze czasu pracy. Do wynagrodzenia przyznano mu dodatek za czynności za i wyładunkowe. Odwołujący pracował na samochodzie I. o masie 9 ton, S., J. o masie 5 ton i 10 ton. Przewoził nimi mleko w proszku, masło i sery po całej Polsce. Jeździł w długie trasy, np. do O., S.. Przed rozpoczęciem pracy odwołujący codziennie pobierał paliwo i części. W zajezdni znajdowało się ponad 40 samochodów ciężarowych , ale były też dwa Ż., którymi jeździli inni kierowcy.

W Wojewódzkim Zakładzie (...) w P. – zajezdnia w C. byli także zatrudnieni A. F. i S. D..

A. F. pracowała od 23 sierpnia 1976 r. do 31 grudnia 1989 r. jako magazynier. Zajmowała się rozliczaniem paliwa, rozliczaniem kierowców, a po przeniesieniu na magazyn - wydawała kierowcom paliwo i części samochodowe.

Natomiast S. D. był zatrudniony od 1 lipca 1975 r. do 31 grudnia 1989 r. jako kierowca samochodu ciężarowego, którym przewoził mleko.

dowód: akta osobowe odwołującego i świadków (k. 26); zeznania świadków: A. F. (k. 29), S. D. (k. 29); zeznania odwołującego (k. 29)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych dokumentów, zeznań świadków oraz zeznań odwołującego.

Sąd uznał za wiarygodne w całości dokumenty zabrane w aktach organu rentowego oraz aktach sprawy albowiem zostały one sporządzone przez kompetentne organy, w zakresie przyznanych im upoważnień i w przepisanej formie. W szczególności Sąd uznał za w pełni wiarygodne dokumenty dotyczące zatrudnienia w Wojewódzkim Zakładzie (...) w P. – zajezdnia w C. znajdujące się w aktach sprawy. Autentyczność i wiarygodność dokumentów nie była kwestionowana przez strony, a Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu zatem na dokumentach tych oparto ustalenia faktyczne.

Sąd uznał za spójne i konsekwentne zeznania świadków A. F. i S. D.. Świadkowie potwierdzili fakt pracy odwołującego jako kierowcy samochodu ciężarowego o masie powyżej 3,5 tony, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie od 16 czerwca 1980 r. do 31 grudnia 1989 r. Świadkowie potwierdzili, że w tym okresie widywali odwołującego w trakcie wykonywania jego obowiązków, tj. jak kierował samochodem ciężarowym. Świadkowie wskazali także, iż odwołujący w tym czasie obowiązki kierowcy wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracy i nie miał dłuższych przerw w pracy.

Za w pełni wiarygodne Sąd uznał zeznania odwołującego, które tworzyły zwartą i logiczną całość oraz korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie, w tym z dokumentami oraz zeznaniami przesłuchanych świadków. W sposób przekonywujący i rzeczowy odwołujący wyjaśnił na czym polegała jego praca jako kierowcy samochodu ciężarowego.

Sąd zważył, co następuje

Przyznawanie emerytur dla osób urodzonych tak jak odwołujący po 31 grudnia 1948 r. reguluje art. 184 ustawy emerytalno - rentowej.

Zgodnie z tym przepisem emerytura przy obniżonym wieku przysługuje ubezpieczonym, którzy łącznie spełnią poniższe wymogi:

–

mężczyzna osiągnie wiek lat 60,

–

w dniu wejścia w życie ustawy, czyli na dzień 1.01.1999 r. posiada:

a) okres składkowy i nieskładkowy w ilości co najmniej 25 lat,

b) z czego co najmniej przez 15 lat wykonywał pracę w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze

–

nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, a jeżeli przystąpił – złoży wniosek o przekazanie zgromadzonych środków na rachunku za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa.

Bezsporne było to, iż:

1. odwołujący w dniu 6 marca 2016 r. ukończył 60 lat,

2. na dzień 1.01.1999 posiada 25 lat stażu ubezpieczeniowego,

3. przystąpił do OFE, ale złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa.

Sporne natomiast w sprawie było to, czy odwołujący legitymuje się 15 letnim stażem pracy w warunkach szczególnych. Natomiast poza sporem pozostawało to, iż odwołujący udowodnił 7 lat, 2 miesiące i 18 dni pracy w szczególnych warunkach z tytułu zatrudnienia od 1 stycznia 1990 r. do 18 kwietnia 1993 r. w (...) Spółdzielni (...) w C. i od 1 lutego 1995 r. do 31 grudnia 1998 r. w (...) w B..

Zatrudnienie w szczególnych warunkach czy w szczególnym charakterze interpretuje się tak, jak to było wymagane w przepisach dotychczasowych do nabycia emerytury w obniżonym wieku. Przepisami dotychczasowymi w rozumieniu art. 184 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalno-rentowej jest rozporządzenie z dnia 7.02.1983 r. wraz z załącznikiem.

Zgodnie z § 2 rozporządzenia z dnia 07.02.1983 r. okresami pracy, uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu, są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.

Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 07.02.1983 r. – rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej "wykazami".

Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 07.02.1983 r., okresy pracy w szczególnych warunkach, na podstawie posiadanej dokumentacji, stwierdza zakład pracy w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w świadectwie pracy. Jednakże, judykatura pozwala na dowodzenie w inny, niż wskazany w § 2 ust. 2 rozporządzenia, że praca była wykonywana w szczególnych warunkach. Jak bowiem wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 maja 1985 r. III UZP 5/85, LEX nr 14635 w postępowaniu przed okręgowymi zakładami pracy i ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia z zakładu pracy z powodu likwidacji zakładu pracy lub zniszczenia dokumentów dotyczących takiego zatrudnienia. Przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków nie jest dopuszczalne w postępowaniu przed organem rentowym (teza powołanej uchwały SN). Jak wskazał bowiem Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 27 maja 1985 r., Sąd jest uprawniony do przeprowadzenia dowodu ze świadków na okoliczność takiego zatrudnienia – jeżeli okaże się, że jest to konieczne dla wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Dowód z zeznań świadków podlega ocenie Sądu na tle okoliczności sprawy i treści zebranego materiału dowodowego. Nie można bowiem – podkreśla SN – przypisać ustawodawcy zamiaru, ażeby tak istotne kwestie, mające wpływ na ustalenie prawa do świadczeń emerytalno – rentowych, powierzył tyko zakładom pracy, skoro jest notoryjnie znane, że zakłady pracy często nie posiadają dokumentacji z uwagi na upływ czasu, reorganizację lub zniszczenie z innych przyczyn. Prowadziłoby to w wielu przypadkach do przyznania pracownikom, którzy byli zatrudnieni w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze, zaniżonych świadczeń, a nawet pozbawienia świadczeń. Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 września 1984 r. III UZP 48/84, LEX nr 14630 oraz w uchwale z dnia 10 marca 1984 r., III UZP 6/84, LEX nr 14625: „okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przewidziane rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze mogą być ustalane w postępowaniu odwoławczym także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy.”

Dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 22 stycznia 2008 r., I UK 210/07; z 6 grudnia 2007 r., III UK 66/07; z 4 października 2007 r., I UK 111/07; z 19 września 2007 r., III UK 38/07; z 14 września 2007 r., III UK 27/07).

Na podstawie zgromadzonych dokumentów, w szczególności akt osobowych odwołującego oraz na podstawie zeznań świadków i odwołującego Sąd ustalił, że odwołujący pracując na stanowisku kierowcy w okresie – nieprzerwanie – od 16 czerwca 1980 r. do 31 grudnia 1989 r. w Wojewódzkim Zakładzie (...) w P. – zajezdnia w C. wykonywał pracę w warunkach szczególnych określoną w Dziale VIII W transporcie i łączności, pod poz. 2 prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów, wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 07.02.1983 r.

Powyższe oznacza zatem to, iż odwołujący spełnił trzeci z warunków przyznania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, czyli 15 lat pracy w warunkach szczególnych, uwzględniając okresy:

–

od 16.06.1980 r. do 31.12.1989 r. w Wojewódzkim Zakładzie (...) w P. – zajezdnia w C. (9 lat + 6 m-cy + 15 dni)

–

od 1.01.1990 r. do 18.04.1993 r. w (...) Spółdzielni (...) w C. (3 lata + 3 m-ce + 18 dni)

–

od 1.02.1995 r. do 31.12.1998 r. w (...) w B. (3 lata + 11 m-cy + 0 dni)

łącznie – 16 lat, 9 miesięcy, 3 dni.

Przy ustaleniu, że odwołujący wykazał 15 lat pracy w warunkach szczególnych orzeczono jak wyroku na podstawie w/w przepisów i art. 477 14 § 2 k.p.c. i przyznano odwołującemu prawo do wcześniejszej emerytury od 6 marca 2016 r., tj. od ukończenia wieku 60 lat. (art. 100 ust. 1 i art. 129 ust. 1 ustawy emerytalno-rentowej).

/-/ Maciej Nawrocki