descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt VIII U 641/26

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 16.01.2026 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w U. powołując się na przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przepisy ustawy z dnia

19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 2.01.2026r. odmówił L. P. prawa do emerytury pomostowej.

W uzasadnieniu decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że odmawia przyznania emerytury na podstawie art. 4, ponieważ ubezpieczona po dniu 31.12.2008 r., nie wykonywała prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust 1 i 3 ustawy. Do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach w myśl art. 4 ustawy pomostowej zostały zaliczone okresy zatrudnienia od 1.10.1985r. do 2.04.1990r., od 3.04.1993r. do 31.05.1996r., od 1.06.1996r. do 30.11.2001r., od 1.12.2001r. do 31.07.2003r. oraz od 1.08.2003r. do 31.12.2008r. z wyłączeniem okresów nieskładkowych oraz urlopów bezpłatnych, tj. 18 lat, 11 miesięcy i 3 dni. Po 31.12.2008r. ubezpieczona nie została zgłoszona w ZUS jako pracownik zatrudniony w warunkach szczególnych.

Jednocześnie zakład odmówił przyznania emerytury zgodnie z art. 49 ustawy, ponieważ na dzień 1.01.2009r. ubezpieczona nie udowodniła okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy, wynoszącego co najmniej 15 lat

Do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach w myśl art. 49 ustawy nie zostały zaliczone okresy zatrudnienia od 1.10.1985r. do 2.04.1990r., od 3.04.1993r. do 31.05.1996r., od 1.06.1996r. do 30.11.2001r., od 1.12.2001r. do 31.07.2003r. oraz od 1.08.2003r. do 31.12.2008r., ponieważ pracodawca nie potwierdził, że ww okresach wnioskodawczyni wykonywała pracę wymienioną w załączniku nr 1 lub 2 ustawy o emeryturach pomostowych.

Na podstawie dowodów załączonych do wniosku - zakład uznał za udowodnione okresy:

- nieskładkowe w wymiarze 5 lat 3 miesiące

- składkowe w wymiarze 34 lata 9 miesięcy 18 dni.

Skład sumaryczny wyniósł 40 lat i 18 dni.

Staż w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 4 -18 lat 11miesięcy i 3 dni, oraz

staż w szczególnych warunkach w myśl art. 49 - 0 dni.

/decyzja k. 14 akt ZUS/

Odwołanie od ww decyzji w dniu 16.02.2026 r. złożyła L. P., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do emerytury pomostowej. W uzasadnieniu swego stanowiska odwołująca podniosła, iż spełnia wszystkie warunki przyznania prawa do świadczenia. W szczególności w okresie 1.10.1985r. do 2.04.1990r., od 3.04.1993r. do 31.05.1996r., od 1.06.1996r. do 30.11.2001r., od 1.12.2001r. do 31.07.2003r. oraz od 1.08.2003r. do 31.12.2008r. wykonywała pracę w warunkach szczególnych, co potwierdził sam organ rentowy zaliczając do pracy w warunkach szczególnych okres 18 lat, 11 miesięcy i 3 dni.

/odwołanie k. 3-5/

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację jak w zaskarżonej decyzji.

/odpowiedź na odwołanie k. 4/

Na rozprawie w dniu 29.04.2026 r. wnioskodawczyni poparła odwołanie.

/stanowiska wnioskodawczyni protokół z rozprawy z dnia 29.04.2026 r. 00:00:47-00:21:14 – płyta CD k.19/

Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił, co następuje

Wnioskodawczyni L. P. ur. (...), w dniu 2.01.2026 r. złożyła wniosek o prawo do emerytury pomostowej.

/wniosek k. 1-4 akt ZUS/

W rozpoznaniu wskazanego wniosku wydano zaskarżoną decyzję odmowną z dnia 16.01.2026 r. Wydając zaskarżoną decyzję organ rentowy uznał za udowodniony łącznie okres 18 lat 11 miesięcy i 3 dni pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Nie uznał żadnego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych, tj. o którym mowa w załączniku nr 1 lub 2 do wskazanej ustawy o emeryturach pomostowych.

/bezsporne, a nadto decyzja k. 15 akt ZUS/

W okresie od 1.10.1985r. do 31.07.2022r. wnioskodawczyni była zatrudniona w (...) (...) w U. na stanowiskach: prządki, pomoc w oddziale produkcyjnym i brakarki.

/świadectwo pracy k. 5 akt ZUS/

Za wskazany okres zatrudnienia wnioskodawczyni legitymuje się świadectwami wykonywania prac w warunkach szczególnych, w którym wskazano, iż w powyższym okresie zatrudnienia odwołująca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała prace:

-obróbka surowców włókienniczych i ich przędzenie, o której mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. Dz. U. nr 8 poz. 43 na stanowisku prządka wymienionym w wykazie A dziale VII poz. 1 pkt 9 wykazu stanowiącego załącznik Nr 1 do Zarządzenia Ministra (...) i (...) nr 7 z dnia 7.07.1987 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego – w okresie od 1.10.1985r. do 31.05.1996r.,

-obróbka surowców włókienniczych i ich przędzenie, o której mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. Dz. U. nr 8 poz. 43 na stanowisku pomoc w oddziale produkcyjnym wymienionym w wykazie A dziale VII poz. 1 pkt 10 wykazu stanowiącego załącznik Nr 1 do Zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i (...) nr 7 z dnia 7.07.1987 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego – w okresie od 1.06.1996r. do 30.11.2001r.,

-obróbka surowców włókienniczych i ich przędzenie, o której mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. Dz. U. nr 8 poz. 43 na stanowisku prządka wymienionym w wykazie A dziale VII poz. 1 pkt 9 wykazu stanowiącego załącznik Nr 1 do Zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i (...) nr 7 z dnia 7.07.1987 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego – w okresie od 1.12.2001r. do 31.07.2003r.,

-kontrola między operacyjna, kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno -techniczny na oddziałach i wydziałach, na których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie, o której mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. Dz. U. nr 8 poz. 43 na stanowisku brakarka wymienionym w wykazie A dziale XIV poz. 24 pkt 1 wykazu stanowiącego załącznik Nr 1 do Zarządzenia Ministra Przemysłu (...) i (...) nr 7 z dnia 7.07.1987 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego – w okresie od 1.08.2003r. do 31.12.2008r.

/świadectwa wykonywania prac warunkach szczególnych - k. 7-10 akt ZUS/

Okres zatrudnienia wnioskodawczyni w (...) (...) w U. od 1.10.1985r. do 2.04.1990r., od 3.04.1993r. do 31.05.1996r., od 1.06.1996r. do 30.11.2001r., od 1.12.2001r. do 31.07.2003r. oraz od 1.08.2003r. do 31.12.2008r. z wyłączeniem okresów nieskładkowych oraz urlopów bezpłatnych został zakwalifikowany przez organ rentowy w zaskarżonej decyzji jako praca w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w wymiarze 18 lat, 11 miesięcy i 3 dni.

/bezsporne/

Po dniu 31.12.2008 r. wnioskodawczyni nie została zgłoszona przez pracodawcę jako pracownik zatrudniony w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze (druk (...) - art. 38 ustawy o emeryturach pomostowych.

/bezsporne/

Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy w Łodzi dokonał na podstawie powołanych dowodów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym w aktach ZUS, których wiarygodność nie budzi wątpliwości i nie była kwestionowana przez żadną ze stron. W toku postępowania, strony nie składały dalszych wniosków dowodowych.

Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje

W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych oraz przeprowadzonej oceny dowodów, należy uznać, że odwołanie L. P. nie zasługuje na uwzględnienie.

Warunki nabywania prawa do emerytury pomostowej określa ustawa z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1696 t.j.), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 roku.

Podkreślić należy, że ustawa o emeryturach pomostowych zastąpiła przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS określające zasady przyznawania emerytur w niższym wieku pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach pracy lub w szczególnym charakterze nowymi regulacjami określającymi zasady nabywania wcześniejszych emerytur z tytułu tego rodzaju pracy. Najogólniej rzecz ujmując celem tej ustawy jest ograniczenie kręgu uprawnionych do emerytury z powodu pracy w szczególnych warunkach pracy lub w szczególnym charakterze do mniejszej liczby sytuacji uzasadnionych rzeczywistą koniecznością przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w których oczekiwania osób, które rozpoczęły wykonywanie takiej pracy na starych zasadach, na wcześniejsze przejście na emeryturę powinny zostać zaspokojone. Ustawa ma charakter przejściowy, ograniczając prawo do uzyskania emerytury pomostowej do osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., które pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

(w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) rozpoczęły przed 1 stycznia 1999 r. (art. 4 pkt 5 ustawy). Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny emerytura pomostowa ma być „pomostem między dotychczasowym systemem z licznymi możliwościami przechodzenia na emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym i nowym systemem, w którym tego typu rozwiązania będą wyjątkiem” (uzasadnienie wyroku z dnia 16 marca 2010 r., K 17/09, (...) 2010 nr 3, poz. 21). Wskazany wyżej cel ustawy realizują w najbardziej widoczny sposób jej przepisy określające przesłanki nabycia emerytury pomostowej.

Zgodnie z art. 4 ustawy prawo do emerytury pomostowej, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;

2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;

3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;

4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;

5) (uchylony)

6) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.

7) (uchylony)

Zgodnie z art. 3 ust. 7 ustawy o emeryturach pomostowych za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze uważa się również osoby wykonujące przed dniem wejścia w życie ustawy prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Z art. 4 wynika, że jakkolwiek w świetle art. 4 pkt 2 w związku z art. 3 ust. 7 ustawy, do wymaganego przez ustawę stażu przypadającego przed dniem jej wejścia w życie, tj. przed 1 stycznia 2009 r., wlicza się okresy pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu zarówno art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, jak i art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, to właściwego ograniczenia do zamierzonego przez ustawodawcę kręgu osób uprawnionych do emerytury pomostowej dokonuje konieczność spełnienia przesłanki z art. 4 pkt 6. Wymaganie to spełnia zasadniczą funkcję eliminacyjną, ograniczając ostatecznie prawo do emerytury pomostowej do kręgu osób wykonujących pracę kwalifikowaną jako szczególną w rozumieniu art. 3 ust 1 i 3 ustawa o emeryturach pomostowych .

Możliwość uzyskania emerytury pomostowej przez osoby niespełniające warunku z art. 4 pkt 6 przewiduje art. 49 ustawy według którego prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:

1. po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;

2. spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-4 i art. 5-12;

3. w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.

Przytoczony przepis zmienia wymagania konieczne do uzyskania emerytury pomostowej dla osób niespełniających warunku z art. 4 pkt 6 ustawy, zwalniając je z konieczności wykonywania po 31 grudnia 2008 r. pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, jednakże wprowadza w to miejsce wymaganie, aby ubiegający się o rozważane świadczenie spełniał w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 2009 r.) warunek posiadania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3. Warunek ten został jasno wyrażony, wynika wprost z literalnego brzmienia art. 49 pkt 3 ustawy i jest zgodny z jej celem.

Należy podkreślić, iż jedynie łączne spełnienie wszystkich przesłanek uprawnia do uzyskania prawa do wskazanej emerytury. Przesłanki nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów o emeryturach pomostowych muszą być spełnione łącznie. Oznacza to, że brak choćby jednego z tych warunków powoduje niemożność nabycia uprawnień emerytalnych” (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt III AUa 252/12 wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi, III AUa 1664/12). Innymi słowy nie spełnienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 4 lub 49 cytowanej ustawy pozbawia wnioskodawcę prawa do emerytury pomostowej.

W niniejszym postępowaniu organ rentowy kwestionował fakt spełnienia poszczególnych wymogów wynikających z art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych wskazując, iż po dniu 31.12.2008r. wnioskodawczyni nie wykonywała prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Nadto organ wywodził brak spełnienia także przesłanek z art. 49 z uwagi na brak wykazania przez wnioskodawczynię na dzień 1.01.2009 r. 15 - letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Natomiast odwołująca twierdziła, iż prawo do emerytury pomostowej winno jej zostać przyznane, bowiem pracowała w warunkach szczególnych w (...) (...) w U. w okresie od 1.10.1985r. do 2.04.1990r., od 3.04.1993r. do 31.05.1996r., od 1.06.1996r. do 30.11.2001r., od 1.12.2001r. do 31.07.2003r. oraz od 1.08.2003r. do 31.12.2008r.

Niemniej jednak w ocenie Sądu Okręgowego wskazane wyżej okoliczności w rozpatrywanym stanie faktycznym pozostają całkowicie bez wpływu na ocenę poprawności zaskarżonej decyzji. Spełnienie warunku posiadania stażu pracy w szczególnych warunkach wynoszącego co najmniej 15 lat w rozumieniu art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a nawet jego ewentualne uzupełnienie o kolejne okresy nie czyni jeszcze wniesionego odwołania uzasadnionym. Jak słusznie podnosił bowiem organ rentowy, wnioskodawczyni nie spełniała nie tyle warunku braku pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (tu przyjęty staż wynosi ponad 18 lat), ale nie legitymowała się innym warunkiem do przyznania wskazanego świadczenia, bo zarówno po dniu 31.12.2008r., jak i przed ta datą nie wykonywała ona prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.

Tym samym na gruncie badanej sprawy podstawowe znaczenie ma fakt ustalenia, czy wnioskodawczyni po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywała pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej, co również warunkuje nabycie prawa do świadczenia na podstawie art. 4, lub ewentualnie stwierdzenia czy ubezpieczona spełnia przesłanki do nabycia prawa do emerytury pomostowej z art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych. Według tego przepisu wnioskodawczyni musiałaby w dniu wejścia w życie ustawy wykazać wymagany 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, ale w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej. Prawo do emerytury pomostowej może nabyć również osoba, która po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3, jednakże w dniu wejścia w życie ustawy miała okres wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze z tym, że praca ta musi być pracą w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu nowych przepisów tj. art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej. (vide m.in. wyrok SA w Lublinie z 13.03.2014 r., III AUa (...)/13, opubl. LEX nr (...), wyrok SA w Katowicach z 27.02.2014 r., III AUa (...)/13, opubl. (...), wyrok SA w Szczecinie z 14.01.2014 r. III AUa 577/13, opubl. LEX 1441543, wyrok SA w Białymstoku z 09.01.2014 r., III AUa 705/13, LEX 1415788, wyrok SN z 04.12.2013 r. II UK 159/13, opubl. LEX nr 1405231, wyrok SA w Gdańsku z 07.11.2013 r., III AUa 343/13).

Osoba ubiegająca się o emeryturę pomostową, która po dniu 31 grudnia 2008 r. nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy „szczególnej” według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do tej emerytury jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy można kwalifikować jako pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. Nr 237, poz. 1656 ze zm.). /Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 4 grudnia 2013 r. II UK 159/13/.

Przepis art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy definiują prace w szczególnych warunkach, których wykaz określa załącznik nr 1 do ustawy oraz prace o szczególnym charakterze, których wykaz określa załącznik nr 2 do ustawy. Przy czym wykaz prac określonych w art. 3 ust. 1 i 3 jest zamknięty i nie podlega uzupełnieniu, co oznacza, że cech pracy "o szczególnym charakterze" lub "w szczególnych warunkach" nie mogą posiadać inne prace, choćby sposób ich wykonywania i ich jakość mogła obniżyć się z wiekiem. Nie ma podstaw prawnych do przyznania emerytury pomostowej ubezpieczonemu, którego dotychczasowy okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze nie może być kwalifikowany jako okres pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu aktualnie obowiązujących przepisów (art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych) lub o szczególnym charakterze (art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych). Jedynie ubezpieczonym, którzy po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywali pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej (tj. spełniali wymóg z art. 4 pkt 6 ustawy pomostowej), ustawodawca w art. 4 pkt 2 i 5 ustawy pomostowej przewidział możliwość doliczenia do 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych i szczególnym charakterze także okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu zarówno art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, jak i art. 32 i art. 33 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych /postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 lutego 2024 r., III USK 349/22, postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 lutego 2023 r., (...) USK 193/22/.

Jak wskazano wyżej ustawa o emeryturach pomostowych znacznie zawęziła rodzaje prac i stanowiska, na których wykonuje się prace w warunkach szczególnych w porównaniu do tych prac i stanowisk, jakie zawiera wykaz A, będący załącznikiem do Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Ustawa pomostowa w załącznikach 1 i 2 zawiera własne określenia prac w warunkach szczególnych. Nie wszystkie prace w szczególnych warunkach, uprawniające do wcześniejszej emerytury na podstawie art. 32 i 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, uprawniają obecnie do emerytury pomostowej. Znaczenie mają tylko prace wymienione w załączniku do ustawy o emeryturach pomostowych /III AUa 158/21 - wyrok SA Ł. z dnia 26-10-2021/.

Podnieść należy, iż na gruncie rozpoznawanego przypadku wnioskodawczyni nie zakwestionowała skutecznie twierdzeń organu, że po dniu 31.12.2008r. nie wykonywała ona prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Ubezpieczona nie przedstawiła żadnych dokumentów ani innych dowodów mogących ta okoliczność potwierdzać. Co zaś nie jest kwestionowane, wnioskodawczyni nie została zgłoszona przez pracodawcę (...) Spółkę Akcyjną w U. jako pracownik wykonujący pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Bezspornym jest też, że ubezpieczona nie posiada odpowiedniego świadectwa potwierdzającego taki rodzaj zatrudnienia. Nadto stanowisko brakarki, na którym świadczyła pracę po dniu 31.12.2008 r. ani prace w przemyśle lekkim -obróbka surowców włókienniczych i ich przędzenie, czy kontrola między operacyjna, kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno -techniczne na oddziałach i wydziałach, na których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie, nie są wymienione w załączniku nr 1 i 2 do ustawy o emeryturach pomostowych, to jest prac w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy.

Wnioskodawczyni nie wykazała też, że na dzień wejścia w życie ustawy ma wymagany 15 -letni okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, ale w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej. Wnioskodawczyni była zatrudniona od 1.10.1985r. do 31.07.2022r. w (...) (...) w U. na stanowiskach: prządki, pomoc w oddziale produkcyjnym i brakarki, wykonując w okresie do 31.12.2008 r. prace w warunkach szczególnych - prace w przemyśle lekkim, obróbka surowców włókienniczych i ich przędzenie, czy kontrola między operacyjna, kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno -techniczne na oddziałach i wydziałach, na których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. Wskazane prace i stanowiska są wymienione w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 Dz. U. nr 8 poz. 43 w wykazie A dziale VII poz 1 pkt. 9 i 10 oraz w wykazie A dziale XIV poz 24 pkt 1 wykazu stanowiącego załącznik Nr 4 do Zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Ł. nr 7 z dnia 7.07.1987 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego, a co za tym idzie stanowią pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Niemniej jednak ani załącznik nr 1 i załącznik nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych zawierający wykaz prac w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy tego typu prac nie wymienia. Zaś tylko na taką pracę powoływała się wnioskodawczyni na gruncie rozpatrywanego przypadku.

Zaznaczyć należy, iż twierdzenie dotyczące istotnej dla sprawy okoliczności (art. 227) powinno być udowodnione przez stronę, która zgłasza to twierdzenie - art. 232 k.p.c. w związku z art. 6 k.c. (zob. wyrok SN z dnia 22 listopada 2001 r., (...) PKN 660/00, Wok. 2002, nr 7-8, poz. 44; wyrok SA we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 1998 r., (...) ACa 308/98, PiM 2002, nr 12, poz. 147). Strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń, ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu, co do tych okoliczności na niej spoczywał, a Sąd musi wyciągnąć ujemne konsekwencje z braku udowodnienia faktów przytoczonych na uzasadnienie żądań lub zarzutów (wyrok s.apel.

28-02-2013 (...) ACa 613/12 w Białymstoku LEX nr 1294695). Wskazać należy, iż nie jest rzeczą sądu zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.). Stanowisko takie zawarł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 grudnia 1996r. sygn. akt (...) CKU 45/96 (opubl. OSNC z 1997r., z.6-7, poz.76). Podobnie, w wyroku z 7 października 1998 r., II UKN 244/98, OSNAPiUS 1999, nr 20, poz. 662, Sąd Najwyższy stwierdził nawet, że od 1 lipca 1996 r. nastąpiło zniesienie zasady odpowiedzialności sądu za wynik postępowania dowodowego, także w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Reasumując, w ocenie Sądu Okręgowego poczynione w oparciu o dostępny materiał dowodowy ustalenia, nie pozwalały na uznanie, że ubezpieczona w okresie po dniu 31.12.2008r. świadczyła pracę w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych lub by na dzień wejścia w życie ustawy legitymowała się wymaganym 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w zakreślonym brzmieniem tych przepisów. W konsekwencji powyższego, niezależnie od tego, że legitymuje się ponad 18 - letnim stażem pracy kwalifikowanym jako praca w warunkach szczególnych w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS - co nie jest kwestionowane - ubezpieczonej nie przysługuje prawo do emerytury pomostowej, gdyż nie spełniania ona warunków określonych w art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych – brak pracy w warunkach szczególnych według ustawy o emeryturach pomostowych po dniu 31.12.2008r. W sprawie nie wykazano też, iż prawo do emerytury pomostowej przysługuje wnioskodawczyni w oparciu o treść art. 49 tej ustawy.

W konsekwencji na podstawie art. 477 14 § 1 kpc Sąd Okręgowy w Łodzi odwołanie wnioskodawczyni jako bezzasadne oddalił.