Treść orzeczenia
ODPIS
Sygn. akt VIII U 5025/13
Wyrok
W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 grudnia 2014 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu VIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych
w składzie : Przewodniczący del. SSR Maciej Nawrocki
Protokolant st. prot. sąd. Anna Narożna
po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2014 r. w Poznaniu odwołania R. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W. z dnia 10 października 2013r., znak: (...) w sprawie R. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W. o emeryturę
1. zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje odwołującemu prawo do emerytury przy obniżonym wieku z tytułu pracy w warunkach szczególnych od dnia 23 września 2013r.
2. zasądza od pozwanego organu rentowego na rzecz odwołującego kwotę 60 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
/-/ Maciej Nawrocki
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 10 października 2013 r., znak (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W., na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.; dalej: ustawa emerytalno-rentowa) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r., Nr 8, poz. 43 ze zm.; dalej: rozporządzenie z 07.02.1983 r.), po rozpoznaniu wniosku złożonego w dniu 28 sierpnia 2013 r., odmówił R. L. przyznania prawa do emerytury.
Uzasadniając wskazał, iż wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. udowodnił 8 lat + 2 m-ce + 10 dni stażu pracy w szczególnych warunkach, zamiast wymaganych co najmniej 15 lat. Zakład nie uwzględnił do pracy w szczególnych warunkach okresu od dnia 2 stycznia 1985 r. do dnia 30 kwietnia 1992 r. z tytułu zatrudnienia na stanowisku kierownika ciągnika w S. S. P.w R. Zakład (...) /vide decyzja w aktach ZUS/
Dnia 6 listopada 2013 r., w formie i terminie przewidzianym prawem, R. L. złożył odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu podał, iż w spornym okresie wykonywał pracę traktorzysty. Na poparcie swego twierdzenia powołał świadków A. W. i T. B. /vide odwołanie k. 3 akt/
Pozwany organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie przytoczył argumentację prawną i faktyczną zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie odwołania. /vide odpowiedź na odwołanie k. 4 akt/
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Odwołujący urodził się dnia (...)r. Nie jest członkiem OFE.
bezsporne; nadto dowód: wniosek o emeryturę w aktach ZUS
Decyzją z dnia 16 września 2013 r. organ rentowy ustalił kapitał początkowy odwołującego, uwzględniając odnośnie do okresów ubezpieczenia 29 lat + 5 m-cy + 12 dni okresów składkowych oraz 0 lat + 0 m-cy + 11 dni okresów nieskładkowych.
bezsporne; nadto dowód: decyzja w aktach dotyczących kapitału początkowego
Dnia 28 sierpnia 2013 r. odwołujący złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury przy obniżonym wieku emerytalnym. Do wniosku dołączył m. in. dokumenty dotyczące zatrudnienia w S. S. P. „(...)” w R. w okresie od dnia 2 stycznia 1985 r. do dnia 30 kwietnia 1992 r., w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku kierowcy ciągnika. Wśród złożonych dokumentów nie było jednak świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Po analizie zgromadzonych dokumentów, skarżoną decyzją z dnia 10 października 2013 r. organ rentowy odmówił prawa do emerytury. Zakład uznał, iż odwołujący udowodnił 29 lat + 5 m-cy + 12 dni okresów składkowych oraz 0 lat + 0 m-cy + 11 dni okresów nieskładkowych. Odwołujący udowodnił również 8 lat + 2 m-ce + 10 dni stażu pracy w szczególnych warunkach z tytułu zatrudnienia w S. K. R. W.w okresie od dnia 22 października 1976 r. do dnia 31 grudnia 1984 r.
bezsporne; nadto dowód: dokumenty w aktach ZUS
W okresie od dnia 2 stycznia 1985 r. do dnia 30 kwietnia 1992 r. odwołujący był zatrudniony w (...) Spółdzielni Pracy (...) w R. Zakład (...), na pełen etat, jako kierowca ciągnika (traktorzysta). Odwołujący woził tarcicę w transporcie wewnętrznym oraz „na zewnątrz”, do klientów. Jazda ciągnikiem była jedyną pracą odwołującego, którą wykonywał codziennie, na pełen etat. W okresie zatrudnienia nie miał dłuższych przerw, nieobecności w pracy.
dowód: dokumenty z akt osobowych (k. 24), w tym skierowanie do pracy z dnia 01.01.1985 r., podanie o pracę z dnia 02.01.1985 r., angaż z dnia 02.01.1985 r., zaświadczenie z dnia 18.02.2013 r. (k. 15 akt ZUS), zeznania świadków: T. B. (k. 40v), A. W. (k. 40v-41), zeznania odwożącego (k. 41)
Świadek T. B. był zatrudniony w S. S. P.„(...)” w R. Zakład (...) w okresie od dnia 1 października 1981 r. do dnia 31 sierpnia 1992 r. jako elektromechanik. Świadek na co dzień pracował z odwołującym.
dowód: dokumenty w aktach ZUS świadka T. B. (przy aktach sprawy), zeznania świadka T. B. (k. 40v)
Świadek A. W. był zatrudniony w S. S. P. „(...)” w R. Zakład (...) w okresie od dnia 1 kwietnia 1977 r. do dnia 31 października 1978 r. oraz od dnia 1 listopada 1983 r. do dnia 31 sierpnia 1992 r. jako kierownik zakładowego magazynu. Z tytułu wykonywanych obowiązków świadek codziennie spotykał się w pracy z odwołującym.
dowód: zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu świadka A. W. z dnia 17.11.2003 r. (k. 39), zeznania świadka A. W. (k. 40v-41)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych dokumentów w aktach kapitałowych, rentowych i emerytalnych odwołującego oraz świadka T. B., na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy niniejszej oraz na podstawie zeznań świadków i odwołującego.
Sąd uznał za wiarygodne w całości dokumenty zawarte w aktach pozwanego organu rentowego oraz dokumenty zgromadzone w aktach sprawy niniejszej, albowiem zostały one sporządzone przez kompetentne organy, w zakresie przyznanych im upoważnień i w przepisanej formie. Ponieważ nie były one kwestionowane przez żadną ze stron postępowania i nie wzbudziły wątpliwości Sądu co do ich autentyczności bądź prawdziwości zawartych w nich twierdzeń, nie było podstaw, ażeby odmówić im wiary.
Za spójne i konsekwentne należało uznać zeznania świadków T. B. i A. W. oraz zeznania odwołującego. Z zeznań wszystkich tych osób, które korespondują zarówno ze sobą nawzajem, jak i z wiarygodnymi dokumentami wynika jednoznacznie, że w okresie od dnia 2 stycznia 1985 r. do dnia 30 kwietnia 1992 r. odwołujący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę kierowcy ciągnika (traktorzysty). Zeznania świadków i odwołującego były jasne, rzeczowe, przekonywujące, dlatego Sąd dał im wiarę, opierając na nich ustalenia faktyczne.
Sąd zważył, co następuje
Przyznawanie emerytur dla osób urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r. (tak, jak odwołujący) reguluje art. 184 ustawy emerytalno-rentowej.
Zgodnie z tym przepisem emerytura przy obniżonym wieku przysługuje ubezpieczonym, którzy łącznie spełnią poniższe wymogi :
-
mężczyzna osiągnie wiek lat 60,
-
w dniu wejścia w życie ustawy, czyli na dzień 1.01.1999 r. posiada:
a) okres składkowy i nieskładkowy w ilości co najmniej 25 lat,
b) z czego co najmniej przez 15 lat wykonywał pracę w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze
-
nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, a jeżeli przystąpił – złoży wniosek o przekazanie zgromadzonych środków na rachunku za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa.
Bezsporne w niniejszej sprawie było to, iż
1. odwołujący w dniu 23 września 2013 r. ukończył 60 lat,
2. na dzień 1.01.1999 posiada ponad 25 lat stażu ubezpieczeniowego,
3. nie przystąpił do OFE.
Sporne natomiast w sprawie było to, czy odwołujący legitymuje się 15 letnim stażem pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy uwzględnił do stażu pracy w szczególnych warunkach 8 lat + 2 m-ce + 10 dni z tytułu zatrudnienia w S. K. R. W.w okresie od dnia 22 października 1976 r. do dnia 31 grudnia 1984 r.
Organ rentowy nie uznał natomiast okresu od dnia 2 stycznia 1985 r. do dnia 30 kwietnia 1992 r. z tytułu zatrudnienia odwołującego w S. S. P.„(...)” w R. Zakład (...). Za ten okres odwołujący nie przedstawił świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Zatrudnienie w szczególnych warunkach czy w szczególnym charakterze interpretuje się tak, jak to było wymagane w przepisach dotychczasowych do nabycia emerytury w obniżonym wieku.
Przepisami dotychczasowymi w rozumieniu art. 184 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz.43 ze zm.) wraz z załącznikiem do tego rozporządzenia.
Na podstawie § 2 powoływanego rozporządzenia okresami pracy, uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu, są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Zgodnie z § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia – rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej "wykazami".
W wykazie tym są wymienione m. in. w dziale VIII zatytułowanym w transporcie i łączności, pod poz. 3 prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych.
Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia z 07.02.1983 r., okresy pracy w szczególnych warunkach, na podstawie posiadanej dokumentacji, stwierdza zakład pracy w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w świadectwie pracy. Jednakże judykatura pozwala na dowodzenie w inny, niż wskazany w § 2 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, że praca była wykonywana w szczególnych warunkach. Jak bowiem wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 maja 1985 r. III UZP 5/85, LEX nr 14635 w postępowaniu przed okręgowymi zakładami pracy i ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia z zakładu pracy z powodu likwidacji zakładu pracy lub zniszczenia dokumentów dotyczących takiego zatrudnienia. Przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków nie jest dopuszczalne w postępowaniu przed organem rentowym (teza powołanej uchwały SN). W uzasadnieniu wzmiankowanej uchwały Sąd Najwyższy wskazał bowiem, że Sąd jest uprawniony do przeprowadzenia dowodu ze świadków na okoliczność takiego zatrudnienia – jeżeli okaże się, że jest to konieczne dla wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Dowód z zeznań świadków podlega ocenie Sądu na tle okoliczności sprawy i treści zebranego materiału dowodowego. Nie można bowiem – podkreśla SN – przypisać ustawodawcy zamiaru, ażeby tak istotne kwestie, mające wpływ na ustalenie prawa do świadczeń emerytalno – rentowych, powierzył tyko zakładom pracy, skoro jest notoryjnie znane, że zakłady pracy często nie posiadają dokumentacji z uwagi na upływ czasu, reorganizację lub zniszczenie z innych przyczyn. Prowadziłoby to w wielu przypadkach do przyznania pracownikom, którzy byli zatrudnieni w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze, zaniżonych świadczeń, a nawet pozbawienia świadczeń. Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 września 1984 r. III UZP 48/84, LEX nr 14630 oraz w uchwale z dnia 10 marca 1984 r., III UZP 6/84, LEX nr 14625 : „okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przewidziane rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze mogą być ustalane w postępowaniu odwoławczym także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy.”
Odnosząc przytoczone rozważania Sądu Najwyższego do sprawy będącej przedmiotem niniejszego rozpoznania należy stwierdzić, że odwołujący przedstawił dowody na wykonywanie pracy w szczególnych warunkach w rozmiarze większym niż to wynika z ustaleń organu rentowego.
Do okresu pracy w szczególnych warunkach należało doliczyć okres zatrudnienia od dnia 2 stycznia 1985 r. do dnia 30 kwietnia 1992 r. w S. S. P.„(...)” w R. Zakład (...).
Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych odwołującego oraz zeznań świadków i samego odwołującego, w tym okresie odwołujący pracował jako kierowca ciągnika (traktorzysta), zajmując się przewożeniem tarcicy. Pracę tę odwołujący wykonywał stale i pełnym wymiarze czasu pracy.
Doliczenie omawianego powyżej okresu pracy w szczególnych warunkach sprawia, że odwołując spełnił trzeci z warunków przyznania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, czyli 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Uwzględniając do dotychczas zaliczonego okresu 8 lat + 2 m-ce + 10 dni okres 7 lat + 3 m-cy + 30 dni (od dnia 02.01.1985 r. do dnia 30.04.1992 r.) otrzymujemy całkowity staż pracy w szczególnych warunkach wynoszący 15 lat + 6 m-cy + 9 dni.
Przy ustaleniu, że odwołujący wykazał 15 lat pracy w warunkach szczególnych orzeczono na podstawie w/w przepisów i art. 477 14 § 2 k.p.c. jak w pkt 1 wyroku, przyznając odwołującemu prawo do wcześniejszej emerytury od dnia 23 września 2013 r. (dnia osiągnięcia wieku 60 lat).
O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc, w zw. z § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013, poz. 461), zasądzając od organu rentowego na rzecz odwołującego kwotę 60 zł – pkt 2. wyroku.
/-/ Maciej Nawrocki