Treść orzeczenia
Sygn. akt VIII U 3460/25
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 22 października 2025 roku - znak (...) - Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w C., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 2 października 2025 roku, odmówił V. Z. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu podniósł, że ubezpieczona była zatrudniona do 28 lutego 2025 roku w
(...) Spółce z o.o. Z wypowiedzenia warunków umowy o pracę z dnia
29 listopada 2024 roku wynika, że zakład pracy zaproponował V. Z. nowe warunki pracy, jednocześnie informując, że w razie złożenia przez nią oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych nowych warunków umowy o pracę, umowa rozwiąże się z upływem okresu wypowiedzenia, tj. z dniem 28 lutego 2025 roku. Z załączonego do wniosku świadectwa pracy wynika, że zatrudnienie ustało dniem 28 lutego 2025 roku. Odmowa przyjęcia nowych warunków pracy stanowiła współprzyczynę rozwiązania stosunku pracy, ponieważ rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło wyłącznie z przyczyn dotyczących zakładu pracy ubezpieczona nie spełniła jednej z przesłanek warunkujących prawo do świadczenia przedemerytalnego. Jednocześnie ZUS wskazał, że ubezpieczona wykazała łącznie 31 lat, 9 miesięcy i 15 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
/decyzja - k. 22-23 akt ZUS/
W dniu 18 listopada 2025 roku V. Z. wniosła odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej zmianę i przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego, podnosząc, że rozwiązanie stosunku pracy z firmą (...) nastąpiło wyłącznie z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Wnioskodawczyni wskazała, że pracodawca z powodu likwidacji miejsca pracy w C. przy ulicy (...), przedłożył oświadczenie o zmianie warunków pracy w zakresie miejsca wykonywania pracy. Z powodu zbyt dużej odległości między jej miejscem zamieszkania a miejscem wykonywania pracy nie jest możliwy dojazd i wykonywanie przez nią pracy w Z. (1), dlatego nie przyjęła zmiany warunków pracy. Nadto pracodawca w oświadczeniu o wypowiedzeniu dotychczasowych warunków pracy wskazał, że zmiana miejsca wykonywania pracy jest spowodowana zmianą organizacyjną. Wobec powyższego odwołująca podniosła, że wypowiedzenie umowy o pracę nastąpiło z przyczyny dotyczącej zakładu pracy - to jest likwidacji dotychczasowego miejsca pracy.
/odwołanie - k. 3-4/
W złożonej w dniu 17 grudnia 2026 roku odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w C. wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
/ odpowiedź na odwołanie - k. 5-5 verte/
W toku postępowania strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie.
/stanowiska stron - e-protokół z dnia 13 kwietnia 2026 roku - 00:02:54 - 00:04:31/
Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny:
Wnioskodawczyni V. Z. urodziła się w (...).
/okoliczność bezsporna, a nadto: wniosek o świadczenie przedemerytalne – k. 1 akt ZUS/
W dniu 2 października 2025 roku wnioskodawczyni złożyła wniosek o świadczenie przedemerytalne.
/okoliczność bezsporna, a nadto: wniosek o świadczenie przedemerytalne – k. 1 akt ZUS/
Wnioskodawczyni udokumentowała okres zatrudnienia wynoszący 31 lat, 9 miesięcy
i 15 dni, w tym 29 lat 11 miesięcy i 7 dni okresów składkowych oraz 1 rok 10 miesięcy i 8 dni okresów nieskładkowych.
/okoliczność bezsporna, a nadto: wyliczenie – k. 20-21 akt ZUS/
V. Z. w okresie od 1 marca 2017 roku do 28 lutego 2025 roku była zatrudniona w (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w C. w ostatnim okresie w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku: pracownika produkcyjnego w okresie od 1 marca 2017 roku do 16 sierpnia 2020 roku i pracownika transportu wewnętrznego w okresie od 17 sierpnia 2020 roku do 28 lutego 2025 roku.
/okoliczność bezsporna, a nadto: świadectwo pracy - k. 13 akt ZUS/
W dniu 29 listopada 2024 roku V. Z. otrzymała wypowiedzenie warunków umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony w zakresie dotyczącym miejsca wykonywania pracy. Po upływie okresu wypowiedzenia, czyli od dnia 1 marca 2025 roku, pracodawca zaproponował wnioskodawczyni nowe warunki w miejsce dotychczasowego, C. ul. (...): miejsce wykonywania pracy - zakład pracy pracodawcy pod adresem (...) Sp. z o.o. ul. (...), Z. (2). Wskazano, że przyczyna wypowiedzenia zmieniającego leży po stronie pracodawcy, a stanowi ją zmiana systemu organizacyjnego pracy w strukturze przedsiębiorstwa pracodawcy, skutkująca ekonomiczną i kadrową celowością zadysponowania doświadczeniem i siłą roboczą pracownika pod wskazanym wyżej drugim adresem działalności przedsiębiorstwa pracodawcy. Podkreślono, że jedyną alternatywą dla tego korzystnego, bo pozwalającego pracownikowi zachować zatrudnienie u pracodawcy, byłoby wypowiedzenie definitywne. Stąd też niniejsze wypowiedzenie zmieniające odpowiednio waży interes pracownika jak i pracodawcy.
/okoliczność bezsporna, a nadto: wypowiedzenie - k. 18 akt ZUS/
Wnioskodawczyni mieszka w Z.. Początkowo po podjęciu zatrudnienia w G. (...) Polska, odwołująca świadczyła pracę w zakładzie położonym przy al.(...) (...) w C., po około 5-6 miesiącach zakład przeniesiono na ul.(...) w C.. Do 2020 roku wnioskodawczyni dojeżdżała do pracy z Z. busem (z innymi pracownika swojego pracodawcy oraz innej firmy znajdującej się w pobliżu). Transport był organizowany i realizowany przez zewnętrznego dostawcę. Po zrezygnowaniu przez pracodawcę ze współpracy z zewnętrznym dostawcą, wnioskodawczyni razem z inni pracownikami mieszkającymi w Z. organizowała we własnym zakresie transport do zakładu do C.. Składała się z innymi pracownikami na koszty paliwa i wspólnie jednym samochodem jeździli do zakładu pracy. Odwołująca pracowała na 3 zmiany. Nie było możliwości dojeżdżania do pracy pociągiem, z uwagi na duże niedogodności związane z tym , że godziny zmiany nie pokrywały się z godzinami przyjazdu czy odjazdu pociągu, poza tym, z dworca trzeba było jeszcze dojechać do zakładu pracy. Wypowiedzenia zmieniające warunku umowy o pracę w zakresie miejsca świadczenia pracy otrzymali także inni pracownicy G. (...) Polska mieszkający w Z.. Żadna z tych osób nie wyraziła zgodę na zaproponowane warunki. Odwołująca uznała, że z uwagi na nową siedzibę pracodawcy nie jest w stanie samodzielnie ponosić kosztów paliwa w związku z dojazdami do pracy. Po sprawdzeniu rozkładu pociągów okazało się, że godziny wyjazdów i powrotów także nie pokrywałyby się z godzinami pracy, nadto wymagałyby jeszcze dojazdu dodatkowo z (...) (...) do zakładu w Z.. Wobec powyższego V. Z. zdecydowała, że nie przyjmie nowych warunków pracy w zakresie zmiany miejsca pracy.
/ zeznania wnioskodawczyni V. Z. - e-protokół - 00:05:31 - 00:05:59 - płyta - k.112 w zw. z informacyjnymi wyjaśnieniami - e-protokół - 00:01:18 - 00:11:43 - płyta - k.17, pismo G. U. – k.20-21/
Pismem z dnia 8 stycznia 2025 roku V. Z. poinformowała pracodawcę, że odmawia przyjęcia nowych warunków pracy.
/okoliczność bezsporna, a nadto: pismo – k44/
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w C. w wystawiła ubezpieczonej w dniu 3 marca 2025 roku świadectwo pracy, w którym wskazała, że była zatrudniona w okresie od 1 marca 2017 roku do 28 lutego 2025 roku oraz, że stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania za wypowiedzeniem przez pracodawcę.
/okoliczność bezsporna, a nadto: świadectwo pracy - k. 13 akt ZUS/
Wnioskodawczyni jest zarejestrowana w (...) C. (...) w C. od dnia 1 kwietnia 2025 roku jako bezrobotna. Nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej bądź zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych. Okres 180 dni pobierania zasiłku upłynął z dniem 28 (...) 2025 roku. Zostało to stwierdzone zaświadczeniem wystawionym przez (...) w dniu 29 (...) 2025 roku.
/okoliczność bezsporna, a nadto: zaświadczenie – k. 16 akt ZUS/
Zaskarżoną decyzją z dnia 22 października 2025 roku - znak (...) - Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w C., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 2 października 2025 roku, odmówił V. Z. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu podniósł, że ubezpieczona była zatrudniona do 28 lutego 2025 roku w
(...) Spółce z o.o. Z wypowiedzenia warunków umowy o pracę z dnia
29 listopada 2024 roku wynika, że zakład pracy zaproponował V. Z. nowe warunki pracy, jednocześnie informując, że w razie złożenia przez nią oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych nowych warunków umowy o pracę, umowa rozwiąże się z upływem okresu wypowiedzenia, tj. z dniem 28 lutego 2025 roku. Z załączonego do wniosku świadectwa pracy wynika, że zatrudnienie ustało dniem 28 lutego 2025 roku. Odmowa przyjęcia nowych warunków pracy stanowiła współprzyczynę rozwiązania stosunku pracy, ponieważ rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło wyłącznie z przyczyn dotyczących zakładu pracy ubezpieczona nie spełniła jednej z przesłanek warunkujących prawo do świadczenia przedemerytalnego. Jednocześnie ZUS wskazał, że ubezpieczona wykazała łącznie 371lat, 9 miesięcy i 15 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
/decyzja - k. 22-23 akt ZUS/
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów w postaci dokumentów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy oraz w aktach ZUS i na podstawie zeznań wnioskodawczyni.
Sąd dokonując ustaleń w zakresie przyczyn rozwiązania stosunku pracy
w wnioskodawczynią opierał się przede wszystkim na zeznaniach wnioskodawczyni oraz jej dokumentacji osobowej z okresu zatrudnienia w (...). Zeznania te były spójne oraz korespondowały z dokumentacją osobową wnioskodawczyni, potwierdzając wskazaną przez pracodawcę w wypowiedzeniu warunków umowy przyczynę złożenia takiego oświadczenia.
Zgromadzony materiał dowodowy tworzy w niniejszej sprawie logiczną całość, uzupełniając się wzajemnie i pozwalając na dokonanie jednoznacznych i stanowczych ustaleń w zakresie przyczyny rozwiązania ostatniego stosunku pracy z ubezpieczoną.
Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje
Odwołanie jest zasadne i jako takie skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu było, czy V. Z. spełniła przesłanki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego określone w ustawie z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych ( tekst jednolity Dz. U. z 2026 r., poz. 115 ze zm.).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 powołanej ustawy prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która:
1. do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres niekrótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 56 lat - kobieta oraz 61 lat - mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
2. do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. poz. 620, 1746 i 1794), w którym była zatrudniona przez okres niekrótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat – kobieta oraz 60 lat – mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub
3. do dnia ogłoszenia upadłości prowadziła nieprzerwanie i przez okres niekrótszy niż 24 miesiące pozarolniczą działalność, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 350, z późn. zm. 1)), zwanej dalej "ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych", i za ten okres opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne oraz do dnia ogłoszenia upadłości ukończyła co najmniej 56 lat - kobieta i 61 lat - mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
4. zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 30 dni od dnia ustania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, pobieranej nieprzerwanie przez okres co najmniej 5 lat, i do dnia, w którym ustało prawo do renty, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna i osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
4a zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 60 dni od dnia
ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego,
o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
(Dz.U. z 2025 r. poz. 1208), lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z
dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2024
r. poz. 246), pobieranych nieprzerwanie przez okres co najmniej 365 dni, i do dnia, w
którym ustało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku
opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, ukończyła co najmniej 55 lat – kobieta oraz 60
lat – mężczyzna i osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej
20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
5. do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres niekrótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub
6. do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego, z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres niekrótszy niż 6 miesięcy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn.
Natomiast art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych stanowi, że za okres uprawniający do emerytury, o którym mowa w ust. 1, uważa się okres ustalony zgodnie z przepisami art. 5-9, art. 10 ust. 1 oraz art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Stosownie do treści art. 2 ust. 3 wyżej wymienionej ustawy świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1 po upływie co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki:
1) nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna;
2) w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia
w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych;
3) złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 180 - dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
Osoba ubiegająca się o świadczenie przedemerytalne musi spełniać łącznie przesłanki wymienione w art. 2 ust. 1 i ust. 3 powołanej ustawy.
Z powyższych przepisów wynika zatem, że kobieta ubiegająca się o prawo do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy - w sytuacji rozwiązania z nią stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy musi spełniać łącznie wszystkie przesłanki wymienione w cytowanych przepisach.
Po pierwsze, na dzień rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy kobieta, która była w nim zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, powinna ukończyć 55 lat i posiadać okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat.
Po drugie, świadczenie przedemerytalne przysługuje dopiero po upływie co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
Po trzecie, ustawodawca stwierdził, że po wskazanym okresie wyczekiwania, ubezpieczony powinien nadal być zarejestrowany jako bezrobotny i złożyć wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 180 - dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
Bezspornym jest, że wnioskodawczyni ma staż pracy wynoszący 31 lat, 9 miesięcy
i 15 dni oraz ukończone 55 lat. Była zatrudniona przez okres ponad 6 miesięcy na dzień rozwiązania stosunku pracy. Jest zarejestrowana jako bezrobotna i przez okres 180 dni pobierała zasiłek dla bezrobotnych. W ustawowym terminie złożyła również wniosek
o przyznanie świadczenia przedemerytalnego.
Organ rentowy zakwestionował jednak, że do rozwiązania stosunku pracy doszło
z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zwanej dalej "ustawą o promocji zatrudnienia", podnosząc, że okoliczność ta stanowi jedynie współprzyczynę rozwiązania umowy o pracę.
Przedmiotem sporu była zatem w istocie ocena, czy do rozwiązania z ubezpieczoną stosunku pracy doszło z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 38 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. z 2025 roku, poz. 620) ilekroć w ustawie jest mowa o przyczynach dotyczących zakładu pracy - oznacza to:
a) rozwiązanie stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 277), w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników,
b) rozwiązanie stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych,
c) wygaśnięcie stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy lub stosunku służbowego w przypadku śmierci pracodawcy lub gdy odrębne przepisy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w wyniku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy,
d) rozwiązanie stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy przez pracownika na podstawie art. 55 § 1 i 1 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy;
Wskazać należy, że zgodnie z art. 10 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników z dnia 13 marca 2003 roku ( t.j. Dz. U. z 2025 roku, poz. 570) przepisy art. 5 ust. 3–6 i art. 8 stosuje się odpowiednio w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, jeżeli przyczyny te stanowią wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie na mocy porozumienia stron, a zwolnienia w okresie nieprzekraczającym 30 dni obejmują mniejszą liczbę pracowników niż określona w art. 1 (ust. 1). W przypadku określonym w ust. 1 pracodawca może rozwiązać stosunki pracy, w drodze wypowiedzenia, z pracownikami, których stosunek pracy podlega z mocy odrębnych przepisów szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem i wobec których jest dopuszczalne wypowiedzenie stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia, pod warunkiem niezgłoszenia sprzeciwu przez zakładową organizację związkową w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o zamierzonym wypowiedzeniu (ust. 2). Zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu pracodawca może wypowiedzieć warunki pracy i płacy pracownikom, o których mowa w ust. 2, jeżeli z przyczyn określonych w ust. 1 nie jest możliwe dalsze ich zatrudnianie na dotychczasowych stanowiskach pracy. W takim przypadku stosuje się art. 38 Kodeksu pracy.
Odnosząc treść powołanych wyżej przepisów na grunt niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni spełniła wszystkie przesłanki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, ponieważ rozwiązanie stosunku pracy rzeczywiście nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.
Wskazać należy bowiem, że jak jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie, odmowa przyjęcia nowych warunków pracy i płacy zaproponowanych pracownikowi w trybie wypowiedzenia zmieniającego, które pogarszają jego warunki pracy, nie stanowi współprzyczyny rozwiązania stosunku pracy i przyjmuje się, że taki stosunek pracy, jeśli ulega rozwiązaniu, zostaje rozwiązany z przyczyn niedotyczących pracownika.
Sąd Najwyższy już w wyroku z dnia 9 listopada 1990 roku, wydanym w sprawie
o sygn. akt (...) PR 335/90 stwierdził, że okoliczność, iż rozwiązanie stosunku pracy następuje
w trybie wypowiedzenia zmieniającego, a nie w drodze wypowiedzenia definitywnego, ma jedynie znaczenie dla oceny, czy przyczyny z art. 1 ust. 1 ustawy z 28 grudnia 1989 r.
o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19
z późn. zm.) stanowią wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy. Jeżeli bowiem pracownikowi zaproponowano odpowiednią pracę, to odmowa jej przyjęcia może być w pewnym wypadku potraktowana jako współprzyczyna rozwiązania stosunku pracy. Będzie tak wtedy, gdy z uwagi na interes pracownika i zakładu pracy oraz rodzaj i charakter zaproponowanej pracy w zasadzie można oczekiwać, iż pracownik powinien przyjąć zaoferowane mu nowe warunki. Oznacza to, że odmowa przyjęcia nowych warunków pracy noszących znamiona szykany, jak i nieprzyjęcie warunków wyraźnie z jakiegoś powodu niedogodnych dla pracownika nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że przyczyny rozwiązania stosunku pracy leżą wyłącznie po stronie zakładu pracy ( publ. LEX nr (...), OSP (...)/9(...)212).
W późniejszych orzeczeniach Sąd Najwyższy stwierdził, że ocena "wyłączności" przyczyny rozwiązania stosunku pracy (art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r.
o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw, Dz. U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.) powinna uwzględniać, że jednym z motywów rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę jest odmowa pracownika przyjęcia proponowanych mu nowych warunków. Jeżeli odmowa nie zasługuje na aprobatę i stanowi jeden z motywów decyzji pracodawcy to przyczyna z art. 1 ust. 1 tej ustawy nie jest przyczyną wyłączną ( tak w wyroku z dnia 7 lipca 2000 roku, (...) PKN 728/99 (OSNP 2002/2/40) oraz, że rozwiązanie stosunku pracy wskutek wypowiedzenia warunków płacy, które prowadziłoby do radykalnego obniżenia wynagrodzenia pracownika (przy niezmienionych wymaganiach), jeżeli nastąpiło z przyczyn wskazanych w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.), może być uznane za dokonane wyłącznie z tych przyczyn (w pojęciu art. 10 ust. 1 tej ustawy) i uzasadniać jego roszczenie o odprawę pieniężną (tak w wyroku z dnia 16 listopada 2000 roku, (...) PKN 79/00, publ. OSNP 2002/10/240).
Podobnie w wyroku z dnia 4 lipca 2001 r., wydanym w sprawie o sygn. akt (...) PKN 521/00 ( publ. OSNP 2003 nr 10, poz. 244) Sąd Najwyższy słusznie wskazał, że odmowa przyjęcia przez pracownika wypowiedzenia zmieniającego, dotyczącego wyłącznie obniżenia wynagrodzenia, w zasadzie nie stanowi leżącej po stronie pracownika współprzyczyny rozwiązania z nim umowy o pracę.
Odmowa przyjęcia nowych warunków pracy i płacy zaproponowanych pracownikowi w trybie wypowiedzenia zmieniającego, które pogarszają jego warunki pracy, nie stanowi współprzyczyny rozwiązania stosunku pracy i przyjmuje się, że taki stosunek pracy, jeśli ulega rozwiązaniu, zostaje rozwiązany z przyczyn niedotyczących pracownika i zastosowanie ma art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 170) – wyrok SA w Poznaniu z dnia 3 czerwca 2015 roku, w sprawie III AUa (...).
W rozpoznawanej sprawie zakład pracy, w którym pracowała wnioskodawczyni przedstawił jej wypowiedzenie zmieniające warunki pracy w zakresie miejsca świadczenia pracy.
Jak ustalono w toku postępowania wnioskodawczyni mieszka w Z.. Początkowo po podjęciu zatrudnienia w (...) Polska, odwołująca świadczyła pracę w zakładzie położonym przy al. (...) (...) w C., po około 5-6 miesiącach zakład przeniesiono na ul. (...) w C.. Do 2020 roku wnioskodawczyni dojeżdżała do pracy z Z. busem (z innymi pracownika swojego pracodawcy oraz innej firmy znajdującej się w pobliżu). Transport był organizowany i realizowany przez zewnętrznego dostawcę. Po zrezygnowaniu przez pracodawcę ze współpracy z zewnętrznym dostawcą, wnioskodawczyni razem z inni pracownikami mieszkającymi w Z. organizowała we własnym zakresie transport do zakładu do C.. Składała się z innymi pracownikami na koszty paliwa i wspólnie jednym samochodem jeździli do zakładu pracy. Odwołująca pracowała na 3 zmiany. Wypowiedzenia zmieniające warunku umowy o pracę w zakresie miejsca świadczenia pracy otrzymali także inni pracownicy G. (...) Polska mieszkający w Z.. Żadna z tych osób nie wyraziła zgodę na zaproponowane warunki. Odwołująca uznała, że z uwagi na nową siedzibę pracodawcy nie jest w stanie samodzielnie ponosić kosztów paliwa w związku z dojazdami do pracy. Po sprawdzeniu rozkładu pociągów okazało się, że godziny wyjazdów i powrotów także nie pokrywałyby się z godzinami pracy, nadto wymagałyby jeszcze dojazdu dodatkowo z (...) (...) do zakładu w Z.. Wobec powyższego V. Z. zdecydowała, że nie przyjmie nowych warunków pracy w zakresie zmiany miejsca pracy.
Błędnie ocenia tę sytuację organ rentowy uznając, że nie doszło do pogorszenia warunków pracy, czy ich niedogodności. Pracodawca dokonując takiej zmiany miejsca wykonywania pracy – dokonał jak sam określił zmiany systemu organizacyjnego. Warunki pracy odwołującej uległy pogorszeniu, bowiem zmieniając miejsce wykonywania pracy – zwiększając odległość od miejsca zamieszkania odwołującej, naraził ją na dodatkowe koszty dojazdu i niedogodności.
Należy zatem przyznać rację ubezpieczonej, że przedstawione jej w dniu 29 listopada 2024 roku nowe warunki zatrudnienia były dla niej mniej korzystne niż dotychczasowe. Pracodawca wnioskodawczyni wyraził zgodę na wcześniejszy termin rozwiązania umowy o pracę i zaznaczył w wypowiedzeniu, że przyczyna złożenia tego oświadczenia leży po stronie pracodawcy.
Podsumowując, uznać należy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, że warunki zatrudnienia zaproponowane ubezpieczonej w wypowiedzeniu zmieniającym prowadziły do niekorzystnej zmiany warunków pracy. Odmowa przyjęcia przez ubezpieczoną takich warunków umowy o pracę nie stanowiła zatem współprzyczyny rozwiązania stosunku pracy.
Pozostałe przesłanki nabycia przez wnioskodawczynię prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 2 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku
o świadczeniach przedemerytalnych nie były kwestionowane przez organ rentowy.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek osoby zainteresowanej, od następnego dnia po dniu złożenia wniosku wraz z dokumentami, o których mowa w ust. 3 (tj. dowody uzasadniające prawo do świadczenia przedemerytalnego, w tym decyzja o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub informację o upływie 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w art. 2 ust. 3, a także dowody wymagane do ustalenia prawa do emerytury oraz jej wysokości, określone przepisami ustawy o emeryturach i rentach
z FUS).
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o świadczenie przedemerytalne w dniu
2 października 2025 roku.
Mając powyższe na względzie Sąd Okręgowy w Łodzi na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał jej prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 3 października 2025 roku.