descriptionTreść orzeczenia

Sygnatura akt: VIII U 2576/25

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 25 sierpnia 2025 r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w L., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 24 lipca 2025 r. odmówił V. O. prawa do emerytury pomostowej wskazując, że zakład odmawia przyznania emerytury, ponieważ wnioskodawca nie udowodnił pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszące co najmniej 15 lat.

Do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze

w myśl art. 4 organ rentowy uwzględnił okresy zatrudnienia od 14 sierpnia 1984 r. do

24 października 1985 r., od 2 listopada 2018 r. do 31 grudnia 2024 r. (z wyłączeniem okresów bezpłatnych oraz zwolnień lekarskich), tj. łącznie 7 lat, 2 miesiące i 26 dni.

Przy tym organ rentowy do pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie uznał okresów:

- od 9 listopada 1987 r. do 30 kwietnia 1991 r., ponieważ wnioskodawca nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach;

- od 27 sierpnia 1991 r. do 30 września 1997 r., ponieważ pracodawca w świadectwie pracy nie podał podstawy prawnej potwierdzającej wykonywanie pracy w warunkach szczególnych.

(decyzja k. 12-12 odwrót akt ZUS dot. emerytury pomostowej)

V. O. w dniu 12 września 2025 r. wniósł odwołanie od powyższej decyzji w zakresie nie zaliczenia okresów: od 9 listopada 1987 r. do 30 kwietnia 1991 r. u pracodawcy (...) Sp. z o.o. L. ul. (...) oraz od 27 sierpnia 1991 r. do 30 września 1997 r. u pracodawcy Przedsiębiorstwo (...) do okresów pracy

w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

(odwołanie k. 3-3 odwrót)

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy argumentował jak w zaskarżonej decyzji,

a nadto wskazywał, że wnioskodawca nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach ze spółki (...), a z ogólnego świadectwa pracy wynika, że był zatrudniony w okresie od 9 listopada 1987 r. do 30 kwietnia 1991 r. jako robotnik transportu wewnętrznego – kierowca ciągnika. Podniósł również, iż wnioskodawca nie przedłożył również świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach z (...). Z ogólnego świadectwa pracy wynika, że był zatrudniony w okresie 27 sierpnia 1991 r. do

30 września 1997 r. jako kierowca. Organ rentowy wskazał przy tym, że w pkt. 8 wskazano, że wykonywał pracę w szczególnych warunkach jako kierowca samochodu ciężarowego

pow. 3,5 t, nie podano jednak rodzaju pracy, okresu jej wykonywania ani nie powołano się na właściwy dział i pozycję wykazu A.

Ponadto organ rentowy zwrócił uwagę, że w zaświadczeniu Rp-7 z tego zakładu za okres od 27 sierpnia 1991 r. do 19 października 1992 r. podano stanowisko „operatora wózka” (w zaświadczeniach za kolejne okresy jest stanowisko „kierowca”).

(odpowiedź na odwołanie k. 4-4 odwrót)

Na rozprawie w dniu 23 marca 2026 r. pełnomocnik wnioskodawcy poparł odwołanie, a pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołania.

(końcowe stanowiska stron e-protokół rozprawy z 23 marca 2026 r. 01:22:35-01:23:45 – płyta CD k. 52)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

Ubezpieczony V. O. urodził się (...)

(bezsporne)

W okresie od 14 sierpnia 1984 r. do 3 listopada 1987 r. ubezpieczony był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w (...) w B.. W trakcie tego okresu zatrudnienia odbywał staż na rzemieślnika, zajmował stanowisko stażysty rzemieślnika, oraz pomocnika maszynisty pojazdów trakcyjnych. Po zakończeniu odbywania czynnej służby wojskowej trwającej od 25 października 1985 r. do 17 października 1987 r., V. O. nie podjął pracy w tym zakładzie pracy.

(świadectwo pracy s. 5-6 akt kapitałowych, zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu s. 19-20 akt kapitałowych, książeczka wojskowa s. 7 akt kapitałowych)

Następnie w okresie od 9 listopada 1987 r. do 30 kwietnia 1991 r. V. O. był zatrudniony w pełnym zamiarze czasu pracy w (...) Sp. z o.o., Zakład (...) w M. na stanowisku „robotnik transportu wew. – kierowca ciągnika”.

(świadectwo pracy w aktach osobowych z (...) w kopercie na k. 36)

W trakcie zatrudnienia w (...) ubezpieczony posiadał uprawnienia do prowadzenia ciągnika i wózków widłowych.

(pozwolenie prowadzenia i obsługi pojazdów akumulatorowych w aktach osobowo-płacowych z (...) w kopercie na k. 36, zeznania ubezpieczonego e-protokół rozprawy z 23 marca 2026 r. 01:21:16-01:22:35 w zw. z 00:01:50-00:26:32 – płyta CD k. 52)

Spółka (...) zajmowała się oczyszczaniem i uzdatnianiem bawełny z całego kraju. Proces oczyszczania bawełny odbywał się na hali produkcyjnej. Bawełna była odzyskiwana i wracała na magazyn jako bawełna oczyszczona. Oczyszczona bawełna była ponownie transportowana do zakładów bawełnianych do produkcji, bądź była wysyłana na eksport do T. i Niemiec. Z bawełny zakład produkował też brykiety. Zakład ten został założony przez zakłady bawełniane (...), żeby rozwiązać problem odpadków i dzierżawił teren od zakładów (...). W zakładzie były trzy zespoły produkcyjne, a wszystkie maszyny miały łączne 500 kW mocy. Zakład ten przerabiał to, co trafiało na wysypiska. W zakładzie tym warunki pracy były najcięższe, jeśli chodzi o pracę w zakładach bawełnianych.

(zeznania świadka N. T. e-protokół rozprawy z 23 marca 2026 r. 00:31:55-00:51:26 – płyta CD k. 52)

Praca w zakładzie (...) początkowo odbywała się w systemie trzyzmianowym,

a następnie dwuzmianowym. W zakładzie panowało olbrzymie zapylenie, tak że czasami nie było nic widać. W suficie znajdowały się wyciągi, które były czyszczone raz w tygodniu. Wnioskodawca pracował na hali, która miała około 1600 metrów kwadratowych.

(zeznania świadka N. T. e-protokół rozprawy z 23 marca 2026 r. 00:31:55-00:51:26 – płyta CD k. 52, zeznania ubezpieczonego e-protokół rozprawy z 23 marca 2026 r. 01:21:16-01:22:35 w zw. z 00:01:50-00:26:32 – płyta CD k. 52, zeznania świadka D. V. e-protokół rozprawy z 23 marca 2026 r. 00:51:40-01:01:52 – płyta CD k. 52, świadka I. T. legitymującego się dowodem osobistym: (...)

e-protokół rozprawy z 23 marca 2026 01:01:56-01:07:21 – płyta CD k. 52, zeznania ubezpieczonego e-protokół rozprawy z 23 marca 2026 r. 01:21:16-01:22:35 w zw. z 00:01:50-00:26:32 – płyta CD k. 52)

Będąc zatrudnionym w (...) Sp. z o.o. ubezpieczony pracował jako robotnik transportu i jako kierowca ciągnika.

(zeznania świadka N. T. e-protokół rozprawy z 23 marca 2026 r. 00:31:55-00:51:26 – płyta CD k. 52, zeznania ubezpieczonego

e-protokół rozprawy z 23 marca 2026 r. 01:21:16-01:22:35 w zw. z 00:01:50-00:26:32 – płyta CD k. 52, zeznania świadka D. V. e-protokół rozprawy z 23 marca 2026 r. 00:51:40-01:01:52 – płyta CD k. 52, świadka I. T. legitymującego się dowodem osobistym: (...)-protokół rozprawy z 23 marca 2026 01:01:56-01:07:21 – płyta CD k. 52, zeznania ubezpieczonego e-protokół rozprawy z 23 marca 2026 r. 01:21:16-01:22:35

w zw. z 00:01:50-00:26:32 – płyta CD k. 52)

Magazyn, w którym wnioskodawca wykonywał swoje obowiązki był magazynem otwartym, gdyż, z uwagi na możliwość zapłonu, bawełnę przechowywano w otwartych pomieszczeniach. Ciągnik, którym jeździł wnioskodawca stał przy rampie, a materiał z tej rampy był transportowany na wózek widłowy. Materiał był zawożony m.in. przez ubezpieczonego na halę produkcyjną. Tam były wózki widłowe. Na jednej zmianie jeździło 10-15 robotników transportu, którzy jeździli wózkami i ciągnikami.

(zeznania świadka N. T. e-protokół rozprawy z 23 marca 2026 r. 00:31:55-00:51:26 – płyta CD k. 52)

W zakładzie (...) ubezpieczony pracował w transporcie i do jego obowiązków należało dostarczanie odpadków na produkcję. Wnioskodawca zajmował się przewożeniem odpadków, rozładunkiem tych odpadków oraz ich sortowaniem. Do jego obowiązków należało dowiezienie surowca na halę, rozładowanie go i podstawienie pod zespoły czyszczące. Wnioskodawca jeździł po terenie zakładu ciągnikiem, zaś po hali produkcyjnej jeździł czasami wózkiem. Bawełna ta była przywożona samochodami oraz wagonami kolejowymi, które trzeba było rozładować i rozładowaną bawełnę zgromadzić pod wiatą. Następnie bawełnę należało przewieść na halę produkcyjną. Rozładunek i załadunek odbywał się za pomocą wózków. Tym rozładowywaniem też czasem zajmował się wnioskodawca.

Ubezpieczony przywoził towar na halę produkcyjną, ciągnikiem, a później przesiadał się na wózek i rozładowywał towar na halę produkcyjną. Następnie, po uzdatnieniu bawełny, była ona zabierana przez wózkowego i potem ciągnikiem była zawożona do magazynu znajdującego się w innej części zakładu. Wnioskodawca zajmował się również transportem za pomocą ciągnika luźnych łusek bawełny. Wnioskodawca jeździł w granicach zakładu pracy. Na drogi publiczne wyjeżdżał sporadycznie. Na koniec zmiany odwołujący wywoził całkowity odpad z całego dnia na składowisko, które znajdowało się na terenie zakładu (...) - na wspólnym terenie z zakładem (...). Gdy była potrzeba wnioskodawca zamiatał, a jak trzeba było sortować materiał ręcznie, to też to robił. Wnioskodawca przez część czasu pracy zajmował się przywożeniem materiału, a przez pozostałą część czasu pracy wykonywał obowiązki na hali – takie jak sortowanie czy przewożenie beli z bawełną wózkiem elektrycznym.

(zeznania świadka N. T. e-protokół rozprawy z 23 marca 2026 r. 00:31:55-00:51:26 – płyta CD k. 52, zeznania ubezpieczonego e-protokół rozprawy z 23 marca 2026 r. 01:21:16-01:22:35 w zw. z 00:01:50-00:26:32 – płyta CD k. 52, zeznania świadka D. V. e-protokół rozprawy z 23 marca 2026 r. 00:51:40-01:01:52 – płyta CD k. 52, świadka I. T. legitymującego się dowodem osobistym: (...)-protokół rozprawy z 23 marca 2026 01:01:56-01:07:21 – płyta CD k. 52, zeznania ubezpieczonego e-protokół rozprawy z 23 marca 2026 r. 01:21:16-01:22:35 w zw. z 00:01:50-00:26:32 – płyta CD k. 52)

W trakcie zatrudnienia w ww. zakładzie pracy wnioskodawca miał wypłacany dodatek szkodliwy. Dodatek ten ubezpieczony otrzymywał za każdą godzinę pracy. Pracownicy otrzymywali też mleko, masło oraz maseczki, okulary ochronne i ochronniki słuchu.

(listy płac w aktach osobowo płacowych w kopercie na k. 36)

W wystawionym w dniu 30 kwietnia 1991 r. świadectwie pracy wskazano, że wnioskodawca otrzymywał premię wydajnościową do 30% płacy zasadniczej, dodatek za pracę w warunkach szkodliwych 102 zł za godzinę, dodatek za staż pracy oraz ekwiwalent za węgiel w kwoce 19.400 zł. Nie wskazano jednak by wykonywał wówczas prac w szczególnych warunkach.

(świadectwo pracy z 30 kwietnia 1991 r. w kopercie k. 36)

Następnie w okresie od 27 sierpnia 1991 r. do 30 września 1997 r. wnioskodawca był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie (...) na stanowisku kierowcy. W trakcie tego okresu zatrudnienia w okresach:

od 2 do 10 października 1992 r., od 27 lipca do 4 sierpnia 1994 r. wnioskodawca pobierał zasiłki chorobowe. W okresie od 4 do 17 lipca 1997 r. pobierał zasiłek opiekuńczy, a za dzień

30 września 1997 r. pobrał wynagrodzenie chorobowe.

(świadectwo pracy s. 13 akt kapitałowych, zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu s. 23-28 akt kapitałowych)

Zakład (...) zajmował się produkcją i dystrybucją wina. W firmie tej zatrudnionych było kilkunastu kierowców. W zakładach tych wnioskodawca był zatrudniony jako kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony. Wnioskodawca prowadził samochód marki D., O. i Ł. z przyczepą o ładowności około 40 ton. Jeździł tymi samochodami po całej Polsce i woził wina do hurtowni np. do O. czy (...). W tym zakładzie pracy wnioskodawca nie wykonywał żadnych innych prac. Samochód był załadowywany oraz rozładowywany przez wózkowych i ładowaczy. Wnioskodawca pracował jako kierowca powyżej 8 godzin dziennie – nawet do 15 godzin. U tego pracodawcy kierowcy raczej nie naprawiali samochodów. W razie awarii jechali na serwis.

(zeznania świadka A. T. e-protokół rozprawy z 23 marca 2026 r. 01:07:21-01:11:11 – płyta CD k. 52, zeznania świadka A. P. e-protokół rozprawy z 23 marca 2026 r. 01:11:14-01:15:40 – płyta CD k. 52, zeznania świadka I. T. legitymującego się dowodem osobistym (...)-protokół rozprawy z 23 marca 2026 r. 01:15:43-01:19:21 – płyta CD k. 52)

(...) Sp. z o.o. oraz (...) nie wystawiły ubezpieczonemu świadectwa pracy w szczególnych warunkach.

(bezsporne)

Ubezpieczony od 2 listopada 2018 r. jest zatrudniony w Miejskim Przedsiębiorstwie (...) Spółka z o.o. na stanowisku kierowcy autobusu. Pracę tę nadal wykonuje. W związku z tym okresem zatrudnienia pracodawca wystawił wnioskodawcy zaświadczenie, z którego wynika, że od 2 listopada 2018 r. (poza okresami niezdolności do pracy od 5 listopada do 2 grudnia 2018 r. oraz od 8 do 15 grudnia 2023 r.), wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonuje prace kierowców autobusów, trolejbusów oraz motorniczych tramwajów w transporcie publicznym, wymienione w pozycji 8 załącznika nr 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych na stanowisku kierowca autobusu.

(zaświadczenia k. 8-9 akt emerytalnych, zeznania ubezpieczonego e-protokół rozprawy z 23 marca 2026 r. 01:21:16-01:22:35 w zw. z 00:01:50-00:26:32 – płyta CD k. 52)

Oprócz wskazanych powyżej spornych i niespornych okresów, wnioskodawca nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach, ani o szczególnym charakterze.

(bezsporne)

Wnioskodawca udowodnił okres składkowy w wymiarze 39 lat, 5 miesięcy i 14 dni oraz okres nieskładkowy wynoszący 1 rok, 3 miesiące i 26 dni okresów nieskładkowych. Łączny staż ubezpieczeniowy wnioskodawcy wynosi więc 40 lat, 9 miesiące i 10 dni.

(bezsporne)

Stan faktyczny niniejszej sprawy Sąd ustalił w oparciu o wskazane powyżej dowody

z dokumentów oraz zeznania przesłuchanych w sprawie świadków i ubezpieczonego. Dowody te Sąd uznał za wiarygodne. Przy czym uznanie zeznań ubezpieczonego i świadków za wiarygodne nie jest jednoznaczne z podzielaniem przez Sąd przekonania o słuszności jego stanowiska prezentowanego w sprawie – o czym Sąd szczegółowo odnosi się w rozważaniach prawnych poniżej.

Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje

Odwołanie podlega oddaleniu.

W myśl art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2009 r. (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1696 z późn. zm., dalej: ustawa o emeryturach pomostowych), prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;

2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;

3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 60 lat dla mężczyzn;

4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5 - 9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, co najmniej 25 lat dla mężczyzn;

5) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.

Możliwość uzyskania emerytury pomostowej, przez osoby, niespełniające warunku z art. 4 pkt 6, przewiduje art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych, według którego prawo do emerytury pomostowej, przysługuje również, osobie, która:

1) po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;

2) spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i art. 5-12;

3) w dniu wejścia w życie ustawy (to jest w dniu 1 stycznia 2009 r.) miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.

Należy przy tym podkreślić, że jedynie, łączne, spełnienie wszystkich przesłanek, uprawnia do uzyskania prawa do wskazanej emerytury. Przesłanki nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów o emeryturach pomostowych muszą być spełnione łącznie. Oznacza to, że brak choćby jednego z tych warunków powoduje niemożność nabycia uprawnień emerytalnych (por: wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 26 kwietnia 2012 roku, III AUa 252/12, LEX nr 1164689). Innymi słowy, niespełnienie jednej z przesłanek wymienionych

w art. 4 lub 49 cytowanej ustawy, pozbawia wnioskodawcę prawa do emerytury pomostowej.

Prace w szczególnych warunkach, w myśl art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych, to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy.

Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych, prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy.

Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace, o których mowa w ust. 1.

Zgodnie zaś z art. 3 ust. 7 ustawy o emeryturach pomostowych, za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze uważa się również osoby wykonujące przed dniem wejścia w życie ustawy prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32

i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

W niniejszym postępowaniu, niesporne było, iż wnioskodawca, który wiek 60 lat osiągnął 22 czerwca 2025 r., a także udowodnił ogólny staż ubezpieczeniowy w wymiarze 40 lat, 9 miesięcy i 10 dni, w tym 39 lat, 5 miesięcy i 14 dni okresów składkowych oraz 1 rok 3 miesiące i 26 dni okresów nieskładkowych, spełnił warunek wieku i stażu ubezpieczeniowego.

W niniejszej sprawie bezspornym jest również, że wnioskodawca po 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę o szczególnym charakterze, o którym mowa art. 3 ust. 3 ustawy

o emeryturach pomostowych. Od 2 listopada 2018 r. wykonuje bowiem pracę kierowcy autobusu w transporcie publicznym w (...) Spółka z o.o. Kwestią sporną było natomiast jedynie to, czy wnioskodawca legitymuje się ogólnym stażem pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wynoszącym co najmniej 15 lat. W tym celu należało zbadać czy wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach w okresach: od 9 listopada 1987 r. do 30 kwietnia 1991 r. oraz od 27 sierpnia 1991 r. do 30 września 1997 r.

Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika jednak, iż o ile w okresie od 27 sierpnia 1991 r. do 30 września 1997 r. w (...) ubezpieczony wykonywał pracę w szczególnych warunkach, to za okres pracy w szczególnych warunkach wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy nie można uznać okresu zatrudnienia wnioskodawcy

od 9 listopada 1987 r. do 30 kwietnia 1991 r. w zakładzie (...).

Sąd miał bowiem na uwadze, iż w okresie od 27 sierpnia 1991 r. do 30 września 1997 r. wnioskodawca był zatrudniony w (...) (...), który to zakład zajmował się produkcją i dystrybucją wina. W zakładzie tym wnioskodawca był zatrudniony jako kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony. Wnioskodawca prowadził samochód marki D., O. i Ł. z przyczepą o ładowności około 40 ton. Samochodami tymi jeździł po całej Polsce i woził wina do hurtowni. W tym zakładzie pracy wnioskodawca nie wykonywał żadnych innych prac. Samochód był załadowywany oraz rozładowywany przez wózkowych i ładowaczy. Wnioskodawca pracował jako kierowca powyżej 8 godzin dziennie – nawet przez 15 godzin.

W tym okresie wnioskodawca wykonywał zatem stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracę wymienioną w dziale VIII pod poz. 2. wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. nr 8, poz. 43 ze zm.).

Jednakże za okres pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy nie można uznać okresu od 9 listopada 1987 r. do 30 kwietnia 1991 r., gdy ubezpieczony był zatrudniony w (...), Zakład (...) w M. na stanowisku „robotnik transportu wew. – kierowca ciągnika”.

Do obowiązków ubezpieczonego na powyższym stanowisku należało bowiem dowiezienie surowca na halę, rozładowanie go i podstawienie pod zespoły czyszczące. Wnioskodawca jeździł po terenie zakładu ciągnikiem, zaś po hali produkcyjnej jeździł wózkiem. Przy tym ciągnikiem wnioskodawca w większości jeździł po zakładzie, a na drogi publiczne wyjeżdżał sporadycznie. Na koniec zmiany wywoził odpady na składowisko, które znajdowało się na terenie zakładu (...) - na wspólnym terenie z zakładem (...), od którego (...) dzierżawił teren. Gdy była potrzeba wnioskodawca zamiatał, a jak trzeba było sortować materiał ręcznie, to też to robił. Wnioskodawca zatem przez część czasu pracy pracował na zewnątrz hali, a przez pozostałą część jeździł ciągnikiem po terenie zakładu, ale na zewnątrz hali.

Podkreślenia więc wymaga, iż wnioskodawca nie wykonywał pracy związanej

z obróbką bawełny wewnątrz hali w pełnym wymiarze czasu pracy, skoro wykonywał również prace na zewnątrz hali jeżdżąc ciągnikiem po terenie zakładów (...), a także wykonywał prace porządkowe jak zamiatanie. Zatem wnioskodawca nie wykonywał wyłącznie prac w szczególnych warunkach wymienionej pod poz. 15 działu VII rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. (przetwórstwo i utylizacja odpadów z tworzyw sztucznych, włókienniczych, skórzanych i makulatur). Nie był więc narażony na czynniki szkodliwe przez cały czas jego pracy – choć przez część dnia pracy, który spędzał na hali produkcyjnej wnioskodawca bez wątpienia pracował w bardzo szkodliwych warunkach, w związku z czym miał wypłacany dodatek za pracę w warunkach szkodliwych i zapewnione napoje regeneracyjne. Zatem pomimo wymienienia stanowiska „pracownik transportu wewnątrzzakładowego” w punkcie 8. pod poz. pod poz. 15 działu VII zarządzenia nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i (...) z dnia 7 lipca 1987 r. w sprawie prac wykonywanych

w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego. (Dz. Urz. MG z 1987 r. nr 4 poz. 7), to wnioskodawcy nie można uznać za pracownika pracującego w analizowanym okresie w szczególnych warunkach, gdyż pracy w tych warunkach nie wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracy. Zgodnie bowiem z cytowanym już wcześniej art. 3 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach uważa się tylko tych pracowników, którzy wykonywali prace określone uznane za prace wymienione czy to

w załączniku do rozporządzenia z 1983 r. czy to do ustawy o emeryturach pomostowych z 2008 r., w pełnym wymiarze czasu pracy. Dla oceny czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden

z rodzajów pracy wymienionych w wykazie, stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. (tak: wyrok Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2011 r., (...) UK 393/10, LEX nr 950426). Przy tym należy, że stanowiska, na których praca jest wykonywana w szczególnych warunkach zostały jedynie sprecyzowane w wykazie stanowiącym załącznik do wymienionego powyżej zarządzenia resortowego, które ma charakter jedynie pomocniczy: informacyjny, techniczno-porządkujący, uściślający ogólne pojęcia istniejące w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zaś jak wskazuje się w orzecznictwie, istotne znaczenie dla kwalifikacji danej pracy jako pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ma wynikające z wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. przyporządkowanie danego rodzaju pracy do określonej branży. (tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 11 czerwca 2013 r., III AUa 1370/12, LEX nr 1339369).

W tym miejscu jednocześnie na zauważenie zasługuje to, że choć praca kierowcy ciągnika jest pracą wymienioną pod pozycją 3 działu VIII wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r. to zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego, prace transportowe za pomocą ciągnika rolniczego (traktora) można zaliczyć do wykonywanej w transporcie pracy w warunkach szczególnych – pod warunkiem, że były wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy i polegały na przemieszczaniu pojazdu na drogach publicznych. (zobacz np. wyrok Sądu Najwyższego z 9 maja 2019 r., III UK 109/18, LEX nr 2679038, wyrok Sądu Najwyższego z 9 lutego 2023 r., III USKP 12/22, LEX nr 3525778, postanowienie Sądu Najwyższego z 9 stycznia 2024 r., III USK 230/22, LEX nr (...), postanowienie Sądu Najwyższego z 17 stycznia 2024 r., (...) USK 248/23, LEX nr 3656922). Na wnioskodawcę jeżdżącego po terenie zakładu nie działały takie czynniki szkodliwe jak na kierowcę ciągnika w ruchu drogowym. Tymczasem jak wynika z poczynionych w toku niniejszego postępowania ustaleń wnioskodawca co najwyżej sporadycznie wyjeżdżał na drogi publiczne, ciągnikiem jeździł głównie po terenach zakładowych. W judykaturze bezsporne jest, że szkodliwość (uciążliwość) pracy kierowcy ciągnika nie powstaje w związku z samym faktem prowadzenia tych pojazdów, lecz z faktem prowadzenia ich przy uwzględnieniu specyfiki „technologii” pracy w transporcie po drogach publicznych i obciążeń psychofizycznych z tym związanych (zobacz np. wyrok Sądu Najwyższego z 16 grudnia 2016 r., II UK 512/15, LEX nr 2202499, postanowienie Sądu Najwyższego z 30 stycznia 2019 r., (...) UK 13/18, LEX nr (...), wyrok Sądu Najwyższego z 17 września 2020 r., II UK 9/19, LEX nr 3060768).

Jednocześnie wymaga zauważenia, iż do pracy w szczególnych warunkach wnioskodawcy nie można zaliczyć okresu czynnej służby wojskowej. Należy tak przyjąć z tego powodu, że bezpośrednio przed rozpoczęciem służby wojskowej wnioskodawca był zatrudniony w (...) w B., do którego to zakładu pracy nie powrócił po odbywaniu służby wojskowej, a rozpoczął pracę w zakładach (...). Zgodnie zaś ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, okres zasadniczej służby wojskowej odbytej w czasie trwania stosunku pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze zalicza się do stażu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, jeżeli pracownik w ustawowym terminie 30 dni zgłosił swój powrót do tego zatrudnienia. (zobacz np. wyrok Sądu Najwyższego z 6 kwietnia 2006 r., III UK 5/06, OSNP 2007, nr 7-8, poz. 108).

Mając na względzie wszystkie okoliczności sprawy oraz poczynione rozważania prawne, Sąd uznał, iż wnioskodawca nie może nabyć prawa do emerytury pomostowej na podstawie powołanych w treści uzasadnienia przepisów, gdyż nawet uznając, że wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach w okresie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...), na dzień wydania zaskarżonej decyzji (po odjęciu okresów nieskładkowych) legitymował się on jedynie 13 latami i 11 miesiącami stażu pracy

w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w okresach: od 14 sierpnia 1984 r. do 24 października 1985 r., od 27 sierpnia 1991 r. do 30 września 1997 r. oraz od 2 listopada 2018 r. do 24 sierpnia 2025 r.

Warto przy tym zauważyć, że z uwagi na fakt, że wnioskodawca nadal wykonuje pracę o szczególnym charakterze wymienioną w załączniku nr 2. do ustawy

o emeryturach pomostowych, to ma on jeszcze szansę nabyć prawo do emerytury pomostowej, gdy będzie nadal wykonywał obecną pracę i w związku z tym osiągnie staż pracy w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze wynoszący łącznie co najmniej 15-lat.

W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie, jako bezzasadne.