descriptionTreść orzeczenia

ODPIS

Sygn. akt VIII U 2369/14

Wyrok

W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 grudnia 2014 r.

Sąd Okręgowy w Poznaniu VIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych

w składzie : Przewodniczący del. SSR Maciej Nawrocki

Protokolant st. prot. sąd. Anna Narożna

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 15 maja 2014 r., znak (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O., na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. 83.8.43 ze zm.) oraz ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. 13.1440 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku złożonego w dniu 19 marca 2014 r., odmówił W. M. przyznania prawa do emerytury.

W uzasadnieniu wskazał, iż wnioskodawca nie udowodnił co najmniej 15 lat wykonywania pracy w szczególnych warunkach oraz nie rozwiązał stosunku pracy. Organ rentowy uwzględnił do stażu pracy w szczególnych warunkach 11 lat + 6 m-cy + 15 dni z okresu zatrudnienia w E. Operator spółka o.o. od dnia 01.03.1987 r. do dnia 31.12.1998 r. Natomiast nie uznał za pracę w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia w E. od dnia 01.12.1977 r. do dnia 28.02.1987 r. Nadto organ rentowy wskazał, iż przyjął za udowodnione 25 lat + 11 m-cy + 26 dni okresów składkowych oraz 0 lat + 3 m-ce + 17 dni okresów nieskładkowych (łącznie 26 lat + 3 m-ce + 13 dni) /vide decyzja w aktach ZUS/

Dnia 26 maja 2014 r., w formie i terminie przewidzianym prawem, W. M. złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury. Odwołujący wskazał na świadków, z którymi w spornym okresie pracował w szczególnych warunkach /vide odwołanie k. 2 akt/

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, przytaczając argumentację prawną i faktyczną zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji /vide odpowiedź na odwołanie k. 3-4 akt/

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Odwołujący urodził się dnia (...) Nie jest członkiem OFE.

Odwołujący legitymuje się okresem ubezpieczenia wynoszącym łącznie 26 lat + 3 m-ce + 13 dni, w tym 25 lat + 11 m-cy + 26 dni okresów składkowych oraz 0 lat + 3 m-ce + 17 dni okresów nieskładkowych.

W dniu 19 marca 2014 r. odwołujący złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury i z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Do wniosku odwołujący dołączył m.in. świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 29 czerwca 2004 r. wystawione przez Przedsiębiorstwo Budownictwa (...) S.A., w którym wskazano, iż w okresie od dnia 1 grudnia 1977 r. do dnia 28 lutego 1987 r. W. M. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę przy montażu i remoncie urządzeń elektroenergetycznych (wykaz A dział II rozporządzenia z dnia 07.02.1983 r.) , na stanowisku elektromonter budowy stacji elektroenergetycznych (dział II poz. 1 pkt. 18 wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 12 sierpnia 1983 r. w sprawie określenia stanowisk pracy w resorcie górnictwa i energetyki, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach).

Decyzją z dnia 15 maja 2014 r. organ rentowy odmówił odwołującemu przyznania prawa do emerytury, ze względu na niewykazanie 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy uznał za wykazane 11 lat + 6 m-cy + 15 dni stażu pracy w warunkach szczególnych w (...) spółka z o.o. Nie uznał natomiast za wykazany staż pracy w warunkach szczególnych w E. w okresie od dnia 1 grudnia 1977 r. do dnia 28 lutego 1987 r., gdyż w przedłożonym świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach posłużono się inną nazwą stanowiska pracy, niż wynika z przywołanego działu II, poz. 1 pkt. 18 wykazu A zarządzenia resortowego.

bezsporne; nadto dowód: wniosek o emeryturę, świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych, decyzja – w aktach emerytalnych odwołującego

W okresie od dnia 1 grudnia 1977 r. do dnia 28 lutego 1987 r. odwołujący był zatrudniony w Zakładzie (...) (po przekształceniach działającym później pod nazwą Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) S.A.; dalej: (...)) jako elektromonter.

Odwołujący pracował wraz z R. G. (zatrudnionym w (...) w latach 1970-1977 oraz 1978-2008), T. M. (1) (zatrudnionym w (...) od 1977 r. do nadal) i W. Ł. (zatrudnionym w (...) od 1977 r. do nadal). Odwołujący i wymienieni świadkowie – elektromonterzy wykonywali wszystkie prace związane z budową linii elektroenergetycznych, począwszy od prac ziemnych przy budowie kanałów kablowych z prefabrykatów, poprzez montaż i demontaż słupów wysokiego napięcia, układanie kabli, montaż i szynowanie transformatorów i aparatury na stacjach transformatorowych 110, 220 i 400 kV, instalowanie izolatorów przepustowych, układów chłodzenia, aż do rozruchu zamontowanych urządzeń, a później ich napraw. Wszyscy wykonywali te prace w ramach zatrudnienia na pełen etat, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Odwołujący nie miał dłuższych absencji w pracy.

R. G., T. M. (1) i W. Ł. otrzymali świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach, zawierające co do charakterystyki pracy sformułowanie przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych, a co do określenia zajmowanego stanowiska pracy sformułowanie elektromonter urządzeń rozdzielczych i stacyjnych. Odwołujący natomiast otrzymał świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, zawierające co do charakterystyki pracy sformułowanie przy montażu i remoncie urządzeń elektroenergetycznych, a co do określenia zajmowanego stanowiska pracy sformułowanie elektromonter budowy stacji elektroenergetycznych.

dowód: dokumenty w aktach osobowych odwołującego – k. 18 (koperta); świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach – akta emerytalne R. G. – k. 30 (koperta); zeznania świadków: R. G. – k. 38v, T. M. (2) – k. 38v-39, W. Ł. – k. 39; zeznania odwołującego – k. 39v

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych dokumentów, zeznań świadków i zeznań odwołującego.

Oceniając powyższy stan faktyczny Sąd uznał za wiarygodne w całości dokumenty zawarte w aktach pozwanego organu rentowego, albowiem zostały one sporządzone przez kompetentne organy, w zakresie przyznanych im upoważnień i w przepisanej formie. Ponieważ nie były one kwestionowane przez strony postępowania i nie wzbudziły wątpliwości Sądu co do ich autentyczności bądź prawdziwości zawartych w nich twierdzeń, nie było podstaw, ażeby odmówić im wiary. W szczególności sąd uznał za w pełni wiarygodne dokumenty dotyczące zatrudnienia odwołującego w (...). Strona pozwana dokumentów tych nie zakwestionowała.

Za spójne i konsekwentne należało uznać zeznania świadków R. G., T. M. (1) i W. Ł., którzy potwierdzili fakt i charakter pracy odwołującego w latach 1977-1987. Ich zeznania były jasne, rzeczowe, przekonywujące. Sąd nie dopatrzył się okoliczności przemawiających za tym, aby przyjąć, że świadkowie podawali nieprawdę chcąc zeznać na korzyść odwołującego.

Za w pełni wiarygodne Sąd uznał zeznania odwołującego, które tworzyły zwartą i logiczną całość oraz korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie, w tym z dokumentami oraz zeznaniami przesłuchanych świadków. W sposób przekonywujący i rzeczowy odwołujący wyjaśnił na czym polegała jego praca jako elektromontera.

Sąd zważył, co następuje

Przyznawanie emerytur dla osób urodzonych tak jak odwołujący po 31 grudnia 1948 r. reguluje art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1440).

Zgodnie z tym przepisem emerytura przy obniżonym wieku przysługuje ubezpieczonym, którzy łącznie spełnią poniższe wymogi :

-

mężczyzna osiągnie wiek lat 60,

-

w dniu wejścia w życie ustawy, czyli na dzień 1.01.1999 r. posiada:

a) okres składkowy i nieskładkowy w ilości co najmniej 25 lat,

b) z czego co najmniej przez 15 lat wykonywał pracę w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze

-

nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, a jeżeli przystąpił – złoży wniosek o przekazanie zgromadzonych środków na rachunku za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa.

Bezsporne w niniejszej sprawie było to, iż:

1. odwołujący w dniu 16 marca 2014 r. ukończył 60 lat,

2. na dzień 1.01.1999 posiada ponad 25 lat stażu ubezpieczeniowego,

3. nie przystąpił do OFE.

Sporne natomiast w sprawie było to, czy odwołujący legitymuje się 15 letnim stażem pracy w warunkach szczególnych – organ rentowy nie uwzględnił bowiem okresu od dnia 1 grudnia 1977 r. do dnia 28 lutego 1987 r. z tytułu zatrudnienia w (...).

Zatrudnienie w szczególnych warunkach czy w szczególnym charakterze interpretuje się tak, jak to było wymagane w przepisach dotychczasowych do nabycia emerytury w obniżonym wieku. Przepisami dotychczasowymi w rozumieniu art. 184 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz.43 ze zm.) wraz z załącznikiem do tego rozporządzenia.

Na podstawie § 2 powoływanego rozporządzenia okresami pracy, uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu, są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.

Zgodnie z § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia – rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej "wykazami". W wykazie tym są wymienione m. in.:

w dziale II W energetyce

Prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych.

Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. 1983 Nr 8 poz. 43 ze zm.) okresy pracy w szczególnych warunkach, na podstawie posiadanej dokumentacji, stwierdza zakład pracy w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w świadectwie pracy. Jednakże judykatura pozwala na dowodzenie w inny, niż wskazany w § 2 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, że praca była wykonywana w szczególnych warunkach. Jak bowiem wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 maja 1985 r. III UZP 5/85, LEX nr 14635 w postępowaniu przed okręgowymi zakładami pracy i ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia z zakładu pracy z powodu likwidacji zakładu pracy lub zniszczenia dokumentów dotyczących takiego zatrudnienia. Przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków nie jest dopuszczalne w postępowaniu przed organem rentowym (teza powołanej uchwały SN). W uzasadnieniu uchwały z dnia 27 maja 1985 r. Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd jest uprawniony do przeprowadzenia dowodu ze świadków na okoliczność takiego zatrudnienia – jeżeli okaże się, że jest to konieczne dla wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Dowód z zeznań świadków podlega ocenie Sądu na tle okoliczności sprawy i treści zebranego materiału dowodowego. Nie można bowiem – podkreśla SN – przypisać ustawodawcy zamiaru, ażeby tak istotne kwestie, mające wpływ na ustalenie prawa do świadczeń emerytalno – rentowych, powierzył tyko zakładom pracy, skoro jest notoryjnie znane, że zakłady pracy często nie posiadają dokumentacji z uwagi na upływ czasu, reorganizację lub zniszczenie z innych przyczyn. Prowadziłoby to w wielu przypadkach do przyznania pracownikom, którzy byli zatrudnieni w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze, zaniżonych świadczeń, a nawet pozbawienia świadczeń. Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 września 1984 r. III UZP 48/84, LEX nr 14630 oraz w uchwale z dnia 10 marca 1984 r., III UZP 6/84, LEX nr 14625:

„okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przewidziane rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze mogą być ustalane w postępowaniu odwoławczym także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy.”

Przenosząc powyższe rozważania Sądu Najwyższego na grunt sprawy niniejszej należy stwierdzić, że odwołujący przedstawił dowody na wykonywanie pracy w szczególnych warunkach w rozmiarze większym niż to wynika z ustaleń organu rentowego. Do okresu pracy w szczególnych warunkach należało zaliczyć okres zatrudnienia w (...) i stałego, w pełnym wymiarze czasu wykonywania pracy przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych, na stanowisku elektromontera urządzeń rozdzielczych i stacyjnych od dnia 1 grudnia 1977 r. do dnia 28 lutego 1987 r. [= 9 lat + 3 m-ce + 0 dni – wszystko okresy składkowe, czyli efektywnego świadczenia pracy – vide: karta przebiegu zatrudnienia w aktach emerytalnych odwołującego].

Oznacza to, że odwołujący spełnił trzeci z warunków przyznania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, czyli 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Uwzględniając do uznanych przez organ rentowy okresów wykonywania pracy elektromontera pogotowia elektroenergetycznego w (...) spółka z o.o. [= 11 lat + 6 m-cy + 15 dni], także okres pracy w (...) od dnia 1 grudnia 1977 r. do dnia 28 lutego 1987 r. [= 9 lat + 3 m-ce + 0 dni], odwołujący przepracował w warunkach szczególnych łącznie 20 lat + 9 m-cy + 15 dni.

Przy ustaleniu, że odwołujący wykazał 15 lat pracy w warunkach szczególnych orzeczono jak w wyroku na podstawie w/w przepisów i art. 477 14 § 2 k.p.c. i przyznano odwołującemu prawo do wcześniejszej emerytury od dnia 16 marca 2014 r., tj. od dnia spełnienia kryterium ukończenia 60 lat w miesiącu, w którym odwołujący złożył wniosek o emeryturę.

/-/ Maciej Nawrocki