Treść orzeczenia
Sygn. akt VIII U 2167/15
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 22 września 2016 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
SSO Patrycja Bogacińska-Piątek
Iwona Sławińska
po rozpoznaniu w dniu 13 września 2016 r. w Gliwicach sprawy K. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o ustalenie kapitału początkowego, o wysokość emerytury na skutek odwołania K. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 14 października 2015 r. nr (...)-2002 z dnia 29 października 2015 r. nr (...)
1. oddala odwołanie;
2. przyznaje ze Skarbu Państwa adwokatowi M. C. kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) powiększoną o 23% podatku VAT, tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej ubezpieczonej z urzędu.
(-) SSO Patrycja Bogacińska-Piątek
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 14 października 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. ustalił ubezpieczonej K. C. ponownie wartość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999r. w kwocie 148.544,66 zł. Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego i wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego ZUS przyjął wynagrodzenie z 10 lat kalendarzowych tj. od 1 stycznia 1989r. do 31 grudnia 1998r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 100,22%. Do obliczenia wartości kapitału początkowego ZUS przyjął 20 lat 1 miesiąc i 11 dni (241 miesięcy) okresów składkowych oraz 6 lat (72 miesiące) okresów nieskładkowych liczonych współczynnikiem 1,3% oraz 4 miesiące nieskładkowe liczone współczynnikiem 0,7%.
Decyzją z dnia 29 października 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. przeliczył ubezpieczonej K. C. emeryturę od 1 października 2015r. ZUS obliczył świadczenie ubezpieczonej w oparciu o art. 26 ustawy emerytalno-rentowej tj. podzielił podstawę jej obliczenia (kwota składek na ubezpieczenie emerytalne z uwzględnieniem waloryzacji składek zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury oraz kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego) przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę ubezpieczonej (242,20 miesięcy). Tak ustalona emerytura wyniosła po waloryzacji od 1 stycznia 2016r. 1.872,20 zł brutto.
Ubezpieczona odwołała się od powyższych decyzji, kwestionując wysokość przyjętego przez ZUS stażu pracy 20 lat 1 miesiąc i 11 dni okresów składkowych oraz 6 lat i 4 miesiące okresów nieskładkowych i wskazując, że ma to wpływ na wysokość jej emerytury. Odwołująca domagała się przeliczenia wysokości kapitału początkowego z uwzględnieniem, że posiada 24 lata i 11 miesięcy okresów składkowych oraz 7 lat i 6 miesięcy okresów nieskładkowych. Ubezpieczona domagała się uwzględnienia przy obliczeniu kapitału początkowego okresu zatrudnienia w latach 1999 – 2004.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. ZUS wskazał szczegółowo sposób obliczenia kapitału początkowego oraz emerytury i podniósł, że kapitał początkowy oblicza się na dzień 31 grudnia 1998r. w związku z czym nie ma możliwości zaliczenia okresów składkowych i nieskładkowych po tej dacie tj. do 10 grudnia 2004r.
Sąd ustalił, co następuje
Ubezpieczona K. C. urodziła się (...)
Od 11 grudnia 2004r. ubezpieczona była uprawniona do emerytury wcześniejszej. Do obliczenia wysokości świadczenia ZUS uwzględnił 24 lata i 11 miesięcy okresów składkowych i 7 lat i 6 miesięcy okresów nieskładkowych.
Decyzją ZUS z dnia 26 lipca 2010r. ubezpieczonej przyznano emeryturę zaliczkowo z dniem 1 czerwca 2010r. Wysokość emerytury została obliczona w oparciu o art. 26 ustawy emerytalnej. Ostatecznie wysokość świadczenia ustalono decyzją z dnia 7 grudnia 2010r.
Odwołanie od decyzji ZUS z dnia 7 grudnia 2010r. oddalono wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 12 kwietnia 2011r. sygn. VIII U 45/11.
W dniu 12 czerwca 2015r. ubezpieczona złożyła wniosek o przeliczenie kapitału początkowego w związku ze zmianą przepisów art. 174 ust. 2a ustawy emerytalnej.
Zaskarżoną decyzją z dnia 14 października 2015r. ZUS w Z. ustalił ubezpieczonej ponownie wartość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999r. w kwocie 148.544,66 zł.
Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego i wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego ZUS przyjął wynagrodzenie z 10 lat kalendarzowych tj. od 1 stycznia 1989r. do 31 grudnia 1998r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 100,22%. Do obliczenia wartości kapitału początkowego ZUS przyjął 20 lat 1 miesiąc i 11 dni (241 miesięcy) okresów składkowych oraz 6 lat (72 miesiące) okresów nieskładkowych liczonych współczynnikiem 1,3% oraz 4 miesiące nieskładkowe liczone współczynnikiem 0,7%.
W dniu 27 października 2015r. ubezpieczona złożyła wniosek o przeliczenie emerytury zgodnie z ustawą z dnia 5 marca 2015r.
Zaskarżoną decyzją z dnia 29 października 2015r. (...) Oddział w Z. przeliczył ubezpieczonej emeryturę od 1 października 2015r.
ZUS obliczył świadczenie ubezpieczonej w oparciu o art. 26 ustawy emerytalno-rentowej tj. podzielił podstawę jej obliczenia (kwota składek na ubezpieczenie emerytalne z uwzględnieniem waloryzacji składek zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury oraz kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego) przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę ubezpieczonej (242,20 miesięcy). Tak ustalona emerytura wyniosła po waloryzacji od 1 stycznia 2016r. 1.872,20 zł brutto.
Sąd ustalił, że w decyzji ZUS z dnia 21 maja 2004r. do ustalenia kapitału początkowego przyjęto 20 lat, 3 miesiące i 15 dni tj. 243 miesiące okresów składkowych i 6 lat, 4 miesiące i 12 dni tj. 76 miesięcy okresów nieskładkowych. W kolejnych decyzjach o ponownym ustaleniu kapitału początkowego z dnia 13 lipca 2010r, 17 lipca 2015r. oraz w zaskarżonej decyzji z dnia 14 października 2015r. ZUS uwzględnił 241 miesięcy okresów składkowych.
W toku postępowania ustalono, że różnica 2 miesięcy w przyjętych okresach składkowych wynika z błędnego zaliczenia do okresów składkowych okresu pracy w Technikum Ogrodniczym w P. od 1 kwietnia 1965r. do 30 listopada 1965r., uwzględnionego na podstawie zeznań świadków. Natomiast z zaświadczenia z dnia 14 października 2004r. wystawionego przez Agencję Nieruchomości Rolnych z dnia 14 października 2004r. wynika, że ubezpieczona pracowała w Technikum Ogrodniczym w P. od czerwca do listopada 1965r., wobec czego ZUS skorygował przyjęty okres składkowy i uwzględnił okres od 1 czerwca 1965r. do 30 listopada 1965r.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o akta organu rentowego. Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych.
Sąd zważył, co następuje
Odwołanie ubezpieczonej nie zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie, prawo ubezpieczonej do emerytury jest bezsporne.
Przedmiotem sporu pozostaje wysokość kapitału początkowego ubezpieczonej, a w konsekwencji wysokość emerytury. Do ustalenia wysokości kapitału początkowego ZUS uwzględnił ubezpieczonej 20 lat 1 miesiąc i 11 dni okresów składkowych (241 miesięcy) oraz łącznie 6 lat, 4 miesiące i 17 dni okresów nieskładkowych, natomiast odwołująca domagała się uwzględnienia 24 lat i 11 miesięcy okresów składkowych i 7 lat i 6 miesięcy okresów nieskładkowych, zarzucając że ZUS nie uwzględnił do ustalenia kapitału początkowego okresu zatrudnienia w latach 1999 – 2004.
Sąd wskazuje, że ubezpieczona udokumentowała 24 lata i 11 miesięcy okresów składkowych oraz 7 lat i 6 miesięcy okresów nieskładkowych – na dzień 10 grudnia 2004r. Taki okres przyjął ZUS w decyzji z dnia 22 grudnia 2004r., przyznającej jej prawo do emerytury obliczonej w oparciu o art. 53 ustawy emerytalnej.
Obecnie ubezpieczona pobiera emeryturę przyznaną w związku z osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego.
Emerytura dla osób urodzonych po dniu 31 grudnia 1948r. obliczana jest na nowych zasadach, tj. zasadach wynikających z przepisów art. 24-26c ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 887 ze zm.).
Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy, podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175 oraz kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b oraz art. 185.
Ostatecznie – zgodnie z art. 26 ust. 1 – emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183.
Na powyższy sposób wyliczenia emerytury bezpośrednio wpływa wysokość kapitału początkowego, ustalanego w oparciu o przepisy art. 173 i n. cytowanej wyżej ustawy emerytalno – rentowej.
Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 173 ust. 3 wartość kapitału początkowego ustala się na dzień wejścia w życie ustawy. Dlatego też do obliczenia kapitału początkowego zaliczają się okresy składkowe i nieskładkowe przebyte do dnia 31 grudnia 1998r. A zatem nie można ubezpieczonej do obliczenia wysokości kapitału początkowego uwzględnić okresu od 1 stycznia 1999r. do 10 grudnia 2004r.
Powyższy okres od 1 stycznia 1999r. do 10 grudnia 2004r. został jednak uwzględniony przy obliczaniu wysokości emerytury ubezpieczonej obliczonej w oparciu o art. 25-26 ustawy, gdyż została uwzględniona kwota składek na ubezpieczenie emerytalne za ten okres, z uwzględnieniem ich waloryzacji.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że wysokość kapitału początkowego w zaskarżonej decyzji została ustalona prawidłowo, w tym prawidłowo zostały skorygowane do 241 miesięcy przyjęte okresy składkowe. Korekta ta wynikała bowiem z przedłożonego przez ubezpieczoną zaświadczenia z dnia 14 października 2004r. wystawionego przez Agencję Nieruchomości Rolnych.
W konsekwencji prawidłowa jest również wysokość emerytury ubezpieczonej.
W związku z powyższym Sąd – na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. – oddalił odwołanie.
O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 98 k.p.c. oraz § 12 ust.2 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 461 ze zm.).
(-) SSO Patrycja Bogacińska – Piątek