Treść orzeczenia
Sygn. akt VIII U 1879/13
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 14 stycznia 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
SSO Mariola Szmajduch
Katarzyna Stefańczyk
po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2014 r. w Gliwicach sprawy J. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i o składki na Fundusz Pracy na skutek odwołania J. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 21 maja 2013 r. nr (...) z dnia 21 maja 2013 r. nr (...)
1. oddala odwołania;
2. odstępuje od obciążania ubezpieczonej kosztami procesu.
(-) SSO Mariola Szmajduch
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 21 maja 2013r. nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. zmienił swoją wcześniejszą decyzję z dnia 29 czerwca 2012r. i stwierdził, że w okresie od 1 czerwca 2005r. do 31 października 2005r. J. G. podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Nadto ZUS drugą decyzją z dnia 21 maja 2013r. nr (...) zmienił swoją wcześniejszą decyzję z dnia 29 czerwca 2012r. i stwierdził, że za okres od 1 czerwca 2005r. do 31 października 2005r. J. G. jest zobowiązana do opłaca składek na Fundusz Pracy.
W uzasadnieniu pierwszej z wymienionych decyzji organ rentowy podał, że decyzjami z dnia 29 czerwca 2012r. określono obowiązek podlegania przez J. G. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą: (...), ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą oraz obowiązek opłacenia z tego tytułu składek na Fundusz Pracy, w okresach od 1 czerwca 2005r. do 31 października 2005r.; od 1 lipca 2006r. do 31 lipca 2006r. i od 1 kwietnia 2010r. do 30 kwietnia 2010r.
Wskazał też, że J. G. jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, w spornych okresach miała dodatkowo zawarte umowy o pracę i w związku z tym nie zgłaszała prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej do ubezpieczeń społecznych. Dalej ZUS podniósł, że w spornych okresach odwołująca osiągnęła wynagrodzenie za pracę w kwotach niższych od kwoty minimalnego wynagrodzenia, a co za tym idzie ubezpieczona winna być objęta ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Następnie w wyniku prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ rentowy powziął wiadomość o dodatkowym zatrudnieniu odwołującej u innego pracodawcy, co spowodowało, że jej łączne wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia u dwóch pracodawców przekroczyły kwotę minimalnego wynagrodzenia, z wyjątkiem pierwszego spornego okresu. W związku z powyższym ZUS był zmuszony wydać zaskarżone decyzje z dnia 21 maja 2013r., w których zmienił poprzednie decyzje z dnia 29 czerwca 2012r. i skorygował okresy za które stwierdzono wobec odwołującej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym i opłacania składek na Fundusz Pracy.
W odwołaniach od obu decyzji ubezpieczona podniosła, że
w okresach objętych zaskarżonymi decyzjami opłacała obowiązkową składkę zdrowotną z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, a jej zakłady pracy tj. Szpital (...) oraz (...) Sp. z o.o. w T. odprowadzały za nią składki na pracownicze ubezpieczenia społeczne. Nadto wskazała, że ani ZUS ani zakład pracy nie informowały ją o zaległościach w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne. Zarzuciła ponadto, że zaskarżone decyzje nie zawierają żadnego uzasadnienia merytorycznego, a powołują się jedynie na formalne przepisy prawa.
W odpowiedziach na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonych decyzjach. Dodatkowo ZUS wnosił o zasądzenie od odwołującej na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Zarządzeniem z dnia 30 sierpnia 2013r. Sąd połączył sprawy z odwołań od obu powyższych decyzji do wspólnego rozpoznania i wyrokowania pod sygn. akt
VIII U 1879/13.
Sąd ustalił co następuje
J. G. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nr (...).
Prowadząc działalność gospodarczą ubezpieczona dokonała zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego ZUS ZZA od 1 marca 2005r. oraz złożyła dokumentacje rozliczeniową z wykazaną podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne.
Nadto w okresie od 1 stycznia 1999r. J. G. była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia u płatnika składek, tj. w (...) Szpitalu (...) H. w T. na podstawie umowy o pracę .
W związku z powyższym organ rentowy decyzjami z dnia 29 czerwca 2012r. określił obowiązek podlegania przez J. G. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą: (...), ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą oraz obowiązek opłacania z tego tytułu składek na Fundusz Pracy, w okresach od 1 czerwca 2005r. do 31 października 2005r.; od 1 lipca 2006r. do 31 lipca 2006r. i od 1 kwietnia 2010r. do 30 kwietnia 2010r., uznając, że w tych miesiącach jej wynagrodzenie, z tytułu wykonywania powyższej umowy o pracę, nie przekraczało minimalnego wynagrodzenia.
Następnie w związku z interwencją ubezpieczonej organ rentowy prowadził dalsze postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego ustalił, iż w okresie od
14 listopada 2005r. do 17 maja 2007r. odwołująca była dodatkowo zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia u płatnika składek (...) Sp. z o.o. w T..
Dalej w oparciu o wykaz zarobków ubezpieczonej od obu pracodawców organ rentowy ustalił, kwoty wynagrodzenia za pracę, które J. G. osiągała
w poszczególnych miesiącach w spornym okresie ze stosunku pracy. W szczególności ustalono, że ubezpieczona w miesiącach od maja 2005r. do września 2005r. otrzymała wynagrodzenie za pracę w wysokości powodującej, że we wszystkich miesiącach
w okresie od czerwca 2005r. do października 2005r. zadeklarowana przez Szpital (...) w T. podstawa wymiaru składek wyniosła 773,56 zł miesięcznie za ½ etatu.
W związku z powyższym w dniu 21 maja 2013r. (...) Oddział w Z. wydał obie zaskarżone decyzje, zamienne.
Ubezpieczona na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014r. oświadczyła, że przez cały okres zatrudnienia w (...) Szpitalu (...) w T. wykonywała i nadal wykonuje pracę na podstawie umowy o pracę z tym, że w różnym wymiarze czasu pracy. Początkowo w pełnym wymiarze czasu pracy. W roku 2005 nastąpiło wydzielenie ze struktur Szpitala przychodni specjalistycznej i od tego czasu odwołująca pozostawała w zatrudnieniu w szpitalu jedynie w wymiarze ½ pełnego etatu, zaś w przychodni specjalistycznej przyjmowała w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej (...) raz w tygodniu. W okresie, kiedy wymiar jej zatrudnienia uległ obniżeniu o połowę, odwołująca po rozmowie ze znajomą powzięła wątpliwość, czy jej zarobki z tytułu umowy o pracę przekraczają minimalne wynagrodzenie. Kwestii tej jednak nie konsultowała z ZUS-em, a jedynie postarała się o zawarcie od 14 listopada 2005r. umowy o pracę z (...) Sp. z o.o. w T..
Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, akt osobowych ubezpieczonej oraz wyjaśnień ubezpieczonej (nagranie z rozprawy z dnia 14 stycznia 2014r. minuty 11.02 i n.).
Zebrane dowody Sąd uznał za wystarczające i mogące być podstawą ustaleń faktycznych oraz rozstrzygnięcia.
Sąd zważył, co następuje
Odwołanie ubezpieczonej nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań należy zauważyć, że postępowanie przed Sądem w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych jest postępowaniem kontrolnym mającym na celu sprawdzenie prawidłowości decyzji organu rentowego. Zakres rozpoznania sprawy jest wyznaczony zakresem przedmiotowym i podmiotowym zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem badania w niniejszej sprawie były decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalające okresy podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu oraz obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy osoby prowadzącej działalność gospodarczą.
W sprawie nie ulega wątpliwości, że J. G. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nr (...).
Przedmiotem sporu było ustalenie, czy w okresie od 1 czerwca 2005r. do 31 października 2005r. odwołująca podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym oraz miała obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy z tytułu prowadzenia ww. działalności gospodarczej.
Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym reguluje ustawa z dnia
13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz.U.
z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt. 5 i art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt. 4 ustawy
z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2009r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.), zwanej dalej ustawą systemową, osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. Obowiązek ubezpieczenia powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.
Po myśli art. 9 ust. 1a ww. ustawy pracownik posiadający jednocześnie dodatkowy tytuł do ubezpieczeń (inny niż pracowniczy), którego podstawa wymiaru składek z tytułu stosunku pracy jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia – podlega ubezpieczeniom również z dodatkowego tytułu do ubezpieczeń.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych. Obowiązek zgłoszenia osoby prowadzącej działalność gospodarczą spoczywa na tej osobie (ust.3).
Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane jest w art. 2 ustawy z dnia
2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2007r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.). Działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy jest to działalność zarobkowa wymieniona w tych przepisach, wykonywana w sposób zorganizowany
i ciągły.
Brzmienie powyższych przepisów oraz utrwalona linia orzecznicza wskazują, że okresem ubezpieczenia osób prowadzących działalność gospodarczą jest przypadający w okresie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia okres rzeczywistego prowadzenia tejże działalności (vide: wyrok SN z dnia 14 kwietnia 1999 r., II UKN 570/98, publik. OSNAPiUS z 2000 r. Nr 13, poz. 518; wyrok SN z dnia 31 marca 2000 r., II UKN 257/99, publik. OSNAPiUS z 2001 r. Nr 18 poz. 564). W razie, gdy nie doszło do rozpoczęcia działalności albo wystąpiły przeszkody uniemożliwiające jej prowadzenie, obowiązek ubezpieczenia nie występuje.
Z kolei zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zadudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U.2013.674 ) obowiązkowe składki na Fundusz Pracy ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, opłacają między innymi osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym lub zaopatrzeniu emerytalnemu, z wyjątkiem wyraźnie wyliczonych, do których nie zalicza się ubezpieczona jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą.
Zdaniem Sądu zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że odwołująca rzeczywiście kontynuowała prowadzenie działalności gospodarczej i nadal prowadzi ją nieprzerwanie.
Skarżąca, J. G. prowadząc w spornym okresie od 1 czerwca 2005r. do 31 października 2005r. działalność gospodarczą, wykonywała dodatkowo zatrudnienie na podstawie umowy o pracę w (...) Szpitalu (...) w (...). Z tytułu zawartej umowy o pracę w połowie pełnego wymiaru czasu pracy osiągała wynagrodzenie w kwotach niższych od kwoty minimalnego wynagrodzenia. Dopiero z momentem podjęcia dodatkowego zatrudnienia u drugiego pracodawcy od miesiąca listopada 2005r., jej wynagrodzenie z tytułu wykonywania obu umów o pracę przekroczyło kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Okoliczności te nie były kwestionowane przez strony.
W konsekwencji, wobec ustalenia, że w wyżej wymienionym spornym okresie ubezpieczona prowadząc działalność gospodarczą i wykonując dodatkowo zatrudnienie na podstawie umowy o pracę z (...) Szpitalem (...) H. w T., osiągała z tytułu zawartej umowy o pracę wynagrodzenie miesięczne w kwotach niższych od kwoty minimalnego wynagrodzenia należało uznać, że podlega ona w tym okresie obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, a nadto jest zobowiązana do opłacania składek na Fundusz Pracy .
Na marginesie należy zauważyć, że zaskarżone decyzje z dnia 21 maja 2013r., są tylko decyzjami ustalającymi okres podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i stwierdzającymi obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy, a nie dotyczą obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne i stwierdzenia ich wysokości. Zatem ewentualne podnoszenie zarzutu przedawnienia składek w niniejszym postępowaniu jest przedwczesne.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c., Sąd w punkcie pierwszym wyroku oddalił odwołania.
Podejmując rozstrzygnięcie o kosztach procesu, a w szczególności w zakresie obowiązku ponoszenia przez odwołującą kosztów zastępstwa procesowego organu rentowego, Sąd wziął pod uwagę, że istotnie postępowanie przed organem rentowym, którego efektem było wydanie zaskarżonych decyzji, a zwłaszcza uzasadnienie tych decyzji, mogło być dla ubezpieczonej mało przejrzyste. Nadto Sąd uznał, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie dotyczyło jedynie samej zasady, a sprawa nie wymagała prowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego, bowiem stan faktyczny wynikał wprost z dokumentacji znajdującej się w aktach organu rentowego, zaś ubezpieczona nie przeczyła faktom z nich wynikającym.
W związku z powyższym Sąd w punkcie drugim, na zasadzie art. 102 k.p.c. odstąpił od obciążania odwołującej kosztami procesu.
SSO Mariola Szmajduch
Zarządzenie:
1. uzasadnienie odnotować,
2. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć:
-
organowi rentowemu,
-
pełnomocnikowi ubezpieczonej,
3. kalendarz 14 dni lub z wpływem.
G., dnia: 30.01 2014r.
SSO Mariola Szmajduch
HŁ