descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt VIII U 1714/14

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 24 marca 2015 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

SSO Teresa Kalinka

Ewa Grychtoł

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 1 lipca 2014 r . Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił M. U. zaliczenia okresu pracy od 1 marca 1991 roku do 14 stycznia 2007 roku z zastosowaniem przelicznika 1,8, bowiem stanowiska, na których ubezpieczony był zatrudniony nie są wymienione w Załączniku nr 3 rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 roku .

W odwołaniu od decyzji ubezpieczony domagał się zastosowania przelicznika 1,8 do okresu pracy od 1 marca 1991 roku do 14 stycznia 2007 roku ponieważ pracował jako mechanik maszyn i urządzeń układu (...) oraz mechanik maszyn i urządzeń w przodku. Był w tym okresie pracowników Oddziału Remontów Głównych nz-1 i pracował głównie przy remontach koparek wielonaczyniowych.

W odpowiedzi na odwołanie ZUS podtrzymał swoje stanowisko, a ponadto zwrócił uwagę, że ubezpieczony w spornych okresach posiadał angaże montera koparek i zwałowarek, montera maszyn i urządzeń, a komisja weryfikacyjna a uznała, że pracą , którą wykonywał była pracą rzemieślnika zatrudnionego na odkrywce bezpośrednio w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na koparkach i zwałowarkach wykonującego prace mechaniczne przy obsłudze, konserwacji, montażu i demontażu tych urządzeń. Takie stanowisko jest wymienione w załączniku nr 3 do rozporządzenia (...) z dnia 23 grudnia 1994 r. Zdaniem organu rentowego taka kwalifikacja pracy ubezpieczonego jest nieprawidłowa.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

M. U. urodził się (...) . Od 9 marca 1986 roku do nadał jest pracownikiem (...) Ze świadectwa wykonywania pracy górniczej z dnia 1 kwietnia 2014 roku . wynika, że ubezpieczony wykonywał pracę górniczą na stanowisku rzemieślnika zatrudnionego na odkrywce bezpośrednio w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na koparkach wykonującego prace mechaniczne przy obsłudze , konserwacji, montażu i demontażu tych urządzeń i maszyn tj na stanowisku wymienionym w załączniku nr 3 dział II I poz. 7 rozporządzenia (...) z dnia 23 grudnia 1994 r Do świadectwa pracy dołączony był wykaz dniówek przodkowych. Świadectwo zostało wydane na podstawie protokołu komisji weryfikacyjnej z dnia 15 lutego 2010 roku Odnosząc się do tego świadectwa organ rentowy stwierdził, że nie uwzględni jego treści i nie zaliczy okresu pracy górniczej od 1 marca 1991 roku do 14 stycznia 2007 roku, ponieważ w tym czasie ubezpieczony posiadał angaż mechanika maszyn i urządzeń , co nie jest równoznaczne ze stanowiskiem rzemieślnika zatrudnionego na odkrywce.

W toku postępowania przed sądem świadkowie J. M., J. W., W. R. i J. T. zeznali, że ubezpieczony w (...) pracuje w tym samym oddziale i na tym samym stanowisku zajmując się remontami koparek wielonaczyniowych oraz pracami konserwacyjnymi na tych maszynach. W zasadzie były to głównie remonty planowe, trwające niejednokrotnie kilka miesięcy. W tym czasie maszyna ta jest unieruchomiona, nie odbywa się wydobycie. Przez cały okres zatrudnienia ubezpieczony wykonywał taka samą pracę.

Oddział (...)1 , w którym ubezpieczony jest zatrudniony to oddział remontów koparek wielonaczyniowych.

Akta osobowe stanowią potwierdzenie zeznań świadków i ubezpieczonego co do zakresu obowiązków i zajmowanego stanowiska.

Sąd ustalił stan faktyczny na postawie akt osobowych , akt emerytalnych, przesłuchania świadków J. M., J. W., W. R. i J. T. (k. przesłuchania ubezpieczonego . Zdaniem sądu ustalony stan faktyczny jest bezsporny i nie budzi wątpliwości Sąd dał wiarę przesłuchanym świadkom, ubezpieczonemu co do zakresu wykonywanych prac. Strony nie zgłosiły dalszych wniosków dowodowych

Sąd zważył, co następuje

Na wstępie trzeba zwrócić uwagę, ze ubezpieczonemu zaliczono w decyzji z dnia 28 kwietnia 2014 roku 480 miesięcy z przelicznikami górniczymi, a łączny okres pracy obliczony z zastosowaniem przeliczników, uwzględnia się w wymiarze nie dłuższym niż 45 lat ( czyli 540 miesięcy – art. 51 ust. 2 ustawy emerytalno – rentowej). Przy zaliczeniu całego spornego okresu według przelicznika 1.8 zostałby przekroczona granica 45 lat.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy wyłącznie wykładni art. 51 w związku z art. 50 d ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu ubezpieczeń Społecznych.

Zgodnie z art. 51 ustawy emerytalno-rentowej

1. Przy ustalaniu wysokości górniczych emerytur, o których mowa w art. 50a lub 50e, stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 2, następujące przeliczniki:

1) 1,5 za każdy rok pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy;

2) 1,8 za każdy rok pracy, o której mowa w art. 50d;

3) 1,4 za każdy rok pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, o której mowa w art. 50c ust. 1 pkt 1-3 i 5-9, wykonywanej częściowo na powierzchni i częściowo pod ziemią;

4) 1,2 za każdy rok pracy, o której mowa w art. 50c ust. 1 pkt 4 i 5, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego, w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących roboty górnicze dla kopalń siarki i węgla brunatnego.

Zgodnie z art. 50d . przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury pracownikom zatrudnionym pod ziemią oraz w kopalniach siarki lub węgla brunatnego zalicza się w wymiarze półtorakrotnym następujące okresy pracy na obszarze Państwa Polskiego:

1. w przodkach bezpośrednio przy urabianiu i ładowaniu urobku oraz przy innych pracach przodkowych, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach oraz przy głębieniu szybów i robotach szybowych;

2. w drużynach ratowniczych.

Zdaniem Sądu monter koparek i zwałowarek, jak również monter maszyn i urządzeń to nie zawsze rzemieślnik, o którym mowa w załączniku nr 3 do rozporządzenia (...) z dnia 23 grudnia 1994 r

Prace remontowe, konserwatorskie mogą być zaliczone w wymiarze półtorakrotnym w wypadku, gdy są wykonywane bezpośrednio w przodku tylko przy pracach wymienionych w art. 50d . Ubezpieczony z pewnością nie pracuje bezpośrednio przy urabianiu i ładowaniu urobku, bowiem maszyna jest unieruchomiona na czas remontu. Zdaniem Sądu fakt wykonywania remontu koparki wielonaczyniowej nie jest równoznaczny z praca przodkową. To, że koparka stoi w miejscu , w którym odbywać się będzie urobek , czasami za kilka miesięcy , nie oznacza, że osoby wykonujące w tym miejscu czynności związane z remontem maszyny górniczej wykonują pracę przodkową. Praca w kopalni odkrywkowej różni się od pracy w kopalni głębinowej. W przypadku pracy pod ziemią naprawa kombajnów, czy innych maszyn i urządzeń znajdujących się w przodku jest zawsze” inną praca przodkowa” w rozumieniu art. 50d z uwagi na specyficzne warunki pracy ( temperatura, wilgoć, wymuszona pozycja, ciśnienie). W przypadku prac remontowych w odkrywkowej kopalni węgla brunatnego - remont planowy ( kapitalny) -można porównać z pracą pracowników zatrudnionych w zakładach naprawczych przemysłu węglowego, którzy nie wykonują pracy górniczej.

Warto tutaj zwrócić uwagę na treść załącznika nr 2 do rozporządzenia (...) z dnia 24 grudnia 1994 r. w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty. ( Dz. U nr 2 poz. 8), który w pkt 32 do pracy górniczej zalicza wyłącznie prace rzemieślników i innych pracowników zatrudnionych stale na odkrywce przy wykonywaniu bieżących robót montażowych, konserwacyjnych i remontowych: ślusarze, spawacze, elektrycy, mechanicy, monterzy, wulkanizatorzy, automatycy, cieśle. Zdaniem Sądu, planowy remont koparki trwający nawet pół roku nie jest bieżącą robotą . Przez bieżące roboty montażowe, konserwacyjne należy rozumieć usuwanie awarii, wykonywanie codziennych, czy cyklicznie powtarzanych czynności konserwacyjnych niezbędnych do utrzymania koparki w ruchu. Wówczas taka praca jest pracą górniczą. Skoro w rozporządzeniu zaznaczono, ze chodzi o roboty bieżące, to przyjąć należy, ze nie chodzi o każdą pracę na odkrywce. Tym bardziej jako nieuzasadnione byłoby zaliczanie do pracy w wymiarze półtorakrotnym pracy rzemieślnika zatrudnionego przy remoncie na unieruchomionej koparce , a do zwykłej pracy górniczej takiej samej pracy wykonywanej poza koparką. ( np czyszczenie taśmociągów). Ponadto praca na koparce w czasie urobku znacząco różni się od pracy pracowników wykonujących remonty planowe. Robotnicy ci są narażeni jedynie na warunki atmosferyczne, podczas, gdy w czasie urobku dodatkowo dochodzi zapylenie, hałas i konieczność zachowania szczególnej uwagi w związku z pracą maszyny.

Organ rentowy zaliczając pracę ubezpieczonego według przelicznika 1,2 uznał, że praca wykonywana przez M. U. jest zwykłą pracą górniczą. Z takim stanowiskiem Sąd się zgadza, bowiem M. U. wykonywał w spornym okresie również prace przy bieżących robotach wymienionych w załączniku nr 2 poz. 32 rozporządzenia z 23 grudnia 1984 roku. Nie ma natomiast , zdaniem Sądu, uzasadnienia żądanie ubezpieczonego , aby sporny okres zaliczyć do pracy przodkowej. Faktem jest, że ubezpieczony wykonywał prace rzemieślnika zatrudnionego na odkrywce na koparkach, ale nie były to prace w warunkach, o których mowa w art. 50d ustawy emerytalno – rentowej. Wymiana koła czerpakowego, gąsienic, wciągarki nie jest pracą przodkową, o której mowa w art. 50d ustawy emerytalno – rentowej, lecz remontową wymienioną w poz. 32 załącznika nr 2.

W związku z tym sąd oddalił odwołanie na podstawie art. 477 14 par. 1 kpc uznając, że praca wykonywana przez M. U. w okresach od 1 marca 1991 roku do 16 listopada 2006 roku i od 17 listopada 2006 roku do 14 stycznia 2007 roku nie była pracą górniczą, do której należy zastosować przelicznik 1,8.

SSO Teresa Kalinka